20240522

Recuncho da lectura: Un anarquista

 

Recuncho da lectura: Un anarquista

     Un anarquista. Diego Ameixeiras. ISBN 9788411105156. Edicións Xerais de Galicia, S.A. Vigo 2024. 110 px.

     Curta, mais escrita sen apartes, fíxoseme claustrofóbica por momentos (ese xeito de escritura agóbiame). Ambientada xusta, coido que o trascurso ven ben intuído pola portada: ambiente nebuloso pero abondo descrito, comportamentos fixados pero non menos desdibuxados. Unha historia novelada con acerto descritivo que se fondamenta nas persoas aínda que se entrevé que os actores poderían ser ben outros porque non deixan de ser meros portadores da trama.

    Por certo, e por se houbera algunha dúbida, nada que ver con 'Morte accidental dun anarquista'.

20240521

Sargadelos, un val poboado por unha industria (1). Pablo Mosquera

Auga para Sargadelos

Sargadelos, un val poboado por unha industria (1)

30 de abril de 1798. Habitantes das 17 parroquias próximas a Santiago de Sargadelos no Concello de Cervo marchan sobre a fábrica que rixe o ilustrado Antonio Raimundo Ibáñez. Son recibidos non só con improperios. Reciben granadas e balazos. Hai un morto e moitos feridos. Causas do motín: o imperativo de que teñen que cargar carbón, e diversos materiais relacionados coa fábrica, por un salario mensual de 12 reais por carro, que necesita dous homes e unha parella de bois cun tempo de dedicación de tres días, o que leva consigo o descuido das tarefas de sembra e colleita. A desobediencia é sancionada con multas e prisión nun maldito cepo instalado nas fábricas.

Ibáñez logrou, pola autoridade central do reino, autorización exclusiva para manexar as fragas de Rúa. Ante tamaño mandato, os paisanos buscan amparo na Intendencia Xeral do Exército de Galicia, o que non logran e provoca o aumento na represión do señor feudal-ilustrado. Sargadelos é unha fábrica de municións con amplos privilexios reais. A fidalguía civil e relixiosa acusaban a Ibáñez de ser un déspota cuxa conduta industrial desarticulaba a economía agropecuaria da comarca.

No entanto, non podemos de ningún xeito obviar os seus logros. Dos seus fornos saen os potes que dan para comer a moitas familias humildes da zona, os proxectís que defenden á nación en momentos cruciais ou as tubaxes que levan o progreso á capital do reino en forma de auga corrente.

Con frecuencia gozo ensinando Sargadelos. O paseo desde os fornos até a presa coa canle e os eucaliptos aos lados do carreiro. O museo que garda e expón as catro etapas da louza que chegou a competir con Picman e Cartaxena, e na súa primeira etapa até con Bristol. A fábrica fundada por Isaac Díaz Pardo e Luís Seoane, con ese fermoso mural que lembra un guerreiro do denario ibérico, ou a presenza escultórica dos grandes pais da nosa literatura Galaica.

Aínda se conservan as mouteiras do camiño con peaxe entre Sargadelos e o porto sito nos Campos-Ría de San Cibrán, onde a flota de buques con pavillón da fábrica, traían e levaban, materiais relacionados coa produción. O pazo coa súa heráldica e unha fermosa fonte, entre escaleiras de pedra e xardíns. Se pecho os ollos e poño atención creo escoitar aquelas orquestras que animaban as festas do Apóstolo Santiago pegadas á Casa da Administración. Bailes de outrora. Tango, chachachá, bolero, vals. Era unha muchachada alegre entre pegadas da historia.

Unha historia que debería ensinarse na disciplina de "sociais" nos centros de ensino, polo menos da Mariña mindoniense. No seu forno de fundición elaborábanse até 30 000 quintais de ferro que deron cociñas, balcóns, tubos, molinetes para barcos, rodas hidráulicas, baterías de cociña, municións, potes a estilo Bordeus. Eses consumos de 50 000 quintais de carbón mineral, outros 20 000 de carbón vexetal, uns procedentes de minas astures e outros das fragas sitas en Rúa e Trasbar.

E o máis importante. A industria empregaba até 1000 familias, 250 carros con 300 parellas de bois, que achegaban e trouxeron mercadorías dun porto -Os Campos de San Cibrán- que chegou a contar cunha flota de 22 buques.

Tal actividade foi causante da creación dese pobo-parroquia. Non só obradoiros, casas para residencia dos numerosos operarios e as súas familias, e desde logo unha igrexa que encomendaron ao Apóstolo Santiago, así como ese mesón que perdura hoxe esquecido.

En 1804 comeza o esplendor da louza que será contrasinal do bo gusto, até ese momento en 1848 en que até S.M. a raíña acusa mediante Real Orde haber recibidos dúas fermosas vaixelas de tal compañía -Sociedad La Riva- que se considera como presente das artes e homenaxe á industria de Galicia. Fago un inciso para comparar o que antecede coa pestilencia contaminante desa ALCOA moribunda. En Sargadelos houbo emprendedores, comerciais, deseñadores e continua mellora nas instalacións e ferramentas. Incluso un camiño de peaxe do que hoxe quedan as mouteiras que nos indican por onde pasaban os carros celtas desde o emporio industrial até o porto na ría do Covo.

En pleno primeiro terzo do século XXI, a louza daquel Sargadelos do século XIX é un luxo que adoita estar exposto polo seu valor integral, que ademais para un galego da Mariña é un símbolo que alimenta o orgullo identitario. De todas as pezas posibles quedo coas fermosas escribanías que a recado estaban na mesa escritorio dun catedrático, un bispo, un médico de prestixio ou un avogado triunfal. As súas cores poden confundirse coa louza de Cartaxena ou da Cartuxa, pero non para alguén que sabe de marcas.

Pablo Mosquera Mata

 

20240520

Sobre a reparación e a obsolescencia


Sobre a reparación e a obsolescencia

    Reparar. Unha palabra á que se lle anexan significados en diferentes contextos, e ó tempo, é clara: a primeira acepción no dicionario da RAG é 'Devolver ao bo estado [algo que estaba deteriorado ou avariado]'. E logo, 'Realizar unha acción tal que diminúa ou faga desaparecer os efectos daniños, negativos ou prexudiciais de [outra]'. E aínda, 'Restablecer [a forza, o ánimo etc.]'. É dicir, tres significados que están relacionados.

    Aínda así, aclaro: non me refiro aquí a cousas como reparar danos de guerra (moito se podería falar sobre iso nestes tempos), senón á simple reparación de útiles e aparellos. Unha ollada sobre algo no que a UE, mediatizada por intereses diversos, só hai un mes (23 de abril) que chegou a un ditame descafeinado e difícil de que del resulte o impacto que debera. Cabe dicir algo como ‘Non é para menos, a situación é abondo complicada’...

    En tempos, desparafusador, chave inglesa, lima, e pouco máis, a máis de paciencia e interese, permitían amañar un coche a alguén cun pouco de coñecemento e mans. Hoxe, mesmo con coñecementos amplos é difícil amañar máis aló de algunha pequena cousa, sen ter o permiso, vía compra de máquina diagnosticadora e outros ferregachos subministrables pola empresa construtora. Empresa que así ten suxeitos e controlados ós talleres, convertidos á súa volta en imprescindibles para os usuarios finais.

    E, quen di coches, di, a diferentes escalas de posibilidades, case calquera aparello, de móbiles -xa feitos para que non se podan nin abrir- a lavadoras -que case pode dicirse que levan data de caducidade- ou impresoras -fabricadas mesmo para pararse a partir dun certo número de copias-. Aparellos todos os citados que nos levan, xunto con outros como as lámpadas que nos iluminan ou as medias, a outro concepto xurdido no século XX, a obsolescencia programada. É dicir, o facer obxectos a posta para que non duren moito para que haxa que comprar outros novos (e polo tanto, seguir dando cartos ó fabricante). Algo que é contraproducente non só polo que significa de necesitar recursos para a fabricación que de algures teñen que saír, co impacto medioambiental correspondente, senón tamén por primar ás empresas que o practican fronte ás que non o fan (cun pernicioso efecto económico de primar o mal feito). Se en tempos Philips facía rasuradoras 'eternas', unha vez vendida unha a un home, este non tiña que comprar outra ata moito tempo despois. Así, se outra marca 'X' as facía cunha duración estimada poñamos, a cuarta parte, no mesmo tempo abríaselle tres veces máis oportunidades de futuras compras, e polo tanto, de ingresos e ganancias. Ese é o resume, aínda que o comercio sexa máis complexo, tendo que considerar outras cousas como o custe de materiais e man de obra (menor no caso de 'X') e que o lapso de tempo de uso sexa abondo para que non sexa tan evidente para o cliente que a inversión nunha máquina de 'X' non pode competir en custo en relación ó servizo prestado.

    Volvendo á reparación, hai tempo que os reloxos de pulseira tradicionais pasaron a ser irreparables máis aló do cambio das pilas en caso de que esa sexa a fonte de enerxía (imposible abrilos sen ferragachos especializados) ou do remprazo do conxunto da maquinaria. É dicir, tirando dunha necesidade extra de recursos, eliminando capacidades técnicas da poboación (e polo tanto tamén posibilidades de desenvolvemento) e manténdoa cativa de novas compras. Algo ben diferente do que se trataría en cambio, ó facer a reparación en troques de cambiar o aparello na súa totalidade. E, mentres, seguimos dependentes, sen liberdade para usar o que ‘é noso’ como se fora noso.

    A proposta da UE (a ‘Directiva’, termo legal que emprega a UE) para procurar que as cousas se podan reparar, dá un número importante de pasos (incluíndo a prohibición por contrato de prácticas empresariais que impidan a reparación ou o facilitar o acceso a documentación e repostos). Mais non é doado, e falla en poñer coto ás restricións pola chamada propiedade intelectual e o dereito de copia, o que usado como arma pode anular todo o resto de melloras.


20240519

A paz, na concentración de Ribadeo 20240519

Vista parcial ó final da concentración 20240519

    Hoxe, domingo 19 de maio, houbo unha nova edición das concentracións semanais que a favor da paz se están a facer diante da casa do concello de Ribadeo ás 12:30 da mañá.

    Unhas corenta persoas xuntámonos e escoitamos unha petición pola paz (Lida por Jesús Irigoyen), un poema de Luísa Villalta de 2003 (lido por min) e aprobamos o dirixir, en nome da Plataforma pola paz da Mariña e o Occidente Asturiano, un escrito ós centros educativos da zona para promover a reflexión pola paz, que será enviado esta semana que comeza (lido por Elvira Posada).

    Deixo a continuación o audio e os textos lidos, a excepción do comunicado ós centros educativos, que será merecedor doutra entrada, ou no seu caso, anexo ó comentario da próxima semana.

 


Unha lembranza para Daniel Cortezón e Suso Peña

     O sábado 6 de abril houbo unha pequena serie de actos dos que non deixei constancia ata o de agora pero dos que, aínda que non lle dea moita difusión, si quero que conste.


    Es día un pequeno grupo de amigos reunímonos para lembrar a Suso Peña e a Daniel Cortezón. Houbo unha ofrenda floral a Daniel no cemiterio e igualmente na placa da Illa Pancha, a Suso. E logo, unha comida no Voar.

20240518

¿QUOUSQUE TANDEM? José María Rodríguez Díaz (2010)

    Aquí sae algún tema co que non estaba de acordo con José María, que metido a fondo no razonamento do superfluo gasto municipal non fai distincións que coido debera, e que non sei se chegou a sorprenderse anos máis tarde polo relativo equilibrio de contas que acadou o concello anos máis tarde, a pesar da política aquí denunciada. Débeda por certo que entendo que nestes momentos está aumentar e que non serviu, ó contrario do que esperaba José María, para derribar a maioría absoluta do alcalde nas eleccións seguintes.

Viernes, 10 de septiembre de 2010

QUOUSQUE TANDEM?

• Publicado por jmrd_ribadeo a las 20:21

¿Quousque tandem, alcalde, abutere patiencia nostra? ¿Hasta cuándo, alcalde, vas a abusar de nuestra paciencia? Parafraseando a Cicerón me dirijo al alcalde de Ribadeo para preguntarse a dónde va con su loca política de constante incremento de la plantilla del concejo que él, en nombre de los vecinos, gobierna. ¿No se da cuenta de que, con su política de constante ampliación del personal municipal, está conduciendo al concejo a un callejón sin salida, al mismo tiempo que con esa política de crecimiento artificial lo está empobreciendo cada vez más? ¿No se da cuenta de que ha entrado en un círculo vicioso en el que cuanto más personal contrata, más actividades a desarrollar se inventa para tenerlo ocupado, y cuantas más actividades se inventa, más personal necesita para atenderlas? ¿Con qué recursos seguros cuenta, que no sean los impuestos de los vecinos, para hacer frente a este gasto en el incierto futuro?

Primero fue la dotación económica a los grupos políticos con cargo al concejo. Luego vino la contratación de personal para su particular asesoramiento. Más tarde fue el gabinete de prensa con el único fin de trasladar a los vecinos la imagen del trabajo desarrollado en la alcaldía. Gastos que nunca antes en este concejo se habían hecho, lo que demuestra su carácter superfluo. Luego siguieron otras contrataciones para hacer frente a nuevas actividades, más propias de otros entes, como Sanidad, Deportes o Educación, que de la labor del concejo. Contrataciones sin reparar, a veces, en el número de trabajadores necesarios para las labores municipales, como se hizo con la contratación de cinco peones para la limpieza de la playa de Augas Santas. Últimamente, otro arquitecto más y un administrativo de apoyo para aliviar el agobio del personal de oficinas del concejo. Y por si eso no fuera bastante y sin tratar de agotar el tema, la reciente contratación con carácter fijo de una abogada para el Centro de información a la Mujer con cargo al organigrama del Ayuntamiento. ¿Y a quién se dirigen los hombres en busca de consejo en sus problemas con sus cónyuges?

El gobierno que Vd. representa, en contradicción con sus propias palabras, reflejadas en el periódico 'La Voz de Galicia' del día 29 de agosto del año actual, en las que afirma que 'acabouse o de presupuestar, recaudar oito e gastar doce, porque a crise dos concellos vai ser endémica', continúa con su política de actuaciones superfluas y de lujo que, ni se corresponden con el nivel del concejo que tenemos, ni con los tiempos que corren. Y aunque sus afirmaciones no se corresponden con la realidad de un concejo endeudado en mil millones de pesetas, en una cosa sí tiene, desgraciadamente, razón: en que la ruina del concejo será endémica. Y esto gracias a Vd. y a otros gobiernos como el suyo.

Cuando la oposición política le echa en cara sus errores se justifica diciendo que Vd se dedica a trabajar. Y seguramente tiene razón, aunque no lo considero ningún mérito para quien cobra por ello. Pero el buen gobierno no consiste sólo en trabajar, que también, sino sobre todo en administrar bien y con sensatez los recursos. Porque dedicarse a hacer muchas cosas, superfluas para los tiempos que corren, puede implicar 'traballar arreo', como Vd. dice, pero eso no significa administrar bien. Administrar bien es hacer lo que es oportuno en estos momentos, sin pensar en los votos. Sigue el camino diseñado por los anteriores gobiernos que, parafraseando a un eminente personaje de esta villa, mantenían el principio, expresado en latín macarrónico, de que 'dum gobernatur, nec laboratur, nec administratur, neque honestitas servatur'[gobernando, pero non traballando, nin administrando, nin tampouco servindo honestamente].

Agobiado como está el concejo con una deuda de mil millones de pesetas, según noticia no desmentida, no creo que sea el momento de seguir aplicando esta política suicida que impedirá que el concejo pueda algún día recuperar alguna posibilidad de ahorro para poder hacer frente a las graves necesidades que actualmente tiene y que en el futuro se van a presentar para la sociedad ribadense.

Con su política de gasto y endeudamiento, una cosa sí ha conseguido. Poner en bandeja a sus competidores en la próxima campaña electoral unos elementos de primer orden de acoso y derribo. ¿Me equivoco?

¿Y en dónde está, mientras tanto, la oposición que no trata de poner freno a esta deriva? Aunque no sé cómo podrán hacerlo quienes hicieron lo mismo cuando les tocó gobernar.

Y termino como empecé. ¿Hasta cuándo? ¿Hasta cuándo vamos a tener que soportar esta sucesión de gobiernos que, uno tras otro, llevaron a nuestro concejo hasta su total ruina económica, sin ninguna posibilidad de poder hacer frente a las perentorias necesidades que tiene y que surgirán en el futuro? ¿Hay alguna esperanza de cambio de sentido en la administración de nuestro concejo de cara al futuro con las próximas elecciones? No lo parece, pues el futuro parece que pinta muy negro para Ribadeo.

José Mª Rodríguez


 

Outros Artigos de José María.

20240517

Un 17 de maio, o galego non quita o saio

Xela Arias e Luísa Villalta, en imaxes collidas de Wikimedia Commons, lic. CC BY SA 3.0 e 4.0 respectivamente, realizadas por Santos Díez e Eduardo Castro Bal, e Dende

    Parafraseando o de 'ate o corenta de maio non quites o saio', non está o galego para, a 17 de maio de 2024, quitarse o saio. Por moito que unha nova poeta (nova por ser a nova homenaxeada, pero tamén por ter pasado aínda nova), Luísa Villalta, apareza como un incremento de valor da lingua, por moito que en Ribadeo se lembre neste día o pasamento de Hernán Naval, por moito que en Pontedeume se faga un roteiro celebrando a escritores relacionados coa vila, por moito que se celebren diversas feiras do libro (en teoría, do libro galego'), por moito máis, a debilidade relativa da nosa lingua vai facéndose máis e máis patente a medida que pasa o tempo. E aínda que hai culpables, si, nun día de celebración, coido que o momento de mirar adiante, organizármonos, traballar, producir e vivir en galego, e facer que a nosa lingua siga tendo pegada, tendo futuro, tendo 'mil primaveras máis'.

    E abaixo, para remarcar o día, deixo unha gravación feita por unha amiga para o día das Letras Galegas commemorativo de Xela Arias:

Poemas Xela Arias 2 from lingualiza on Vimeo.

20240516

Antonte, 20240514, pleno

    Martes 14 de maio de 2024, 20:00 horas e uns minutos: comeza o pleno do que xa puxen a convocatoria. Do conxunto dos concelleiros, falta un concelleiro por enfermidade, Vicente Castro (BNG) e outro intervén por videocomunicación, Marcos Villamil (BNG). Ate pasar o punto correspondente á modificación po PXOM polo centro de saúde, unha representación de Modepen estivo presente logo de ter presentado hai meses un estudo, despois dunha xuntanza co alcalde.

    Ningunha discusión para a aprobación de actas, ningunha tampouco para o primeiro punto a discutir (sobre bandeira e escudo de Ribadeo), ambas votacións con aprobación por unanimidade. Unha nota: o escudo, non estando previsto en principio o seu tratamento, trátase porque está a usarse pero sen aprobar oficialmente. A min cóstame crer que non se aprobara en algún momento do século pasado, a máis de estar normalizado polo uso, pero...

     No punto seguinte, sobre a variación do PXOM para un novo centro de saúde, foi aprobado por unanimidade, anulada a votación para discutilo e volto a votar con unanimidade. Logo, aínda que non aparecía de xeito aparente na convocatoria, tamén se aprobou a realización de aparcamento diante das farmacias para poder coller medicamentos, entre outras cousas. Deixo en baixo a convocatoria, o audio ata a baixada dunha representación de concelleiros para facer o sorteo de mesas para as próximas eleccións, e a nota de prensa sobre o pleno emitida polo concello.



    Nota do concello sobre o pleno:

"

O pleno da corporación de Ribadeo celebrado onte, martes, aprobou por unanimidade a regularización das taxas da Escola Municipal de Música e Danza (EMMeD).

A concelleira de Educación e Cultura, Begoña Sanjurjo, explica que “cando se incorporou a especialidade de danza á oferta da Escola Municipal de Música fíxose como unha experiencia piloto, cun prezo reducido para ver a demanda que había. Pasado un tempo prudencial, por petición do profesorado da escola, agora equipáranse os prezos de todas as disciplinas, para evitar unha discriminación do resto do alumnado da escola. É xusto que a danza teña a mesma categoría que calquera instrumento. Esta regularización aprobouse por unanimidade no pleno de onte”.

Begoña Sanjurjo anunciou tamén que “o calendario da EMMeD de Ribadeo do curso vindeiro coincidirá co calendario escolar, comezando o 11 de setembro deste ano e rematando o 20 de xuño do 2025. Esta equiparación cos centros escolares beneficia á conciliación das familias”.

"




    

Letras no Campo 2024

    En baixo deixo a información sobre a nova edición da feira do libro de Ribadeo, Letras no campo 2024 (X edición): Cartel e díptico coas actividades (incluída presentación de 'A temperie ribadense no século XXI', o venres 24 ás 7 da tarde)





20240515

Xuntanza pola paz. A que vén, e a que foi

    Deixo a convocatoria da xuntanza pola paz deste domingo próximo en Ribadeo, xunto cunha referencia ás verbs ditas o domingo pasado.

    Guerras hai moitas, e semana tras semana lémbranse o Sahara ou Ucraína, mais o cartel está centrado en Palestina, onde hai tempo que a guerra ten dexenerado en xenocidio.

    A lembrar tamén que están a producirse diversas outras concentracións semellantes, como a que ten habido o día 6 en Foz e deixo o cartel ó final, de perioricidade nese caso, quincenal:

    Sobre a que foi domingo pasado, deixo unha foto previa do fondo e unha parte do dito na xuntanza, na que participamos 40 persoas:


    A gravación. Comeza coas verbas de Suso Fernández.

E o cartel da pasada xuntanza de Foz: 


 


20240514

Esta tarde, pleno

    A comezos de ano (en ribadeando, o día 17 de xaneiro) un grupo de xente relacionada con MODEPEN demos a coñecer unha enquisa sobre o uso do centro de saúde de Ribadeo, a conto da pretensión de facer un novo centro de saúde ás afóras da vila. Antes, tiveramos unha entrevista co alcalde.

    Pois vben, hoxe, 14 de maio, hai un pleno que vai tratar non os datos ofrecidos, nin a falta de explicacións por parte da Xunta que foi ofrecida e disposta na xuntanza co alcalde, senón a recualificación de terreos no PXOM para facer o centro sen cambios. Asemade, tratarase da bandeira e escudo e Ribadeo, pero non se tratará do tema que estes días está dando tanto que falar en relación á sanidade en Ribadeo, a praza de pediatría no centro de saúde de Ribadeo:



20240513

Falando do telescopio en Santa Cruz en 2024


Falando do telescopio en Santa Cruz en 2024

    Aló por setembro pasado (2023), o día 10 en Ribadeando e o 16 en La Comarca del Eo, publiquei un artigo titulado 'En relación á casa da ría'. Na Comarca, coincidiu con outro titulado 'El gobierno de Ribadeo busca dos telescopios desaparecidos', entre eles o da A. C. Xerfa, noticia que xa fora dada a coñecer con anterioridade en xornais. No meu artigo facía un resume da historia do telescopio da A.C. Xerfa e a súa relación coa Casa da ría, a instalación do concello de Ribadeo en Santa Cruz, convenio mediante.

    Meses despois coido conveniente facer algunha anotación máis.

    A raíz da nova da desaparición do telescopio da asociación, e a falta de chave e acceso á Casa da ría e á cúpula astronómica da mesma, púxeme en contacto co concello para tentar esclarecer a situación. O caso é que a cousa foise retardando ata que axustei unha xuntanza co alcalde para o 24 de febreiro. Por enfermidade miña, esa xuntanza non puido ser, rematando a espera o sábado 9 de marzo, no que o alcalde, cun operario do concello, un fillo de Calvo Sotelo e eu, nos achegamos á Casa da ría. Visitamos primeiro a parte de abaixo, zona separada da do telescopio, vendo os estragos acumulados nela. E logo, fomos á porta de acceso á parte superior. Tras constatar que estaba aparafusada ó marco como único peche, e non abrila a falta de aparellos o operario do concello, axustei que volvería eu e a abriría. Non foi tan doado: as dimensións e estado do parafuso fixeron que tivera que ir por máis ferramenta que a que inicialmente levaba, pero tras un bo tempo, o parafuso estaba fóra e puiden subir e tomar fotos e vídeo. Nese momento (25 de febreiro) a máis do estado da porta de acceso, un graffiti decoraba as escaleiras, a porta da cúpula estaba tumbada, os dous telescopios pequenos que alí había (cedidos para o seu uso alí despois de ser ganados en un concurso no que participaba a filla de Francisco Rivas) tiñan desaparecido, numerosas baldosas da terraza estafan fóra do seu sitio, de novo había árbores da altura dunha persoa polo medio, e o telescopio encastrado, o da A.C. Xerfa, estaba coa tapa do tubo caída, descuberto da cobertura que se lle puxera no seu momento para evitar que puidera chover sobre el, e desequilibrado. De todo elo informei ó alcalde, quen me comunicou que estaba previsto acometer diversas accións para volver ó seu as instalacións pero non me dixo nada máis sobre a desaparición por el difundida. Naquel momento tamén lle transmitín que, despois das novas e o artigo de setembro, consideraba que, sen présa, debía volver a tratar o tema de xeito público, o que estou a facer.

    O certo é que, aínda ignorante da movida evidente que houbo en setembro, non quedei contento pero si máis tranquilo ó comprobar que o telescopio principal seguía alí en marzo. Volvín a cerrar a porta de acceso á terraza do mesmo xeito que estaba (a da cúpula non se pode cerrar, está esnaquizada), pero dando lubricante para poder operar mellor. Extremo que tamén lle comuniquei á autoridade pois non consideraba nin considero que sexa xeito de cerrar nin aporte algún de seguridade.

    Así as cousas, e logo de falar cun coñecido, volvín a presentarme na Casa da ría este domingo 12 de maio, comprobando que, como se me comunicara, a porta de acceso á terraza estaba aberta. Supostamente mediante un bo golpe, o parafuso seguía chantado, pero a porta estaba esnaquizada nesa zona. A parte superior do edificio estaba tal como a deixei cando entrei a vez pasada e especifiquei máis arriba.

    O conxunto hoxe por hoxe é un completo desastre. Algo que podería estar rendindo cretos a Ribadeo está convertido en ruínas descoidadas, e cara ó verán, de non poñerse os medios para polo menos impedir o paso, só pode empeorar.

20240512

104 anos Pintando. Xosé Carlos Rodríguez Rañón

Escola de Artes de Vigo, onde trballou Luis Torras. Lic. CCBYSA 3.0, obra de HombreDHojalata en Commons.
 

104 ANOS PINTANDO

Xosé Carlos Rodríguez Rañón

    O pasado 15 de xaneiro finaba en Vigo o pintor máis lonxevo do mundo en activo. Tiña 111 anos e comezara cos pinceis aos 7. Uns meses antes morrera tamén, xusto centenaria, a súa dona e musa. Luis Torras tiña o costume de conceder unha entrevista todos os 29 de decembro (data do seu nacemento) ao xornal da cidade, do que era o subscritor máis antigo.

    Gozou sempre dunha saúde excelente. A chamada gripe española de 1918 colleuno sendo neno, na guerra civil ficou xordo dun ouvido e, até hai só uns meses, non deixou de pintar até notar que comezaba a perder mobilidade, xa que vivía só aínda que perto da súa familia. Nin tan sequera o Covid 19 o amolou. Polo seu propio desexo, non haberá ningún tipo de homenaxe pública.

    Home enxoito, austero e de hábitos férreos apagouse o mesmo día que a cidade olívica desconectaba as súas, xa máis que famosas, luces de nadal, que mesmo representou nun dos seus cadros. Pintou, sempre figurativamente, naturezas mortas, paisaxes das súas localidades preferidas (o barrio vigués do Berbés, A Guarda ou Combarro), escenas náuticas, un Cristo de grande formato e retratos de familiares até producir unhas 500 obras, saídas do seu obradoiro na casa da súa nai da rúa Emilia Pardo Bazán. Algunhas destruiunas e só ficou coas que considerou aceptábeis. A Casa das Artes (na que foi mestre de pintura moitos anos) conserva a súa colección persoal permanente. Tamén o concello de Vigo conta cuns 50 dos seus lenzos, todos eles dunha elegancia harmoniosa de cores frías e neutras. Na derradeira obra (que deixou inacabada) un tiovivo era o único que figuraba.

20240511

Medio ambiente: patrimonio da humanidade. Pablo Mosquera

Imaxe do Sigpac centrada na balsa de lodos

Medio ambiente: patrimonio da humanidade

Cambio climático. Invasión de produtos a terra, mar e aire. A conciencia ecolóxica cargada de hipocrisía. Ausencia de asociacións civís ecoloxistas. Mercando conciencias con axuda económica e emprego. Ignorancia. Ocultamento. Verquidos que afectan á saúde. Podería seguir ata... Pero quedo con esa ausencia, entre os máis novos, do compromiso na loita contra a contaminación na nosa Comarca da Mariña. Ou a insolente pretensión de facer medrar un estanque de lodos vermellos para facilitar a venda dun “morto” a quen teña, se cabe, aínda menos escrúpulos medioambientais que ALCOA.
Imos cara atrás. Só hai que acceder ás hemerotecas daquel 1979. "Unhas dúas mil persoas manifestáronse contra a planta de San Cibrán". Queremos aire limpo e non morrer de flúor! Esta vez xa non se debeu á intención de construír unha central nuclear que achegase enerxía barata á factoría de Alúmina-Aluminio.
É recomendable lembrar e revisar. No ano 1975, coa instalación da factoría, empadroáronse na nosa Mariña ata 48 235 cidadáns. A poboación rexistrada como activa era de 18 762 persoas traballando, algo máis do 40% na agricultura, o 15% na pesca, o 9,4% na construción, o 16% na industria; o resto, algo máis do 19% en empresas e servizos. Porén, hai que sinalar que os que chegan á montaxe, moitos deles, non se empadroan nos concellos mariñáns. Son descoñecidos sen interese en vivir como galegos. Esta nova forma de vivir e traballar choca ós empregados na baleeira de Morás ou os lavados de caolín, Sargadelos, os talleres metalúrxicos de Chavín, as conserveiras, a flota pesqueira, as explotacións gandeiras, os inicios do turismo de escala e da construción. Son os tempos nos que se producen cambios socioculturais a mercede de tres parámetros, a venda de terreos, a esperanza de ser contratado na industria emerxente e os acentos que chegan doutras comarcas. Chega haber ata 6000 traballadores en nómina das construtoras da fábrica.
Pero volvamos ao prezo da contaminación. En setembro de 1979 mobilizáronse grupos ecoloxistas. "Verán negro". Os piñeirais, millo, froiteiras e hortalizas, así como o gando que se nega a comer, sofren as verteduras, con especial incidencia na parroquia de Lago, Concello de Xove. Foron convocados os alcaldes de Ribadeo, Xove, Cervo, Alfoz, Orol, Viveiro, Vilanova de Lourenzá, Barreiros, Valadouro. Piden obrigar ás empresas do INI a implantar de xeito urxente medidas anticontaminación, e á Xunta que investigue ata o peche a fábrica, se é o caso, entre outros motivos porque están a producir cunha licenza provisional que só xustifica a realización de probas.
A empresa deféndese cunha campaña publicitaria. "Galicia desenvólvese". "Aluminio para todos". Pero nin así. "No proceso de produción de alúmina, a partir de bauxita, expúlsanse grandes cantidades de dióxido de xofre ao aire. E eses lodos vermellos quedan nun estanque cunha capacidade finita. A produción dunha tonelada de aluminio deixa unhas tres toneladas de lodos vermellos.
O 4 de outubro de 2010, o colapso dun estanque de residuos mineiros procedentes da fabricación de alúmina en Hungría provocou a liberación accidental de case un millón de metros cúbicos de barro vermello altamente alcalino. No accidente morreron dez persoas, case 150 resultaron feridas e contaminou uns 40 quilómetros cadrados, entre eles catro sitios NATURA 2000.
A empresa produtora de aluminio MAL indicou nun comunicado que respectou todas as normas de seguridade e que comparte "a dor das familias afectadas pola traxedia". Segundo MAL, o accidente poderíase atribuír a un problema técnico. Outras fontes fan a hipótese de que o vento moi forte que soprau o luns provocou ondas que romperon a resistencia do depósito de barro vermello. En cambio, Zoltan Illés asegurou que o accidente podería deberse á "sobreprodución na fábrica, que por outra banda continuou traballando varias horas despois do accidente". Segundo Zoltan Illés, o MAL tería depositado un exceso de lodo vermello, provocando a rotura do depósito -a composición: sosa, ferro, aluminio, silicio, titanio, magnesio, cadmio, cobalto-.
A poboación tamén corre un gran risco, porque os lodos saturados de cadmio, arsénico, silicio, chumbo, ferro e outros metais pesados, ademais de ser altamente corrosivos, tamén son canceríxenos se se inhalan. Mesmo cando se seca pode contaminar o aire e estender o seu poder destrutivo cos ventos, advertiron os ecoloxistas. Zsolt Szegfalvi, presidente da oficina local de Greenpeace, explicou que "cando o barro seque, os ventos levantarán o po, o que pode causar problemas de saúde aos habitantes". Szegfalvi chamou a atención sobre o feito de que esta é "a maior catástrofe de Europa relacionada co chamado barro vermello", polo que ninguén ten experiencia sobre como afrontar a situación.
Esta cuestión está sendo abordada polo Parlamento Europeo, que anunciou que prevé adoptar unha resolución en outubro, ao entender que o accidente puxo de manifesto a mala aplicación e as lagoas da lexislación sobre residuos, as deficiencias nas inspeccións e que hai casos semellantes en varios Estados membros.
A resolución do Parlamento Europeo aborda as seguintes cuestións:
– A mala aplicación da lexislación europea e as súas lagoas, e as deficiencias nas inspeccións;
– A necesidade de facer maior énfase na prevención de catástrofes, na investigación e desenvolvemento na prevención e tratamento de residuos perigosos e nas inspeccións ambientais; e
– Maior énfase nos mecanismos financeiros destinados á recuperación do medio ambiente despois de catástrofes.
Os expertos advirten: "O lodo vermello de Alcoa é un perigo" "Este enorme pantano é un perigo público, acumúlase cada vez máis e ninguén pensa no futuro", A vertedura de barro vermello que causou catro mortos en Hungría... fai que Galicia mire cara ao norte á planta de fabricación de aluminio de Alcoa en San Cibrán, Lugo. A catástrofe húngara ten a súa orixe na vertedura de lodos xerados ao converter a bauxita en aluminio, o mesmo material que Alcoa leva trinta anos acumulando nun encoro da Mariña lucense, segundo informou onte Xornal. Os expertos consultados demandan á Administración que controle a acumulación continua destes residuos por parte da empresa para evitar accidentes no futuro. O problema é que os residuos acumúlanse máis e máis sen un plan de futuro que diga que facer nun encoro cada vez máis grande. O catedrático de Bioloxía da Universidade de Santiago de Compostela (USC) Ramón Varela sinala que a composición do lodo vermello de Alcoa é “moi semellante en todo o seu proceso” á que está a devastar Hungría. "Todos estes lodos vermellos teñen unha serie de metais pesados ​​e non poden estar en contacto coas persoas", explica o biólogo, que no pasado presidiu a Asociación Ecoloxista Galega (Adega).
A versión de que a lama atopada no estanque de Alcoa está "moi solidificada" polo que "en ningún caso" se poda producir o que agora acontece no país magiar, non convence ao profesor. “Por fóra hai unha codia sólida, pero por dentro, os lodos que se atopan no encoro son fluídos. A pesar dos procesos aplicados ó lodo, este nunca chegou a solidificarse; é máis, hai xa anos que comenzaron a darse filtracións no chan do lodo”, di. Deste xeito, o profesor afirma que "o risco está sempre presente".
A Administración galega debería facer un seguimento e inspeccións constantes”, advirte. Pola súa banda, o director do Instituto da Cerámica de Galicia e experto na reciclaxe destes residuos, o doutor en bioloxía Francisco Guitián Rivera, advirte de que tras algúns intentos non hai previsto tratar a arxila vermella e reutilizala, polo que no encoro de Alcoa “bótase lama cada vez máis alto, e chegará un momento no que o val desapareza”, sen que ninguén pense no futuro nin en posibles desbordamentos. É un residuo moi fino que se cae ao mar pode expandirse moi rapidamente e leva restos de reactivos”. (...) Este enorme pantano é un perigo público, con 30 ou 40 millóns de toneladas de lama acumuladas durante 30 anos.

Pablo Mosquera Mata

 

20240510

LAS ESPADAS EN ALTO. José María Rodríguez Díaz (2010)

     Narrativa de futuro próximo é o que emprega José María neste escrito un embarazo, 9 meses, antes das eleccións:

Sábado, 28 de agosto de 2010

LAS ESPADAS EN ALTO

• Publicado por jmrd_ribadeo a las 18:24

Con las próximas fiestas patronales de Ribadeo el verano se acaba y con su remate se acercan los primeros movimientos de una campaña, que se espera reñida, para las próximas elecciones municipales, que tendrán lugar en mayo del próximo año. Ya empiezan a verse los primeros movimientos y toma de posiciones del madrugador aspirante al primer sillón consistorial en la persona del recién proclamado candidato del PSOE, D. Eduardo Gutiérrez. Pronto se unirán a esta lucha los demás aspirantes a la prebenda municipal dispuestos a participar en esta reñida competición tratando de poner en juego su capacidad y sus recursos para la conquista del voto entre los electores ribadenses. Utilizando unos más medios y recursos que otros, pero todos según sus posibilidades. Es llegado para todos el momento de enseñar ahora a la gente su rostro dulce y risueño, de galán conquistador. Tiempo habrá después para cambiarlo por la cara adusta que ponen desde la altura de la tarima municipal ante las demandas de los administrados.

El alcalde de Ribadeo, candidato a un nuevo mandato por el BNG, no será una excepción en esta reñida competición. Y en su caso la ventaja que da el poder está hoy en sus manos. Una ventaja de la que sólo él goza, según aquel principio del derecho de que 'in dubiis melior est condicio possidentis', es decir, 'con las mismas posibilidades, está en mejor situación el que tiene el poder'. Aunque todos sabemos que, tal como está instalada la corrupción en la clase política, todos harían lo mismo data oportunitate [dada la oportunidad]. Y las ventajas que da el poder son, entre otras, la utilización de unos recursos que, de forma no declarada, sino más bien disimulada y solapada, son utilizados con fines electorales.

Pero los que no gozan de esta prerrogativa, los que no cuentan con las facilidades que da el poder, no están en desventaja pues tienen otras a su favor, como son las mañas de antaño, adquiridas en viejas escaramuzas y las experiencias que dan los muchos años consumidos en la lucha política.

Y entorno a este 'ring' se sitúan, expectantes, los ciudadanos de Ribadeo, viendo desde las vallas cómo se desarrollan los acontecimientos, dispuestos a llegar a una conclusión para ejercer su derecho, sino de electores, que no lo son, sí de votantes, para confirmar con su papeleta a los elegidos y desechar a otros.

Y, ya verán, nos vendrán luego con sus deslumbrantes programas, inflados de cosas que se proponen hacer para transformar nuestras vidas en un paraíso y convertir a la villa de Ribadeo en una pequeña ciudad. Toda una lista de grandes proyectos destinados a deslumbrar a los votantes. Proyectos, la mayor parte, como sucedió hasta ahora, innecesarios y caros para un concejo endeudado en mil millones de pesetas. Ya me gustaría ver un programa serio, diseñado para mejorar Ribadeo en lo necesario y suprimir todo lo superfluo con que hasta ahora nos han engañado y empobrecido. Un programa destinado a conseguir una caja con remanente suficiente para poder un día ofrecer a los ribadenses un digno geriátrico para los mayores y un amplio aparcamiento para todos.

Y no faltarán quienes, como yo mismo, usando del derecho a la crítica que les da el hecho de ser ciudadanos libres y pagar los impuestos, serán objeto de acoso y persecución por sus comentarios por parte de esos candidatos que se proclaman adalides de la libertad. Y, como hiciera Sansón con los filisteos cuando quemó sus trigales con la suelta de trescientas raposas con teas encendidas atadas a sus colas, así también ellos se dedicarán con sus escritos a quemar con mentiras y calumnias el derecho a la honra y a la fama de quienes, en uso de su libertad de criticar lo público, critican sus movimientos políticos.

José Mª Rodríguez


 

Outros Artigos de José María.

20240509

Lonxe da paz, camiñando cara ela

    Tentando construír a paz, hai veces que parece que a paz está a afastarse. No caso de Israel en Gaza, estes días así o semella. Non por iso hai que deixar de tentar seguir coa construción. Por iso, este domingo, de novo, haberá concentración ás 12 en media en Ribadeo, no Cantón. Unha gota de auga no mar, pero unha gota de auga pode facer desbordar un vaso...

20240508

Recuncho da lectura: Le mystère Henri Pick

 


Recuncho da lectura: Le mystère Henri Pick

    Le mystère Henri Pick. David Foenkinos. ISBN 9782072762031. Folio. Ed. Gallimard. Barcelona 2018. (Fr.)

    Agradable, tranquila e engaiolante historia de amores e desamores disfrazada de vida corrente e trama de investigación sobre un libro de éxito saído da nada. O autor non tenta reviravoltas, senón precisión con sinxeleza nunha trama na que todo é o que parece sen parecer o que é.
    Lido para un clube de lectura, segue a afirmarse en min que en xeral a xente que coida un clube ten olfato para aconsellar.

Sen espazos comúns non hai comunidade

Sen espazos comúns non hai comunidade

    Sen espazos comúns non hai comunidade, sen comunidade non hai sociedade, e sen sociedade non hai persoas.

    Comezando polo final, as persoas constituímos a sociedade, pero é precisamente o estar inmersos na sociedade, esa constitución social, a que nos fai persoas. Os raros casos como os de nenos criados por lobos ou por outros animais amosan que tiveron que recibir coidados sociais antes de poder dicir deles que eran 'persoas'. E os sentimentos que definen as persoas están relacionados coa sociedade na que teñen acubillo. É unha cuestión de aprendizaxe social que non só leva a diferentes vivencias senón tamén a diferentes formas de vivilas.

    Mais a sociedade está baseada nunha comunidade, 'condición do que é común, do que se dá en común', di o dicionario. Se non temos nada en común, pode ser formalmente unha sociedade, pero é como se estiveramos vivindo en Marte en troques de na Terra. Algo que se visualiza cando aparecen novas como que algún empresario está a darlle voltas a facer posible que multimillonarios podan, efectivamente, facerse ilusións de ir vivir a Marte. En realidade pódese dicir que é como se xa o estiveran a facer, de separados das vivencias do día a día das 'persoas de a pé' que poden sentirse ou que podemos imaxinalos. Por outra banda, o esnaquizamento da comunidade -consciente ou non- dá lugar mesmo a considerar ó outro como non persoa, fóra da sociedade ou sen dereitos, como parece estar ocorrendo agora mesmo en Gaza, despois de ter ocorrido en Auschwitz ou no Campo de concentración de Arnao.

    O caso é que a comunidade, base da sociedade e do desenvolvemento das persoas, hai que coidala para que poda vivir e ser aproveitada. Entre outras cousas, necesita espazo. Espazo físico, territorio para poder asentarse, estar, e tamén espazo no inmaterial, onde poder intercambiar ideas sen interferencias que as desvirtúen ou fagan imposible a comunicación. E así, chegamos a cousas que son evidentes, aínda que presentadas a bote pronto ou fóra de contexto podan non semellar tan evidentes. Exemplos son a ocupación de espazo público, desaloxando as súas posibilidades de mantemento de comunidade, para facer del almacén -recorte de rúas, onde os nenos xa non poden xogar, para facer aparcamento- ou negocio -deixar a rúa reducida a inatendido corredor entre terrazas-. No caso do abstracto inmaterial, a colonización da rede internet por anuncios e peaxes de paso expulsan da comunicación o que non estea 'patrocinado', tendo ademais que enfrontarse a trabas legais por protección administrativa en caso de tratar temas relacionados coa xestión do poder -aí está a lei mordaza, que non se dá derogado polas ‘esquerdas’ despois de ser proposta polas ‘dereitas’- e a desprotección ante ataques de terceiros con insultos ou ameazas, algo do que temos experiencia que se está a producir ata no que se chama 'altos niveis', por superar que o estea a sufrir un mesmo.

    Se queremos seguir a chamar ás persoas así, 'persoa', co mesmo significado, teremos que coidar eses espazos comúns, mantelos de todos sen discriminación -sexa por peto, raza, sexo ou outras ocorrencias-, darlles vida, usalos e aproveitalos como abono do xerme do que temos en común, que como persoas é practicamente todo.

Unha curiosidade: comparativa de beneficios para un negocio polo uso do espazo público fronte a el para diferentes cousas.


20240507

Ribadeo no tempo. Outro Ribadeo foi posible

    De cando en vez, recalo en cousas xa vellas que teño dispostas no ordenador ou na rede. Neste caso, a través de http://ribadeo.webcindario.com/  chego ó libriño publicado pola AVV O Tesón hai xa case 20 anos, tentando unha aproximación ó pasado de Ribadeo que permitira unha avaliación das posibilidades de desenvolvemento de Ribadeo no pasado, presente e futuro. Nel, nótase a colaboración de José María, Gilberto, ou Pepe González, a máis da miña. En baixo queda:

 

20240506

Mindonienses. Pablo Mosquera

Mindonienses

Último sábado de abril chuvioso. Como preguntou o poeta do asfalto. Quen nos quitou o mes de abril? Por tal motivo chegamos a Mondoñedo. Esa cidade que está durmida. Coa intención de tomarnos un Ribeiro cunca de branco con algún dos personaxes que describe Cunqueiro.

Sinbad disfrutaba dun milfollas na tenda de doces Val de Brea. Un establecemento fronte a un peto de ánimas. Onde as follas da alameda, movidas polo vento, baixan pola rúa Bispo Sarmiento, e alí comezan a converterse en finas lamelas de ouro ao escoitar o son da Ronda e da Paula.

Nos Muiños atopamos un viaxeiro que desde Cebreros, por terras de Ávila, pregunta polo gran Mestre, fillo de boticario. Preguntámoslle ao castelán polos touros de Guisando. E se xa foi beber a auga da Fonte Vella. Pois a capital inmortal do antigo reino é rica en tal, pan e latín. Cóntanos que tivo que esperar a súa quenda. Bebían os cabalos de Percebal e Lancelot que seguen ao seu señor Arturo.

Máis tarde no lugar fundado por O Rey das Tartas, Eugenio -Torrero de Bares- lémbranos aquel incidente que tivo co personaxe. Mentres, Chis Canoura -músico do Valadouro- descobre como o famoso doce de améndoa era un dos recordos que traía o conde de Lemos tras a súa estancia como virrei de Nápoles, aínda que aquí se lle deu a forma do rosetón da catedral mindoniense.

Tertulia sobre os viños da Rioxa na cantina do Valeco, tan preto da ponte do Pasatempo que case se sente a desesperación de Doña Isabel de Castro por chegar máis pronto que tarde á praza da Catedral onde o Bispo instalara o cadalso do Mariscal Pardo de Cela e o seu fillo. Non se puido facer nada. Pero tampouco o Prelado puido impedir que a lenda do cabaleiro nacese polos séculos dos séculos.

Saíndo da rexa cidade acariñada polo Masma que nace na serra do Xistral, visitamos o Campo Santo -vello- onde Cunqueiro, Pallarego, Leiras Pulpeiro e Pascual Veiga falan ao estilo da Santa Compaña. Son inmortais. E coma sempre pregúntalles don Álvaro. ¿Quen poidera nomarala?.

Pablo Mosquera Mata

 

Un Chío en maio: Debuxo

    Co comezo de mes tivo lugar a edición dun novo número da revista Chío, correspondente ó mes de maio e cunha adicación particular na portada ó debuxo, pero sen esquecer que este é tamén o mes cun día adicado os museos. E aí, da miña man, aparece un artigo adicado ós museos de Ribadeo, que deixo abaixo tanto en pdf como nun formato web, composición diferente (e menos atractiva) da da revista, ó tempo que lembro que Chío leva aparecendo no blog xa máis de un ano, así como desde que estaba noutro acubillo web.


Dun museo descoñecido

    Teño que dicilo: en xeral, cada vez me chaman menos a atención os museos. E logo, matizalo: hai museos e museos; na actualidade críanse con calquera motivo, pero o principal que me leva a miralos de xeito máis lonxano non é a súa abundancia, sempre relativa dependendo do tema e sensibilidade, senón que as cidades -moitas- e pobos -algúns- están tendendo a ser entre parques de atraccións, parques temáticos e museos, desvalorizando por sobreexposición e variando o significado do que é un museo.

    A pesar diso, quedo co de que ‘hai museos e museos’. E no mes que ten un día adicado a eles, lembro un, pequeno, público, mesmo con páxina web pero pouco, moi pouco, visitado. Está montado con ilusión e variedade de fondos, aínda que non teña pretensións de grandeza. É sinxelo, con aspiracións máis didácticas que doutro tipo. Un museo que se adapta á definición moito máis que algúns tamén moito máis coñecidos. Trátase do construído nun centro educativo, o IES de Ribadeo Dionisio Gamallo, a raíz da disposición ordenada de fondos relacionados coa ciencia, de aparatos científicos a esqueletos animais recuperados no centro, pasando por montaxes didácticas feitas polo alumnado, entre outras posibilidades. A máis, na área científica, abrangue exposicións de fotografía con motivos matemáticos, e, no mesmo recinto, como colección totalmente independente, poden contemplarse fondos escritos de diversa importancia.


    Un inciso. Este centro fundouse ex novo co profesorado, o alumnado, e o material de dous centros anteriores que desapareceron coa súa fundación: por unha banda, o IES Porta da Auga (que pasou por diversas etapas e nomes dende o inicial ‘Centro de Formación Profesional de Ribadeo’) e pola outra, do IES Gamallo Fierros (que tamén pasou por diversas épocas e nomes dende o inicial de ‘Instituto Laboral Carlos Mª Rodríguez de Valcárcel’, e que ocupaba o edificio principal actual). Esa unión aportou pezas diversas e facilitou a existencia do museo como se pode observar na actualidade.


    Accesible? Sobre todo polas persoas que frecuentan o centro, claro. Pero se ben non se debe moestar o funcionamento dun centro educativo, quen queira velo de xeito físico, terá ocasións, mesmo a máis da visita á tradicional e anual feira da ciencia que alí se fai. Por suposto, tamén a máis do acceso vía internet.


    Fondos? Nunha escola que encadea camiño dos 80 anos de historias diversas e viva na actualidade nestas paredes, téñense procurado e realizado moitas cousas interesantes que amosar. Mesmo cando os aparellos foran relevados por outros máis novidosos, de mellor rendemento ou non. Ou mesmo cando a xuventude dalgunhas mans orixe dos traballos parecería inducir a crer en milagres polos resultados á vista.


 


    Os diversos aparellos de bioloxía, física, química, xeoloxía, tecnoloxía, de investigación ou para didáctica, de diversas épocas, compleméntanse entre si e dan paso a esquemas murais e tridimensionais. Pero sobre todo o material recuperado por alumnado e profesorado, da man de M. Jesús Besteiro en tempos modernos, pero tamén algúns moi anteriores, dende cranios e osamenta animal a niños, ovos ou coprólitos. Ou á colección de minerais. Ou o material didáctico diverso confeccionado para aprender facendo e ensinar aprendendo, experimentado nas feiras de ciencia e en exposicións na Coruña ou Ourense. Material que tamén podería ter formado -ou formou- parte nalgúns casos dunha investigación; noutros, de xogo; noutros máis, con outras utilidades, clasificable en diversos rangos segundo o caso... De calquera xeito, unha visita agradable a máis da aprendizaxe que seguro representa para quen se asome (e asombre).


    A máis, do anterior, un breve paseo polo edificio pode levarnos ás vitrinas nas que están entre outros, por antigüidade, “Año cristiano”, volume impreso en 1852, ou “Historia General de España y de sus posesiones de ultramar desde los tiempos primitivos hasta el advenimiento de la República”, de 1873. Por curiosidade histórica, tamén está exposto o libro de sinaturas, que inclúe as de visitantes ilustres como o Nobel Vicente Aleixandre na súa visita de 1964. Por valor local, os diversos libros escritos por xente con relación cos centros educativos de orixe, como o “Manual del resinero” de Alberto Mediavilla (1964). Ou da historia de Dionisio Gamallo con diversos documentos con el relacionados... Todos eles repito, non na biblioteca, senón en exposición en lugar destacado do centro.


    Dixen que en Ribadeo non había museos? E non, non os hai que así se publiciten. Pero, se non abondara co xa dito, dende a Biblioteca Pública Municipal Viejo Pancho poden accederse volumes que son pezas de museo, por unha, outra ou varias razóns, comezando por aqueles que teñen o ex libris que os identifica como propiedade que foron de Daniel Cortezón ou de Dionisio Gamallo. Ou unha colección privada -David A. López é o coleccionista- exposta de cando en vez de xeito parcial en diversos lugares, que abrangue milleiros e milleiros de exemplares, sobre todo de cunchas de todas as augas do mundo, pero tamén compañía larga de bolboretas, escaravellos... Ou o arquivo do concello, unha auténtica mostra de historia á que non é difícil acceder, aínda que non estea tampouco aberto ó público como tal museo. Sen citar as pezas que podían constituír pola súa cantidade un museo por elas soas, espoliadas do fondo da ría de Ribadeo, ou tamén algunhas do Castro das Grobas e doutros lugares, que están, sinxelamente, desaparecidas para o lugar onde viron a luz.

    Ou sexa, parafraseando unha célebre sentenza, ‘Ribadeo non terá un museo, pero, haber, hainos’!

20240503

Ribadeo, sábado, domingo (e luns, fóra)


    Achégase a fin da semana, e con ela, convocatorias que tentan aproveitar eses días. O sábado, primeiro do mes, coincide a convocatoria da mobilización pensionista mensual, polo que foi trasladada a ese día a concentración que noutros lugares do estado foi convocada para luns. Así pois, sábado 4 de maio, ás 12 do mediodía, nas escaleiras de entrada pazo de Ibáñez, sede do concello de Ribadeo, concentración arredor da problemática das pensións, que inclúe a do traballo e as súas condicións ou o destino dos aforros que os bancos aspiran a xestionar. Unha concentración que leva xa anos celebrándose e non deixa de ser necesaria e dar lugar a reflexión.

    E, o domingo, ás 12:30, no veciño Cantón dos Moreno, concentración pola paz como tódalas semanas. Unha concentración que comezou coa invasión da Ucraína, na que están presentes Gaza ou o Sahara, entre outras moitas guerras que se están a facer arredor do globo.


20240501

LAS GARRAPATAS. José María Rodríguez Díaz (2012)

    Non quería deixar pasar o 1 de maio sen publicar algo. Tiro dunha entrada de José María publicada tal día coma hoxe hai 12 anos. Como outras veces, axusto que difiro en varias cousas das que di, o que non quere dicir que estime que ten parte de razón...

Martes, 01 de mayo de 2012

LAS GARRAPATAS

• Publicado por jmrd_ribadeo a las 19:22

Reducir la palabra crisis al campo de la economía para desviar la atención de otras causas, como está haciendo estos días la mayor parte de los analistas, es un grave error de consecuencias funestas. Una de ellas es que el gobierno, para tratar de enderezar la situación económica, no ha dudado en entrar a saco en la vida de los españoles despojándolos del relativo estado de bienestar de que disfrutaban y de todos los derechos conseguidos a lo largo de tantos y difíciles años de lucha, trabajo y sacrificio, en vez de fijar la atención en la verdadera causa de este desastre económico, que no es otra que los gastos insostenibles e improductivos originados por el establishment político de nuestra nación, formado por una clase política que, con sus abusos, mal gobierno y despilfarro improductivo, origina esta situación, al colocar Estado de Bienestar versus Estado de las Autonomías.

Y fue así como el gobierno, para salvar el modus vivendi de la clase política, ha emprendido una alocada carrera de recortes, limitaciones y supresiones de derechos en todos los campos de la vida de los ciudadanos, haciendo caer sobre ellos todo el peso de la deuda del Estado, generada por la ineficiente clase política, para alcanzar por medio de estos amargos e inhumanos recortes un imposible equilibrio entre ingresos y gastos, destruido por los sucesivos errores y gastos excesivos de los anteriores gobiernos, con el fin de hacer frente a las urgentes demandas de los mercados y a las exigencias de Bruselas. Continuar, por ejemplo, con los ridículos pinganillos en el senado, mientras al pueblo le quitan el agua y el pan, no deja de ser sólo un pequeño ejemplo de lo que está sucediendo.

Y así, en su lucha para paliar este grave problema generado por la clase política, que no por el pueblo, empezaron a sucederse sin solución de continuidad todos los viernes una serie de recortes en los derechos de los ciudadanos, cada cual más sangrante, que nadie sabe como ni cuando tendrá fin. Empezaron llenando las arcas sin fondo de los bancos con el dinero de nuestros impuestos, en vez de dedicarlo a reactivar la economía de nuestro país. Y no contentos con este fraude, cargan sobre los hombros del pueblo las deudas de los clubes de fútbol, los inconmensurables e inútiles gastos de los 17 estados autonómicos, las 50 diputaciones, los 4000 chiringuitos, las 13 televisiones autonómicas, la duplicidad de las Cámaras parlamentarias y los derroches efectuados en la duplicidad de funciones de nuestros ayuntamientos, diputaciones, autonomías y estado central, sin contar con los inmensos derroches efectuados con nuestros impuestos a favor de las arcas de los sindicatos, patronales y partidos políticos. Todo un inmenso escenario levantado para sostener, sin producir, a la gran masa de gente que integran nuestros partidos políticos que, como las garrapatas, clavan sus garras en el pueblo para engordar chupando su sangre.

Viendo el peligro que sus atractivas colocaciones podían correr por falta de fondos en el Tesoro, no dudaron en tomar al pueblo en sus manos y estrujarlo como a un limón, día tras día y acuerdo tras acuerdo, para chupar su jugo y conjurar así el peligro que corren sus chollos. Y en esa actitud continúan, confabulados todos sin distinción de colores políticos, como se confirmó con el hecho de premiar a Zapatero con el Gran Collar de Isabella Católicay un puesto en el Consejo de Estado, aunque guardando ante el pueblo la apariencia engañosa de juego político, mientras el pueblo agoniza lentamente y sin fuerzas para protestar. Esto es lo que debemos a nuestra ínclita clase política.

Hecha esta reflexión y emulando a Cicerón, se plantea la consiguiente pregunta: ¿Hasta cuando vamos a permitir que abusen así de nuestra paciencia?-

José Mª Rodríguez


 

Outros Artigos de José María.