20230131

Casa grande

Casa Grande

    Di no Quixote que Alonso Quijano loitou contra muíños de vento que se lle asemellaron xigantes. Hoxe os sistemas de xeración eólica son xigantes en máis dun sentido. En tamaño, sobrepasando en altura a lonxitude dun campo de fútbol, moito máis que os antigos muíños do Quixote. Pero tamén son xigantes relativos noutro tipo de tamaños, dende a contaminación acústica xerada ós destrozos no entorno para erixilos e mantelos, e, sobre todo, polas empresas que teñen detrás, entramados societarios dos que a empresa 'visible'  que xestiona a concesión do proxecto é unha máis nunha rede moitas veces multinacional, e en calquera caso, dun tamaño financieiro, contactos e influencia moito maior que os Quixote que se podan opoñer ó levantamento do parque eólico correspondente. Esa é a principal razón da aceleración de trámites, cambios de requisitos, imposición de necesidades, etc, das administracións que rexen no sector: o tamaño de influencia.

    Fronte a esas organizacións empresariais, a xente que non quere ver perturbada a súa vida por instalacións que, en principio, nin lle van nin lle veñen en beneficios, e mesmo están pensadas para subministro doutras zonas ou industrias non relacionadas -repito, de xeito directo- con ela, e sen ter tida en conta. Como resultado da fraternidade entre empresas -máis grande, máis fraternidade- e administracións, os administrados pasan de ser o motivo dos entes administrativos a ser unha molestia para eles. A molestia medra cando a xente se asocia, e as asociacións xúntanse, e ganan en influencia, converténdose os Quixote tamén nunha especie de Quixote xigante para tentar medirse de ti a ti cos muíños. E así, hai veces que os Quixote rematan desmontados do seu cabalo e con múltiples contusións, pero algunha que outra vez poden cos muíños-xigante, aínda que rara sexa a vez que se libran de ter algún tipo de secuela.

    Escribo isto porque hai uns días remato de decatarme dun caso particular, do rexeitamente dun parque de eólicos por ter unhas instalacións agropecuarias 'eco' preto deles. A resolución viría dada por primar o benestar animal e a maior protección da produción ecolóxica fronte a todos eses adxectivos bondadosos que se lle colga á produción eólica de xeito indiscriminado. O caso é que é de supoñer que o benestar da xente estará visto ó nivel do benestar animal, e por ecolóxica que sexa considerada a produción da Casa Grande de Xanceda -ese é o lugar, e de aí o título- non creo que boa parte dos minifundios galegos teñan moito que envidiar en equilibrio ecolóxico ós produtos da Casa Grande, que por certo, en xeral gústanme.

    Pero non creo que debamos tomar o anterior -as causas do rexeitamento do parque eólico- ó pé da letra. É dicir, que as causas esgrimidas, con todo o loables que podan ser, non creo que sexan máis ca utilitarias, no sentido de que o que conta son máis as relacións e influencias nos centros de toma de decisións que os criterios obxectivos. As casas grandes tamén están ben relacionadas...

    

20230128

Foros de Debate de Sargadelos no Voar. Rodrigo Rato

Foros de Debate de Sargadelos no Voar. Rodrigo Rato

     Este sábado tivo lugar a intervención de Rodrigo Rato nos Foros de Debate de Sargadelos no Voar. Unhas cen persoas atendemos á charla de media hora seguida dunha quenda de preguntas de outra hora, onde se viu apoiado un certo sentido de liberalismo.

    Unha nota curiosa na presentación (feita por Lois Caeiro) indicou que non era o momento de chamar a atención sobre certos feitos que salpican a vida e actuacións de Rodrigo Rato, o que foi seguido, de xeito educado polo público.

    A charla estivo baseada na confrontación entre 'democracia liberal' e 'ditadura' a secas, sen adxectivo, tras nun comezo dicir que non lle correspondía o de 'liberal', e sempre dende unha perspectiva economicista. Entre outras cousas, desgranou as bondades e características desa democracia, axustándolle a protección social ou o liberdade de crítica. Isto deume pé a que, na penúltima pregunta realizada, lle preguntase o que opinaba da deriva cara a unha 'liberal ditadura' en occidente, o que obviou facendo incomprensión da cuestión e falando da UE e Hungría, pero non da lei mordaza ou de Trump e Bolsonaro.

20230127

EL ORINAL DE KING KONG. José María Rodríguez Díaz (2008)

    Quince anos despois, o tema deste artigo xa viu no blog unha evolución en fotos en 'Mexadoiro evolución' e a súa 'precuela' entre outras entradas que tratan o tema.

Sábado, 18 de octubre de 2008

EL ORINAL DE KING KONG

• Publicado por jmrd_ribadeo a las 13:18

El interés del alcalde por mejorar la imagen de esta villa y la humanización de sus calles y espacios está más que demostrado. Su vocación restauradora de edificios y plazas, ornato de calles y aceras está suficientemente acreditada por sus diversas actuaciones, tanto en el anterior gobierno desde su cargo de teniente de alcalde y responsable de obras, como en el actual con sus diversas actuaciones impulsadas ahora desde la máxima magistratura local.

Pero a lo largo de la intensa actividad desarrollada por él en este campo ha habido, como en toda obra humana, luces y sombras, aciertos y errores. Algunos de estos, como el de la deficiente ejecución de la calle de San Francisco, son de difícil explicación. Entre sus muchos aciertos cabe destacar entre otros, por su impecable acabado, la remodelación de la calle Ramón González, tan elogiada por todos.

La aún inacabada y mediocre reforma actual del Campo de Santa María, el parque principal de esta villa, no parece haber sido un modelo de ejecución, ni en su forma ni en su duración. De esta obra tan anunciada se esperaba otra cosa más airosa para Ribadeo. En algunos de sus jardines, desnudos de césped, permanecen aún montones de tierra, testimonio del abandono y la desidia en la ejecución de esta obra, que ni siquiera incluyó la renovación del cierre de mirtos que separan el parque de la carretera. Una grave falta de consideración y respeto, tanto a los habituales usuarios, los vecinos de Ribadeo, como a los forasteros que visitan nuestra villa a los que se está transmitiendo una imagen de abandono y de desidia.

Pero el colmo del decadente mal gusto de los autores de este proyecto y de los responsables que lo aceptaron es el pésimo diseño de la fuente que se levanta frente al Cantón de los Moreno. No preguntamos porqué se ha aceptado un diseño tan horroroso y tan deficiente para una fuente enmarcada en un parque de estilo tradicional situado enfrente de los emblemáticos edificios del Cantón y del Palacio de Ibáñez, modelos arquitectónicos muy ajenos al extraño diseño de esta fuente. Cuando se esperaba una fuente de corte clásico y materiales nobles, como tantas otras que se ven por los parques de nuestras ciudades y villas, esta que han colocado, - y lo digo sin aún conocer su acabado final - semeja un enorme orinal dispuesto a recibir los corporales efluvios nocturnos de los usuarios del parque. Por algo la picaresca popular ya la ha bautizado con el nombre de “el orinal de King Kong".

Encontrar un modelo de fuente más acorde y en consonancia con su entorno no parece difícil. Ejemplos suficientes abundan en cualquier villa que nos pueden aportar mejores ideas para un modelo de corte más clásico y más acorde con el entorno.

Ahora que aún estamos a tiempo, haría bien el alcalde en recapacitar sobre lo desacertado de este diseño y someter la elección de un modelo de fuente, más apropiado para este espacio, al criterio de personas cualificadas en la materia para evitar la consumación de este feísimo y ridículo elemento decorativo. Y por si mis gustos artísticos no estuvieran actualizados tengo a mi favor, para mayor abundamiento, el hecho de que esta no es sólo mi personal opinión sino la de mucha gente que me ha manifestado su disgusto y su rechazo a esta obra. Gente que hubiera preferido la anterior imagen del parque a esta solución de tan pésimo gusto.

Esta villa se merece un parque y una fuente dignos de esa pequeña ciudad en la que el alcalde la quiere convertir y en consonancia con el estilo y la nobleza de los edificios en que se enmarcan. No parece aceptable la disculpa de la insuficiencia del presupuesto para justificar el indecoroso diseño que nos tratan de imponer. A la alcaldía le es exigible mayor firmeza a la hora de aceptar ciertas obras que nos proponen para que no nos metan gato por liebre. Ya se que nadie posee en exclusiva el don de la verdad ni el canon de la belleza. Por eso, para evitar posibles errores, la sana prudencia aconseja tener siempre en cuenta la fundada opinión de los técnicos en la materia. Pues, como decían los escolásticos: Peritis in arte, credemdum.-

José Mª Rodríguez

Outros Artigos de José María.

20230125

Choupín, portada do Pipelo

    A raíz das lembranzas publicadas do Choupín, envíame o daquela 'Director Propietario' (segundo consta na imaxe), escaneada, a portada do Pipelo correspondente ó Nadal de 1988. O motivo? A imaxe empregada reproduce dous 'músicos' singulares. Un deles é o Choupín, ó triángulo. O outro, Evaristo:

    Unha lembranza dunha asociación en prol da música en Ribadeo cun efecto que perdura dende entón.

Meteoroloxía en Ribadeo en 1919/1920

 Meteoroxía en Ribadeo en 1920

    A raíz da publicación da biografía de Enrique Suárez Couto en Ribadeando, estiven na procura de algunha imaxe para ilustrar o traballo de Lourenzo Fernández Prieto, atopando algo que descoñecía.

    Polos cadernos mensuais que se gardan na biblioteca da Pedro Murias e os (poucos) rexistros derivados deles que se gardan na AEMET, todo parecía indicar que o establecemento da estación mereorolóxica que se montou como aliada da investigación e transmisión de coñecementos que alí se facía, databa do último terzo dos anos vinte do século pasado. Mais, nas 'Riberas del Eo', nos poucos exemplares que se conservan na Biblioteca Pública Municipal de Ribadeo do tempo no que foi director Enrique Suárez Couto, aparecen insercións semanais de datos meteorolóxicos recollidos nas instalacións. Insercións que, en épocas posteriores ó seu pasamento, desaparecen do semanario e da escea de documentos a disposición ata o primeiro caderno mensual de toma de datos que se conserva na Pedro Murias, correspondente a novembro de 1927. Hai que lembrar que Suárez Couto foi o primeiro director, ata o seu pasamento, sendo explicable a toma de datos meteorolóxicos polo seu interese no progreso gandeiro e agrícola da nosa terra.

    Aquí quedan as imaxes dos datos que atopei nas 'Riberas'. Os primeiros, nun exemplar solto do sábado 9 de agosto de 1919, con datos tomados de sábado a venres anterior (o mesmo que nos outros casos):


 





    As táboas de ventos, correspondentes a anemómetro e veleta, que aparecen nas primeiras táboas, desaparecen nas últimas, indicando unha vontade de incluílos que desapareceu máis adiante por motivo descoñecido.

    Deixo a continuación unha comparativa dos datos anteriores de temperaturas máximas e mínimas, coa temperatura media dos períodos correspondentes dentro do ano, do século XXI. Non debe estrañar que en case tódolos días, a temperatura media correspondente ó século XXI sexa inferior á mínima observada no período 1919/20: A máis de estar comparando só uns poucos datos puntuais, dunha beira, cunha media doutro período totalmente diferente, da outra, a precisión dos instrumentos, o método de recollida, etc, fan que non sexan comparables de xeito científico sen un estudo previo que non teño posibilidade de facer

:

    A ter en conta que as semanas con datos son unha en agosto do 1919, a de cambio de ano, unha en maio do 1920, outra en agosto do 1920 e dúas en novembro do 1920. En todas se ve, no caso de 1919/20 que a T Máx e maior que a T min, como corresponde, e cando consideramos tamén a media do s. XXI, en todos os casos, exceptuando 5 días dos 42 con datos, a T media correspondente a este e menor que a T mínima do 1919/1920 (o que non cadraría co aumento de temperaturas, de non ter en conta o xa dito no parágrafo anterior).

NO PASAMENTO DE MANUEL SANJURJO LANCARA O “CHOUPIN”. Evaristo Lombardero Rico

NO PASAMENTO DE MANUEL SANJURJO LANCARA O “CHOUPIN” 

 

      Penso que a mellor homenaxe que se lle pode dedicar a Manolo o Choupín é relatar polo miúdo a sua contribución á creación da actual Escola de Música  e da Banda de Música Municipal. 

     En primeiro lugar, compre lembrar que Manolo non chegou a actuar na banda que dirixiu o Valenciano no 1961, pero asistiu á escola de música que se tivera organizado por aquelas datas. Cando se disolveu a banda, Manolo fíxose con gran parte das partituras e documentos da antiga banda na procura de que algún día volvese a rexurdir. Daquela tiña 18 ou 19 anos, pero xa lle andaba na cabeza a idea de poñer en marcha de novo a Banda de Música de Ribadeo.  

      Nos meses anteriores a novembro de 1998 falamos varias veces de este tema, pero a decisión de levalo adiante non se concretou ata un sábado de ese mes tras unha breve conversa na porta do Costa Verde. A xulgar por outros datos que gardo en papeis, debeu de ser o día 19 de Novembro e tivo que ser un sábado porque os dous estábamos fóra do traballo. Tomada esta decisión, quedamos ao día seguinte para empezar a concretar os pasos a seguir. O primeiro que acordamos foi constituír unha comisión xestora con persoas de Ribadeo que supoñiamos estarían de acordo ca idea. Asi foi como pensamos que Carlos Diaz Suárez (Carlos da Moda), antigo violinista e participante en diversos grupos musicais, José Loredo Mántaras (Pepe, director da Caixa de Aforros),  clarinetista na banda antiga, Ana María Rodríguez Oroza (Ani a de Celso, comercio) partícipe en numerosos actos culturais, Antonio Deaño Gamallo, profesor do Instituto, e Antonio Gregorio Montes, profesor de FP, poderían estar interesados en participar no proxecto. Nos días seguintes falamos con cada un deles e todos aceptaron de boa gana, aínda que algún era un pouco escéptico polas dificultades que poderíamos atoparnos. Pero xa dende o primeiro momento o optimismo de Manolo arrolaba con calquer dúbida que se puidese presentar. A primeira xuntanza formal desta comisión xestora tivo lugar o día 29 de novembro e dela deuse unha nota informativa que saeu publicada en La Comarca del Eo o día 11 de decembro. A segunda nota informativa publicouse o 18 e nela xa se perfilaban un pouco máis os obxectivos: poñer en marcha unha Academia de Música que nun prazo aproximado de 24 meses permitise a creación dunha Banda de Música, creación de una Sociedade Cultural que sería legalizada trala dimisión da Comisión Xestora, contratar un director que debería ser un músico profesional con experiencia en bandas de música, etc. Na mesma nota anunciábase que xa se contaba con mais de cen compromisarios dispostos a apoiar o proxecto e convocábase a primeira xuntanza veciñal para o día 23 de decembro no local da Caixa de Aforros. Convén comentar aquí o asunto dos compromisarios porque a laboura de Manolo foi absolutamente decisiva. A Xestora acordara fixar unha cuota mínima de 2000 pts/ano, sen perxuicio de que alguén quixese aportar unha cantidade mais alta. Consideramos que unha cifra de 300 compromiarios sería axeitada para comezar a dar pasos mais concretos. Para este fin elaborouse unha folliña que deberían asinar as persoas que o desexasen, comprometéndose a facerse socios e abonar o mínimo devandito. Pois ben, entre o 29 de novembro e o 18 de decembro xa tíñamos mais de 100 persoas comprometidas a apoiar o proxecto e a maioría de elas por obra e gracia de Manolo, que, carpeta en ristre, abordaba ao primeiro que pasaba para metelo no proxecto. A finais de xaneiro xa tíñamos mais de 350, con un compromiso que rebasaba 1 millón cen mil pts., polo que nos decidimos a convocar a praza de director. Nesta fase tamén houbo outra intervención de Manolo que debe suliñarse. A xestora tivera acordado poñernos en contacto con directivos de bandas de música de vilas ou concellos pequenos, para asesorarnos sobre as sua experiencia, dificultades, financiación etc. Así foi que falamos con músicos e xestores das bandas de Luarca, Candás, Noia, Chantada e algunha máis que non me lembro. Daqueles contactos saeu reforzada a idea de crear una asociación veciñal como base de apoio e buscar convenios e subvecións do concello,  Deputación ou outras entidades, pero manter a independencia da xestión en base na participación popular. Nestes contactos a actividade de Manolo tamén foi salientable.

      O seguinte paso foi a contratación de un director para a escola e a banda. A Xestora tivo moi claro dende o primeiro momento que era imprescindible contar con unha persoa cualificada, ou sexa con formación musical profesional e con experiencia concretamente en bandas de música. Naturalmente esto prantexaba a cuestión da financiación. Durante un tempo baraxouse a posibilidade de buscar un músico militar xubilado porque Manolo tiña contactos en Ferrol e fixo as correspondentes xestións, pero aquelo non deu resultado. Finalmente o día 12 de febrero de 1989 publicouse en La Voz de Galicia (este é o recorte de prensa que conservo, anque supoño que tamén se publicou en outros medios) a nota que reproducimos.

      De aquel chamamento tivemos dúas respostas. Unha delas dun profesor de violín do Conservatorio de Santiago, con un amplo curriculum, que nos propuxo vir dous días á semana e non tiña experiencia en bandas de música. A outra era un home xoven que tocaba o saxo en Los Satélites ao que lle faltaba unha asignatura para rematar a carreira, pero tampouco tiña experiencia en bandas. A Xestora considerou que ningún dos dous candidatos se axustaba ao perfil que buscábamos e durante uns días quedamos a agarda de outras novedades. E Manolo, que non paraba de buscar alternativas contactou con amigos de Mondoñedo que estaban intentando recuperar a antiga banda de música no seu concello, que levaba varios anos estancada. Unha destas persoas foi a que informou a Manolo sobre Hernán Naval. Eles tiveran un contacto con Naval pero, polas circunstancias que fosen, non chegaran a un acordo. Deronnos o teléfono de Hernán e Manolo encargouse de chamarlo. Así foi como o 25 de febreiro de 1989 ceamos no Bar Oviedo, Manolo, Naval, outra persoa que viña con el e o asinante. Alí lle presentamos ao que despois foi o director da escola e da banda o proxecto que matinábamos e puidemos comprobar que en liñas xerais estábamos de acordo cas ideas que el tiña sobre as bandas de música populares. Como sempre, Manolo puxo a sua capacidde persuasiva a toda máquina para convencer a Naval de que alí estaba o seu futuro. Ao cabo de poucos días Hernán remitiunos unha carta na que expoñía a sua concepción da escola e banda de música, o seu curriculum e as suas condicións. A xestora analizou o asunto e estivo de acordo en seguir adiante e contratar a esta persoa aceptando as súas condicións. Tamén por aquelas datas iniciáronse os trámites para legalizar a Asociación de veciños “Amadores da Música” e Manolo aportou uns estatutos de colectivos similares.  

       Este é o resumo do traballo de Manolo o Choupín nos meses iniciais da creación da Escola e a Banda de Música de Ribadeo, pero ainda hai dúas anécdotas mais que reflicten a suú incansable laboura. Nunha data que non recordo acordamos solicitar a Casa do Mar, daquela xestionada polo Instituto Social da Mariña e que tiña en desuso a gran maioría dos locais. Así que fomos a Lugo a visitar a o inspector D. Pedro Reimúndez, presentámoslle o proxecto e o que levábamos feito e xa sobre a marcha decidiu ceder en precario o uso da planta baixa a Amadores da Música para os fins devanditos. Asemade, xa iniciadas as clases e legalizada a asociación, acordárase que os alumnos e alumnas financiarían os instrumentos pequenos, pero a tuba custaba mais de 350 000 pesetas e decidiuse solicitar unha axuda á Deputación de Lugo. Foi outra vez Manolo o que tomou contacto con D. Enrique Rodríguez, vicepresidente da Deputación e alcalde da Pontenova. Sempre nos quedou a dúbida de se algún membro da xestora, antigo amigo de Enrique, lle tivera dado un toque sen decilo, antes da nosa visita. O caso foi que saímos do seu despacho  co compromiso de financiar a tuba pola Deputación, cousa que se fixo efectiva en poucos días. 

      Ate aquí a miña experiencia da participación de Manolo o Choupin na creación da nova Escola e Banda de Música de Ribadeo que se iniciou en novembro de 1988. Entendo que foi unha laboura desinteresada, entusiasta, eficaz e sobre todo movida polo anceio noble de ouvir de novo os sons de unha banda ribadense soando nas rúas e nos concertos. Os e as ribadenses deberan recoñecer este esforzo de unha persoa singular que dende os 18 ata os 51 anos nunca deixou de soñar que algún día poderían cumprirse as súas ilusions e tivo a oportunidade de velas facerse realidade. 

      Pero sería inxusto non lembrar agora a colaboura sempre agarimosa e incansable de Calala, a súa dona, á que acompaño dende eiquí no sentimento e desexo a maior ventura como ao resto da familia. 

 

E. Lombardero Rico      

24 xaneiro 2023

20230124

Noticia de Vilalba en Ribadeo en 1921

    Por casualidade atopo en 'Las Ribaeras del Eo' de 22 de xaneiro de 1921 unha referencia a unha nova publicación periódica vilalbesa, 'La Voz Villalbesa', 'defensora de los intereses de Villalba y su comarca'. Deixo a curiosidade fotografada en baixo:




Slow economy & necesidade

Slow economy & necesidade

    Permite o capitalismo a conservación do planeta? Mesmo pode parecer que a facilita, facendo negocio con actividades que poden axudar. Ou debera dicir, potenciando actividades que poderían axudar co ollo posto en gañar máis cartos? Pero o capitalismo necesita medrar, esas actividades en xeral son con vistas a medrar, e o planeta, chegados a este punto de actividade febril global e escaseza de recursos tamén global, necesita calma, que se tería que traducir en menor actividade, o que se soe chamar 'decrecemento' económico. 

    Nun sistema que prima a produción e que necesita medrar para subsistir, quen decrece, perde fronte a quen non decrece. Son as regras do sistema. Como facer decrecer un sistema que ten a base no medrar? Se necesitamos decrecer, necesitamos un cambio de sistema. Como? Iso, 'para outro día', non se improvisa todo un sistema socioeconómico así, de pronto, da nada. Pero vai pensando niso, que a todos afecta e como tal, todos podemos, deberiamos e teremos que contribuír. E non vai ser doado, como calquera cousa que compensa e non se sabe por onde comezar. Unha mostra de que non vo cai ser: nunha conversa, hai pouco, houbo quen mo deixou claro: "estou de acordo en que A é o mellor para todos, pero se vexo que con B vou gañar x, entón voto a favor de B". É dicir: si, ben para todos, pero sobre todo para min, aínda que no sexa para os máis. Se queres saber máis sobre esa decisión, procura polo chamado 'dilema do prisioneiro'.

    O cambio ten que ser, vai ser, diferente nas grandes cidades que no campo, nunha sociedade que teña perdido o vínculo coa natureza que noutra que aínda conserve relación. E iso, a pesar da colonización das cidades sobre o campo. Xustiza, democracia, son termos que se mesturan nesa necesidade de decrecemento e cambio: quen tería que consumir menos? En realidade, quen tería que deixar de consumir máis? E claro, tamén producir menos. Como se vai decidir? Son preguntas que se meten por medio se pensamos construír o futuro común. Polo medio. Polo medio, aparte do emprego (30 h/semana 'chegarían' se hai que producir menos? 4 días/semana?), redistribución de masa dineraria (non só salarial, e con esa 'masa', de poder de diferentes tipos), ou eliminación da sobreprodución (e polo tanto, dos lixos / desperdicios / contaminación desprendidos nela) que solucionaría problemas, pero que hai quen ve como problema en si, por selo dentro do mesmo sistema, para o sistema como se concibe na actualidade. E é que 'esas cousas' chocan tamén con modelos culturais, sociais, que se venden como sen alternativa e que son, no fondo, tradución de esquemas económicos: repensar o futuro, repensar o sistema, é tamén, e sobre todo, repensar a sociedade.

    Necesitamos unha economía tranquila, quizais máis lenta e local, que sairá co que hoxe é unha mixtura de conceptos, visións, linguas,,, O título vai diso.

    E mentres, rematou unha nova edición do Foro de Davos, con asistencia estelar de autorepresentantes da riqueza. As conclusións? Aquí non pasa nada, excepto que hai que seguir a darlle voltas ó problema de os máis ricos conserven e mesmo potencien o seu poder e xeito de vida. si, desa xente que vive noutro mundo, parecería que noutro planeta.