20090703
Coñece o teu Concello, coñece a túa Provincia
Como xa dixemos nun artigo anterior, dende o día 1 ao 4 de Xuño se estivo a departir o cursiño "Coñece o teu Concello, coñece a túa Provincia" de 20 horas lectivas, impartidas pola profesora Elena e organizado pola Vicepresidencia Terceira da Deputación de Lugo.
O programa consistiu en un 1º día: onde se contou a historia do Concello. Lendas, contos e anécdotas que forman parte da cultura popular. A transmisión oral da historia local.
2º día. Practicar as habilidades sociais: aprender a comunicar os nosos coñecementos a un grupo de persoas (relatado no artigo anterior).
3º día. Posta en práctica dos coñecementos adquiridos: visita guiada polos alumnos na vila.
4º día. Presentación de un circuíto guiado modelo pola vila.
Pois ben. Os alumnos fixemos un circuíto comezando pola Praza de España, rúa Bos Aires, volta polo paseo marítimo, subida a Cabanela, paseo por Porcillán, subida polas escaleiras cara á capela de San Miguel, paseo ata o Cargadeiro de mineral, e volta polo Grupo San Miguel, avenida de Rosalía de Castro e terminando na esquina do Teatro.
Pero o día 24, cando nos visitaron os cursillistas da Ribeira Sacra de Monforte e de Pantón, comezamos as explicacións o revés. Pareceunos que sendo Ribadeo porto de mar, fixéramos a entrada como vindo en barco, de fora cara dentro. Circuíto máis lóxico, pois os turistas trátase de atraelos ó pobo, o seu centro neurálxico da historia, do comercio e do ambiente de diversión e de marcha. Por tanto o autobús deixounos na área do antigo cargadeiro de mineral e viñemos vindo, pola capela de San Miguel, baixamos a escaleira para o peirao deportivo, recorremos Porcillán e gustoulles, ("olvidámonos" de ensinarlles as obras de Cabanela) e subimos por Antonio Otero, comentando as historias e desenrolo das casas almacenes do porto, da Casa Armadora de Bengoechea e logo Bustelo, a Escola de Naútica, a casa da madre de Del Rio, e un pouco máis arriba a casa de Navarro Reverter, logo cruzamos por case fronte á Casa da Xuventude cara á Praza da Fonte dos Catro Caños, e na calle de Amando Pérez, vemos os escudos heráldicos da Casa de Miranda e lles contamos a lenda das Cen Doncelas, a cuxo tributo contribuían os veciños da Ría de Ribadeo, subimos e torcemos a esquerda pola Praza de Abaixo, e saímos a Praza de España pola calle da Fortaleza. Fómoslles explicando os edificios principais, que rodean esta axardinada praza. Falamos sobre do Pazo dos Moreno, da Casa do Concello, antigo Pazo de Ibañez, da Aduana, do convento de Santa Clara, e do convento de San Francisco a actual igrexa parroquial de Santa María do Campo. Recorremos a calle San Francisco, mostrándolles a casa da antiga aduana, torcemos a direita pola Avenida de Asturias, e chegamos a Praza de Abastos de Ramón González, baixamos ata a esquina de Gayol e recorremos as casas señoriais de San Roque e casas de indianos, ata a Casa Rosa do medio (que non é de indianos, pero pareceo), logo voltamos polas catro calles e o autobús que recollía os da Ribeira Sacra, esperábanos diante da Oficina nova de Información e Turismo.
O pobo gustoulles moito, pero non puidemos ensinarlles o Forte de San Damián para darlles unha mellor explicación pois sempre está pechado e para eles foi unha decepción atopar tamén a igrexa parroquial pechada, pois son xente de igrexas posto que na Ribeira Sacra teñen unha ruta que conservan como ouro en pano, de 10 igrexas (San Nicolao de Portomarín, Santo Estevo de Ribas de Miño e San Paio de Diomondi en O Saviñao, San Estevo de Chouzán en Carballedo, San Miguel de Eiré e San Vicente de Pombeiro en Pantón, Santo Estevo de Ribas do Sil en Luintra, Santa Cristina de Ribas do Sil en Parada do Sil, San Pedro de Rocas en Esgos e o Mosteiro de Santa María Montederramo en Montederramo, e ademais San Fiz de Cangas, igrexa románica antigo mosteiro de monxas beneditinas citado xa en documentos de 1108 e 1119). A fealdade tan a vista do deterioro do Pazo dos Moreno debera de ser un tema a resolver, difícil, pero debe resolverse, así como, o das casas sin cristais na Praza de España que deberan poñerllos e pintalas, aínda que solo fora como "atrezzo" para a estación veraniega en que tanta xente nos visita.
Francisco J. Campos Dorado
20220417
YACIMIENTOS ARQUEOLÓGICOS EN RIBADEO. José María Rodríguez Díaz (2008)
José María pon no seu blog unha lista que tivo certa circulación naquel momento, sobre os xacementos arqueolóxicos de Ribadeo. A remarcar as pequenas diferenzas de denominación nos artigos ligados, así como algún detalle, como que Emilio Piñeiroa sitúe no seu artigo As Pallaregas en Trabada e non en Ribadeo.
Jueves, 03 de enero de 2008
YACIMIENTOS ARQUEOLÓGICOS EN RIBADEO
• Publicado por jmrd_ribadeo a las 9:55
UNA RIQUEZA TURÍSTICO CULTURAL ABANDONADA
Yacimientos arqueológicos catalogados en el concejo de Ribadeo
Concello de Ribadeo (Lugo)
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| Código |Nome |Parroquia |Tipoloxía |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051001 |Xacemento de Louselas |Sta. María de Vilaselán/ Louselas|Paleolítico |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051002 |Mámoa do Freán |San Pedro de Arante/ Vistalegre |Mámoa |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051003, |Mámoas de Regodomel (3 mámoas) |San Pedro de Arante/ Regodomel |Mámoas |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051004 |Os Castros |Sta. Eulalia de A Devesa/ A |Castro | | | |Devesa | |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051005 |Castro de Mairengos |Sta. Eulalia de A Devesa/ |Castro | | | |Mairengos | |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051006 |Castro da Piñeira |San Xoán de Piñeira/ Outeiro |Castro |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051007 |Castro das Grobas |Sta. María de Vilaselán/ Espín |Castro |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051008 |Castro de Carcovas |San Xoán de Ove/ Capela |Castro |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051009 |Castro da Coroa |San Pedro de Arante/ Fondo da |Castro | | | |Vila||
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051010 |Castro da Torre |Sta. Eulalia de Vilaosende/ Torre|Castro |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051011 |Castro de Pumarega |San Vicente de Cubelas/ Pumarega |Castro |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051012 |Xacemento de Esteiro |Sta. Eulalia de A Devesa/ Esteiro|Romano |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051013 |Xacemento de Torre Vella |Santa María de Vilaselán/ Torre |Medieval | | | |Vella | |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051014 |Xacemento da Praza de Santa María|Ribadeo/ Vila de Ribadeo |Medieval |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051015 |Castelo de San Damián |Sta. María de Vilaselán/ O |Outros xacementos| | | |Castelo | |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051016 |Mámoa do Monte da Forca |San Pedro de Arante/ Monte da |Mámoa | | | |Forca | |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
| GA27051017,18 |Mámoas das Pallaregas (2 mámoas) |San Pedro de Arante/ As |Mámoas | | | |Pallaregas | |
|-----------------+---------------------------------+---------------------------------+-----------------|
20110104
Sobre a San Silvestre 2010


Tiña unha pequena dé beda coa San Silvestre. De correr e aproveitar a participación, devolver algo. Iso trato con esta entrada, devolver algo máis información, presentando o perfil das dúas carreiras, a pequena, a 'milla', e a destinadas ós maiores, os '5 000'.A carreira tivo este ano preto de 300 participantes, a máis alta participación rexistrada na súa historia, contando as dúas probas diferenciadas.
O recorrido, para os pequenos, foi dende o paso do centro do parque, saíndo pola estrada central cara a Dionisio Gamallo, Cantón, Amando Pérez e saída do parque por Villafranca, continuando por Rodríguez Murias, Ramón González, Dr. Moreda, Reinante, volta a Villafranca, Amando Pérez e ata a meta situada na confluencia de Ibáñez con Pza, de España, na esquina do concello.

Para a proba de 5 km, a saída tivo lugar na esquina do concello con Ibáñez, o mesmo que a chegada (no plano aparece a saída na esquina do parque, pero non foi así). Saiuse cara a Amando Pérez, por onde se subiu atravesando despois o parque por a estrada central, e saíndo por Clemente Martínez Pasarón ata a fonte do Parador, Avda. de Asturias, José Vicente Pérez Martínez, Avda. de Galicia, Xardín, San Roque, Avda. rosalía de Castro, antigo acceso á Ponte dos Santos, cruce por baixo da autostrada, camiño de Vilaselán, desviación cara a estrada do faro e volta a desviación para chegar a esta polo forte de San Damián, Cargadoiro, paso por baixo da autovía, Capela de San Miguel, Calvo Sotelo enteira, Rodriguez Murias (só diante do cine teatro), Ramón González, Dr. Moreda, Reinante, volta a Villafranca, Amando Pérez e Meta.
Clasificacións (segundo a Voz de martes e domingo)
Categoría absoluta:
1º Juan Pena (Lugo) 2º Erea Rodríguez Puente (A Pontenova) 3º José Manuel González (Ribadeo) 4º Hassan Oukni (Ribadeo)
Absoluta femenina:
1ª Marta Santamarina 2ª Rosa María García
Prebenjamín femenino: 1.Carla Iglesias; 2.Laura Fernández; 3.Marta Fernández. Prebenjamín masculino: 1.Lucas Zarauza; 2.Hugo Villalba; 3.Álex Seco. Benjamín femenino: Claudia Graña; 2.Xiana Suárez; 3.Blanca Moreno. Benjamín masculino: 1.Iago Fernández; 2.Jaime Cerezo; 3.Adriano Hortal. Alevín femenino: 1.Paula Calvín; 2.María Redondo; 3.Carmen López. Alevín masculino: 1.Adrián Rodríguez; 2.Elías Zarauza; 3.Pablo Alonso. Cadete masculino: 1.José Hermida; 2.Miguel Quintela; 3.Andrés Díaz. Júnior femenino: 1.Celia García López. Júnior masculino: 1.Catalin Dragomir; 2.Pablo Trabadelo; 3.Pillado Powel. Veteranas A: 1.Ana María Ferradás. Veteranos A: 1.Javier Santos; 2.Antonio José Fernández; 3.Jesús Arca. Veteranos B: 1.Daniel Barata; 2.Manuel Valcárcel Lastra; 3.Santiago Fernández.
Sobre a San Silvestre 2009
Sobre a San Silvestre 2008
20210804
SER MADRE. SER MUJER. Ángel Alda
SER MADRE. SER MUJER.
Exposición fotográfica en el Fuerte de San Damián de Ribadeo. Agosto de 2021
El verano, las vacaciones, son tiempos propicios para la sorpresa. Tienes la mente muy abierta a las sensaciones y los sentimientos se despiertan con mayor facilidad. Y luego hay coincidencias. Un amigo te pone por delante de los ojos una colección de fotografías que despiertan emociones únicas. Fotografías de África. De Senegal, para ser más exactos. Y detrás de las fotografías se te muestra un mundo del cual apenas tienes noticia. El drama de la maternidad en las áreas rurales del continente que llaman del futuro. Embarazos y partos en condiciones nefastas de higiene. Tasas de mortalidad materna inimaginables que ponen en cuestión el orden económico y la justicia de este mundo. Añadan a eso el drama del maltrato a la mujer. La tragedia de la mutilación genital ritual femenina. Los matrimonios forzados. La inexistencia de formación sexual de la infancia y la juventud. Y sigan contando. La malnutrición, el cambio climático. Para que más.
Fotografía, África, Derechos Humanos.. Un cóctel al que no te puedes sustraer ya que son temas que te apasionan de siempre.
Les estoy contando cómo una exposición fotográfica a favor de una ONG dedicada a enfrentar ese específico drama de la maternidad precaria viene a conmover tus plácidas vacaciones. Se inaugura mañana en el Fuerte de San Damián en Ribadeo, una fortaleza defensiva del siglo XVI que es todo un ejemplo de la arquitectura militar de aquellos siglos en los que las costas cantábricas eran objeto de enfrentamientos navales entre las grandes potencias. En la misma entrada de la Ría.
La ONG se llama Ser Madre. Ser Mujer. Una iniciativa de un grupo de mujeres españolas profesionales de la salud con la misión quijotesca de ayudar a las mujeres africanas a enfrentar en las mejores condiciones posibles su maternidad. De momento están trabajando en Senegal, en el entorno de clínicas y maternidades de algunas áreas rurales del país. Tienen más información en la web https://www.sermadresermujer.org/
Las fotografías que son el vehículo para dar a conocer el proyecto humanitario son obra de Nacho Samper y Nacho Carballo. No es fácil acertar con el estilo. Huir de la truculencia o del exotismo y ser capaces de ofrecer imágenes compactas, sólidas y humanistas, de trasladar la fuerza de los rostros de mujeres jóvenes, de niños y de la vida cotidiana de las comunidades rurales y de las precarias maternidades solo puede ser obra de grandes personas tanto como de excelentes profesionales de la fotografía. Objetivo logrado.
Pero la exposición tiene que servir para remover conciencias y para comprometer. La ONG necesita socios. Necesita obtener recursos. Háganme el favor.
20210614
En bici, un pouco máis Ribadeo
Hai un par de días que o concello presentou, e emitu unha nota de prensa sobre o tema da circulación das bicis, unha actuación para facer unha vía ciclable que pretende influír nas costumes, saúde e medio ambiente ribadense. Como se pode ver en baixo, na nota do concello, a presentación non foi con esas mesma verbas, pero así o interpreto eu: non se trata de incrementar os carrís bici que non hai, senón de facilitar o tránsito das bicis por determinados lugares. E a influenza pretendida, mentres non se consolide, non deixa de ser unha declaración de intencións.
Outra cousa é que no tema de circulación ciclista en Ribadeo pouco ou nada se teña avanzado dende hai máis de dez anos, cunha participación cidadá que despois non se considerou (ou apuntes meus do 2007, ou nota de O Tesón), e unha proposta de eixes ciclistas no núcleo urbano para facilitar o movemento en bici que aínda esperan mellores tempos, aínda sendo considerados daquela unha prioridade no tema ciclista. Daquela, e algo que se podería considerar hoxe de igual xeito, para facilitar a ida e vida ós centros de ensino, atendendo a un segmento de poboación con máis uso natural da bici e a unha educación cara ó uso futuro. Iso seguirá, e coido que tería máis rendemento que a habilitación do tráfico xa de por si con menor fluxo en todo tipo de vehículos, e máis centrado no lecer que no día a día en canto a bicis.
Adxunto as fotos que aparecen no Facebook do alcalde (unha delas tamén na nota de prensa), e un complemento ó que se refire o texto, pero que non aparece nos planos:
O INVESTIMENTO ASCENDERÁ A 320 000 EUROS

Actuación principal en relación ás bicis (non sae na nota de prensa)
![]() |
| Foto de propaganda |
![]() |
| A unión coa LU-P-5202, que non entra no plano anterior. Imaxe de OSM modificada. |
Carril-bici
12/06/2021O Concello de Ribadeo creará un carrill-bici entre o centro urbano da vila e o Faro de Illa Pancha. Este proxecto, encadrado nunha actuación mais ampla, consiste na adaptación como vía ciclista dun traxecto de catro quilómetros entre a praia dos Bloques e a zona do faro, bordeando a costa e discorrendo por lugares emblemáticos como O Cargadeiro e o Forte de San Damián. Incluirase tamén o aglomerado do tramo comprendido entre a praia de Rocas e o encontro coa estrada provincial LU-P-5202.
O alcalde, Fernando Suárez Barcia, e a deputada provincial de Mocidade e concelleira de Servizos Sociais e Obras, Mónica Freire Rancaño, xunto co resto de edís do goberno, deron conta este sábado do proxecto no que os servizos técnicos municipais traballaron nos últimos meses a fin de definir as actuacións necesarias para converter a vía existente nunha senda ciclable.
Segundo se recolle na memoria inicial, entre o Faro de Illa Pancha e o Forte de San Damián, habilitarase un carril-bici bidireccional de 2,50 metros de ancho mentres que no resto do traxecto se optará por harmonizar o paso de vehículos e bicicletas nunha vía de sección única de prioridade ciclista e limitada a 30 quilómetros por hora. O traxecto tamén será transitable a pé, por beirarrúas e pasos peonís.
No resto do traxecto, realizarase un aglomerado ata o encontro coa Avenida Calvo Sotelo coa creación dunha senda peonil, e habilitarase como bicirrúa ata a praia dos Bloques, ao longo do cal as bicicletas circularán xunto cos vehículos, pero con preferencia.
O proxecto mellorará as condicións de uso e seguridade dun espazo xa empregado pola veciñanza e en especial pola mocidade de Ribadeo para o paseo a pé e outras actividades físicas. Ademais, facilitará o uso da bicicleta para os desprazamentos entre as vivendas e o centro da vila, contribuíndo a unha mobilidade máis sostible desde o punto de vista ambiental e económico.
Fernando Suárez explicou que "a pandemia acentuou a sensibilidade social cara a esta forma de usar os espazos públicos, máis sostible, ecolóxica e saudable. Dende as institucións, temos a responsabilidade de crear as condicións e infraestruturas adecuadas para que estes novos hábitos e valores se consoliden". Ademais sinalou que "a senda ciclable será un reclamo turístico máis para Ribadeo nun momento de auxe do turismo activo".
O alcalde ribadense vinculou o proxecto "con outras actuacións que se están a levar a cabo desde o Concello para a mellora de espazos públicos, como as tarefas de limpeza e mantemento realizadas na Senda da Costa ou o acondicionamento da zona da antiga estación do tren mineiro de Vilaoudriz a Ribadeo, no corazón do centro urbano da vila".
Mónica Freire sinalou, pola súa banda, que "os modelos de cidades e de espazos nas vilas en harmonía coas persoas e coa veciñanza constitúen un obxectivo estratéxico de primeira magnitude no ámbito da mocidade xa que debemos ser capaces de inculcar uns valores de respecto na seguranza viaria entre peóns e condutores. Asinaremos un convenio inter administrativo, entre Deputación e Concello, para poder executar este investimento tan necesario canto antes".
A deputada de Mocidade engadiu tamén que "a través desta axuda da Área de Mocidade da Deputación queremos colaborar para que o Concello de Ribadeo siga avanzando no desenrolo do proxecto Ribadeo, Vila amiga das bicicletas, incrementando os quilómetros de sendas ciclables que conten cos estándares de seguridade para os ciclistas, dándolles prioridade fronte aos vehículos de motor, e ao mesmo tempo que fomentamos os hábitos de vida saudables, entendendo a saúde como benestar físico, moral e intelectual das persoas, incidindo no aproveitamento óptimo dos recursos públicos destinados á mocidade".
Pola súa parte, o edil de Medio Ambiente, Jorge Díaz, declarou que "este tipo de actuacións supoñen un acerto pleno, xa que dinamizan o emprazamento natural e idílico deste enclave e á súa vez da resposta a unha demanda da cidadanía para contar cun espazo onde ir en bicicleta, camiñar, pasear ou correr".
O Concello traballa no deseño do proxecto, que valora en 320 000 euros, co obxectivo de licitar as obras durante este ano e para o que contará coa axuda da Área de Mocidade da Deputación Provincial de Lugo, que comprometeu unha axuda de 250 000 euros, co que a institución provincial financiaría o 78% do custe e o Concello o 22% restante.
20240229
UN MUSEO PARA RIBADEO. José María Rodríguez Díaz (2010)
Catorce anos despois, que palabras das que veñen a continuación non teñen validez?
Viernes, 04 de junio de 2010
UN MUSEO PARA RIBADEO
• Publicado por jmrd_ribadeo a las 20:28
En el año 1809 el fuerte de San Damián, con tan solo 65 años de vida, fue totalmente destruido por las tropas del general Woster que, ayudado por la chusma que seguidamente daría muerte a D. Antonio Raimundo Ibáñez, volaron el polvorín, quedando sus ruinas convertidas desde entonces en espacios dedicados al cultivo de productos de huerta, que así es como las personas mayores lo recordamos, hasta que a finales del siglo XX fue recuperado para convertirlo en museo y sala de exposiciones. Un museo destinado a acoger a todos esos exponentes de la historia pasada de Ribadeo y de sus personajes, que hoy descansan olvidados en los salones y trasteros de muchas casas de la villa, sin hablar de tantas pinturas donadas por sus autores que duermen depositadas en el concejo o aquellas otras colecciones de pintores ribadenses que están esperando un lugar para poder donarlas al concejo y exponerlas a la contemplación de la gente. Pero ese proyecto se quedó sólo en eso.
Pensar en un Ribadeo, como una villa turística, con pretensiones de ciudad en que algunos se empeñan en convertirla, y no disponer siquiera de un pequeño museo para recoger su historia y su arte y poder descubrirla a la gente que la visita es, cuando menos, expresión de un doloroso abandono por parte de los regidores que la gobernaron. Alcaldes que prefirieron invertir el presupuesto municipal en gastos de personal y cultura barata para dar brillo a su gestión, en vez de ahorrar dinero para solucionar las carencias que Ribadeo padece, como es, entre otras, un museo. Creemos que esta es una de tantas actuaciones urgentes que apremian a los alcaldes, actuales y futuros. Y, quizás, a falta de otro espacio más apropiado por su cercanía y seguridad, como pudo haber sido el edificio de la Aduana Vieja, se podría pensar en retomar ese antiguo proyecto y habilitar el fuerte de San Damián para este fin.
Fue noticia hace días la petición presentada por el Club de submarinismo Illa Pancha, y recogida con gran acierto por el alcalde, para recuperar los valores etnográficos que permanecen sumergidos en los arenales de la Ría de Ribadeo, como barcos y lanchas hundidas, anclas, ánforas y vasijas, platos y otros objetos, como cañones; todo un tesoro de testimonios históricos, expuesto a graves expoliaciones, como de hecho ha pasado no hace aún muchos años, cuando se expoliaron gran cantidad de objetos de cerámica que hoy adornan ciertos establecimientos privados en la zona asturiana. Son los restos de los barcos hundidos en distintas épocas de la historia pasada que, por diversas razones, acabaron en el fondo de la Ría de Ribadeo.
Es laudable, y mucho, la actitud del alcalde actual de trasladar a la Dirección Xeral de Patrimonio la petición de un plan para rescatar, exponer y conservar estos testimonios históricos subacuáticos, bajo la supervisión de personal técnico. Esperemos que la respuesta de Cultura sea favorable a las pretensiones del alcalde. Pero la misión del alcalde no debe estar limitada a esta actuación, sino que debe luchar por la creación de un museo. Las cosas no se consiguen con sólo hacer las gestiones. Hay que luchar con denuedo y constancia por ellas. Que no se repita el caso del castro de As Grobas que, después de un intento de recuperación, permanece ahí olvidado sin que nadie se preocupe de insistir en la continuidad de la actuación iniciada hace ya muchos meses y hoy reducida al olvido.
Y se me dirá que no hay dinero para afrontar necesidades tales como dotar a Ribadeo de un museo, de un geriátrico, de un aparcamiento y de otras cosas de vital importancia. Y es cierto. No lo hay ni lo habrá mientras no se cambie el sistema administrativo actual. Porque si ya era difícil hacer frente a los pocos impuestos en aquellos ya lejanos tiempos en que España tenía un solo gobierno, qué no será ahora que tenemos que soportar el sostenimiento de 18 gobiernos con sus embajadas y toda su parafernalia de coches oficiales, asesores, etc., 18 parlamentos, 51 entes provinciales y más de 8115 concejos con sus sueldos de ensueño, sin hablar del senado o de los sindicatos verticales. Todo un conglomerado de entes de lujo, cuya producción es cero y en los que se refugia una enorme cantidad de gente dedicada a la vagancia, al dinero fácil y al enriquecimiento a costa del contribuyente. Y mientras esto ocurre el pueblo mira para otro lado pendiente de los partidos de futbol. Ya nos lo recordaba Cervantes cuando, al dejar Sancho el gobierno de la ínsula Barataria, ponía en su boca estas palabras: “Nadie tienda más la pierna de cuanto fuere larga la sábana”.-
20130122
Dicionario de Madoz e Ribadeo / Rivadeo (II)
-->
RIVADEO
Datos de la localidad:
El Terreno es llano con declive hacia los arrabales y embarcaderos de Porcillan, Cabanela y Figueirua, y costanero todo lo que baña la ria desde estos puntos hasta la ensenada ó varadero de Villavieja : en lo general es pedregoso, arenisco-barroso con capa de sílice, alúmina-caliza, arcillosa y de secano : se cultivan sobre 80 fan. de primera, segunda y tercera clase la mayor parte dedicada á hortalizas.
Términos Y Confines. El término jurísd. de este part, confina por el E. con la ría que lo separa de la provincia de Oviedo; al S. con los part, do Fonsagrada y Mondoñedo, continuando este último por la parte O., é interpuesto el r. Masma hasta la embocadura de la ría de Foz, desde la cual príncipia la costa por el N., donde se encuentra la punta de San Miguel, la ensenada y arenal entre las puntas de Promontorio y Corbera, puerto de Rínlo, punta de Piñeira v embocadura de la ria basta llegar al puerto de Rivadeo : la entrada de la ría será de 1/2 milla de ancho, y las aguas del mar suben 7 leguas ria adentro, si bien es navegable hasta el puente de Santiago de Abres. La superficie es una figura irregular parecida á un triangulo isósceles ó pirámide, que suponiendo la costil su base de 3 1/2 leguas, se eleva 6 hasta su vértice á cúspide.
El Terreno es bastante fértil, aunque en su mayor parte quebrado y montañoso : al O. y de N. á S. se estiendo la sierra de la Cadeira, y al N. no muy dist. de la costa 1 1/4 leguas se halla el monte Mondigo.
Ríos
Arroyos. El Eo entra en este part, por el térm de San Salvador de Villarmide y corre al N. hasta encontrar el arroyo Cairo, desde cuyo punto y con la misma direccion separa dos lita, dé Lugo y Oriedo hasta desembocar en el Océano Cantábrico ó ría de Rivadeo : en su curso recoge varios arroyos y riach., siendo el único notable el r. Trabada: las aguas vertientes al O. van también al Océano, mezcladas con las del r. Masma, que como se ha dicho, desemboca en la ría de Foz.
Los Caminos son vecinales y malos; hay no obstante 2 de rueda que desde la capital se dirigen uno á Mondoñedo y Lugo, y el otro llamado de la Marina va dejando la costa á la der. hasta llegar é Foz : están proyectadas 2 carreteras que partirán de Mondoñedo á Rivadeo y á La-Vega: si como es de esperar se realiza este proyecto , serán incalculables los beneficios que reportará a todo el partido
Correos. Se reciben en la estafeta ó cartería que existe en la cap., y es subalterna de la adm. de Lugo; llegan 3 veces por semana y salen otras tantas: los ayuntamiento y feligresia no tienen en lo general un método ó medio fijo de recibir su correspondencia.
Las Prod, mas comunes son cereales, legumbres, patatas, pocas semillas, bastante hortaliza y frutas, poco lino, algun vino, maderas y combustible : cria ganado de todas clases, prefiriendo el vacuno: hay caza y abundante pesca.
Industria y Comercio. La agricultura, molinos harineros, telares caseros, varios oficios de los de primera necesidad y una fáb. de fécula de patata ; la pesca y la marinería dan ocupación á estos naturales, y su comercio se halla reducido al que se hace en la v. de Rivadeo (V.). y á las Ferias v Mercados que se celebran y son : en la cap. tolos los miércoles; el primer domingo de mes en Sta Maria de Trabada; segundo domingo en el lugar de la Puente en San Pedro de Arante; tercero en San Julián de Cabarcos ; cuarto en San Justo de Cabarcos v en el l. de Vilela de San Pedro de Cúbelas ; primer día de mes en San Miguel de Reinante; primer sábado de mes en San Juan de Obe y sitio lamado Balín; tercer sábado en Sta Eulalia de la Dehesa; !•'• de abril en San Juan de Villamartin ; 30 de mayo en el nonte y ermita de San Fernando de la feligresia de Sta. María Magdalena de Balboa; y finalmente, todos los dominagos sin autorización en San Vicente de Villameá. En estos mercados se benefician ganados, granos y demas frutos, asi como carnes frescas y saladas, mantecas, quesos , pescado rosco y salpreso, utensilios de labor y cocina, telas, zapatos y otros efectos.
Estadística Criminal. Los acusados en este partido judicial en el año de 1843 fueron 23, de los que resultaron absueltos de la instancia 4 , libremente 9, penados presentes 40, contumaces 3: de los procesados 3 contaban de 40 á 20 años, 44 de 20 á 40 y 3 de 40 en adelante; los 23 eran hombres; solteros 14 , casados 9 ; sabían leer y escribir 8, no sabia 4; ejercían artes mecánicas 20 ; de 3 acusados se ignoraba la edad , el estado y el ejercicio, y de 11 la instrucción.
En el mismo periodo se cometieron 5 delitos de homicidio y de heridas con un arma de fuego do uso ilícito , 4 instrumentos contundentes y un instrumento ó medio no espresado.
"
20160129
Pequena crónica dun minipleno
![]() |
| O salón de plenos, onte, baleiro de bancos no centro (disposición provisional) |
Comezou como estaba previsto cousa das oito e media a falta de Roberto Ramos (PSOE), que se incorporou máis tarde, como anunciou o alcalde antes de comezar. [por certo, se alguén se perde cos nomes do representantes, aquí ten as listas] O público variou entre catro ó comezo a sete no momento de maior asistencia, para logo voltar a diminuír.
Antes de comezar, tamén se gardou un minuto de silencio para lembrar asasinatos: os dous asasinatos de mulleres o día anterior e o mesmo día deron lugar a que o alcalde o pedira e fora secundado unánimemente.
Había que aprobar tres actas, a do pleno ordinario do 12 de novembro e dos extraordinarios de 21 de novembro de 3 de decembro. Suso Penabad (PP) puxo inconvinte á aprobación da primeira, por ser reflectida na acta un improperio que dixo el e non, polo que dixo, o correspondente do alcalde. Tras un pequeno alegato, a votación foi conxunta das tres actas, votando a favor o BNG: a favor, 10, abst. 0, en contra 6.
O punto sobre o ARI, unha pequena corrección, tivo unanimidade a favor sen discusión.
O terceiro punto, o plan de subvencións, xa acordado previamente, tamén suscitou a unanimidade.
A continuación houbo unha pregunta do alcalde para incluír na orde do día un punto como urxente, o que se deixou para despois das mocións.
E comezaron as mocións. As dúas primeiras, sobre a residencia.
O PP, a traverso do seu portavoz, deu lectura á moción, intercalando comentarios, e aludindo ó alcalde (e enténdese que ó goberno municipal e resto dos grupos que o apoian) con 'non hai máis xordo que quen non quere oir'). O básico da moción? Que o concello se faga cargo da xestión e que se remitan os informes pedidos pola Xunta. Para quen non esta ben ó tanto, coido que é desexable o pasar a ver algo da historia da residencia de anciáns para entender mellor a situación, incluíndo a resposta dada aínda hai poucos días pola comisión da residencia ó conselleiro, publicada na web do concello e remitida ós medios, publicada neste blog... e que o portavoz do PP dixo que non lle fora subministrada.
Na resposta, Marta Saiz (C's) só aludiu a que xa estaba todo dito, David Fernández (PSOE) a que non tiña moito sentido discutir, aludindo a diferenza entre xestión e construción, e o alcalde aludiu á frivolidade da moción, facendo comentario sobre a dispoisicón pública da carta, feita por unha comisión que o PP abandoou voluntariamente. Tivo unha deferencia con Manuel Valín, anterior portavoz do PP no mandato pasado, e presente na sá, que apoiou a residencia contra o aparato do partido. E logo encarous que o que se quere é xestionar a residencia, pero con financiaciamento, como manda a lei. Suso contestou qque tiña dous informes xurídicos 'independentes' dicindo que a petición da Xunta era legal e que recibira unha chamada de Folgoso do Caurel a conta dunha petición semellante por parte esta vez, da Deputación. A contraresposta do alcalde incluiu que o permiso de construción veu da Xunta, despois de enviar algún papel dos que piden, e que mesmo a consecuencia do envío tivera lugar un expediente a unha funcionaria da Xunta, que logo se deixara caducar, que non deixa en bo lugar o xeito de facer as cousas por parte dos mandos xunteiros.
Neste punto, produciuse un chamamento á orde de Juan Estévez (PP) por murmurios na intervención do alcalde, e pasouse a unha votación cantada: a favor, 4, abstencións 0, en contra, 12
A segunda moción, presentada polo BNG, era en realidade conxunta dos 13 conselleiros non-PP. Tivo lugar unha siguación graciosa ó dicir o alcalde que a podía ler outro representante, trabucándose e dicindo en primeiro lugar a Suso, e logo, insisitndo e sendo desbotada a opor tunidade por Suso López cun 'non me toca'. A votación, 12-0-4
A moción terceira, do PSOE, sobre a devolución de competencias ós concellos, foi aludida por Suso López con que ods servizos podería facerse cargo mellor a Xunta, o 'papá grande' [entendo que en contradición co mantido nas mocións anteriores]. Foi defendida máis por Fernando Suárez que por David Fernández, no sendio que había unha circular pedindo o incumprimento, creando un desbaraxuste na prestación de servizos e impulsando ós concellos a situacións incomprensibles. A votación, 13-0-4
A moción para a erradicación do carrizo da Pampa pasou sen discusión.
![]() |
| Carrizo da Pampa (cortadeira) no centro urbano |
Farruco Graña defendeu a proposta,citando o forte de San Damián como un terreo que xa é propiedade do concello e onde se podería comezar o proxecto, aínda que poderían tenrse en conta outros [engado, como a illa Pancha, a Aduana vella ou o o edificio de Alginatos, algún deles citado por outros representantes] en troques de levar os restos a Bueu, Vigo ou Vilalba. Na discusión, Rosina Tosar indicou que había algunha xente molesta na beira asturiana da ría porque os restos achados últimamente, que dan lugar a esta proposta con carácter de urxente para aproveitar o tirón, din que en parte son asturianos. Houbo unha pequena intervención do alcalde para lembrar os canóns atopados na ría e levados para Asturias, e que o espazo musístico sería complementario con outras exposicións que se poideran facer na parte asturiana. Votación: 15-0-2
O PP tentou d enovo (por terceira vez) meter en pleno con carácter de urxencia a moción sobre un campo con céspede artificial, o que foi rexeitado: 4-0-13
E ata aquí o que vin do pleno...
AS MOCIÓNS DO PLENO MUNICIPAL
. O Pleno Municipal é o marco de funcionamento do Concello. Un foro destinado a opinar, discutir e acordar as mellores solucións prós problemas xerados pola convivencia veciñal. Polo tanto, nos seus acordos e decisións imponse o interese xeral dos veciños, que ha de estar por encima dos intereses e das ideoloxías dos concelleiros e dos seus partidos. Salux populi, suprema lex. A lei suprema é a salvación do pobo.
Onte, xoves 28 de xaneiro, Pleno en Ribadeo. Un Pleno, templo da palabra e da verdade, convertido polo PP en escenario dos seus intereses persoais. Os concelleiros do PP presentan unha moción, con dous contidos: primeiro, que a residencia sexa pública. E nisto, aínda que semelle unha aspiración estraña nun partido liberal, como é o PP, non fan máis que sumarse ás vellas pretensións dos demais partidos e dos mesmos veciños manifestadas en innumerables ocasións desde o comezo desta andaina. E o segundo que pide, é que o Concello, se quere diñeiro prás obras da residencia, se poña de xeonllos e acepte as irracionais e ilóxicas condicións impostas pola Xunta. En fin, o de sempre: os concelleiros do PP local defenden os intereses políticos do seu partido, fronte ás necesidades veciñais. Primeiro o partido, os veciños despois. E todo, ad captandum vulgus. Pra conquistar ós veciños, como si estes fosen parvos.
A esta moción do PP local responden os demais grupos, BNG, PSOE e C´s, cunha contra-moción na que se lle dá resposta axeitada: a forma de xestión da residencia (a quen compete, modalidade, ou seu funcionamento, dotación de persoal de ser o caso, etc.) terá que ser definida no seu día por acordo do Pleno Municipal, unha vez oído o criterio dunha comisión municipal e do persoal técnico designado pra iso. En todo caso, é intención do goberno local e dos partidos que o apoian que a xestión sexa pública, a prezos asumibles e con preferencia prós veciños do Concello de Ribadeo. Iso si, sempre de acordo coa lexislación vixente nese momento. Quedoulles claro agora, Sres. do PP? Pois, parece que non.
Ó segundo punto que pide o PP na súa moción responde a contra-moción presentada polos outros tres grupos: A Xunta fixo e fai todo o posible pra entorpecer a residencia. Primeiro, retardando a autorización pró inicio dás obras, esixindo rectificacións no proxecto e no informe de viabilidade e, finalmente, dilatando no tempo, con escusas, a achega do diñeiro prometido ó esixir a presentación de certos documentos que, segundo os técnicos municipais, non procede aportar neste momento procesual.
Unha contra-moción, pois, na que, primeiro, o BNG, PSOE e C`s reproban a actitude da Xunta, tanto na lentitude da autorización da construción da residencia como no da dotación prometida que nunca chega. E, segundo, esíxese do Conselleiro de Política Social que dea as instrucións oportunas para facer entrega do diñeiro prometido se realmente quere participar no financiamento do centro de atención as persoas maiores de Ribadeo. E se, como el afirma, é verdade que non o pode facer, que achegue en forma ó Concello o soporte técnico no que fundamenta a súa negativa.
Como foi o desenrolo das intervencións no Pleno? Deixando outros puntos menores alí tratados, cabe subliñar que o portavoz do PP, Sr. Penabad, interveu reafirmándose nas súas proclamas de sempre: O Conselleiro da Xunta ten razón e o Concello de Ribadeo está na inopia. Afirma que el quere mais ca ninguén a residencia prós veciños de Ribadeo. Pro, o mesmo tempo, apoia os atrancos que os seus colegas da Xunta lle están a poñer. Acaba de asasinar a lóxica ou, como se di en latín, unha contraditio in términis.
Ós razoamentos do Sr. Penabad respondeulle o alcalde, Sr. Suárez Barcia, convertido nun novo Lacordaire, cunha enérxica e mesmo brillante intervención, dicíndolle ó Sr. Penabad que non podía afirmar que apoiaba a residencia, e o mesmo tempo aplaudir as actitudes do PP na Xunta. “Non é gratuíto - engadía o alcalde - que despois desta moción veña outra asinada por varias persoas que procedemos de tres grupos políticos diferentes, con finalidades e diferencias políticas absolutamente dispares, pero que estamos da cordo e seguiremos da cordo no que iniciamos fai xa tres anos con outra xente”. “Dunha cousa estamos seguros – engadía o alcalde – que a residencia vaise poñer a andar, claro que si, con vostedes ou sen vostedes, poñendo pedras no camiño, como fixeron desde hai unha temporada”.
A moción do PP foi rexeitada polos 12 votos dos concelleiros do BNG, PSOE e C´s. Só obtivo os 4 votos a favor dos concelleiros do PP.
Pola súa banda, a contra-moción dos outros partidos foi aprobada por 12 votos a favor e 4 en contra.
E, finalmente, e como curiosidade, subliñar que a outra moción posterior presentada polo PSOE, na que se demandaba ó Goberno do Estado que as competencias en Asuntos Sociais lles foran devoltas de novo ós concellos, por ser estes, e non os Entes Autonómicos, os que por estar mais preto dos veciños, teñen mellor coñecemento das súas necesidades e carencias. Foi aprobada por 12 e rexeitada polos 4 do PP.
José Mª Rodríguez
"
20230119
Ribadenses destacados: ANTONIO RAIMUNDO IBAÑEZ. Eduardo Gutiérrez
Unha nova biografía de Ribadenses Destacados: Antonio Raymundo Ibáñez, Marqués de Sargadelos, por Eduardo Gutiérrez
ANTONIO RAIMUNDO IBAÑEZ
(Santalla de Oscos, 1749 - Ribadeo, 1809)
Eduardo Gutiérrez Fernández
![]() |
| Á beira da súa casa, actual casa do concello |
Antonio Raimundo Ibáñez naceu en Ferreirela, un lugar da parroquia de Santalla de Oscos, na provincia de Oviedo, o 18 de outubro de 1749 e morreu en Ribadeo o 2 de febreiro de 1809, nas datas da entrada na vila das tropas que viñan liberala da ocupación fracesa. Estivo casado coa ribadense Josefa López Acevedo e tiveron nove fillos, seis mulleres e tres homes. Foi soterrado no convento de San Francisco que hoxe é o templo parroquial de Santa María do Campo. O seu asasinato con riscos de crueldade abre moitas posibilidades, entre elas a dun crime por encargo por parte dunha conspiración de vellos e tradicionais nemigos, e executado por facinorosos. De todos os xeitos tampouco se pode esquecer a acusación de afrancesado que lle imputaron á Xunta Provisional de Goberno de Ribadeo constituida a consecuencia da invasión e da que Ibáñez formaba parte, até o o estremo de que moitos dos seus membros xulgaron unha medida de prudencia agacharse, e outros fuxiron como foi Francisco Maria Amor que o fixo a Francia, e segundo informa o historiador Xosé Ramón Barreiro un fillo de Ibáñez tamén foi acusado de afrancesado por parte dun correxidor de Viveiro. A acusación de afrancesado foi negada por moitos autores relatando os servizos prestados á causa nacional son certos sen dúbida, pero a relación de Ibáñez cunha Coroa que rematou nas mans dos propios invasores, tivo que facer a imputación moi doada de espallar. O ambiente hostil protagonizado pola chusma, existía de certo tal e como pon de manifesto o caso do Edecán francés, apresado con outros oficiais, que para ceibarse das iras do populacho tivo que ser trasladado ao Forte de San Damián desde o domicilio particular dun dos membros da Xunta, concretamente D. Fernando María Miranda, despois un destacado persoeiro cun importante labor a prol da causa liberal. Un dos militares tiña un ollo de cristal o que axudou na montaxe dunha campaña moi sintomática daquel tempo de comezos da Ilustración e alborexer das novas ideas, en contraste cun ambiente fetichista que elementos reaccionarios se encargaron de encirrar, espallando supersticións e infundios estarrecentes. Tampouco podemos esquecer a referencia que cita Francisco Lanza, quen informa de que o propio Ibáñez declarou que desde a batería de artillaria instalada en San Román en As Figueiras, un dos obxectivos era a súa propia casa. Algo quel observara cun anteollo.
![]() |
| No Ribadeo antiguo |
O homicidio cómpre situalo nun tempo de cambios ao que se sumou a invasión francesa, e no medio dunha fogueira de acontecimentos: en 1798 tivo lugar o chamado motin de Sargadelos, sobre o que existe bastante documentación, e tamén a teoria de que esa é a orixe do crime. Meses despois sucede a escaramuza de A Ponte de Arante, e ambos e dous episodios de parecida etioloxia, ou sexa movidos pola pequena fidalguia rural e a cregaxe. Con todo non coñecemos testemuñas pero si indicios e tamén sospeitas moi sólidas, segundo algúns autores. Hai anos mesmo se chegou a sinalar a competencia na fabricación de louza como a causa do complot, algo que a maioría dos historiadores rexeita. É certo que o responsable último da revolta foi o militar José Wosters por permitir as actuacións do populacho, e iso sostén Jesús Evaristo Casariego no seu libro “El Marqués de Sargadelos o los comienzos del industrialismo capitalista en España” de 1950. E engade unhas palabras significativas: ”o seu carácter firme e voluntarioso é dos que se fan admirar e temer pero non amar”. O asañamento mostrado polos executores do crime cun home xa maior para aquel tempo, prestouse a moitas especulacións, case todas sinalando a unha conspiración. Alguén dixo que morreu por moderno e algo disto hai se reparamos no tempo que lle tocou vivir, e o contraste entre a actividade comercial, as fundicións de ferro e e a cerámica, cunha decrépita fidalguía titular de foros e uns cregos administradores de diezmos, oblatas e de toda crase de milagros. No pasado o número de lendas e especulacións mesmo enxeñosas como a do tesouro de Ibáñez, ou o francés emparedado, compoñian ingredientes axeitados para un cartel de cego. Se ainda hoxe nos amilagran revoltas como as do asalto ao Capitolio en Washington, obviando os sucesos da guerra civil española, pensemos na Mariña de Lugo de hai máis de dous séculos.
![]() |
| Pazo de Gimarán, no Ribadeo antiguo |
![]() |
| Pazo construído por Ibáñez, hoxe casa do Concello |
EDUARDO GUTIÉRREZ
20230117
COMO EN SAN ANTONIO DE LOUREDO. José María Rodríguez Díaz (2008)
Unha nota previa, necesaria para os 2023 no que republico esta entrada do blog de José María: a serie 'Padre Casares', emitida pola TVG, acadou grande popularidade en Galicia, replicándose mesmo noutros lugares o argumentario, recreándose ó gusto local de cada lugar. A serie incidía non só en temas eclesiásticos, senón en todo tipo de temas socioculturais, imbricados a partir, iso si, da vida dun cura de pobo novo e outro maior.
Polo demais, a lección que leva consigo esta entrada, coido que quedou aprendida, pero non está de máis o repasala.
Viernes, 03 de octubre de 2008
COMO EN SAN ANTONIO DE LOUREDO
• Publicado por jmrd_ribadeo a las 20:30
Una cómica situación, sino fuera por la tomadura de pelo que representa para los vecinos y por el mensaje que nos transmite sobre la frivolidad con la que actúan algunos de nuestros ediles. Me refiero a la comedia que se montaron los concejales de Ribadeo por la colocación de unos bancos en el eucaliptal de O Cargadoiro.
Una actuación que me recuerda el humorístico comportamiento de D. Horacio y D. Crisanto, en la serie de la TV de Galicia, “Padre Casares”. Dos curas que andan siempre a la greña; y cuando el uno dice que sí, el otro dice que no. Así pasa, también, con nuestros ediles: se enzarzan a diario en disputas, sobretodo en los plenos que se celebran en el consistorio. Unas veces son los miembros de la oposición contra el gobierno y otras los miembros de la oposición contra ellos mismos. Lo que no les impide ponerse luego a todos de acuerdo para compartir la tortilla en la misma mesa, al igual que lo hacen D. Crisanto y D. Horacio en la serie citada.
Permítaseme resumir brevemente los hechos para quienes no los conozcan. Sucedió en un pleno municipal hace ya días. El equipo de gobierno municipal, siempre atento a humanizar la vida de los ribadenses, dio orden de colocar dos bancos en el pequeño eucaliptal que hay en el área recreativa de O Cargadoiro, en las proximidades del Castillo San Damián, para disfrute y descanso de los muchos transeúntes que frecuentan esa área recreativa. Pero sucedió que, en el pleno siguiente a dicha actuación, el portavoz del PSOE, el Sr. Pérez Vacas, formuló una pregunta al alcalde sobre la colocación de esos bancos en un terreno de propiedad privada. Sorprendido el alcalde por esta pregunta y ante la gravedad que supone esa acusación y sin otra comprobación ordenó a sus huestes la retirada inmediata de dichos bancos. Pasado ya tiempo, cuando todo parecía estar ya olvidado, alguien dio a conocer al público que el mencionado eucaliptal era propiedad del concejo y no de carácter privado -como había afirmado el Sr. Pérez Vacas- y protestó por la retirada de los dos bancos. Sorprendido el alcalde y hechas las oportunas averiguaciones ordenó la reposición de los bancos en el mismo lugar en donde antes habían estado.
Esta cómica escena nos sugiere varias observaciones acerca del proceder de los concejales y de la frivolidad con la que tratan los asuntos municipales.
No se comprende que el portavoz del PSOE borrara tan fácilmente de su memoria la adquisición de ese terreno por parte del concejo en los tiempos en los que él era teniente de alcalde con el anterior gobierno del BNG, liderado por D. Eduardo Gutiérrez, hace ya años. Aunque la parte positiva de esta historia es que gracias a la amnesia del Sr. Pérez Vacas, persona más afín al mundo de las finanzas que al latín, se salvaron milagrosamente los eucaliptos. Pues si en los tiempos que ejerció como alcalde cayera en la cuenta de que eran propiedad del concejo, seguramente hoy no estarían ahí para cobijar con su sombra a los visitantes.
Ante esta inconcebible reclamación del portavoz del PSOE no se comprende el sorprendente silencio cómplice de los demás portavoces de los otros grupos de la oposición. Pues sabían sobradamente que el terreno era de propiedad municipal.
Lo sabía, por supuesto, el Sr. Rivas a quien, cuando se ocupaba de las tareas de la concejalía de Medio Ambiente con el gobierno del PP, yo mismo le insinué entonces, aprovechando el reciente carácter municipal de la parcela, la conveniencia de instalar bajo la sombra de esos eucaliptos unas mesas y bancos para solaz de los visitantes de esa área recreativa.
Lo tenía que saber también, como no, el portavoz del PP, ya que la firma de esa adquisición había tenido lugar, si la memoria no me falla, durante su mandato. ¿Por qué se callaron, pues, ante la maquiavélica intervención del Sr. Pérez Vacas?
Yo mismo, presente ese día entre el público asistente a dicho pleno, quedé sorprendido por el incomprensible silencio de los restantes ediles ante la desconcertante pregunta del Sr. Pérez Vacas.
En cuanto al titular del concejo, que tan fácilmente cayó en la trampa que le tendió la oposición, debe aprender la lección: no aceptar lo que otros le digan sin otras comprobaciones y aprender a no fiarse de las personas que basan su estrategia política de oposición en las clásicas zancadillas, en vez de colaborar en el gobierno desde una postura de oposición, crítica, pero leal.-
20241128
Comunicado da Plataforma en defensa das árbores da vila de Ribadeo ás e ós veciñas e veciños
![]() |
| Imaxe recibida e engadida o mesmo 20241103 |
Adxunto o comunicado:
COMUNICADO DA PLATAFORMA EN DEFENSA DAS ÁRBORES DA VILA DE RIBADEO
Ás e ós veciñas e veciños:
O xoves 28 de novembro tivemos unha xuntanza un grupo veciñal para denunciar a grave situación creada pola poda e corta salvaxe, indiscriminada e innecesaria de gran cantidade de árbores en diferentes zonas do concello, nomeadamente nas estradas do faro e do cemiterio, parque infantil, colexio público, castelo de San Damián, etc.
Asemade temos coñecemento de novos proxectos do concello para cortas diante das vivendas sociais e no parque municipal de San Francisco.
Diante desta situación que consideramos inaceptable e contraria a un proxecto dun Ribadeo máis habitable e saudable, mesmo contraria á imaxe da vila, decidimos solicitar unha entrevista urxente ao sr. Alcalde de Ribadeo para expoñer o malestar xerado polas cortas realizadas e esixir o pórlles fin. Asemade, convocamos unha concentración da veciñanza para o martes día 3 ás oito da tarde diante do concello, co fin de apoiar a nosa postura.
Por iso convidamos ó pobo, agrupacións e organizacións sociais, culturais e en xeral a toda a cidadanía a participar en dita concentración.
Ribadeo, 28 de novembro.
--
Noticias anteriores sobre o tema no blog:
https://www.ribadeando.com/2024/11/informe-sucinto-actuacion-no-gregorio.html
20230816
RINLO, UNA JOYA EN PELIGRO. José María Rodríguez Díaz (2009)
Recollo a entrada adicada á conservación de Rinlo que José María fixo con motivo da exposición de Carlota Eiros sobre as súas portas, incorporando unha das fotos cargadas na entrada que eu fixera daquela.
Lunes, 24 de agosto de 2009RINLO, UNA JOYA EN PELIGRO
• Publicado por jmrd_ribadeo a las 20:59
Los efectos del turismo mal enfocado y dirigido a la especulación se han cargado impunemente y en muy pocos años toda la costa barreirense. Ese hermoso rincón de la costa, que permaneció virgen hasta los años sesenta, fue invadido por un turismo desaforado, de consecuencias irreversibles que, como una imparable vaga de mar que se dirige hacia el oriente, inundó y sometió toda esa costa a los caprichos de la especulación. Una vaga de mar que sigue presionando amenazante la costa ribadense, que se ha salvado hasta el momento, y que amenaza con tragarse a nuestra mejor joya, Rinlo, en la que nuestros políticos acaban de descubrir una mina para saciar en ella sus necesidades electorales.
Rinlo, con su arquitectura popular marinera, la villa mejor conservada de la costa gallega, es una reliquia histórica de lo que fueron nuestros puertos en el pasado reciente. Nacido a la sombra de un pequeño refugio natural formado por el río de San Julián, sirvió de refugio a través de los siglos a los esforzados marinos que encontraban en el mar su forma de vida. Y así nació y así se conserva, inalterable, este hermoso rincón, testimonio de la forma de vida de nuestros antepasados. Sus callejuelas, con sus casitas nacidas en el escarpado acantilado, la idiosincrasia de sus vecinos, hombres curtidos en mares lejanos y sus mujeres, ejemplo de supervivencia en soledad y de lucha en el trabajo diario de sus huertas, son el testimonio de unos valores y de una vida, inexistente hoy en otros rincones, que piden ser protegidos.
Tanto por los inminentes peligros que se ciernen sobre este pequeño puerto marinero como por lo que puede afectar a la forma de vida de esa pequeña comunidad que lo integra, creemos que es urgente poner en marcha sistemas de protección capaces de evitar que esta joya desaparezca de nuestro entorno, como desaparecieron otras de forma irreparable.
La exposición celebrada entre los días 20 y 30 de agosto en el Fuerte de San Damián, en Ribadeo, titulada “As Portas de Rinlo”, fue un exponente de primer orden de los valores etnográficos de este pueblo y de sus gentes. Unos retratos que expresaban la autenticidad de quien se expone en su cotidianidad junto a la puerta de su casa, sin ninguna reserva, ante la barrera simbólica que se establece a través de la puerta de entrada a la intimidad de su hogar. Su finalidad no fue otra que tratar de concienciar a los vecinos, así como a las instituciones y autoridades, sobre la urgente necesidad de preservar lo que de auténtico y singular mantiene aún este pueblo. Pretender acallar o ignorar la voz de su promotora, la arquitecta Carlota Eiros, que lleva años entregada a la lucha por la protección de Rinlo, no es más que un entreguismo al fenómeno de la especulación en aras de conveniencias personales. Carlota Eiros, prácticamente avecindada hace más de dos años en Rinlo, junto con un grupo de incondicionales amantes de este histórico pueblo están trabajando y luchando de forma abnegada y empeñados desde hace ya tiempo en conseguir el máximo modelo de protección para Rinlo, que no es otro que lograr que sea reconocido y declarado como Bien de Interés Cultural (BIC). La única protección posible capaz de preservar esta villa de las ávidas miradas de los especuladores de turno y aún de aquellos que por ignorancia aspiran a un falso progreso y engañoso bienestar que acaba destruyendo lo mejor que tenemos.
El futuro de Rinlo está en peligro. Para que Rinlo pueda seguir existiendo en estos tiempos de rápidos cambios que atravesamos y en los no menos difíciles que se avecinan es preciso dedicarle los más apropiados y más delicados cuidados. Hacen falta personas que, como Carlota Eiros, colaboren con su esfuerzo para proteger este espacio, frágil y fácilmente destruible. Personas que no cedan embaucados ante ciertos dudosos proyectos, sean de Costas o de otras administraciones, sin antes repensarlos y analizarlos con serenidad antes de que sea demasiado tarde para lamentarse. Y mismo he sido testigo (sirva como ejemplo de que no siempre la autoridad -el cargo- es garantía de acierto) de cómo un muy famoso arquitecto de Madrid, en las reformas que se hicieron en la catedral de Mondoñedo en los años sesenta, eliminó sin necesidad y sólo por ignorancia los hermosos rasgos del gótico cisterciense de que estaba dotada.
Ignorar la contribución del gobierno local a la conservación de Rinlo sería una injusticia. Ahí está para demostrarlo el Área de Rehabilitación Integrada (ARI) con el que se le dotó. Pero una mayor protección, como la de la categoría BIC, establecida por la Ley 8/1995 de 30 de octubre, encargada de proteger, conservar y difundir los bienes más notables de Galicia, como los conjuntos históricos o lugares de interés etnográficos, etc., por lo que lucha Carlota, proporcionaría una mayor y definitiva protección en el futuro sobre los criterios relativos a la conservación de las fachadas, pavimentación de calles, mantenimiento de la estructura urbana y la silueta paisajística, así como mayores recursos económicos y humanos para futuros proyectos.
La declaración de BIC para Rinlo ayudaría a tomar conciencia del valor del paisaje y a protegerlo de la presión de la cultura consumista dominante. Porque la arquitectura tradicional y el paisaje significan calidad de vida y de bienestar. Proporcionaría, además, las herramientas necesarias para su protección impidiendo la pérdida de su carácter original, como desgraciadamente pasó con otras villas marineras de nuestra costa gallega. Ha llegado la hora de la verdad para las autoridades locales. Suya es la palabra.-
20230614
CONTINÚA O ESPOLIO. Pancho Campos Dorado
Pancho Campos Dorado
O pasado día 12 deste mes de xuño publicábase en La Voz de Galicia o achádego de 19 canóns na dársena de Arnao na Ría de Ribadeo.
Inmediatamente no Principado de Asturias, xunto coa Armada Española, se mobilizaron para autorizar unha campaña de prospección do pecio para documentar o xacemento arqueolóxico, e xuntaron a un equipo da Federación Española de Actividade Subacuáticas (FEDAS), á Federación Asturiana (FASPA) e o Club de Vela Latina de Castropol. Todo para intentar explotar o xacemento como “parque arqueolóxico subacuático no Eo”.
Anotan que os canóns parecen ser posteriores ao ano 1728, por diversas marcas e pesos, que aquí non ven ó caso discernir neste momento. Isto será unha máis das manobras que seguiremos vendo, para separar estas pezas do afundimento da Galga Andaluza e do San Francisco, queimados o 27 de setembro de 1719 polos seus capitáns don Lorenzo de Tablada e don Sebastián Villaseñor, destinados en Ribadeo para a defensa do seu Porto e Ría.
O Porto de Ribadeo sufriu o ataque dos ingleses, na data antes citada, e asolaron Ribadeo e o Forte de San Damián, mentres se xuntaban a duras penas 600 dobróns entre varios veciños para o rescate de Ribadeo.
Ou sexa, naquela época e desde o ano 1627, había 14 barcos vixiando a ruta de Flandres, distribuídos entre A Coruña, Ribadeo e Pasaxes. Por tanto até o século XIX, toda a ría de Ribadeo, ambas beiras eran potestade do Reino de Galiza, e ate xullo de 1958 da Xunta de Galicia, data en que administración de Franco dividiu a Ría en dúas “metades”.
Sen entrar en máis historia de momento, dicir que todos os xacementos arqueolóxicos na Ría de Ribadeo, anteriores a 1958, son xurisdición de Galicia, e a explotación histórica corresponde a Ribadeo e a Galicia.
Pero aquí vemos que quen trata de documentar e estudar e apoderarse do xacemento e poñelo en valor, é a administración do Principado de Asturias, e pregunto eu, a qué se dedica a Xunta do PP, a Deputación de Lugo o pleno do noso Concello, que nin se mencionan nun asunto de tanta importancia para a nosa historia? E están empezando os achádegos submarinos das decenas deles que haberá, seguramente de moitísima máis importancia que estes canóns. E como nos teñen acostumados aos ribadenses os chamados “políticos galegos” perderemos, pola cara, outro dos anacos da NOSA HISTORIA. Ten narices o asunto, que despois de trinta anos pelexando polo topónimo da Ría de Ribadeo, en vista deste cantado espolio, non haxa nada máis que verborrea de intencións, palmadiñas de conformidade nas costas de certos individuos por parte das autoridades galegas. Vergoñento.











