20200812

Que define o éxito?

Que define o éxito?

    Máis dunha vez teño sentido que cousas que para min eran exitosas, para outra xente non o eran, e viceversa. Aí entran gustos, perspectivas, intereses... ó fin, diferentes criterios. Pero se a nivel particular podemos inferir todos eses flecos que fan diversa a resposta, podemos facelo asemade a nivel social? E con algo relacionado coa economía?

    Estamos xa afeitos ós rifirafes partidarios onde un grupo cualifica algo como éxito mentres que outro partido o cualifica de fracaso, mentres nos preguntamos se se están a referir ó mesmo, obviando que os criterios non teñen por que ser os mesmos -deberan, para aclarármonos-, e moito menos aínda, teñen por que ter o mesmo interese en dicir a verdade -cada vez máis, asúmese a mentira sen máis-. Aínda así, suponse que hai actuacións con resultados medibles, e no ámbito económico, parece que os resultados medibles serían un seguro contra esa posible, asegurada, dicotomía de pareceres. Ao menos, para limar diferenzas. Evidentemente, non ocorre así. Mesmo cando hai resultados numéricos, a interpretación pode ser radicalmente diferente por moitas razóns: sexa que os datos se comparan con outros conxuntos de datos que son diferentes para cada xuíz (poñamos, uns escollen para comparar datos moito mellores e outros moito peores), sexa que hai quen colle a media para dicir que todo vai máis ou menos ‘avanzando’ mentres outros collen a dispersión ou a mediana para dicir que ese avance só beneficia a unhas poucas persoas do conxunto social, sexa...

    Parece pois que todo éxito estaría sometido á relatividade. Aínda lembro unha campaña turística cun lema/hashtag, #Ribadeoxqsi, que nas procuras en internet tiña moitos menos resultados devoltos que o nome do alcalde ou que o meu, a máis de ser usado polo mesmo concello ás veces con i e ás veces con í. Foi cualificada de éxito, mesmo no seu lanzamento, aínda que nunca vin nada, nin daquela nin despois, que o xustificase. 

   Ven o anterior a conto da nova app da asociación do comercio ribadense, ACISA. Comezou sendo anunciada en prensa en febreiro para a súa disposición en marzo, e por fin foi presentada o 3 de agosto con participación institucional. Tres días despois, unha nota da asociación de comerciantes indicaba que fora descargada 400 veces e era coñecida por 20 000 persoas. Ou sexa, un éxito. Se non fose porque non teño nada claro como mediron o coñecemento por 20 000 persoas, e se a relación é de 400 descargas por 20 000 persoas, significa un 2 % de penetración na zona de maior influencia de Ribadeo, a que de xeito lóxico antes se apercibe, o que non parece moito éxito en si. A iniciativa, moi convinte dende hai tempo e practicamente imprescindible nos tempos que vivimos, chegoume, antes que pola nova de súa posta en marcha, polas críticas. Cousas como o rexistro obrigado con cesión de datos a terceiras partes, un aviso legal antes en inglés que en castelán e quizais interpretable de xeito lixeiramente diferente, ou non ter a axenda de eventos do concello, mellorables na próxima versión aínda que non sexa xa unha beta de proba, súmanse outras que poderiamos chamar estruturais. É dicir, outras cousas como que hai máis comercios que non están en ACISA pero si en Ribadeo, e cuxo movemento beneficia a todos, incluída a posible competencia en ACISA, ou a propia idea de saída, que se pode ler no cartel da presentación, app ‘da hostalería’ (primeiro) ‘e o comercio’ (separado, despois) de Ribadeo. Así as cousas, parece claro que pode ser un ‘éxito’, pero non abondar como tal éxito.

20200811

O MIRADOR DE COMADO. SANTIAGO DE REINANTE. Barreiros.(LUGO). Emilio Piñeiroa Lozano

O MIRADOR DE COMADO. SANTIAGO DE REINANTE. Barreiros.(LUGO) 

   COMO CHEGAR: Na estrada N-634, en S. Miguel de Reinante (c. km 565,8), cóllese a estrada de Remourelle; no km 3,4, desviación á esquerda por unha pista forestal sen asfaltar (2,2 km). Ruta sinalizada. 

   Atópase no monte Comado, a unha altitude de 471 m, excelente mirador da rasa Cantábrica, onde se pode observar dende Tapia de Casariego (Asturias) ata o cabo de Burela; en días claros vénse os Farallóns de S. Cibrao.
   Aos seus pés o Xacemento Arqueolóxico de A Roda, xacemento circular (crómlech) coñecido como o “Stonehenge galego“, do Bronce Medio (2000 a.C.) e a famosa praia de Augasantas, coñecida como “a praia das Catedrais

 

   A 650 m temos Penalonga, punto máis elevado do Concello de Barreiros con 516 m de altura. Podemos ver dende aquí parte dos concellos de Trabada, Mondoñedo, Valadouro (Serra do Xistral...), a Frouseira... e a escasa distancia o Mondigo (569 m) no concello de Ribadeo.

   Durante anos Comado foi unha zona de referencia do parapente de Galicia, chegando a celebrarse probas das primeiras ligas de parapente galegas, recentemente recuperadas. Comado figura entre as mellores zonas para voar de Galicia. Xullo Villarino, presidente do Club Parapente de Ferrol, afirma que "A Mariña é unha das das mellores zonas de Galicia para voar, ten despegues moi bos, de auténtico privilexo, sobre todo Comado en Barreiros". Na actualidade (outubre 2017) a zona de Comado ten o mellor récord global de “Máxima Altura” (media 1119 m)


   Dende 2013 celébrase no mes de outubro a subida ao Monte Comado. Un sábado dispútase a media km vertical con saída da Praia de Arealonga e o trail infantil na cima do monte. E o domingo, dous trails, un de 26 km e outro de 13 km.

 

 O ALTO DE COMADO

Ó par da brisa temprana
entre salgueiros subía
paxariños, verde prado,
paso tras paso chegaba
aló o Alto de Comado.
Nunca ollos humanos viron
o que dalí se divisa,
A Mariña case enteira
nubes de color de rosa
músicas e máis cantares
nunca sentidos na vida.
Decateime que había un banco,
¡¡ senteime !!
máis sen apartar a vista,
desta estampa mariñana
digna de calquer artista.
As casiñas fomegando
os xardíns todos floridos
e polo medio do mar
os barquiños navegando.
Xa empeza a caer a noite
o ceo cheo de estrelas
eu alí agardando a lúa
para escribir os poemas.

MARICARMEN SANTAMARINA

20200810

Sobre a traída de augas a Ribadeo

   Envíame Xosé Isidro Fernández Vilalba o seu último traballo, publicado en Terra e Tempo. O título, "De como se dotou de auga corrente á Ribadeo. Ribadeo, ano 1861, traida de augas da vila e construcción de varias fontes", entronca moito tempo antes na historia cunha pequena serie de artigos sobre o subministro de auga potable a Ribadeo que teño publicado no blog.

   En varias partes, a primeira trata do momento no que se plasma a idea da primeira traída de augas a Ribadeo, dende as Fontes do Lobo polo regato / canalización / tubería coincidente de xeito aproximado na entrada da vila coa saída da actual estrada da Deputación (é dicir, da rúa Deputación cara á vía de Feve) ata a zona do Cantón, non sei se incluíndo o lavadoiro do Pipelo nos seus desaugadoiros ou non, pero si 'varias fontes da vila'.

   Recomendo lelo a quen teña un mínimo interese polo subministro de auga a Ribadeo (que sofre no verán máis cada ano e produce enfrontamentos políticos con certa frecuencia) ou sinxelamente, pola historia do Ribadeo moderno (ben interesante e clave para comprender o sentido das cousas na actualidade).

   Deixo un plano que da unha idea da entrada de auga na vila polo rego de Vilaselán, dende a baixada da Fontes do Lobo ata as inmediacións da rúa Deputación:


20200809

Enfermidade social. Pablo Mosquera

Placa de raios X do toras dun paciente con pneumonía derivada do COVID-19. Autor:Hellerhoff. Obtida de https://commons.wikimedia.org/wiki/File:COVID-19_Pneumonie_-_82m_Roe_Thorax_ap_-_001.jpg Creative Commons recoñecemento compartir igual 3.0 Unported.
 Placa de raios X do toras dun paciente con pneumonía derivada do COVID-19. Autor:Hellerhoff. Obtida de https://commons.wikimedia.org/wiki/File:COVID-19_Pneumonie_-_82m_Roe_Thorax_ap_-_001.jpg Creative Commons recoñecemento compartir igual 3.0 Unported.

   Ata unha infección comunitaria pode converterse nunha enfermidade social. O mesmo que por profesión, durante moitos anos, explicaba na UPV, as Cadeas de contaxio -epidemiolóxicas- das enfermidades víricas, tamén tivemos que explicar que cando unha enfermidade ten as súas causas na sociedade, afecta á sociedade, hai que tratala no conxunto da sociedade e erradicase ou controla con medidas preventivas de educación social.

   O baile de cifras que comprenden infectados, enfermos ingresados, coidados máximos e defuncións, falan de como a segunda oleada polo COVID-19 chegou antes do esperado e esténdese como mancha de aceite dende comunidades que tradicionalmente contratan temporeiros para o campo, cara a núcleos urbanos onde as aglomeracións polo lecer nocturno e festivo vacacional, propician o aumento da carga vírica compartida.

    Da primeira oleada a sociedade debería asumir: que o axente causal trasládase entre portadores sans, enfermos e profesionais. Estes últimos foron xunto aos residentes nos equipamientos sociais, as principais vítimas da pandemia. Pero hai unhas preguntas que debemos facernos. Poderá o sistema asistencial responder á segunda oleada de afectados? Sería lóxico pensar que esas Comunidades Autónomas coa sanidade transferida previron en cantidade e calidade de medios, a segunda oleada. Un illamento -confinamiento total- para evitar o aumento da contagiosidad é compatible coa economía produtiva do noso país? Tamén é de supoñer que os economistas reflexionen sobre o modelo económico que en tres meses case crebou, deixando secuelas malditas en parados e pobreza.

    E a terceira, pero fundamental. Os cidadáns deste país percibiron, asumiron e modificaron, aquelas actividades que favorecen a extensión da pandemia? É aquí onde a educación para a saúde triunfa ou fracasa. Cada cal debería predicar co seu exemplo e iniciativa, máis aló das máscaras. Custa tanto renunciar ás concentracións sociais, festas, lecer común, verbenas, manifestacións e celebracións compartindo carga viral? Ríamonos dos chineses e xaponeses, pola súa disciplina, polas medidas coercitivas que lles impuxeron as autoridades, pero está visto que esta pandemia compórtase como unha enfermidade social e debe ser a sociedade o principal instrumento para previla e atallala. Hai unha razón máis para que a mocidade o tome en serio. Tal como me informan os meus compañeiros dos hospitais máis grandes do país, agora non só ingresan por cadros graves as xentes talludas, tamén o grupo de poboación que vive o lecer, os deportes, a vida social e o consumo vacacional. Poida que o virus, como outras veces, mute. Tal mutación debería corresponderse con tres feitos indiscutibles. A actuación integral fronte á pandemia, non corresponde aos políticos, debe corresponder aos expertos sanitarios, aos que se debe dotar dos medios necesarios e permitir a adquisición de material e instrumental preciso, deixando claro que, agora máis que nunca, investir en saúde é produtivo.

    Non deben facerse trampas coas cifras de afectados nas súas distintas fases. Por decencia, por dereito cidadán á verdade e por ser tales cifras un instrumento moi útil para evitar condutas irresponsables e egoístas.

    Un determinado sector económico, non pode presionar e poñer de xeonllos ás autoridades: nacionais, comunitarias e municipais. Síntoo polas orquestras. Síntoo polos bares, discotecas e locais de lecer nocturno, pero o que nos xogamos é a saúde comunitaria e a vida. Si son profesionais debería serlles doado de entender, se son simples "chigreiros" haberá que facerllo entender.

    Non só debemos modificar o fráxil modelo económico laboral que temos instalado; é urxente e imprescindible reeducar á poboación nas súas condutas.

20200808

Lembrando unha publicación de Primi Nécega

Corría o ano 1997 cando saíu á rúa un libro de poesía de Primi Nécega, 'Despertar', nunha primeira edición, autoeditado, 'editado en Ribadeo el 15 de julio de 1997, cincuenta aniversario de la fundación del colegio del Pilar de Foz', ISBN 84-605-6575-0. Saíu unha segunda edición no ano 2000 editado por Xesdo, ISBN 84-607-1077-7. En ambas levaba un prólogo meu.

Hoxe, vintetrés anos despois da primeira edición, recupero o prólogo, a modo de homenaxe en vida a Primi. O libro estaba escrito en castelán, por iso o prólogo tamén o está:

   ¿A quien se le ocurre hacer un libro?. ¿Qué libros se hacen hoy?. El que tienes en tus manos, su autora, seguramente no encajan en tus ideas sobre el tema. Esto es diferente.

   Si te pones a callejear por Ribadeo, en algunas calles con edificios altos encontrarás también casitas. Recogidas, bajas, muchas con huerta o jardín, contrastan frente a los bloques de pisos. Se diferencian y llaman la atención no tanto por su estampa o su vitalidad cuanto por estar hechas a escala humana. Así es la suya, la casa de la autora, un estilo de vida representado: el que lleva quien la habita.

   También este libro lo es. Como esas casitas, se mantiene un dicho extendido: aquello de plantar un árbol, tener un hijo, escribir un libro. Primi hizo las tres cosas, con cariño y dedicación. Pero estas páginas que tienes entre manos no son algo buscado para completar una existencia, como se pretende muchas veces con esa fórmula. Más bien, al contrario, es el resumen de la persona entrañable que es su autora lo que encuentra una forma de expresión a su través.

   ¿Te gusta la música?. A Primi, si. Si en el paseo de que hablábamos antes te encuentras con su casa, puedes oír un piano sonando. Otra metáfora que te indicará un carácter acompasado que busca la forma de expresarse, y, en esa expresión, de comunicarse y darse a los demás.

   Pero no es sólo ella. Este libro es un nuevo despertar a la vida.

   Despertar. Queda patente en su primer poema, primero en el libro y también primero en su inspiración.

   Nuevo, porque nos tiene acostumbrados a sus colaboraciones en "La Comarca del Eo" o "A Mariña", y estas páginas son lo último que nos llega de ella por el momento.

   Vida: tiene el sabor de los años pasados, años en los que nació esta poesía. En sus páginas se extiende un ciclo vital desde su florecer en una alegre, bella y juvenil mañana que va rematando con reflexiones otoñales, recuerdos, adiós...

   Sí, es cierto. Ese abanico que se nos presenta comprende no sólo a la autora, sino también a las circunstancias, suyas (no sólo suyas), de vida, de lugar, de sentimientos, de aspiraciones... Traspasando nuestro yo, siempre hay un más allá: estos poemas, en su música y pintura, nos lo muestran.

   Puede decirse mucho más. Debe decirse. Pero eres tú quien debe hacerlo. Por eso, te invito a pasar de esta tarea de leer un mero prólogo a otra más profunda, que estás esperando y que rinde más: empaparte con las palabras. Tuyas son, por obra de Primi.

Antonio Gregorio Montes

20200806

Aviso CAMPAÑA DOAZON SANGUE RIBADEO AGOSTO 2020


Da normalidade

 Baixar a pegarse un chapuzón na ría, no verán, entra dentro do normal. Neste verán diferente, non por temperaturas altas -que as está habendo- senón a consecuencias do inimigo invisible chamado Covid-19, seguen existinfo, desenvolvéndose a diario, cousas e feitos que eran antenormais, que pertencían á normalidade anterior dista que polo momento, pasa por normalidade pero é interpretada como anormalidade.
 E así, en feitos como o chapuzón veraniego, escóndense partes históricas e partes novedosas. Históricas como o sentir a auga -nunca cálida abondo, sempre misericordiosamente a temperatura asumible- suavemente a traverso da pel. Novedosas como o mirar ó ceo e ver só unhas poucas trazas de avións no ceo, como se fosen restos das numerosas que se podían observar a calquera momento o ano pasado. E é que a anormalidade vai sendo normal incorporando pequenos detalles á nosa percepción e desenvolvemento. Levamos prácticamente cinco meses de restricións en base a normas ditadas rápido, variadas, revariadas, tentando a adaptación máis indolora a unha realidade que sempre pode producir dor, pero máis se non se coñece abondo, e máis aínda se se fai como se non existira.
E todo detalle conta.

20200805

Tempos de desinformación

Jonathan Swift

Tempos de desinformación

    Nestes tempos tense acentuado un feito que ven de lonxe: custa moito menos desinformar que informar. De sempre foi así: para informar fai falta ser capaces de coller un feito, comprendelo e dalo a coñecer de xeito fiable. Para desinformar só fai falta dicir. O que sexa. Tanto é así que ás veces, algo que é verdade é desinformación sinxelamente por estar metido entre outras cousas que non o son, co que a verdade que poda representar pasa a non ser nada máis que un xeito de adornar a mentira para facela máis crible.
    Xa se leva repetido ata a saciedade, de multitude de xeitos, o tema das mentiras relacionadas coa política. De feito, xa hai varios centos de anos que Jonathan Swift ten escrito de xeito directo sobre a arte da mentira política, moito tempo despois de que Maquiavelo a usara na súa arte. De tal forma que hoxe por hoxe xa se supón que todo político minte tanto como fala. E aínda que de cando en vez ‘ese político’ poda dicir algunha verdade, estará encadrada dentro do conxunto das mentiras e como tal se tomará: sen darlle importancia. Aínda máis, polo que parece, os mesmos xuíces admiten prácticas dentro da política que non admiten noutros ámbitos, librando ós políticos de máis dun embrollo mentireiro. E, se nun ámbito hai unha costume, pode estenderse ó resto da sociedade... Chegamos así a que o dito de que ‘non hai verdade nin mentira, todo é da cor do cristal co que se mira’ tivo no seu momento unha base de pensamento, mais hoxe non se trata de aplicar esa base, senón da dilución das verdades no mar das mentiras.
   A máis de ser máis doado desinformar que informar, unha desinformación ó chou soe ser abondo máis atractiva para difundir, máis impactante, que a verdade, polo que recibe por termo medio unha maior difusión por parte de quen non se preocupa de contrastar, ou non ten tempo nin ganas de facelo, pero si ten tempo de pulsar unha tecla, tan a man elas, máis doado aínda que transmitir a suposta información por vía oral. E por suposto, o pulsar alguén unha tecla, e alguén outro outra, é tamén moito máis doado que pensar e contrastar se unha información concreta é verdade, corresponde a un feito...
  Chegamos ata o caso que na Wikipedia podemos atopar páxinas co título de “Desinformación sobre la pandemia de enfermedad por coronavirus de 2019-2020” (en máis de 30 linguas), que neste momento no que escribo, ten máis de 4000 palabras, referencias aparte (en castelán, en https://es.wikipedia.org/wiki/Desinformaci%C3%B3n_sobre_la_pandemia_de_enfermedad_por_coronavirus_de_2019-2020). A páxina aporta algunha curiosidade, como a contribución de medios estatais dalgúns países á desinformación no caso concreto do coronavirus, ou a posibilidade de clasificación da desinformación segundo tipos ou categorías.
   Seguiremos informando.

20200804

UN TELÓN QUE SE CIERRA Y UNA CLAQUE SIN DIRECCIÓN. Ángel Alda

Estandarte Real de Juan Carlos I. Creative Commons recoñecemento compartir igual 3.0 Unported, de https://gl.wikipedia.org/wiki/Ficheiro:Estandarte_Real_de_Juan_Carlos_I.svg


UN TELÓN QUE SE CIERRA Y UNA CLAQUE SIN DIRECCIÓN.

Algunos amigos me animan a escribir sobre la marcha de Juan Carlos al extranjero. Entre paréntesis, me niego a llamarlo exilio. Exiliados eran Machado o Azaña entre tantos miles de españoles liberales y republicanos que pretendían saliendo de España salvar su vida y su conciencia.

La jugada es de libro. Juan Carlos se inmola por el bien de la dinastía. Recibe un mensaje de agradecimiento por los servicios prestados y si te he visto no me acuerdo. Es así de brutal. Otra cosa es que funcione. Tengo serías dudas al respecto.

Creo que ha tenido que ser la decisión más meditada de los tiempos monárquicos. Una especie de mal menor que pueda servir para restablecer la confianza en la institución y serenar los ánimos de una población estupefacta pero que también puede acelerar el deterioro de la Corona. El hecho de la huida es la mejor evidencia, la prueba diabólica si queréis, de que algo hay. El reconocimiento de los hechos. De los que vamos conociendo y de los que previsiblemente emergerán al conocimiento público en los próximos meses. No ha habido ganas ni fuerza para tratar de contener la marea ni aguantar la ola del posible, del seguro desencanto popular. Siendo previsible que todo el enredo no tenga consecuencias penales la deducción es que lo que se trata de evitar es la explotación política antimonárquica de los hechos ¿servirá para eso?

No creo que Juan Carlos haya estado por la labor. Si alguien sabe de símbolos es él. Salir por piernas del país nos retrotrae a todos a memorias históricas vergonzosas de la dinastía real española. Asumir el gesto de la huida tiene que ser un trago tan duro para el Emérito superior, incluso, al harakiri que algún patán de la derecha le recomendaba recientemente. Ha tenido que resistirse denodadamente a esta alternativa. Y con razones políticas sólidas. Cuántas veces no habrá invocado ante los suyos su inocencia y su criterio basado en la experiencia política que atesora sobre la inutilidad del gesto. Alegar que este movimiento va a ser un acelerador de la crisis monárquica entra en lo previsible. Extraer de ello la consecuencia de que lo mejor sería resistir la ola no es un cálculo interesado. Es un pronóstico y un proceder realista.

Ahora no serán pocos los que castiguen la imagen del hijo que ha abandonado al padre en tristes circunstancias. La imagen de un Fernando VII, el rey Felón, entregando a su padre a Napoleón para conservar la corona y ser engañado a su vez por el francés. Otros venderán la triste y lastimera imagen de un rey que después de traer la democracia está recibiendo un trato inhumano. La consecuencia natural de esa idea no puede ser otra que proyectar sobre Felipe la responsabilidad de la maniobra. No es Pablo Iglesias el que está expulsando al viejo rey. De hecho en una reacción rápida e inteligente, y también muy cabrona ¿por qué no decirlo?, Iglesias ha dicho que la huida le parece fatal. Que lo preferible sería que diese la cara. Imposible evitar la responsabilidad directa de Felipe en la gestión de los acontecimientos.

No hay cinturón de seguridad. Han decidido, con mucho tiempo de incubación, pues esta crisis ya lleva rondando como mínimo desde los tiempos de la abdicación, han preferido, iba diciendo, echar al rey anciano a los leones para salvar el reinado del rey joven. Y al final puede que la maniobra no sea útil. Como le dijo don Luis a don Juan Tenorio «Yo la amaba. Sí. Mas con lo que habéis osado, imposible la hais dejado para vos y para mí»

Creo que seguimos con las espadas en alto. Y que van a pasar más cosas y no todas nos van a gustar. Un tiempo desaparece y el que le sustituya no tiene el rostro claro.

Hoy hemos visto como el telón se cierra y el público no se quiere ir del teatro. El patio de butacas quiere construir un nuevo final. No le ha convencido el escrito para la función. Y en el gallinero siguen los gritos. La claque está fuera de la sala pidiendo explicaciones al jefe.

No es hoy el mejor día que vayamos a vivir.

A mi me da pena y me entra un respeto imponente como decían del Piyayo. Para mi Juan Carlos en este momento me merece un respeto imponente. A lo mejor ustedes no me entienden. Pero a mis años el sentimentalismo es una de las mejores herramientas para sobrevivir.

Abrazos

20200803

Xira 2020

O pasado fin de semana, primeiro de agosto, ten un signficado en Ribadeo: Xira.
Máis ben tiña, e posiblemente, terá. Porque este 2020 as cousas cambiaron pola pandemia e non se podía observar nada en Santa Cruz diferente dun domingo normal -pouco concorrido- do mes de agosto. Chegaban os dedos dunha man para contar as mesas ocupadas en hora punta de comida na zona principal. Había algunha máis no recén reaberto mesón de Sta. Cruz, e alí, á hora do café, había bó nivel de ocupación. Pero sitio, o que se quixera. Para comparación, deixo dúas fotos tomadas cun par de horas de diferencia, unha en sta. Cruz (a eso das catrro e media da tarde) e outra sobre os bloques (un par de horas despois), nun día no que o sol fíxose o remolón, cunha temperatura agradable que propiciou que houber xentea bañarse, pero non moita: