Dúas novas positivas para a illa Pancha. II.O alcalde súmase a Por Nuestro Faro nas peticións

Esta nova produciuse poucas horas antes que a anterior (A Defensora continúa con Por Nuestro Faro): O alcalde tenta 'persoarse' na 'causa' aberta por Por Nuestro Faro na oficina do Defensor del Pueblo. Coido que hai que lembrar que esta 'causa' como a chama o alcalde ten xa unha longa historia... Deixo o escrito da alcaldía, xunto coa nota de prensa, non sen antes lembrar, para ofrecer unha visión máis completa, nota de prensa de Por Nuestro Faro Mediante, que este grupo está de cumpreanos por estas datas. Dous anos de traballo para devolver a illa Pancha ó pobo:

DOUS ANOS DO COLECTIVO “POR NUESTRO FARO”

“Un Faro de todos y para todos”. Este era o título do artigo publicado en La Comarca del Eo o día 30 de maio de 2015, redactado por Covadonga Suárez. Poderíase decir que este artigo foi unha especie de documento fundacional que resume o pensamento e os obxectivos do colectivo, que se manteñen impolutos dende o seu nacemento. “Pensamos que el faro forma parte del patrimonio de Ribadeo, y que, como tal, su utilización debe hacerse desde lo público” ,” el faro no es una construcción como otra cualquiera […] por su carácter, su historia y su simbología” ,”no debe olvidarse el significado especial de la Isla Pancha para los ribadenses […] es una estampa emblemática y representativa de Ribadeo, un vestigio del pasado, un monumento a los hombres y al mar y también es el lugar que muchos han elegido para que sus cenizas descansen allí” . Palabras cheas de sentimento, historia e poesía. Ideas que estaban na cultura popular dende o comezo dos tempos, pero que non foron quen de atravesar o coiro dos que nos representaban. Esta era, e segue sendo, a idea básica e central das persoas que, sen discursos retóricos, rexeitan a privatización da Illa Pancha e do Faro por un elemental principio de autoestima e permanencia. Que o Ministerio de Fomento non era mais que o administrador e non tiña nengún dereito a apropiarse da Illa Pancha para vendela ou alugala non debera precisar mais aclaracions, pero sobre cultura e sensibilidade non hai nada escrito.

Naqueles primeiros días eran imprevisibeis as numerosas irregularidades que despois se foron descubrindo, pero algo xa se albiscaba ao dicer que era “responsabilidad de las administraciones competentes que han tomado la decisión de permitirlo de manera rápida y discreta”. “No nos parece correcto que la mayoría de los ribadenses haya tenido noticia por la prensa hace apenas unas semanas de que el faro iba a ser explotado y reconvertido en hotel de lujo a través de una concesión“ .“ La escasa información de la que hoy disponemos […] es difundida de forma muy concisa a través de los medios de comunicación”.

Dende o primeiro momento estivo moi claro o que se defendía para a Illa Pancha e o edificio do faro: “No pensamos que el faro ni el acceso a la Isla Pancha deban permanecer cerrados, pero toda explotación o uso que se haga debe respetar el lugar y el carácter del edificio. Su utilización debe favorecer la democratización de su acceso y los ribadenses deben poder disfrutar de él […] Lo que nadie dijo tampoco es que para entrar en la Isla Pancha y en el faro no es necesario instalar un hotel y esta idea se ha vendido como la única posibilidad existente para poner un pie en la Isla Pancha”. Mais claro auga.

Como ben se ve as mensaxes deste artigo seguen tan vixentes hoxe como hai dous anos e o colectivo “Por nuestro faro” que, por certo, segue medrando a un ritmo contino, non mudou un chisco dos seus prantexamentos como fixeron a maoir parte dos actuantes. A carón das nosas ideas e propostas agora hai algúns que están empezando a descubrir o invento do paraguas.

Nos meses seguintes foronse descubrindo unha riola de irregularidades ao mesmo tempo que se solicitaba información da Autoridade Portuaria, do Concello de Ribadeo e da Xunta de Galicia con escasos resultados. Un intre rechamante foi a publicación da resposta do Defensor del Pueblo (16.2.17) a unha denuncia presentada polo noso grupo en xullo de 2016, denuncias que publicamos e remitimos as administracións devanditas pero non tiveron a ben tomalas en consideración. Debemos suliñar que o Defensor respostou á maior parte das nosas denuncias e que algunhas foron ampliadas a finais de febreiro de 2017. Ao demoledor informe do Defensor ainda non se lle deu resposta por nengunha das tres partes. Entendemos que as tres partes están implicadas e teñen a sua responsabilidade como publicamos hai poucos días.

Para rematar volvemos a repetir que as autoridades deben escoitar aos veciños, as opinións e as suxerencias dos colectivos sociais e por esa vía poderíanse aforrar moitas molestias, gastos e outros problemas, e sobre todo hai que defender as culturas e os patrimonios dos pobos que son as interfaces da nosa historia común.

24 de Maio de 2017

Vaia agora o escrito do alcalde á Defensora do Pobo:

E, por último, a nota de prensa da alcaldía:
O ALCALDE ALUDE AO SILENCIO DA AUTORIDADE PORTUARIA
Defensor del Pueblo
24/05/2017
O Concello de Ribadeo ven de remitirlle ao Defensor del Pueblo un escrito para trasladarlle todos os pasos dados en relación co expediente para a actividade de hostalería no Faro da Illa Pancha. E pídelle que "impulse toda actuación que proceda y esté a su alcance a fin de que se clarifiquen a la mayor brevedad posible estas actuaciones opacas que pudieran resultar irregulares o no conformes con la legalidad vigente y ello, repito, en aras de la seguridad jurídica y en evitación de daños y perjuicios a terceros".

As datas esquecidas no acceso á Illa Pancha. AVV Por Nuestro Faro

Os faros de Illa Pancha, por Hugo Vital Hidalgo, na Galipedia, Lic. CC BY SA 3.0

 

As datas esquecidas no acceso á Illa Pancha

Expoñemos deseguido as datas máis significativas e os trámites, moi resumidos, do asunto do acceso á Illa Pancha polos veciños e visitantes. Non entramos aquí en outras graves irregularidades como é a falla de Estudo de Impacto Ambiental, preceptivo en Rede Natura 2000, a fosa séptica sen resolución dende agosto de 2018, o desdoblamento do proxecto, etc.

Véxanse as datas e os pasos deste proceso:

Decembro de 2103: A Autoridade Portuaria anuncia a posta en marcha do Programa « Faros de España ».

Febreiro de 2014: O proxecto da Illa Pancha chega a Ribadeo pero o Concello non informa ao vecindario.

24 de xullo de 2014 : O Concello informa favorablemente o proxecto pero non informa ao vecindario. Tampouco esixe a entrada libre, que xa era o momento para deixalo claro e non admitir nengún trámite máis sen que esto quedara sentado. Tampouco lle pon pegas ao uso exclusivo da illa para os usuarios dos apartamentos. Este é o primeiro documento do Concello en relación cun proxecto que xa levaba seis meses en Ribadeo

24 de abril de 2015 : O Sr. Alcalde de Ribadeo declara ao diario El País que o proxecto de Fomento é “un premio para Ribadeo” pese a que a porta estará pechada ao público.

30 de abril de 2015: Nace “Por Nuestro Faro” como un grupo de Facebook chegando en poucos días aos 700 afiliados. Recollida de sinaturas contra o proxecto, máis de 2600.

30 de xuño de 2015: Apróbase a concesión pola Autoridade Portuaria por vía directa, ou sexa, sen concurso público. O alcalde non di nada, o Concello non esixe o seu dereito a presentar un proxecto propio nen defende o dereito de outras empresas a concursar. O proxecto xa leva no Concello máis de un ano.

Xullo de 2015: Accións e movilizacións do colectivo Por Nuestro Faro. Manifestos baseados en Non á privatización, acceso libre a Illa Pancha.

Novembro de 2016: O Sr. Alcalde recoñece de palabra por primeira vez que o acceso a Illa Pancha debe ser libre “Esto non Grecia, as illas non se poden privatizar” (menudo desliz).

Decembro de 2017: O Concello concede a licenza de apertura dos apartamentos ca condición de que a porta da illa esteña aberta ao publico, pero este pequeno matiz non se comunica á opinión pública.

Os apartamentos empezan a dar servizo exclusivamente ás persoas que aluguen unha habitación. A porta está pechada e o Concello non se comproba se se cumplen as condicións da licenza, ou sexa, se a porta está aberta ou non.

Xuño de 2018: O Colectivo Por Nuestro Faro solicita o acceso ao expediente do proxecto. O Concello non resposta en dous meses. O colectivo Por Nuestro Faro recurre á Valedora do Pobo Galego esixindo a aplicación da Lei de Transparencia. Os apartamentos levan medio ano funcionando ca porta de acceso pechada ao público e o Concello non o comproba.

Xaneiro de 2019: O colectivo Por Nuestro Faro accede ao expediente despois de seis meses de solicitalo porque a Valedora do Pobo Galego obliga ao Concello a cumplir a lei de transparencia. O colectivo descubre por primeira vez o documento de inspección onde consta que a porta estaba aberta as duas da tarde do día 1 de decembro de 2017 (¡qué casualidade!), o que deu pe a conceder a licencia de apertura.

Abril de 2019: O colectivo Por Nuestro Faro denuncia ao Concello que a porta sigue pechada despois de verificalo repetidamente. O Concello non resposta .

Xuño de 2019: O colectivo denuncia os feitos á Fiscalía de Mondoñedo.

Setembro de 2019: A Fiscalía resposta que a porta debe estar aberta dacordo ca lexislación vixente, pero non é delicto penal e remata a sua actuación. O colectivo publica a resposta da fiscalía. A porta segue pechada.

Outubro de 2019: O Concello comunica á concesionaria que debe manter aberta a porta da illa ao acceso libre da veciñanza e visitantes, e advirtea do posible uso do decreto 144/2016 da Xunta de Galicia que o faculta para suspender a lizenza de actividade por incumplimento das condicións, pero o Concello non aplica nengunha medida eficaz e a porta segue pechada. Neste momento xa van 21 meses cos apartamentos funcionando sen que o Concello tome medidas eficaces para cumplir as condicións da licenza.

Agosto de 2021: A porta de acceso á Illa Pancha ábrese a algunas horas para o acceso á cafetería. O resto do ano segue pechada, con algunha apertura esporádica.

Agosto de 2022: A Autoridade Portuaria esixe a apertura parcial da porta da Illa en horarios controlados.

En resumen, o Concello de Ribadeo nunca esixiu a apertura da porta de acceso á Illa Pancha por iniciativa propia. Cando o fixo foi polas denuncias do colectivo Por Nuestro Faro que demostrou a flagrante ilegalidade da situación. Ainda máis, deixou que actividade seguise durante 21 meses sen comprobar o cumprimento da licenza e cando tomou algunha medida foron simples notificacións, pero non se aplicou a lei que esixe o cumplimento das licenzas con peche da actividade en caso de incumprimento grave.

Por Nuestro Faro levará ante a Valedora do Pobo ao concello. Nota de prensa de Por Nuestro Faro

 

 

 Por Nuestro Faro levará ante o valedor do pobo ao concello

Nota de prensa de Por Nuestro Faro

Nas últimas semanas a Asociación Veciñal «Por nuestro Faro» dirixiuse a diferentes entidades: Defensor del Pueblo, Autoridade Portuaria. Nun principio, o obxectivo era obter información sobre a sixilosa apertura dunha cafetería en Illa Pancha, e pedir explicacións ante as aparentes irregularidades en relación á súa instalación e posta en marcha, así como ao acceso á illa en horario hostaleiro.

No momento de redactar este escrito cúmprense 40 días dende que nos diriximos ao Concello de Ribadeo, vía a súa sede electrónica, para preguntar se a cafetería contaba con licenza de actividade, se na devandita licenza figuraban as condicións de acceso, se estas condicións concordaban coa Lei de Costas (que non sinala limitación horaria), se as obras e engadidos varios se axustaban ao proxecto, e se se tiña en conta o impacto medioambiental derivado da actividade, entre outras cuestións. Pois ben, 40 días despois non obtivemos resposta algunha. Isto non é algo novo, o correo precedente que dirixiramos ao Concello fai máis de 9 meses preguntando polas palas mecánicas que revolvían a terra na illa Pancha tamén se quedou sen resposta.

Pero iso non é todo: o pasado 27 de setembro recibimos un correo do Defensor del Pueblo. Nel comunicábanos que polo momento non se pode tramitar a demanda que lle diriximos xa que o Concello de Ribadeo non lle enviou a información que requirida por esta entidade, e por iso «ante a tardanza en recibir a información que esta institución solicitou ao Concello de Ribadeo, infórmaselle de que con esta mesma data solicitouse a súa remisión urxente».

En consecuencia, ante o que parece unha estratexia de silencio total, a asociación «Por nuestro Faro» dirixirase nos próximos días á Valedora do Pobo (institución que trata en Galicia as queixas relacionadas co incumplimiento da Lei de Transparencia) para denunciar a actitude do Concello de Ribadeo.

Á marxe, como asociación de veciños, queremos deixar constancia do noso sentimento de desarraigo e marxinalización social ante este proceder por parte do Concello de Ribadeo, exercido cada vez de forma máis desacomplexada, e iso malia os formalismos administrativos e publicitarios utilizados para maquillalo. Recordemos que a petición na sede electrónica do Concello fíxose a través da tramitación denominada «Transparencia» e do procedemento chamado «Solicitude de Acceso á Información Pública polos Cidadáns». E isto non deixa de ser absolutamente irónico, así como o feito de que unha gran parte das entradas publicadas no perfil facebook do Señor alcalde, cuxa coidadosa selección temática é evidente, y que comezan pola palabra «Informando».

Asociación «Por Nuestro Faro»

A insoportable levedade de «Por nuestro faro». Covadonga Suárez

A illa da Creba, na ría de Muros e Noia

 A insoportable levedade de «Por nuestro faro»

En 7 anos de loita polo público, nunca nos sentimos tan pequenos como o pasado verán, cando todos os xornais recollían en portada a chegada salvadora do señor alcalde de Ribadeo ás portas de ferro da illa Pancha, para abrilas por mandato da Autoridade Portuaria, como se estivese a liberar aos prisioneiros dun campo de concentración. O espectáculo, dunha teatralidade sen precedente, parecía escenificar unha heroicidade onde en realidade só había acatamento. Con todo, as ameazas de aparecer cunha radial para acabar despegando unha placa, marcaron os titulares dun momento cinematográfico entre «A matanza de Texas» e o desembarco de Normandía.

A resolución do TSXG contra a empresa concesionaria e a resolución de Portos de abrir a illa son unha excelente noticia, a pesar da inacción da Autoridade Portuaria durante todo este tempo e os notables esforzos do Concello por cubrir de silencio o asunto, sen esquecer a súa gran habilidade para surfear as ondas do Panchorro segundo van vindo.

Por nuestro faro dirixiuse a Portos de Ferrol-San Cibrao en numerosas ocasións, pero aínda máis ao Concello de Ribadeo, por ser este, en última instancia, quen daba as licenzas de obra e de apertura, a pesar de non contar con fosa séptica legalizada, con informe ambiental, e non respectar a apertura ao público, que era a condición explícita para a concesión de devandita licenza. Tiveron que aparecer sentenzas do TSXG (tras unha denuncia do concesionario ao Concello, non por ningunha iniciativa do alcalde) e a resolución definitiva de Portos para que Fernando Suárez acudise ás portas dunha Illa Pancha que levaba 7 anos pechada aos ribadenses.

Nestes anos a asociación de veciños Por nuestro faro dirixiuse ó Valedor do Pobo, organismo en Galicia encargado de facer respectar a transparencia e o dereito á información, para reclamar respostas ao Concello de Ribadeo. Tamén nos diriximos ó Defensor do Pobo en varias ocasións, quen nos deu a razón e pedira o informe ambiental a Portos de Ferrol-San Cibrao: trátase dun informe inexistente aínda a día de hoxe, xa que Portos non o esixiu á empresa concesionaria nin o Concello mostrou ningún interese por esixilo a Portos. Igualmente dirixímonos a Ecoloxistas en Acción para exporlles o problema, quen ante o silencio reiterado das institucións, decidiron outorgar a bandeira negra 2022 á Illa Pancha.

Tamén chamamos recentemente ás portas do grupo parlamentario do BNG cando nos decatamos de que o Bloque reclamaba a illa da Creba como pública, traballando de xeito conxunto xunto á 'Plataforma pola recuperación da illa da Creba'. Un BNG en defensa do público era todo o que a asociación «Por nuestro faro» quería para Ribadeo. Pouco despois empezaron a moverse as cousas, e, aínda que ninguén dos de aló arriba nos mencionounos en ningún momento, os agradecementos doutros fannos pensar que estes anos de loita non foron en balde.

Pero non imos perder o tempo dándonos palmadiñas no ombreiro. En primeiro lugar estimamos, e así o di a lei de Costas, que a natureza e o mar non debe ter portas. Dicir que podemos entrar de tal hora a tal hora nunha praia como se fose un museo é pouco menos que ridículo. Porque, se pór portas ao campo é posible é debido á privatización dun espazo que nunca debeu ser explotado por particulares. Seguimos pensando que a illa Pancha é de todos, e iso non será efectivo mentres haxa unha porta e un negocio dentro.

Obtivemos o acceso libre en horario restrinxido, e é un triunfo, pero non a panacea que nos vende estes días na prensa o noso alcalde. É inaceptable declarar: «nada temos que obxectar ás actividades que o Estado poida concesionar nesta illa», como xa declarou outras veces, e despreocuparse das consecuencias. Iso significa que a illa non é de Ribadeo senón do goberno español de quenda, -neste caso foi o PP de Rajoy o que impulsou a reconversión dos faros en hoteis a través do programa «Faros de España»- e que pode facer o que considere oportuno. É dicir, que alí poden montar a marimorena, sexa ou non patrimonio público, sexa ou non un lugar emblemático para Ribadeo, sexa ou non un espazo protexido pola lei Natura 2000.

Seguimos sen estudo de impacto ambiental, e descoñecemos se o alcalde vai esperar outros 7 anos para reclamalo como mensaxeiro de Portos, a Xunta ou o goberno español, así que pese á nosa insoportable levedade como asociación, dende Por nuestro faro imos seguir esixindo garantías para que a illa Pancha sexa un espazo público e protexido, para todos os efectos. Non como agora, unha illa en mans alleas onde, grazas á sinalización explícita, todo o espazo transitable é unha cafetaría e os seus accesos, en horarios comerciais.

Covadonga Suárez, presidenta da AVV Por nuestro faro

'Un faro de todos y para todos'

    Recollo hoxe de La Comarca, por unha petición xeral que se fixo ó grupo 'Por nuestro faro', un artigo que sae hoxe mesmo. A próxima fin de semana haberá unha xuntanza... e a ver que sae.
    Só lembrar que premendo sobre a imaxe, pode ampliarse...  e que o texto tamén está despois no mesmo corpo da entrada, feito usando o ocr https://www.onlineocr.net.

 

Anteriores:
Faro, números, posibilidades... hotel?
Post resaca electoral
Dous modelos
Pensamentos lixeiros para agosto: un faro, un hotel

 

Texto:

    RIBADEO, sábado, 30 de mayo de 2015 LA COMARCA DEL E0
    Un faro de todos y para todos
    Por Grupo Por nuestro faro
    Desde la plataforma «Por nuestro faro» querernos exponer nuestro punto de vista para evitar tergiversaciones o interpretaciones rápidas de las que ya hemos sido víctimas por parte de personas físicas, grupos o entidades. 

    En primer lugar, queremos aclarar que no estamos en contra de personas individuales ni contra la iniciativa privada, sino contra la explotación privada de un edificio público, lo cual es responsabilidad de las administraciones competentes, que han tornado la decisión de permitirlo de manera rápida y discreta. Aunque todo se haya inscrito dentro de la legalidad, no nos parece correcto que la mayoría de los ribadenses haya tenido noticia por la prensa hace apenas unas semanas de que el faro de Ribadeo iba a ser explotado y reconvertido en hotel de lujo a través de una concesión. Esta concesión ha sido otorgada incluso antes de que el gobierno español levantase la prohibición de usos hoteleros que permitiría llevar a cabo el proyecto, y la escasa información de la que disponemos hoy sobre dicho proyecto es difundida de forma muy concisa a través de los medios de comunicación.
    Al margen de la falta de transparencia del proceso, de nuestras dudas sobre el impacto que podría tener sobre la isla Pancha y su entorno, y muchos otros aspectos sobre los que desconocemos los detalles, pensamos que el faro forma parte del patrimonio de Ribadeo, y que, corno tal, su utilización debe hacerse desde lo público. No pensamos que el faro ni el acceso a la Isla Pancha deban permanecer cerrados, pero toda explotación o uso que se haga debe respetar el lugar y el carácter del edificio. Su utilización debe de favorecer la democratización de su acceso y los ribadenses deben poder disfrutar de él. Creemos que otras opciones son posibles, y que pueden permitir a su vez proteger el edificio del paso del tiempo, esas opciones merecen ser estudiadas antes de liquidar el problema dejando el faro en manos privadas para transformado en minihotel de lujo, al que sólo tendrían acceso unos pocos privilegiados. 

    El caramelo con que se pretende dulcificar a la opinión pública ribadense es el acceso al faro y a la Isla Pancha: una cafetería bajo tierra sería el reclamo para contentarse de no poder entrar en el faro y de que sólo los turistas de élite disfruten de su interior, de sus vistas y de contemplar el paisaje desde la torre donde se encuentra la linterna. Lo que nadie dijo tampoco es que para entrar en la Isla Pancha y en el faro no es necesario instalar un hotel, y esta idea se ha vendido como la única posibilidad existente para poner un pie en la Isla Pancha. 

    Y, para terminar, -aunque quizás podríamos haber empezado por aquí- : el faro no es una construcción como otra cualquiera, tanto por su ubicación fuera del casco urbano -en un suelo clasificado como rústico y de interés paisajístico-, como por su carácter, su historia y simbología. 

    Creemos que otros edificios vacíos, abandonados, con encanto en el centro de Ribadeo y con capacidad suficiente, serían mucho más adecuados para albergar un hotel. Creemos también que un aspecto que no debe olvidarse es el significado especial de la Isla Pancha para los ribadenses que, a pesar de la tendencia actual a transformar faros en hoteles, no consiguen imaginarse un hotel enfundándose los muros de nuestro faro. Para muchos, es una estampa emblemática y representativa de Ribadeo, un vestigio del pasado, un monumento a los hombres y al mar, y también es el lugar que muchos han elegido para que sus cenizas descansen allí. Un lugar especial, con alma, no vendible, y público.

Unha transición responsable para a illa Pancha. A VV Por Nuestro Faro

 Unha transición responsable para a illa Pancha

    Temos entrado xa no décimo e último ano de validez da concesión que permitiu a explotación privada da illa Pancha para montar un negocio hostaleiro. Dende esta perspectiva, e para asegurar unha transición dentro da legalidade, a asociación Por Nuestro Faro xa enviou correos a Puertos del Estado, Autoridade Portuaria de Ferrol San Cibrao e ó Concello de Ribadeo.

    O pasado mes de xuño, o Defensor del Pueblo comunicaba á asociación: «la Consejería de Medio Ambiente, Territorio y Vivienda ha remitido un informe en el que manifiesta aceptar la Recomendación formulada, referida al cumplimiento del apartado cuarto del artículo 46 de la Ley 42/2007, del Patrimonio Natural y de la Biodiversidad.». En consecuencia, daba por rematado o intercambio de correos con nós, «ello en la confianza en que la consejería adoptará las medidas precisas para el cumplimiento de la Resolución en las próximas certificaciones que emita sobre los posibles efectos de un proyecto sobre los espacios de la Red Natura 2000 de Galicia.»

    Lembremos que a día de hoxe os proxectos de apartamentos turísticos e cafetería instalados na illa Pancha non teñen estudo de impacto ambiental, e polo tanto están funcionando de xeito totalmente irregular.

    En consecuencia, temos pedido a Puertos e Concello que a asociación Por Nuestro Faro sexa informada «das medidas adoptadas de cara a realizar o preceptivo Estudo de Impacto Ambiental, ou, no seu caso, as que teñan proxectado realizar no lo sucesivo». De igual modo, e tendo en conta de que existe a posibilidade de que a concesión outorgada sobre a illa Pancha sexa prorrogada outros cinco anos, pedimos a estas institucións que, en caso de ser solicitada, «se abra un novo período de exposición pública ó que podan ter acceso todos os veciños de Ribadeo e persoas interesadas, coa debida publicidade [...]». Non hai que esquecer o obscurantismo informativo que levou á sinatura da concesión actualmente en vigor, así como á aprobación das licenzas de actividade e apertura dos negocios que alí funcionan.

    Por otra beira pedimos «que se admita a nosa Asociación POR NUESTRO FARO como parte interesada no expediente, polos antecedentes que figuran nos seus arquivos e por representar a parte da opinión pública». E, por último, «que se nos informe coa debida antelación de todos os trámites e actos administrativos que se produzan neste expediente no lo sucesivo».

    Asemade, témoslle lembrado ó alcalde de Ribadeo que a nosa queixa presentada no Concello o 29 de xullo segue a día de hoxe sen resposta. Ó mesmo tempo que reiteramos a esixencia legal do estudo de impacto ambiental antes de levar a cabo calquera actividade, xestión, ou trámite no terreo concesionado, pedímoslle transparencia e información sobre calquera iniciativa ou proxecto en relación coa illa Pancha do que teña coñecemento.

    Por Nuestro Faro parte da creencia de que Ribadeo ten dereito a participar dun xeito ou outro no destino dun ben común tan emblemático como o é o faro e o seu su entorno. E para que así sexa, os ribadenses deben ser informados do estado da illa Pancha e das iniciativas que se podan levar a cabo. Por outra beira, calquera proxecto que se plantexe na illa Pancha debe cumprir as leis galegas, nacionas e internacionas, e contar cos informes preceptivos.

    En consecuencia, esiximos ás instituciónes implicadas, unha vixiancia e supervisión da legalidade e da integridade dese espazo protexido, neste período de transición que pode ser decisivo no futuro da nosa illa.

A VV Por Nuestro Faro

Por Nuestro Faro e os espontáneos. Covadonga Suárez, presidenta da AVV Por Nuestro Faro

Por Nuestro Faro e os espontáneos

    Por Nuestro Faro cumpre esta semana 8 anos de existencia, tantos como o uso e explotación exclusivas da illa Pancha. Foi este quizás o proceso de privatización máis opaco da historia recente de Ribadeo, en canto á tramitación do proxecto e á difusión da información.

    Desde a nosa asociación temos a impresión de ter exercido noso traballo sempre a contracorrente desas institucións que nos debían transparencia pero que actuaban seguindo patróns propios, sen dar contas de nada, moi lonxe do talante democrático e participativo que se esperaba ante a xestión dun patrimonio común tan emblemático como a illa Pancha.

    Pero non só tivemos que loitar cada miguiña de información conseguida de Portos ou do Concello de Ribadeo, recorrendo mesmo á Valedora do Pobo para que intervise ante o silencio consistorial, senón porque as institucións teñen movido montañas dende o seu poder para levar a cabo a privatización do espazo natural máis representativo e preservado de Ribadeo. E a calquera prezo.

    Todo comezou en 2015 co levantamento da lei que prohibía o uso hostaleiro dos faros, por parte do goberno de Rajoy, en Madrid. En aquel entón o único proxecto que tería en conta para instalar un hotel no faro da illa Pancha de Ribadeo xa estaba preparado de antemano e só faltaba esperar a que Madrid cambiase as leis. E así foi, a concesión deuse de inmediato baixo o manto da Autoridad Portuaria e o aplauso público do alcalde de Ribadeo. A nosa asociación viu que era tan doado lanzar o patrimonio ás mans privadas como cerralo ó público dando a mínima información. As montañas institucionais seguiron movéndose ata desdobrar o proxecto inicial en hotel e cafetería esquivando así o estudo preceptivo de impacto medioambiental que se exigía ao conxunto do proxecto: coa excusa de que o hotel non incluía ningunha obra exterior os apartamentos podían ir funcionando ata a aprobación (no concello e a porta cerrada) da licenza de actividade da cafetería. De nada serviron as leis españolas e europeas destinadas a protexer unha zona que pertence á Red Natura 2000, ou os informes obtidos do Defensor del Pueblo declarando a falta de estudo de impacto medioambiental. Aquí a complicidade Puertos-Concello ó servizo desa privatización foi máis forte que a nosa alegación, que, coas leis na man e o apoio do Defensor del Pueblo, foi calificada de incongruente por parte do Concello de Ribadeo.

    Por outro lado, a illa estivo cerrada durante 7 anos. Por iso na asociación nos quedamos tan estrañados cando vimos rotar a relación Puertos-Concello e o alcalde decidiu levarse por delante a porta que ignorara voluntariamente todo aquel tempo, así como tantos dos nosos escritos reclamando a súa apertura. Pero tampouco hubo resposta a moitos outros: sin ir máis lonxe, o último, de xaneiro de 2023, pedíndolle ao señor alcalde que comezase as xestións para que o faro sexa declarado BIC en base aos seus forxados de Sargadelos. Parece que a propiedade privada non se toca.

    Pero volvendo ao tema do acceso, onde estaban Portos e Concello cando denunciamos ante a fiscalía en xuño de 2019 que a porta da illa estaba pechada, a pesar de que a licenza que o mesmo alcalde outorgara en decembro de 2017 esixía o acceso. libre? Aínda que a fiscalía nos deu a razón, a porta seguiu pechada. Tamén neste último ano recorremos ao grupo parlamentario do BNG para pedir en Ribadeo o mesmo apoio que daban á Illa da Creba, para que fose público e de libre acceso.

    Aledámonos de que Portos dixera o verán pasado que a porta da illa permanecerá aberta durante o día. A súa espontaneidade despois de 7 anos resulta refrescante. Así como o alcalde, que no último ano se puxo a vixiar o acceso cunha vehemencia inusitada.

    Non sabemos que aire removemos ou cuál foi a nota que soou de pronto, pero todo o que queda por saber e por facer (fosa séptica sen legalizar, estudo de impacto medioambiental inexistente, etc.) lévanos a seguir adiante, por ética e por coherencia, co mesmo empeño que todos estes anos.

    Non nos engañemos, ninguén é un virtuoso por tocar unha tecla nun piano un día, despois de 7 anos. Se acaso, un espontáneo. Por iso, queremos dar as grazas aos que nos acompañaron e nos acompañan nesta loita de fondo pola protección real do noso patrimonio e contra o que segue sendo a privatización da nosa terra. Aínda que non teña porta.

Covadonga Suárez, presidenta da AVV Por Nuestro Faro

O futuro próximo da Illa Pancha

Foto subida por Lamasuela a Wikimedia Commons. A illa no 2017. Lic. CC BY SA 4.0

O futuro próximo da Illa Pancha

    Neste mes de agosto todo o mundo fala de masificación: é un feito que se non se adoptan as medidas pertinentes para xestionar a riada de visitantes, Ribadeo corre risco de morrer de éxito como tantos outros lugares da costa mediterránea, idílicos hai décadas, hoxe arrasados por un turismo recibido sen un control específico.

    No marco desta evolución un tanto desatada da nosa comarca, convén lembrar que no tema da illa Pancha xa temos entrado no ano final da concesión asinada o 30 de xuño de 2015 que autorizou a súa explotación privada para montar dous apartamentos turísticos no antigo faro por un periodo de 10 anos, prorrogable outros cinco, e que este pode ser un punto de inflexión clave para preservar a nosa costa e patrimonio natural e cultural.

    A asociación «Por Nuestro Faro» naceu coa vocación de defender o que era un símbolo de Ribadeo na conciencia popular, e un enclave único, avalado concretamente pola Rede Natura 2000, declarado zona LIC (Lugar de importancia comunitaria) e ZEPA (zona de especial protección para aves), sen esquecer que o seu marco preservado e salvaxe ten feito que a súa imaxe se teña reproducido en infinidade de ocasións por fotógrafos, pintores, e artistas de todo tipo. A defensa que desenvolveu «Por Nuestro Faro» arrincou con motivo da decisión arbitraria de poñer unha illa cerrada e preservada a disposición dun particular para explotala: unha nova mentalidade mercantilista banalizaba sen complexos o respecto e a protección do patrimonio ó desacralizar un lugar «intocable» até entón.

    Pero á marxe do mito que cada quen vexa nese lugar, a realidade concreta é que aquel espacio público, que permanecía cerrado, dicían, por motivos de seguridade, nin foi vendido ó mellor postor, pois non houbo concurso público. E o pobo de Ribadeo decatouse polos xornais: o goberno español do PP déralle a volta á lei que prohibía explotar os faros, un mes despois a entidade Puerto de Ferrol-San Cibrao presentaba a concesión asinada, e o entón alcalde de Ribadeo polo BNG, Fernando Suárez, congratulábase polo «premio» (sic). As palmadas mutuas das institucións propiciaron que o impensable se convirtira en banal e que «Por Nuestro Faro» se comezara a procurar o por que daquel volantazo no xeito de entender e xestionar a illa Pancha.

    Os que teñan seguido o tema lembrarán todos os esforzos deste colectivo para que a pouca información que se nos daba (a cuentagotas) saíra á luz. O Defensor del Pueblo nos seus 8 comunicados deu a razón á asociación, ante o oscurantismo e irregularidades do proceso, recomendando deter as obras e cerrar o negocio mentres non se presentase ó menos o preceptivo informe medioambiental. Mais nada en todos estes anos puido coa resistencia férrea das institucións, que permitiron que obras e local seguiran adiante, e que nas mesmas condicións, autorizaran a entrada de palas escavadoras para a instalación dunha cafetería coa súa terraza exterior con tarima e barandas e proteccións sobre varios niveis. A día de hoxe nin se sabe se existe un informe de viabilidade económica ou se xeneran algún beneficio esas dúas suites que se publicitaron como o negocio do sécuo, coa panacea dos postos de traballo que xeneraría e que ó final quedou en un.

    A asociación «Por Nuestro Faro» denunciou en múltiples ocasións todos os puntos escuros do proxecto, incluíndo a situación precaria da fosa séptica que quedou sen legalizar durante 9 anos, finalmente legalizada baseándose en documentos obsoletos. Pero as nosas alegacións non se tiveron en conta porque nada, repetimos, nada, ten podido impedir que o proxecto atado e ben atado por varias mans se desviara nin un ápice da traxectoria planificada. Ó contrario, serviu para que varios membros do colectivo e as súas familias foran ameazados e intimidados en plena rúa só polo feito de denuncialo, mesmo a empresa promotora levou a xuizo a un membro da asociación por ter mencionado a posibilidade de que houbera prevaricación, xuizo que a empresa perdeu.

    O periodo de concesión de 10 anos da illa Pancha chega ó seu fin dentro duns meses sen que o novo alcalde de Ribadeo, Daniel Vega, se teña manifestado ó respecto dende a súa toma de posesión hai un ano. E a posibilidade de prorrogalo por cinco anos existe. Por iso enviamos hai poucos días un correo á Xunta de Galicia, cuxa Consellería de Medio Ambiente, en resposta ó Defensor del Pueblo, comprometeuse a estudar os efectos de todo proxecto futuro sobre os espacios da Rede Natura 2000. Tamén escribimos ó Concello de Ribadeo, e esta semana farémolo á entidade Puerto de Ferrol-San Cibrao.

    Dende «Por Nuestro Faro» denunciamos a normalización da explotación privada dun ben público, e o adoutrinamiento indirecto das nosas xente nova na idea de que todo pode mercarse e venderse. Esiximos o cumprimento da lei, e o respecto das figuras de protección que deberan preservar a illa Pancha, en concreto que se reclame o estudo de impacto medioambiental, e que se estude o expediente que permite que, a pesar de todas as irregularidades constatadas e as resolucións do Defensor del Pueblo, a explotación dese espacio siga desenvolvéndose imperturbable a día de hoxe. Pedimos que, en caso de que se solicite unha prolongación da concesión hoxe en vigor, se garanta o cumprimento dos puntos antes citados, e se manteña informado ó pobo de Ribadeo de todo trámite, solicitude ou autorización que teña que ver con este lugar emblemático, patrimonio natural e cultural de todos os ribadenses.

    Como asociación e como ribadenses, queremos desexar para a nosa illa Pancha un uso público que protexa a súa identidade, a súa esencia e o seu entorno, e un futuro en cuxa construción participemos todos.

Covadonga Suárez, A VV Por Nuestro Faro

Dúas novas positivas para a illa Pancha. I.A Defensora continúa con Por Nuestro Faro

Primeiro, a máis recente, aínda que só sexa por unhas poucas horas (a segunda parte, 'o alcalde súmase a Por Nuestro Faro nas peticións): A defensora do pobo envía un escrito a un representante de Por Nuestro Faro para testemuñar que segue adiante na defensa.
Deixo embaixo o comunicado de prensa de Por Nuestro faro e unha toma do escrito:

Comunicación do defensor del pueblo ao colectivo “Por nuestro faro”

No día de onte, 24 de Maio, o colectivo “Por Nuestro faro” ven de recibir unha nota informativa da oficina do Defensor que di textualmente:
“En relación con su queja y a pesar del tiempo transcurrido y de las diligencias practicadas, esta institución no ha recibido respuesta de la Autoridad Portuaria de Ferrol-San Cibrao sobre la SUGERENCIA formulada.
Con esta misma fecha se requiere a la Autoridad Portuaria la remisión de la respuesta preceptiva a la SUGERENCIA, por lo que en cuanto se reciba contestación se le informará de su contenido y de las actuaciones que procedan.
Le saluda atentamente “
Pola nosa banda réstanos agradecer a atención do Defensor e constatar que se está levando un seguimento activo do caso. Informaremos ao Concello de Ribadeo e aproveitamos para lembrar que nos días seguintes á recepción do primeiro informe do Defensor (16.2.17) remitímoslle unha ampliación das denuncias de outras iregularidades detectadas, como é a falla de informe de sostibilidade económica que exixe a lei de portos para este tipo de concesións e a concesión por vía directa tralo cálculo de 500 metros de parcelas concedidas, cando en realidade o que se outorga son os 4.170 metros cadrados da illa, o que rebasa os 2.500 metros cadrados que é o tope máximo que a lei de portos estipula para as concesións por vía directa. Mesmo prantexábamos a custión do acceso libre dos veciños á totalidade da illa.
Sería moi aconsellable que todas as autoridades competentes estudasen dende agora, xa que non o fixeron antes, estas situacións opacas que puideran resultar irregulares ou non conformes ca legalidade vixente en aras da seguridade e da evitación de danos e prexuizos a terceiros, como moi ben suxire o Sr. Alcalde de Ribadeo no seu escrito ao Defensor del Pueblo do día 22 próximo pasado.

POR NUESTRO FARO SAÚDA A INICIATIVA DE ECOLOXISTAS EN ACCION. Nota de prensa

POR NUESTRO FARO SAÚDA A INICIATIVA DE ECOLOXISTAS EN ACCION

Como saben os lectores, o colectivo POR NUESTRO FARO ven denunciando dende mediados de 2015 a privatización do Faro e da Illa Pancha, promovida polo Ministerio de Fomento e apoiada sen folgos polo Concello de Ribadeo. Aínda mais temos post negro sobre branco moitas irregularidades (presuntas) deste proxecto con escaso éxito pola negativa das autoridades competentes. No outono de 2020 entramos en contacto con Ecoloxistas en Acción que agora ven de denunciar diante da Fiscalía do Xulgado de Lugo a falla de Estudo de Impacto Ambiental na concesión do faro da Illa Pancha para a explotación privada de dous apartamentos turísticos. Lembremos os feitos mais salientables.

En decembro de 2013 o Ministerio de Fomento do goberno de Mariano Rajoy puxo en circulación o programa Faros de España. Baixo un discurso desenrolista pretendíase privatizar unha gran parte dos faros de sinais marítimas das costas españolas. Pasados sete anos e medio o saldo non pode ser mais ridículo: dous faros funcionando como servizos de hostelería e non se sabe cantos cartos gastados en publicidade, festas, etc.

Pouco tempo despois anunciouse no BOE a solicitude dunha empresa privada para explotar o faro de Ribadeo, pero o asunto pasou desapercibido grazas ao agochamento propicidado polo concello. Xa no 2015 o Sr. Alcalde declaraba ao diario El Pais que era “un premio para Ribadeo”, ou sexa un emporio turístico que nos iba deixar encantados. Esa foi a primeira “información” pública e poucos día despois formouse o COLECTIVO POR NUESTRO FARO, que axiña acadou mais de 700 apoios (o 95 % xente de ou vinculada a Ribadeo) sen contar as mais de 1600 sinaturas recollidas naqueles días. O 30 de xuño do mesmo ano a Autoridade Portuaria aprobou o proxecto de apartamentos e cafetería e a concesión por vía directa, ou sexa sen concurso público.

En maio de 2016 o colectivo POR NUESTRO FARO denunciou a falla de Estudo de Impacto Ambiental, diante do Defensor del Pueblo, despois de asesorarse ca Sociedade Española de Ornitoloxia (SEO-BIRD LIFE) e despois de publicitalo e informar ao concello, que non se deu por aludido. O 16 de febreiro de 2017 a Oficina do Defensor remitiu un amplo informe xurídico a todos os actores do programa comunicándolles que se incumpría o art 7.2 da lei de Avaliación Ambiental 21/2013 de 9 de decembro, que esixía sen ningún xénero de dúbidas a realización de E.I.A. Simplificado para proxectos de este tipo. Sin embargo o Concello de Ribadeo e a Autoridade Portuaria botáronse a andanas porque había que sacar adiante como fose o único proxecto do famoso Programa Faros de España. O día 1 de decembro de 2017 o concello concedeu a licencia de actividade para os apartamentos ca condición, incumprida ate hoxe, de que a porta de acceso á illa estivese aberta aos veciños e visitantes. (Aquí habería que facer un inciso para analizar en que beneficiou ao turismo e á economía de Ribadeo, nestes tres anos e medio, o “premio” que auspiciaba o Sr. Alcalde en maio de 2015).

Como antes dixemos no outono de 2020 entramos en contacto con Ecoloxistas en Acción, estudaron a documentación e puxeron en marcha os trámites preceptivos ata levar a denuncia á Fiscalía de Lugo. Insistimos en que todos os pasos foron anunciados de xeito público e notificados ao concello sen que houbese unha resposta ou polo menos unha reacción de análise ou dúbida sobre as consecuencias que poderían derivarse.

Convén suliñar aquí que Ecoloxistas en Acción é unha das organizacións ecoloxistas mais potentes do estado español, con importantes contactos internacionais, cunha gran experiencia en temas deste tipo, que se apoia en unha estrutura apartidista con equipos de asesores xurídicos acreditados e que ven de gañar un preito con algunhas similitudes co noso caso, en Extremadura, despois dun longo proceso de varios anos. Calquera pode entender que un grupo deste tipo non se implica en calquera chilindraina se non aprecia que existe unha xustificación xurídica potente e que están en xogo intereses xerais, mesmo de ámbito europeo, na defensa dos valores medioambientais consolidados na sociedade actual. Pola nosa banda temos que poñer no primeiro plano, unha vez máis, que o obxectivo do noso grupo é loitar contra a privatización do Faro e da Illa Pancha, por consideralo un ben común dos ribadenses, e sexa cal sexa o resultado deste procedemento xudicial seguiremos adiante ata conseguir o uso público do mesmo, debendo constatar que, pese ao tempo trascorrido, os apoios que recibimos tanto en Ribadeo como fóra son cada vez maiores.

Tres años de 'Por Nuestro Faro'

Para gustos se hicieron colores, para jardines flores, y para faros un catálogo de errores. El nuestro, travestido en hotel, el primero, el que pagó la novatada, el que no gurguta, que no da ni dineral, ni puestos de trabajo, y del que muchos no saben aún si está abierto o cerrado, tal es el trasiego que arrastra su éxito. Pues bien, el nuestro, o mejor, el que no es nuestro ahora mismo, parece necesitar ser noticia periódicamente -eso sí, cada vez menos- para restaurar la humillación de los jaleadores del primer día, que ahora enmudecieron y antaño creyeron en el proyecto por el que el gobierno español apostó con todo lujo de medios. La última noticia hace sonreír de medio lado y hasta arranca carcajadas, porque parece ser que el hotel de la isla Pancha se llevó un premio de interiorismo. ¿Sería éste el premio para Ribadeo que anunció el alcalde en 2015? Debe tener un interior de órdago, el que lo haya visto que nos lo cuente, pero ah, se me olvidaba, no se puede entrar en la isla a no ser que seas de fuera. Y pagando. El que encuentre un huesped, o dos, que los entreviste. Y seguro, seguro, que se encuentra a alguno. Bueno, da igual, es fantástico, nos alegramos, felicidades, Ribadeo será conocido aún más en el mundo mundial. Eso sí, pero estamos en 2018, y seguimos sin conocer la evaluación medioambiental completa que pidió el Defensor del Pueblo, seguimos sin saber -pero podemos deducir sin mucha calculadora- los beneficios brutales que financian ese interior de ensueño y propulsan la economía ribadense a lo más alto, y seguimos desconociendo la ley que permite poner las puertas de un hotel a las puertas de una isla.

Hace poco tuvimos constancia -no por ningún periódico gallego o de tirada nacional- de lo que está sucediendo con el faro de Xàbia. Sí, es curioso, los gurús de la información se arrancan el micrófono para gritar que hay un nuevo faro proyecto-embrión-prototipo-maqueta-ensoñación de algo que podrá ser, algún día, un fantástico hotel, pero nadie habla de los proyectos frustrados o del pueblo movilizado contra la privatización de su patrimonio. Y, sin embargo, existen muchos ejemplos. Sí, el proyecto del faro-hotel de Illa Pancha fue el conejillo de indias y “Por nuestro faro” la plataforma que se levantó contra un pacto que excluía al pueblo, porque no había ninguna razón para decir que sí a la explotación de lo público por un particular, aunque vinieran las instituciones apadrinando el proyecto y haciéndonos comulgar con el sueño de “El Dorado” que 3 años después resultó absolutamente falso. Ilusiones de cartón piedra en aras de un progreso de pacotilla y de un libre acceso megaprometido por el que aún estamos esperando.

Pues sí, entre otras protestas populares está la de Xàbia, que echó a andar con “Por nuestro faro” casi al unísono . Una movilización de un arranque, una dignidad y una organización apabullantes, con la que enseguida nos sentimos hermanados e identificados. Cuando en Ribadeo algunos ya creían en la panacea del hotelito, nosotros ya intuíamos el que sería el desatino más popular y ribadense de la década, arropado por Madrid, Xunta y Concello. Ya sólo la desinformación existente y el presentarnos el hecho consumado como algo inamovible era el mayor acicate para cualquier interrogante. Y el Defensor nos dio la respuesta y la razón.

“Que no pare la llum del Far de Xàbia” era una fuerza gemela. ¿El resultado? Hoy ya no hay hotel, ya no hay proyecto, ya no hay usurpación de un bien patrimonial envuelto en una nebulosa, hoy se ha remplazado por el proyecto público de un centro de interpretación de la Reserva Marina, que está a punto de ponerse en marcha. ¿El motivo? Un movimiento popular organizado al que se sumó un gobierno local comprometido con el pueblo al que representa. Algún día nuestro gobierno local deberá dar cuentas del porqué de un empecinemiento mercenariamente improductivo para Ribadeo que le llevó a alquilar su patrimonio más representativo sin ningún tipo de dilema moral.

Por ese motivo, tres años después seguimos preguntando, porque nuestras preguntas son lícitas, los ejemplos de una legalidad al servicio del pueblo existen, y todo -y a pesar de todo- sigue siendo posible.

Covadonga Suárez, colectivo “Por nuestro faro”

Novas sobre a illa Pancha, dos tribunais e da AVV Por Nuestro Faro

     Hoxe, 16 de novembro, deuse a coñecer un feito encamiñado por outros anteriores: O TSXG desestima o recurso de Eirobra S.L.para evitar o acceso libre á illa Pancha. Despois de anos loitando, a AVV Por Nuestro Faro ve cumprido un dos seus obxectivos, o lograr que a illa sexa do pobo. En realidade, o obxectivo aínda non está conseguido, entre outras cousas porque o acceso pode considerarse parcial ó estar regulado temporalmente, pero esa regulación mesmo podería considerarse beneficiosa. O caso é que a concesionaria non pode dicir 'ti entras se eu quero e cando eu queira', e sei que non fun o único que veu o paso negado á illa.

    Como ó final a cousa ía polo xulgado, e contra o concello de Ribadeo, foi o concello o encargado de dar a noticia, cunha nota que deixo abaixo.

    Tamén a AVV Por Nuestro Faro, en relación ó uso da illa Pancha, volve a preguntarlle ó concello de Ribadeo por cousas como o cumprimento da concesión, se xa foi inspeccionado o cumprimento da Declaración Responsable da empresa que deu pé a abrir a cafetería, ou o estado e legalidade da fosa séptica, 'perdida' na administración dende hai varios anos e que pode ser unha fonte de vertidos á ría.

    Nota de prensa da AVV Por Nuestro Faro:

Na sede electrónica do Concello acumúlanse os correos sen resposta que a asociación de Veciños «Por Nuestro Faro» lle ten dirixido ao alcalde, con datas como 28/08/2021 ou 28/03/2022. Mesmo tras a mediación da Valedora do Pobo, organismo en Galicia encargado de velar pola transparencia e o dereito á información, non obtivemos do Concello ningunha resposta clara nin directa.

Por esa razón, o 16 de novembro de 2022 enviouse un novo correo ao Concello de Ribadeo, insistindo na necesidade de obter informacións concretas sobre cuestións vitais na Illa Pancha.

Á vista do despregue de camiños, varandas, terrazas e niveis que ocupan de xeito amplo a visión de calquera visitante que se interne na illa, volvemoslle preguntar ao alcalde se está en posición de dicirnos «se a cafetaría e os seus servizos invaden terreos da Illa Pancha fora do espazo concedido de 500 m²». En consecuencia, preguntamos se «as obras de execución da cafetaría da Illa Pancha, que funciona dende agosto de 2021, se axustan ao proxecto inicial».

Tamén reiteramos a pregunta sobre se por fin «existe informe da inspección técnica» que daría o visto bo á Declaración Responsable da empresa concesionaria para abrir a cafetaría (lembremos que a cafetaría se abriu por primeira vez fai xa 15 meses).

Doutra banda, e dado que o sistema de eliminación de residuais proposto pola concesionaria está a tramitarse desde agosto de 2018, quixéramos saber se a día de hoxe “no concello de Ribadeo existe constancia de que a fosa séptica teña resolución favorable de Augas de Galicia» e que aclare «cal é o sistema de depuración de residuais, tendo en conta que pode estar vertendo á Ría de Ribadeo en zona de protección dá Rede Natura 2000, e que este proxecto foi presentado antes de que existise a cafetaría que obviamente incrementa as emisións ao medio ambiente.».

AVV Por Nuestro Faro

    Nota de prensa do concello:

TAMÉN O CONDENA AO PAGO DAS COSTAS

Acceso á Illa Pancha

16/11/2022

O alcalde, Fernando Suárez, valora de xeito positivo a inadmisión a trámite por parte do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia do recurso de casación presentado polo concesionario do Faro sobre o uso e acceso á Illa Pancha. Barcia subliña que agora está ben clariño: é libre para todas e todas. 

O rexedor lembrou que "hai poucos meses o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia resolveu de xeito claro que o acceso á Illa Pancha debía ser libre e público con independencia da xestión que poida facer a actividade privada, que nunha pequena parte da illa concesionou o Estado a través da Autoridade Portuaria de Ferrol-San Cibrao".

Suárez Barcia dixo que "con isto quedaba resolta calquera outra interpretación xurídica ao tempo que confirmaba a actuación administrativa levada a cabo polo Concello de Ribadeo en todo este proceso".

O alcalde ribadense manifestou que "lamentablemente, vimos que a aplicación das sentenzas non eran todo o inmediatas que deberan ser posto que durante un tempo seguiuse a incumprir por parte do concesionario coa pasividade da administración titular da Illa, A Autoridade Portuaria Ferrol-San Cibrao, o que obrigou ao Concello a impoñer sendas multas coercitivas ao titular da actividade privativa e finalmente un requirimento de non argallar máis para incumprir as normas ou o Concello veríase na necesidade de executar as accións subsidiarias pertinentes para garantir o acceso público".

Fernando Suárez contou que "o concesionario apelou esta sentenza e agora vimos de saber hoxe que o Tribunal desestima completamente ese recurso, e aínda por riba, o condena en costas".

O rexedor subliñou que "desde o Concello de Ribadeo, celebramos que dunha vez por todas quede ben clariño para todos: particulares, institucións, concesionarios, etc, que o uso e o acceso é libre. Xa vemos que a Autoridade Portuaria, titular da Illa, foi tomando as medidas necesarias para que nunca máis teñamos que perder o tempo en andar xogando ao gato e ao rato. Alegrámonos e valorámolo positivamente".

E engadiu que "desde o Concello de Ribadeo manifestamos, como sempre o temos dito, que nada temos que obxectar ás actividades que o Estado poida concesionar nesta illa, apartamentos turísticos ou unha cafetería, como de feito o fai noutros espazos públicos da súa titularidade no resto do litoral, pero queremos que o resto de cidadanía poida ir, pasear, pescar ou facer o que lle pete, dentro dos dereitos e deberes que calquera persoa poida facer no resto do litoral".

O Defensor del Pueblo ve ilegal tamén a cafetería. Nota de prensa de Por Nuestro Faro

O Defensor del Pueblo ve ilegal tamén a cafetería

Esta semana a asociación veciñal «Por Nuestro Faro» recibiu unha nova resolución do Defensor del Pueblo onde volve a insistir, por séptima vez, na situación de ilegalidade na que se atopa a IllaPancha.

Lembremos que os proxectos levados a cabo nela carecen de Estudo de Impacto Medioambiental. Xa no 2016 a situación foi denunciada pola asociación cando se aprobou a instalación dos apartamentos turísticos no antigo faro, presentado como proxecto desdobrado da cafetería. O 16 de febreiro de 2017 o Defensor na súa resposta tiña informado que a lei 21/2013 de Avaliación Ambiental exixía facer un estudo de impacto medioambiental. Daquela, a Autoridad Portuaria comprometeuse a facelo, pero nunca se fixo.

En maio de 2020 o Concello de Ribadeo concedeu a licencia de obra para a cafetería proxectada na illa Pancha. A asociación veciñal «Por Nuestro Faro» presentou entón un recurso que foi desestimado polo Concello, e o proxecto levouse a cabo a pesar de non contar con ningún estudo medioambiental, e cun impacto claramente incrementado pola dobre actividade que ía desenvolverse na illa. Ante a situación, Por Nuestro Faro, presentou unha nova denuncia ante o Defensor del Pueblo, pois o Concello de Ribadeo e a Autoridad Portuaria seguían dando continuidade á explotación dun espazo protexido sen tomar as medidas necesarias para facer efectiva dita protección. No informe recibido pola nosa asociación a semana pasada, o Defensor cuestiona directamente o xeito no que se deu por feito que non hai efectos significativos no medio ambiente. E di textualmente:

«[...]en el análisis de la afección de un proyecto a un espacio protegido que forme parte de la red Natura 2000, la consellería ha de tener en cuenta todos los impactos del proyecto: tanto los derivados de la fase constructiva como los derivados de la fase de explotación. Además la valoración de los efectos del proyecto sobre el medio ambiente ha de ponerse en relación con los objetivos de conservación del espacio protegido. Ambas cuestiones son exigencias legales[...]»

Asemade, indica que «de acuerdo con el artículo 46.4 de la Ley 42/2007, del Patrimonio Natural y la Biodiversidad, cualquier proyecto que pueda afectar de forma apreciable a las especies o hábitats de los espacios incluidos en la red Natura 2000 [...]debe someterse a una adecuada evaluación de sus repercusiones en el espacio, teniendo en cuenta los objetivos de conservación de dicho espacio. A la vista de las conclusiones de la evaluación, el órgano competente para aprobar o autorizar el proyecto sólo puede aprobarlo o autorizarlo tras haberse asegurado de que no causará perjuicio a la integridad del espacio en cuestión. Con fundamento en este precepto (que es transposición de la Directiva Hábitats) los órganos encargados de la gestión de los espacios protegidos deben pronunciarse antes de aprobar el proyecto sobre si existe una afección apreciable al espacio protegido (en cuyo caso se someterá a evaluación de impacto ambiental ordinaria o simplificada) o sobre si no existe tal afección, en cuyo caso emitirá una certificación de no afección.

En consecuencia, «el planteamiento que esta institución sostiene es que para emitir una certificación de no afección (en el caso planteado en la presente queja y en cualquier otro) deben tenerse en cuenta todos los efectos característicos o propios del proyecto, no solo los de la fase constructiva sino también los asociados a la explotación del proyecto. Si no se valoran todos esos efectos, no puede decirse que la valoración haya sido adecuada ni que la Administración se haya asegurado de que el proyecto no perjudica la integridad del espacio.

Por otro lado, el citado precepto establece que la valoración de los posibles efectos del proyecto debe realizarse teniendo en cuenta los objetivos de conservación del espacio, los cuales no se mencionan en los informes realizados. La isla forma parte de una ZEC y de una ZEPA en atención a sus valores ecológicos como cantil costero. Aunque en la isla no existan hábitats de interés comunitario, o esa zona tenga una protección menor que otras dentro del espacio, desempeña una función ecológica en el conjunto de ecosistemas protegidos, pues de lo contrario, no estaría incluida en la delimitación del espacio. Esa función no debe verse perjudicada de forma apreciable por el proyecto, por tanto, una motivación concluyente al respecto es ineludible en la valoración ambiental de los posibles efectos apreciables del proyecto.

En conclusión: el certificado de no afección del proyecto a la red Natura 2000 en la medida en que excluye una evaluación reglada en un gran número de supuestos, debe estar suficientemente motivada conforme a la ley y, por tanto, debe incluir todos los efectos apreciables que puedan producirse durante la ejecución y explotación del proyecto y estar referida a los objetivos de conservación del espacio, de manera que quede acreditado que no se afecta a la integridad de dicho espacio.»

Por todo o anterior, para rematar, o Defensor del Pueblo na súa conclusión ditamina a forma en que debe expresarse e materializarse a protección do espazo da Illa Pancha, para que non exista ningunha duda ó respecto:

«Que cuando expida una certificación de no afección de un proyecto a un espacio protegido que forme parte de la red Natura 2000, motive expresamente en la resolución que, conforme a lo dispuesto en el artículo 46.6 de la LPNB, en la evaluación previamente practicada para determinar que las repercusiones no son apreciables, se han cumplido los siguientes requisitos:

1. Que se han valorado todos los efectos del proyecto, tanto los que deriven de la ejecución de las obras como de la explotación de las instalaciones.

2. Que se han tenido en cuenta los objetivos de conservación de dicho espacio y no se perjudica su integridad.»

Dende a asociación de veciños «Por Nuestro Faro» condenamos a irresponsabilidade das institucións, que a día de hoxe seguen permitindo que a illa Pancha leve case 8 anos en situación ilegal. Por elo instamos á Xunta de Galicia, á Autoridad Portuaria e ó Concello de Ribadeo a que apliquen a lei para garantizar unha protección real e transparente na illa Pancha.

A VV Por Nuestro Faro

Illa Pancha: novidades

 *Foto retirada: posta por erro e retirada por petición*
O certo é que esta tempada sucédense as novidades sobre a illa Pancha. Algunhas, xa sabidas, outras, non tanto.
A primeira quizá deba ser precisamente a falta de novidade sobre algún tema: o concello segue sen responder desque puxen a anterior nota sobre a illa Pancha con un documento de petición de información.
A segunda, que despois de poñer os medios en diversas ocasións sobre o apoio recibido para a conservación da illa Pancha que había moita xente de fóra (en diversas versións), un estudo preliminar encabezado por Evaristo Lombardero desmínteo totalmente:
"ESTUDO DA VINCULACION CON RIBADEO DOS MEMBROS DO COLECTIVO “POR NUESTRO FARO”
A día 9 de decembro de 2015 o grupo “Por Nuestro Faro” ten 725 membros. Dado que descoñecemos con exactitude a procedencia destas persoas e a sua vinculación con Ribadeo fixemos o seguinte traballo:
Intentamos identificar aos cen primeiros membros que aparecen na páxina web do colectivo asignadoos a un dos seguintes grupos:

1.- Naceu en Ribadeo e vive en Ribadeo.
2.- Naceu en Ribadeo e vive fora.
3.- Naceu fora e vive actualmente en Ribadeo.
4.- Naceu fora e vive fora.
Os resultados foron os seguintes:
Grupo 1º: 60
Grupo 2º: 18
Grupo 3º: 13
Grupo 4º: 7
Non identificados: 2 (utilizan seudónimos).
COMENTARIOS: Tendo en conta que estudamos ao 13,7 % do colectivo e que os casos foron tomados correlativamente, sen exclusións arbitrarias, entendemos que os resultados poden ser significativos. A partir de aquí o 91 % dos membros tería unha forte vinculación con Ribadeo dado que ou serían nados e residentes no concello, ou nados eb Ribadeo e residentes fora ou nados fora e residentes na actualidade. Un sete por cento serían persoas nadas noutros pontos e na actualidade residentes noutro concello, algúns de Galicia, España ou do extranxeiro. Estas sete persoas foron identificadas e todas teñen fortes vencellos con Ribadeo, ben por ter familia, por ter traballado en Ribadeo ou por outras causas. Non atopamos ningún caso de persoas totalmente que alleas a Ribadeo e que supostamente pertencesen a “Por Nuestro Faro” simplemente por simpatía, amizade ou outras causas. En dous casos foi imposible identificar ao membro por presentarse cun seudónimo. Habida conta que debe respectarse o dereito á intimidade non fixemos mais xestións para identificar a estas persoas. En calquer caso o número é insignificante.
CONCLUSION: A gran maioría dos membros de “Por Nuestro Faro” teñen fortes vínculos con Ribadeo e en caso de existir algun membro sen relacions directas sería unha cifra irrelevante."
Coido que chega para ver o 'ribadensismo' dos apoios.
En terceiro lugar, unha nota que xa foi difundida e contestada, pero non comentada, a resposta da Unidad de atención al Ciudadano.
Dirección General para la Sostenibilidad de la Costa y del Mar.
Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente":
"Buenos días:

En contestación a su solicitud de información relativa al proyecto de Reforma interior del antiguo faro de la Isla Pancha, en Ribadeo, para uso hotelero, promovido por la autoridad Portuaria de Ferrol-San Ciprian, se informa lo siguiente:
Con fecha 2 de marzo de 2015, esta Dirección General, en respuesta a una solicitud de Puertos del Estado, informó lo siguiente:
esta Dirección General no plantea objeción alguna a la solicitud para uso como alojamiento en el Faro de Isla Pancha, situado en Ribadeo (Lugo), adscrito a la Autoridad Portuaria de Ferrol-San Ciprian, dentro de los límites fijados por la misma.
El proyecto presentado por la Autoridad Portuaria e informado por esta Dirección General, que venía acompañado de informe favorable de la Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas de la Xunta de Galicia, consiste en una reforma interior de la planta baja del edificio del faro, que actualmente consta de salón-comedor, dos dormitorios, un baño y una cocina, para hacer dos cocina-comedor, dos dormitorios y dos baños, sin alterar la estructura del edificio ni las fachadas, que mantienen las mismas ventanas y puerta de acceso al edificio. En el proyecto no se plantea ninguna cafetería, ni construcciones anexas al edificio actual y se conserva la fachada actual sin modificación alguna.
No obstante para una información más detallada deberían dirigirse a la Autoridad Portuaria de Ferrol-San Ciprian que es el titular del Faro de Isla Pancha y promotor de la reforma que se propone.
Un saludo"
Comentado o anterior a traverso dos medios, a promotora di que a cafetería anunciada non vai nel, senón nunha estrutura desmontable na zona de garaxes, con teito axardinado como terraza. Non entendo moi ben unha estrutura desmontable con teito axardinado. O mesmo que non cadra moi ben por exemplo, que, se a cafetería vai na zona de garaxes, os coches dos posibles clientes dun hotel que se pretende de altas prestacións vaian deixar os coches no exterior ó salitre da xerfa da illa.
Así as cousas, a última xuntanza polo momento do grupo celebrouse o luns sete de decembro. A máis de programar a próxima xuntanza, houbo diversos temas tratados, pois está claro que a transparencia das institucións fai que sexa necesario polo momento seguir pedindo información, ó tempo que se sigue todo o proceso e se programan accións en diversos sentidos.
Mentres, o grupo segue a medrar, os 18600 € anuais (1550 mensuais) e o prazo de dez anos deberan estar correndo dende a concesión xa hai varios meses, polo momento non hai apertura á vista... e está cada vez máis claro que o tema vai ter un seguemento polo grupo, sexa cal sexa o desenvolvemento que vaia tendo.
Non sei se só con fins publicitarios, pero coido que a apertura estaba prevista para a ponte pasada, e polo que parece, aínda non hai permiso de obras, despois de peticións cursadas polo concello a algunhas institucións, segundo nota xa mencionada aquí.
A información complétase con outras cousas. Por exemplo, unha páxina en Facebook cun suposto hotel faro de isla Pancha aberta hai xa abondos meses e que non está recibindo demasiadas boas cualificacións precisamente por partir dunha base falsa: non existe tal hotel, aínda que a primeira cualificación do servizo fora de 5 estrelas o 25 de maio pasado.
Algo que se leva desenvolvendo dende hai tempo non parará de golpe. Nin se pretende. Mentres non se procure un destino de servizo comunitario para a illa Pancha, seguirá a súa desatención, a separación cun pobo que ten á beira e que ten nela un símbolo pero ó que non se lle permite acceso, etc.
Pero si estamos nun punto no que a orientación do avance está a cambiar, diríase que xa cambiou. Así pois, entre as ideas alternativas para a illa haberá que ir desbrozando o terreo e ver cal remata asentando.

Por Nuestro Faro pide axuda ó Defensor del Pueblo

Por Nuestro Faro pide axuda ó Defensor del Pueblo

    En ausencia de resposta do alcalde de Ribadeo, que ten decidido sinxelamente non dar ningunha información nin emprender ningunha acción, a A VV Por Nuestro Faro mandou esta semana un correo á Autoridade Portuaria Ferrol-San Cibrao (APFSC) para ter algunhas informacións básicas sobre o estado actual e o futuro próximo dun lugar tan emblemático como a illa Pancha. Comezamos lembrando á APFSC que, ó longo de todos estes anos, non paramos de denunciar que o conxunto do proxecto de apartamentos e cafetería que están funcionando na illa Pancha non ten estudio de impacto medioambiental, preceptivo por atoparse en zona protexida pola Rede Natura 2000.

    A irregularidade da situación foi ratificada por todos os informes do Defensor del Pueblo, dende 2017 -oito referidos ó proxecto de apartamentos no edificio do vello faro, e dous ó proxecto de cafetería- ate hoxe, e así llo lembramos á APFSC, ó tempo que lle temos transmitido o contido do último correo do Defensor con data del 13 de xuño de 2024. Dito correo notifica que a irregularidade tamén foi sido admitida pola Consellería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia, que «manifiesta aceptar la Recomendación formulada, referida al cumplimiento del apartado cuarto del artículo 46 de la Ley 42/2007, del Patrimonio Natural y de la Biodiversidad», e comprométese a adoptar «las medidas precisas para el cumplimiento de la Resolución en las próximas certificaciones que emita sobre los posibles efectos de un proyecto sobre los espacios de la Red Natura 2000 de Galicia.».

    Todo o anterior confirma que apartamentos e cafetería da illa Pancha están nunha situación manifestamente ilegal. Dado que o 30 de xuño finalizará o período de concesión de dez anos concedida á empresa EIROBRA para a explotación da illa Pancha, e que esta pode ser prorrogable por outros cinco anos, temos preguntado á APFSC se, a pesar desta situación irregular, a empresa promotora solicitou prórroga. E, en caso de que así sexa, se teñen esixido ou xa se fixo o estudo de impacto medioambiental preceptivo.

    Ó mesmo tempo, a A VV Por Nuestro Faro escribiu de novo ó Defensor del Pueblo para poñelo ó corrente da situación, xa que, como reza no documento de concesión, esta pode prolongarse de xeito inmediato por outros cinco anos só con que haxa acordo expreso de ambas partes (APFSC e concesionario), o que permitiría seguir cos incumprimentos xa detectados nos expedientes. Na nosa carta pedimos ó Defensor «la apertura de nuevo expediente, la exigencia de estudio de impacto ambiental para cualquier uso más allá del 30 de junio del presente año y actuación en consecuencia».

    Lamentamos que dez anos no teñan sido abondo para que as administracións implicadas fixeran respectar a lei, e que a día de hoxe aínda haxa que chamar a todas as portas -algunhas pechadas e ben trancadas- para protexer o patrimonio dos ribadenses.

    A VV Por Nuestro Faro