EL PREGÓN DEL CARMEN. José María Rodríguez Díaz (2010)

    Un pregón ó que non lembro ter asistido, algo que lamento despois de ler a crónica que fai José María.

    E unha nota: entre a entrada do blog de José Mª do 3 de xullo de 2010 e esta, do 17 de xullo de 2010, e dada a regularidade da que fan gala os post de José María, tocaría haber outra entrada de, seguramente, o 10 de xullo de 2010. É posible que ó facer a copia entrada a entrada, se me despistara unha delas e agora vexamos só o oco, pero non teño xeito de saber se é así ou non, ou, no caso de que sexa así, de recuperala, polo que quedaremos coa incógnita.

Sábado, 17 de julio de 2010

EL PREGÓN DEL CARMEN

• Publicado por jmrd_ribadeo a las 19:49

El pasado día 15 de julio, el salón del Teatro de Ribadeo, era escenario del Pregón de las fiestas de Ntra. Sra. del Carmen de Ribadeo. El pregonero, un ilustre hijo de esta villa, de los pocos ilustrados que quedan en Ribadeo pertenecientes a la vieja cantera, llenó de gente el aforo del mencionado Teatro. D. Víctor Moro, tan admirado y querido en esta villa por su acendrada y apasionada defensa de los valores y tradiciones de Ribadeo y por sus aportaciones y consejos dirigidos a la recuperación de su historia y cultura, deleitó a los asistentes con una emotiva intervención de media hora de duración en la que se dedicó a ensalzar las virtudes de las gentes del mar y de su patrona, la Virgen del Carmen, así como los valores históricos del Ribadeo de nuestros antepasados.

Empezó su hermoso pregón ensalzando la figura de la Virgen del Carmen y su relación con el mar y la vida de los marineros, proclamando especialmente la devoción de los navegantes a la Virgen de Vilaselán, tan próxima a Ribadeo, en cuyo santuario de guardan numerosos exvotos y narraciones de antiguos naufragios, como el ocurrido en el año 1775 al paquebote 'Purísima Concepción' en aguas inglesas, cuyo relato se guarda en una tabla en el mencionado santuario, y todos ellos testigos de la devoción marinera de que goza la Virgen de Vilaselán. Después de comentar el origen de la advocación de la Virgen del Carmen, importada a Europa desde el Monte Carmelo por los carmelitas, y del fomento de su culto por Santa Teresa de Ávila, explicó la relación entre las estrellas, como guías de los navegantes, y la Virgen María convertida en Estrella de los Mares y brújula de los navegantes. Una íntima relación que tiene su máxima expresión en las innumerables celebraciones marianas por parte de los marineros que en estas fechas tienen lugar en todos los puertos de nuestra geografía. Rememoró a este propósito, y lo hizo con especial emoción, la procesión de la Virgen del Carmen en el puerto asturiano de Candás.

Como no cabía esperar menos, se detuvo también el orador en recordar los tiempos del pasado esplendor marítimo de Ribadeo. Cuando en los siglos XVIII y XIX los barcos de los armadores Ibáñez, Bengoechea y Casas cruzaban los mares con mercancías y pasajeros hasta los principales puertos de Europa y América, exportando e importando, no sólo mercancías, como el famoso kúmmel procedente de Riga o el lino, que luego se confeccionaba en la Casa Fábrica de Ribadeo, sino también cultura musical, como las habaneras tan apreciadas en Ribadeo, y las ideas liberales que dejaron su huella perenne en la sociedad ribadense. Un Ribadeo que comenzó su existencia, nos recordaba D. Victor Moro, como una pequeña comunidad de pescadores en Cabanela, que luego fue poblando el Ribadeo histórico que hoy conocemos, después de pasar un largo período escondido en la ensenada de la Vilavella. Un Ribadeo, más pendiente entonces del mar que hoy, y en el que sus calles de entonces 'olían a mar'. Después de cantar los viejos tiempos de esplendor de esta villa, con su Escuela Náutico Pesquera, sus nombradas industrias conserveras, su flota artesanal y el transporte interior de la Ría de Ribadeo entre los puertos de Porcillán, Figueirúa, Castropol y Figueras, verdaderos lazos de unión familiar entre las gentes de las dos riveras, tuvo también un recuerdo especial para esos ribadenses señeros, como Justo Barreiro, Dionisio Gamallo, Calvo Sotelo o Daniel Cortezón, personas que contribuyeron a ensalzar la vida marinera de esta nuestra villa.

Y, finalmente, se refirió el pregonero, y lo hizo con vehemencia y manifiesta emoción, a las tradicionales procesiones de la Virgen del Carmen en el día de su fiesta, recorriendo en barco nuestra ría y sus puertos, acompañada de la devoción de nuestros marineros y de todos los ribadenses.

Un emotivo pregón, verdadera obra maestra del género, que los asistentes devotamente escucharon y aplaudieron con entusiasmo al final.-

José Mª Rodríguez

Outros Artigos de José María.

Festas patronais, sesión concello en espera dos fogos do sete

Este ano, o concello levantou unha comisión de festas e propiciou que a campa das festas voltara ó campo, ó antigo campo da feira, agora praza de España e Parque de San Francisco, lugar 'tradicional' de hai anos das festas. Que queden en próximos anos no mesmo lugar, iso xa é fariña de outro costal.
E as festas voltaron. Onte, mentres que a rondalla prevista para amenizar todo o pobo debeu entender que o pobo era unha tira de 150 m coa maior concentración de lugares de bebida, decateime de que cousa de media hora antes o alcalde fixo colgar na páxina do concello un bando:

A súa lectura, coa diversión por mandato, non pode menos que levantar un sorriso, misturando dito mandato con cousas abondo serias como a regulación horaria do ruído que, tamén 'tradicionalmente', se asocia ás festas. Mentres, esta mañá, abondo antes das oito, a descarga dos contedores de vidro e o ruído asociado parece non estar regulada neste concello, aínda que entendo que non se adapta ó horario de actividades que supoñen un ruído considerable.
O decreto anterior ven acompañando unha nota de prensa, que reproduzo embaixo:
Novas
PROLONGARANSE ATA O 9 DE SETEMBRO
Festas da patroa 2017
06/09/2017
O alcalde, Fernando Suárez, ven de editar un bando con motivo da celebración das festas patronais no que o rexedor desexa á veciñanza e visitantes uns bos festexos. O rexedor aproveita para felicitar á comisión organizadora polo traballo realizado e lembra que se establecen uns horarios máximos para o remate das verbenas co obxectivo de poder conciliar o dereito ao goce das festas co dereito ao descanso dos que viven nos arredores.
Fernando Suárez manifestou que "agora en Ribadeo nesta prórroga do verán que significan sempre as festas da patroa do noso concello, acabo de emitir un bando onde dalgún xeito, de maneira desenfada quero case que obrigar por decreto a disfrutar e a pasalo ben a todos os veciños, a todos os que aínda están por aquí de visitantes e a todos os amigos e amigas dos concellos próximos que sempre se acordan de nós, de vir a Ribadeo. Neste bando explicamos os días e os horarios".
O alcalde subliñou: "sobre todo quixera valorar e agradecer publicamente o intenso traballo que desenvolveu esta comisión de festas da patroa deste ano 2017, porque é un grupiño moi pequeno, sobran os dedos dunha man para contalos, e porque deron o mellor de si, cónstame, para facer as mellores festas posibles. Hai que destacar tamén o esforzo de intendencia e de apoio, e económico tamén por parte do Concello de Ribadeo que ademais estivo apoiado pola unanimidade de toda a Corporación Municipal, cousa que tamén é de valorar, de agradecer e de destacar".
O rexedor contou que "as festas practicamente empezan esta tarde con actividades para os máis pequenos, despois á noite cun grupo no Cantón, e durante esta longa fin de semana con actuacións".
Fernando Suárez lembrou que "este ano como todo o mundo sabe as festas da patroa recuperan o espazo tradicional, onde sempre foron e onde a demanda popular da xente nos indicou que se debería traballar para que volveran a este sitio".
O alcalde ribadense confía en que "todo funcione ben. Os horarios que temos autorizados son os que marcan as normativas. Hai tempo máis que dabondo para gozar e para conciliar o dereito a descansar dos que teñen que traballar e o dereito á troula e á esmorga dos que queren pasalo ben, que sen dúbida vai ser moita xente".
Fernando Suárez declara que "confiamos que entre todos teñamos unhas das festas da patroa máis importantes e atractivas dos últimos anos, por suposto sen desmerecer ningunha das anteriores".
Coido que se debe salientar a minguada representación que este ano constitúe a comisión de festas, que se sempre necesita que se lle bote unha man, este ano necesítao máis aínda, e entendo que o concello, que fixo que xermolara, está facendo esa labor. Ben ou mal, de xeito apropiado ou inapropiado, sería cousa de discutilo, pero xa que non antes, despois, non agora. Deixo unha cita curta da nota de prensa do concello do 25 de maio:
Ao fronte da comisión está Juan José Otero, como presidente, acompañado por Avelino Martínez como tesoureiro, e Inmaculada Fernández como secretaria. O alcalde, Fernando Suárez, e o concelleiro de Cultura, Farruco Graña, acompañáronos na súa presentación pública. A carón deles haberá máis xente, que xeito anónimo lles botará unha man.
E, coma homenaxe a estes tres valentes/temerarios, inclúo tamén aquí a foto da presentación da mesma nota de prensa:

O de onte (día 6) non é o primeiro bando que o concello adica ás festas. Deixo embaixo outro do día 3, que da nota do pregón (nota do concello, sobre o pregón das festas) e coido que enche espazo co programa das festas, que non leva adxunto.Pregón das festas 2017
03/09/2017
A ribadense Celia Castro Fernández, que é catedrática de Historia da Arte na Escola Superior de Arte e Deseño Ramón Falcón, de Lugo, abriu o sábado as festas patronais de Ribadeo na honra de Santa María do Campo cun emotivo pregón, que acompañou coa proxección de fotos antigas. O acto celebrouse no Cine Teatro de Ribadeo e contou con numeroso público.
Antes da pregoeira interviñeron o presidente da asociación organizadora dos festexos, Juan José Otero, e o alcalde ribadense, Fernando Suárez, que destacaron o traballo que supón a organización desta edición das festas patronais de Ribadeo debido a que cambian de situación respecto aos anos anteriores para volver celebrarse no parque de San Francisco e no Cantón dos Moreno.
No pregón Celia Castro, nacida en Ribadeo, falou das súas orixes familiares no Valadouro e recordou a destacados ribadenses como Gregorio Sanz, Sor Pilar de León, Mari Paz Otero Aenlle, Enrique López Galuá, Amando Suárez Couto, Claudio Pérez Prieto, Leonardo Fernández Reinante, Manuel Fernández Reinante, Carlos Álvarez Fernández Cid, Manolo Cortés, Pancho Maseda, Luisita Coldeira, Juan Suárez Acevedo, Daniel Cortezón, Dionisio Gamallo, Suso Peña, Benito Prieto Coussent ou Leopoldo Calvo-Sotelo.
Despois do acto de lectura do pregón actuou a Coral Polifónica de Ribadeo, dirixida por Mª Carmen Rodríguez Cancelo.
O acto foi presentado pola xornalista e locutora Carmen Cruzado, directora de Faro Norte Comunicación.
O vindeiro mércores, día 6, dará comezo a programación das festas patronais 2017 co día infantil, con actividades para os máis pequenos a partir das 16:30 horas no Cantón. A charanga Os Charangos percorrerá ás rúas da vila desde as 18:30 ás 22:30 horas, hora na que dará comezo a actuación de Claxxon. Antes ás 20:30 horas no Quiosco da Música do parque de San Francisco presentarase o cuarto disco CD de José Pulpeiro Doval O Gallopín.
O 7 de setembro, véspera da patroa, ás 11:30 horas sairán os Cocos e Cabezudos desde a Oficina de Turismo, acompañados polo grupo de gaitas Illa Pancha. A partir das 19:30 horas haberá pasacalles a cargo do grupo de música tradicional Tirapadiante. E ás 22:30 horas empezará a festa verbena amenizada polas orquestras Gran Parada e La Ocaband. Ás doce da noite terá lugar a tradicional sesión de fogos artificiais no peirao.
O día da patroa, 8 de setembro, ás 12 do mediodía haberá misa solemne na igrexa parroquial de Santa María do Campo cantada pola Coral Polifónica de Ribadeo, seguida de procesión y despois concerto da Banda Municipal de Música de Ribadeo. Ás 22:30 horas comezará a festa verbena, que estará amenizada polas orquestras D´Moda e Venezia.
E o 9 de setembro das cinco ás sete da tarde no Cantón haberá actividades dirixidas polo persoal do Centro Deportivo Ribadeo Be One. E ás 22:30 horas empezará a festa verbena coas orquestras Nueva Fuerza e Alma Latina.
E, esta noite, os fogos do sete, ós que asistirá unha delegación de Loctudy, o pobo francés irmán (polo momento, máis por decreto que por outra cousa) de Ribadeo.

O pregón das festas da patroa 2023

 

O pregón das festas da patroa 2023

    Ribadeo está en festas. O programa das festas patronais de Ribadeo 2023 está na rúa. Onte foi o pregón. Nun cine-teatro ateigado unha mesa no escenario ocupada polo pregoeiro, José Carlos Rodríguez Andina, exalcalde, exdirector de instituto, exdeputado provincial, flanqueado polo novo alcalde e o presidente da comisión de festas, entrou en escena introducida polo televisivo e noso presentador Fabián Pérez., que sabe de que vai o tema, a máis de por instinto e profesión, por ter dado el mesmo o pregón no 2019. Todo é mentira, di o título do programa de televisión que Fabián dinamiza, mais a ocupación do salón e o comezo das festas non foi un engano visual. Coido que nas redes do mesmo Fabián (Instagram, Facebook, LinkedIn...) ou nas doutras persoas hai material abondo para ilustrar o acto de onte, polo que me limitarei a algún detalle. De segunda man, pois non estiven presente no acto. A foto que deixo é de Celia Castro.

    A imaxe parece contradicir que o cine-teatro estivera cheo. Todo é mentira. É pois unha homenaxe á persoa de Fabián, que fai de prestidixitador coas súas verbas. A mesa, pequeniña, ocupando o centro detrás de Ribadeo, é 'dirixida' por Fabián, de pé, lixeiramente a unha beira. Mentres, Ribadeo non se ve, mais síntese a súa presencia nunha escea na que pola súa vacuidade, pode acoller calquera cousa, calquera cousa pode pasar. Mais para lembrarnos que a escena idílica, perfecta, está encadrada na realidade, as manchas do teito do teatro devólvennos a un día a día máis prosaico.

    O pregón de José Carlos lembrou as vellas festas con nostalxia dunha xuventude compartida con boa parte do público asistente. A intervención de Fabián na súa presentación do pregoeiro introduciuno poñendo na mente dos asistentes un feito do período de José Carlos como alcalde, do que hai lembranza nos xornais en papel: a petición dos cativos (Fabián entre eles) para que lles deixaran xogar no recuncho cementado ó pé da igrexa, que deu lugar a unha recollida de sinaturas e, na súa presentación na alcaldía, a unha foto cun novísimo Fabián sentado ó carón do daquela alcalde.

    O acto rematou con música: A Tuna (de fóra) e a Coral Polifónica de Ribadeo.

PREGÓN DE LA JIRA DE SANTA CRUZ. José Mª Rodríguez Díaz

Publicado por José Mª Rodríguez Díaz no seu blog O Cargadoiro (xa non funcional) o 5 de agosto de 2006. 

Sábado, 05 de agosto de 2006

PREGÓN DE LA JIRA DE SANTA CRUZ

• Publicado por jmrd_ribadeo a las 23:21

PREGÓN DE SANTA CRUZ

(Pronunciado por José Mª Rodríguez Díaz, el día 5 de julio de 2006, en el Auditorio de Ribadeo)

Señoras y caballeros. Con la venia de Vds.

Se me pide que oficie hoy de pregonero para proclamar al pueblo el comienzo de la Jira de Santa Cruz. Sé que, ni la falta de tiempo de que dispuse para hilvanar estas líneas, ni mi limitada capacidad van a satisfacer las expectativas de esta ilustrada asamblea. A Vds., pues, pido paciencia para poder soportarme y disculpas por mi atrevimiento al aceptar este encargo. Por eso, la brevedad de este pregón no va a ser en mí una virtud, sino una necesidad. Pensar en mí para este discurso, después de tan distinguidos pregoneros que por aquí antes pasaron, lo considero un honor que no merezco. A la Directiva de Amigos da Gaita agradezco la distinción que me hacen. Sólo el cariño que siento por este pueblo, del que he estado largos años ausente, me obligó a aceptar este encargo. Soy consciente de que me encuentro ante un culto y exigente auditorio. Pero confío en que vuestra benevolencia disculpe mi gran osadía.

No voy a detenerme ahora en ensalzar las bellezas de Santa Cruz, de su hermoso paisaje o de la importancia de la gaita gallega, el símbolo más 'enxebre' de nuestra tierra, porque otros, más preparados que yo, lo hicieron antes desde esta tribuna. Además, creo que casi todo está dicho ya sobre la Jira y sus creadores, sobre la capilla y la cruz de piedra y sobre el gaiteiro. Sobre la gaita, aún suena en nuestros oídos la brillante y jocosa elegía que, desde esta misma tribuna, le dedicó el pregonero del año pasado, Julio Carballal.

En el poco tiempo de que dispuse para hilvanar estas breves palabras, he tratado de acudir a mis personales vivencias de aquellos tiempos pasados de los años sesenta, en los que, por vez primera, empecé a incorporarme a esta celebración campestre, invitado por una familia muy popular de esta villa, a quien desde aquí dedico un grato recuerdo.

Establecer una comparación entre las romerías de aquellos años y las actuales es una idea muy sugerente para apreciar los cambios efectuados en el modo de celebrarlas. Y esta es mi intención.

Las vivencias que conservamos de esta romería los que vivimos aquellas pasadas épocas, son experiencias que recordamos con verdadera nostalgia. El recuerdo de aquella juventud ya pasada las hace aún más atrayentes y sugestivas. Es natural.

Pero, no cabe duda de que se está produciendo un gran cambio, desde entonces, en la forma de vivir y celebrar esta fiesta. Y esto es lo que hoy quiero aquí resaltar.

El marco social que entonces nos tocó a todos vivir era muy distinto del actual. Las pocas ocasiones que teníamos de divertirnos se vivían con mayor entusiasmo y entrega. La vida de aquellos años era más propicia para celebrar la romeíía con mayor intensidad que, quizás, lo puede ser en estos tiempos de hoy, en los que la sociedad actual goza de otros muchos y variados atractivos de que antes no disfrutaba.

Las relaciones vecinales, más intensas e íntimas entonces que hoy en nuestra villa, marcaban profundamente la vida de nuestras gentes, que vivían la vida con un sentido de vecindad más profundo. Unas relaciones que ese día se veían trasladadas al campo de Santa Cruz, dotado de la vista más hermosa que se puede imaginar, y se traducían en una explosión de alegría entorno a aquellas meriendas que durante horas alegraban la vida de las familias, que allí acudían, con sus invitados. El poder de convocatoria de esta fiesta reunía a mucha gente del mundo rural que, atraídos por la gaita gallega, también venían allí a disfrutar de la alegría común con sus suculentas viandas. Allí los romeros, no sólo se agrupaban por pandillas de familias y amigos, sino que convivían y celebraban sus alegrías unidos, sentados en torno a una mesa o en el suelo. Era como un aula gigante, al aire libre, en donde se aprendía a convivir y disfrutar todos juntos.

Pero la celebración de la Jira empezaba ya en la villa, durante las primeras horas de la mañana, con las alegres alboradas de las gaitas, creadas por el Gaiteiro Mayor, Primitivo, amenizando las Cuatro Calles y el Cantón, pregonando, con sus sones alegres y agudos, el comienzo de la romería. El ambiente de fiesta era ya desbordante en esas tempranas horas de la mañana. Y este ambiente festivo empezaba a llenar toda la villa de vida, con la presencia de pandillas de mozos, venidos de otros pueblos vecinos para participar en la romería. Recorrían las calles y los bares entonando canciones e impregnando el ambiente de bullicio y aires de fiesta.

A medio día, después de tomar el acostumbrado aperitivo en los bares con los amigos, la gente empezaba a desfilar hacia el monte. Los coches eran escasos y mucha gente subía a pie la empinada cuesta de Santa Cruz, formando como una gran procesión, portando, en sus cabezas, las cestas con las viandas, cubiertas con blancos manteles.

Ya en el monte, elegido el sitio para acomodarse, sentados sobre la alfombra verde y mullida, que formaba la hierba, o en una mesa, preparada el día anterior, bajo la sombra de los pinos, buscando siempre la proximidad de los amigos más íntimos, daba comienzo el ritual de la comida. Se abrían las cestas y sobre los manteles blancos se iban colocando los suculentos manjares. Y empezaban los intercambios de viandas entre familiares y amigos para compartir la exquisita empanada de raxo, las carnes asadas o la deliciosa tortilla, junto al abundante tintorro para regarla. Luego venía el recorrido de las gaiteiras para alegrar las meriendas con el cantar de sus gaitas. Ellas eran las protagonistas de la jornada y a las que muchos romeros acompañaban en sus recorridos, cantando y bailando la muiñeira.

Mozas, vestidas con lujosos trajes gallegos, con sus faldas rojas y negras, ribeteadas con abalorios de azabache y sus inmaculadas camisas blancas, lucían sus galas y encantos mientras, contorneándose seductoramente, recorrían las meriendas cantando y tocando las panderetas.

Y de cada merienda, recuperadas las fuerzas con el tintorro y la empanada, surgían alegres las habaneras y las muiñeiras con las que muchos, como Antón, Cociña, Mingos y otros que se unían al coro, alegraban la fiesta con sus canciones, recorriendo las mesas de los amigos. El ambiente de alegría, que nace del estámago lleno, del ribeiro y del cantar de las gaitas, impregnaba todo el entorno del campo. Y en ese ambiente de alegría y de fiesta, transcurrían las horas entre las gratas conversaciones de los amigos y el danzar espontáneo de los grupos de bailarinas que, al son de las gaitas y rodeadas por grupos de gente, formando corros, bailaban las muiñeiras hasta el caer de la tarde, ya casi de noche, cuando los últimos rayos del sol poniente resaltaban con su luz las blancas siluetas de Figueiras y Castropol, antes de desvanecerse en la oscuridad de la noche. Hoy nos queda, como recuerdo y testimonio de aquella época, el monumento al gaiteiro, que proclama los orígenes de esta fiesta y el protagonismo que en ella tuvo la gaita. Esa gaita que, como dijo Daniel Cortezón, en su precioso pregón de hace años, no solamente canta y llora, sino que habla, también.

Para muchos, como era el caso de la familia que a mi me acogía, la fiesta no acababa en Santa Cruz. Ya de nuevo en la villa, los amigos se juntaban otra vez para continuar consumiendo los restos de las viandas durante las horas nocturnas, y acabar, luego, disfrutando de la orquesta que tocaba en el Cantón.

Y esa era la romería que aún permanece viva en mis recuerdos. Muy distinta de la de hoy, en la que se imponen otras vivencias y otras formas de celebrarla. Esta es la nueva época de la litrona y del calimocho, que domina en los ambientes juveniles de hoy. La sociedad no es estática. Los nuevos ritmos vitales, que marcan la vida de nuestros jóvenes, son diferentes. ¿Mejores o peores? Simplemente distintos. Pero es lo cierto, y lo vemos con pena, que en ellos priva más la diversión que las relaciones humanas. Y el ambiente que hoy se vive en Santa Cruz es distinto del que nosotros vivimos ayer. ¿Qué ha pasado para que estas vivencias están tan lejos de lo que fueron las nuestras?

Pero a uno le gustaría que aquel espíritu que impregnaba la fiesta no se perdiera. Celebrar en común es sentir y vivir en común. Y los pueblos, hoy más que nunca, necesitan descubrir y conservar sus raíces para vencer lo negativo que nos imponen otras culturas extrañas, procedentes de un mundo globalizado. Para vivir unidos y mantener unida nuestra comunidad necesitamos seguir celebrando nuestras fiestas, unidos. añoramos aquellos viejos tiempos, de escaso valor mercantilista, pero muy importantes en valores de convivencia. La invitación que hago yo hoy, en este pregón, es la de intentar recuperar las raíces de aquel espíritu con que esta fiesta nació. Un pueblo gallego sin gaita es un pueblo sin alegría. Y un pueblo gallego sin romerías es un pueblo en el que la gente convive sin conocerse.

No puedo dar fin a este pregón, porque es obligado hacerlo, sin recordar aquí a quienes fueron los fundadores de la Jira de Santa Cruz, que tuvo como principales inspiradores a los hermanos Suárez Couto y a Francisco Maseda, entre otros. Como muestra de agradecimiento y en su recuerdo alzaremos mañana una copa brindando para que nunca falte la gaita en esta fiesta y por una larga vida para esta Jira que ellos crearon. Y hago votos para que la prestigiosa sociedad Amigos da Gaita, impulsora y alma de esta fiesta, siga adelante con ilusión en sus esfuerzos para lograr que la Jira, aún sin cohetes, no pierda sus verdaderas raíces y dure 'mil primaveiras máis', como decía Cunqueiro.

Ribadenses e forasteiros, amigos da Gaita e da Xira, a prepararse para facerlle a homenaxe á gaita e ós gaiteiros e tamborileiros, á empanada e ás sardiñas, ó pan e ó viño e ó augardente para facer a queimada. Proclamamos aberta a festa da gaita. Pregoamos aberta a Xira de Santa Cruz. E mañán, todos, como unha soa familia iremos á Xira de Santa Cruz, a comer e a bailar a muiñeira, e a presentarlle a ofrenda ó Gaiteiro!

José Mª Rodríguez

Outros Artigos de José María.

 

O pregón das festas patronais 2019 de Ribadeo (e o resume de ofertas nas festas)

Onte, 31 de agosto, Fabián Pérez Rego deu o pregón no Cine Teatro de Ribadeo ás 20:30. Quedan embaixo os podcast das verbas do presidente da Comisión de Festas, do alcalde, dun comisionado e por último de Fabián, acompañados dunha breve biografía e un resume de actividades festeiras. A presentación foi feita por M. Carmen Cruzado:
Presidente da Comisión, Juan José Otero
Alcalde, Fernando Suárez Barcia
Comisionado, Avelino Martínez

Pregón, por Fabián Pérez Rego

Fabián Pérez naceu en Ribadeo en 1993, estudou no Colexio Sagrado Corazón e no IES de Ribadeo Dionisio Gamallo Fierros. En 2011 trasládase a Barcelona a cursar a carreira de Xornalismo e dous anos de Ciencias Políticas. Desde 2015 reside en Madrid, cidade á que se desprazou inicialmente para cursar un máster.Pasou polo diario El Progreso en A Mariña no verán de 2014 e estivo na Cadena SER en Barcelona en 2015. Actualmente traballa como reporteiro no programa Todo es mentira, de Cuatro, presentado por Risto Mejide. Traballou durante tres anos no programa Partido a partido, emitido na plataforma Radioset e na canle Be Mad. Entre estas dúas etapas en Mediaset pasou polo programa Aquí hay madroño, de Telemadrid. Fabián ten un blog no que escribe de cando en vez: Cavilaciones Varias.
A continuación do pregón actua a Coral Polifónica de Ribadeo.
5 de setembro, Día Infantil.
Ás 16:00 horas haberá teatro para os nenos e nenas de 3 a 10 anos. Será a storytime Around the world, by Kids&Us School of English Ribadeo.
Ás 16:30 horas no parque Diverneno con inchables, festa da escuma e moito máis. No caso de que o tempo non acompañe os xogos trasladaranse ao pavillón do colexio Gregorio Sanz.
Ás 22:30 horas haberá festa verbena amenizada pola orquestra Los Satélites.
6 de setembro, venres, as orquestras Trébol e Nueva Fuerza serán as encargadas de amenizar a festa verbena desde as 22:30 horas.
7, véspera da Patroa, grandes bombas de palenque anunciarán esta data pola mañá.
11:30 sairán os Cocos e os Cabezudos, acompañados polo grupo Amigos da Gaita. 22:30 haberá verbena con Passarela e La Favorita.
Doce da noite terá lugar a gran sesión de fogos artificiais no peirao.
8 de setembro, día grande das festas patronais de Ribadeo, festividade de Santa María do Campo.
A xornada arrincará con potentes bombas de palenque.
12 do mediodía na igrexa parroquial será a misa solemne cantada pola Coral Polifónica de Ribadeo, seguida da procesión que estará acompañada pola Banda Municipal de Música ribadense, que despois ofrecerá un concerto diante do Concello.
Pola noite as orquestras Palladium e Televisión serán as encargadas de poñer a nota musical na verbena.
9 de setembro, Día dos Nenos. Durante esa xornada haberá prezos populares nas atraccións das festas.

A Semana santa, o pregón e nova obra

Onte foi o pregón da Semana Santa. Deixo á beira os dous folletos (tríptico e cuadríptico) que dan nova dos actos da Semana deste ano en Ribadeo.
O pregón foi oficiado por Mons. Alfonso Carrasco, e espero telo subido hoxe ou mañá, polo que non comentarei máis del. A continuación do pregón houbo actuación, coa estrea dunha obra musicada por Eli Bouso, 'Dies Irae', que xa está colgada co seu permiso e que coido que gustará escoitar:

Xira e fotos

Hoxe asistín ó pregón da xira do pregoeiro José María Rodríguez Díaz. Confeso que non estiven nunca unha xira enteira, e coido que é a primeira volta que vou ó pregón. José Mª desgranou unha lembranza de vivencias doutros tempos para facer unha contraposición ás actuais. O pouco tempo de que dispuxo para a súa redacción fai pensar nunha improvisación que non se deu se consideramos algo máis que o tempo a disposición. Espero que o pregón esté pronto, dun ou outro xeito, na rede. - corrección: xa o está, na ligazón que puxen arriba.
Mentres, un par de fotos (malas...) co pregoeiro en función e a actuación posterior. Como complemento, unha vista nova do auditorio Hernán Naval (para o que teño dificultade para collelo en foto e qe sallan as letras que lel puxeron como 'Deus manda') e outra de Castropol, sacadas ambas no entorno do acto do pregón.

...e as festas foron pregoadas

Celebrouse o sábado 2 de setembro o pregón das festas patronais deste 2017, a cargo de Celia Castro. Se o perdiches, aínda que sen diapositivas que o acompañen, nin ambiente do cine teatro, nin Polifónica actuando, embaixo o tes, cedido pola autora.

O pregón dende o patio de butacas

O pregón dende o galiñeiro.

PREGÓN DAS FESTAS PATRONÁIS DE RIBADEO 2017

  Boas noites a todos:

  Autoridades, membros da Comisión de Festas, veciños e visitantes.

Antes de nada quero agradecer ao Concello e aos membros da Comisión das Festas Patronáis a proposta que me fixeron para ler o Pregón este ano. Esto supón para mín una grande honra, porque teño a gala ser ribadense de nacemento e corazón, como a maioría dos que aquí vos atopades.

  Quizáis non son a persoa máis adecuada para facelo, pois neste pobo sobran persoeiros con mais méritos. O meu, considero, e tan só tentar facer ben o meu traballo, e investigar e transmitir, na medida do posible, aspectos da nosa historia local.

  É a primeira vez que dou un pregón, polo tanto, agardo que saibades desculpar as carencias que este poda ter.

  Á hora de escribilo viñéronme á memoria aqueles fermosos versos de Lope de Vega:

“Un soneto me manda hacer Violante,

Que en mi vida me he visto en tal aprieto.”

  Todos me coñecedes, porque nacín e vivin aquí a miña infancia e mocedade, e sigo vivindo cando o traballo mo permite, polo que creo que non necesito presentarme.

  Sen embargo, gostaríame facer una breve referencia aos meus orixes familiares, explicándovos cómo cheguéi a ser ribadense.

  Meus avós maternos, Carmen e Cándido, procedentes ambos de familias numerosas do medio rural, víronse obrigados moi novos a emigrar, a La Habana para buscarse un futuro.

  Meu avó Cándido, procedente de Alaxe, parroquia do Valadouro, aprendéu o oficio de tintoreiro no establecemento que tiñan unos parentes acomodados, en dita cidade.

  Aos vintetrés anos montóu o seu propio negocio en San José de las Lajas, barrio de La Habana.

  Un día, no porto, agardando un barco, na espera de un veciño, coñecéu a miña avóa, que estaba tamén a espera de un parente, e tras un corto noivado de seis meses, casaron.

  Tiveron dous fillos, miña nai, Ofelia, e meu tío Cándido.

  En 1936, fartos dos desordes e inestabilidade política que asolaba a illa, decidiron voltar a España, e así chegaron a Ribadeo, onde residía dende 1932 un irmao moi querido de meu avó, José Manuel.

  José Manuel fundóu dous negocios en Ribadeo: A “Casa Americana”, de sastrería e confección, e a “Tintorería Americana”.

  Aos 9 días da chegada dos meus avós a Ribadeo, estalóu a Guerra Civil. Debido a este feito, decidiron quedar neste pobo e facerse cargo de un dos negocios de José Manuel, a Tintorería Americana, situada na rúa Virxe do Camiño 3, que logo trasladarían ao nº 22 da cercana rúa de San Roque, e que rexentarían ata 1964. Có tempo, miña nai casóu con meu pai, Edelmiro, procedente tamén do Valadouro e un 9 de setembro, dun ano que queda xa moi lonxe, nacín eu, en plenas Festas Patronáis.

  Mais tarde, os meus avós paternos, procedentes tamén do Valadouro, instalaríanse en Ribadeo, fundando un negocio de ultramarinos tamén na rúa San Roque, nº 57, chamado “El Valle de Oro”.

  Ollando agora, á miña lonxana infancia, fago un reconto dos ribadenses que, aparte dos meus familiares, influiron de algún xeito na miña vida e forma de ver as cousas.

  Ribadenses cheos de calidade humana, de sabiduría, de pacencia, que coordinaban o seu bon facer diario con tarefas culturáis, que ás veces roubaban horas á súa vida familiar, pero que eles sabían compatibilizar con alegría e bon humor.

  Así, anos mais tarde, soupen, que aquel home tranquilo, que xunto con miña nai me ensinóu a ler cunhos cartonciños azuis que levaban un debuxo pintado, e o nome que lle correspondía, na parte inferior, dividido en sílabas, Don Gregorio Sanz, era en realidade un extraordinario mestre, pedagogo e traballador da cultura. Que aquel método co que aprendín a ler xa fora utilizado pola Institución Libre de Ensinanza, e que agora, na época actual, recibe o solemne nome de Lectura asociativa.

  Don Gregorio, ademáis foi un dos creadores da Cabalgata de Reis en Ribadeo. Él e outros veciños, ese día, facían una colecta, según as súas propias palabras: “Para que todos los niños, fuese cual fuese su situación económica, tuviesen el día de Reyes, al menos, un juguete”.

  Ademáis, fundóu, xunto con Amando Suárez Couto e Camilo Barcia Trelles, a Biblioteca Popular Circulante, xermen da actual.

  Mais tarde, no Colexio do Sagrado Corazón, aprendín a convivir e a participar en actos culturáis de carácter público, como aquelas veladas no Teatro da Vila, dirixidas por Sor Pilar de León e amenizadas ca música do violín de Carlos de la Moda.

  Tamén a participar na Semana Santa, como tantos nenos da vila, caracterizada de Anxo, de María ou de Samaritana, actividades que coordinaba de maneira eficaz e entusiasta a profesora Mari Paz Otero Aenlle.

¿Como esquecer os primeiros actos solemnes na igrexa parroquial, e a Don Enrique López Galuá, que ofrecía pesos a quen acertase as preguntas do catecismo?. ¡Que rabia!, case sempre lles preguntaba a os nenos, co que as nenas rara vez obtíñamos algún premio.

  Có tempo tamén soupen que Don Enrique era autor de varios libros de teoloxía, e que un deles, ”Buscando a Dios”, era lectura obrigada na Academia Militar de Zaragoza.

  Mais tarde os primeiros cursos de Bachillerato na Academia Santo Tomás de Aquino, o Padre Domingo, ca súa infinita pacencia, e Don Amando Suárez Couto, Don Amando, ao que a Guerra Civil truncóu unha carreira artística máis que prometedora.

  Don Amando tiña maxia nos dedos. Despois de traballar trinta e seis anos nunha Escola de Arte, onde ademáis de alumnos hai artistas consagrados, creo que poido opinar algo sobre o tema, e digo, que nunca, nunca, vin debuxar a alguén como él o facía.

  A súa inquedanza cultural era enorme. Andando o tempo enteréime que tamén fora músico, participando nas rondallas ribadenses de principios de século, xunto con Antonio Darriba, e Emilio Vior entre outros. Tamén tomaba parte nas veladas teatráis, e foi cofundador do Ribadeo Fútbol Club.

  Como dato curioso, suliñarei, que hai exactamente noventa e tres anos hoxe, o día 2 de Setembro de 1924, presentóuse neste mesmo Teatro, co gallo das Festas Patronáis, con gran éxito, o grupo folklórico Cantigas da Mariña, creado e dirixido polo propio Don Amando.

  Este grupo suspendéu as súas actuacións en 1929, por diversos motivos, reanudándose estas en 1933 por iniciativa de Claudio Pérez Prieto, “Claudín de Dona Eudoxia”, sendo dirixido por Leonardo Fernández Reinante.

  Co seus irmaos Carlos e Amadora, fundaria en 1960 o grupo de gaiteiras “Meniñas da saudade”, o primeiro composto exclusivamente por mulleres,que obtivo grandes éxitos e tivo a súa útima actuación en 1997.

  Leonardo Fernández Reinante, que todos recordamos pola súa época de Bibliotecario Municipal, foi outro dos ribadenses que destacaron pola súa labor no campo da cultura. Músico e profesor de violín, tocaba ademáis a caixa o clarinete, o órgano, o piano e o baixo. Compuxo cantigas, obras polifónicas, serenatas, unha zarzuela, etc, traballando ademáis noutros aspectos culturáis. Grazas a él e a alguns outros ribadenses que gardaron os libros do Ateneo, non foron estos destruidos durante a Guerra Civil.

  ¿Cómo esquecer a D.Manuel Fernández Reinante, o emblemático cura de Pita? Home de gran cultura, foi o último eclesiástico da zona habilitado para facer exorcismos.

  Son tantos e tantos os conveciños orixinais e xeniáis que darían para tres ou catro pregóns, pero non vos asustedes, seréi breve:

  Recordo a Carlos Álvarez e Fernández Cid, dirixindo a Coral Polifónica cunha señorial capa azul, a Manolo Cortés enchendo a igrexa ca súa magnífica voz de tenor, nas ceremonias relixiosas.

  E actos menos solemnes, pero igualmente festivos, como o Antroido, celebrado tradicionalmente en Ribadeo, incluso cando non era ben visto, grazas á confianza e iniciativa do alcalde Pancho Maseda. O Carnaval de Vrao, evento agardado con ansia, no que o bon facer e os álbumes antigos de Luisita Coldeira, axudáronnos a gañar algún premio.

  E entre tanto, iamos medrando, xurdían os primeiros dilemas e compría tomar as primeiras decisións importantes que nos permitisen encarar o futuro. Eu quería ser profesora de literatura, e adicarme a escribir nos ratos libres, pero no Instituto asistín as clases maxistráis de Don Juan Suárez-Acevedo, e influida por elas, decidín estudar Historia da Arte, nunca me arrepentín.

  Pouco a pouco, os mozos de entón, iamos participando nas distintas actividades locáis. Ribadeo sempre foi un referente cultural na Mariña, un elemento dinámico onde tiñan cabida as iniciativas máis diversas: Os concertos, as obras de teatro, a Feira do Libro. Xurdiron asociacións culturáis tan emblemáticas como “Francisco Lanza”, diversas agrupacións musicáis, folklóricas e populares, ata chegar hai vintecinco anos á creación da actual banda de música, tan agardada polos veciños, sobre todo os de maior idade, fartos de repetir:

 “Un pueblo no es nada sin banda de música”.

  Ribadenses da talla de Daniel Cortezón, Dionisio Gamallo ou Suso Peña, por citar algúns, dábannos lustre ca súa categoría intelectual e humana, facéndonos sentir importantes e apreciados.

  Quero facer una referencia especial ao pintor ribadense afincado en Granada, Benito Prieto Coussent .

  De familia procedente de La Bañeza, foi o primeiro fillo de Benito Prieto Ferrero, que establecéu un bon estudo fotográfico na nosa vila en 1901, chamado “La Modernista”, con sucursáis en Navia e A Veiga. Un dos seus anuncios estaba redactado nos seguintes termos:

“Si retratos superiores

queréis hacer, ¡Oh lectores! 

y os viérais en un aprieto,

sabed que son los mejores

los que hace Benito Prieto”.

  Benito Prieto Coussent, famoso polos seus Cristos de realismo exacerbado, e os seus magníficos retratos, foi bon amigo de Dionisio Gamallo e Daniel Cortezón, entre outros ribadenses.

  Tamén quero ter hoxe un recordo especial para o seu fillo Benito Prieto Rejón, que viaxóu dende Alemaña en abril do 2013, co gallo da adicación de una rúa ao seu pai neste concello. Foi una xornada leda e emotiva, para él e para todos. Falecería dous anos máis tarde, a consecuencia de unha grave e cruel enfermidade.

  Pero o punto álxido neste devenir foi sin duda o nomeamento de Leopoldo Calvo-Sotelo como presidente do Goberno.

  Ribadeo era o seu lugar habitual de descanso en vacacións, e debido a o seu cargo político e popularidade, o noso pobo adquiréu tamén gran sona. Creo que ademáis de varios logros políticos e sociáis, debémoslle tamén a promoción da Praia das Catedráis, hoxe auténtico fenómeno mediático.

  O carácter de un pobo faino a súa xente. Como di José Agustín Goytisolo nun fermoso poema que todos coñecedes, “Palabras para Julia”, musicado e interpretado por Paco Ibáñez:

  “Un hombre solo, una mujer, así tomados, de uno en uno, son como polvo, no son nada”.

  Esta unión, e esta suma ás iniciativas de todo tipo, é o que fai posible, que eventos como o do “Ribadeo Indiano”, teñan esta excelente acollida e proxección. E ainda que as cousas cambiaron moito dende hay cincuenta anos, (¡da grima esta cifra!), e o ritmo das estacións xa non ven marcado polos pantalóns curtos, os calcetíns brancos ou a caseta dos churros creada por Aniceto, “O Barquillero”, despois rexentada por Juan, e que hacia 1960 Marina e Manolo poñían no Campo, que era para nós un anuncio da primavera, os ribadenses seguimos sendo os mesmos.

  A diferenza está en que agora, os mozos xa non somos nós, outros tomaron o relevo.

  As Festas de Santa María do Campo, son, sen embargo agardadas ca mesma ilusión. Non sei si seguen existindo Chacoli e a meiga Candelaria, pero sí os coches eléctricos, o algodón de azucre e a música. Tamén os Cocos, os invitados que agasallan con cartos aos nenos, e o boureo das tómbolas.

  As Festas Patronáis marcan o fin da despreocupación do vrao, son un sopro de aire fresco antes do inverno. A frase, “Despois das Festas”, tan repetida é a expresión máis contundente deste sentir.

  Por iso, aproveitémolas una vez máis. ¡Que sexan para nós una fonte de ledicia e diversión!.

  Fagámonos eco da famosa cantiga dos “Ruiseñores del Eo”, mostrando unha vez máis a nosa “grata animación”, en paz e en armonía. Para pechar este pregón, permitiréime un pequeno berro, á discreta maneira ribadense:

¡Viva a nosa patrona Santa María do Campo!

¡Felices Festas Patronáis 2017 ¡.

Santa Cruz Pre Xira

Mañá é a xira 2016. Teño referido máis dunha vez como quedou o terreo despois da xira (por exemplo, aquí), mais nunca como estaba antes. Velaeiquí algunha foto para ver como está este ano.

 Segado e recortadas as árbores, máis sen recoller. Herba e ramas incluídas.

 Terreo acotado (noutros lugares estaban aínda en construción toldos e separadores de plástico).

 Letrinas con subministro de auga e saída de merda.

 A limpeza case facía a paisaxe como de despois da xira.

 As vistas non cambian...

O terreo está maís ou menos preparado. As ganas coido que si o están, sen dúbida.

Para lembrar, un pregón (de hai 10 anos, 5 de xullo de 2006, por José Mª Rodríguez Díaz, no auditorio):
Señoras y caballeros. Con la venia de Vds.
Se me pide que oficie hoy de pregonero para proclamar al pueblo el comienzo de la Jira de Santa Cruz. Se que, ni la falta de tiempo de que dispuse para hilvanar estas líneas, ni mi limitada capacidad van a satisfacer las expectativas de esta ilustrada asamblea. A Vds., pues, pido paciencia para poder soportarme y disculpas por mi atrevimiento al aceptar este encargo. Por eso, la brevedad de este pregón no va a ser en mi una virtud, sino una necesidad. Pensar en mí para este discurso, después de tan distinguidos pregoneros que por aquí antes pasaron, lo considero un honor que no merezco. A la Directiva de 'Amigos da Gaita' agradezco la distinción que me hacen. Sólo el cariño que siento por este pueblo, del que he estado largos años ausente, me obligó a aceptar este encargo. Soy consciente de que me encuentro ante un culto y exigente auditorio. Pero confío en que vuestra benevolencia disculpe mi gran osadía.
No voy a detenerme ahora en ensalzar las bellezas de Santa Cruz, de su hermoso paisaje o de la importancia de la gaita gallega, el símbolo más 'enxebre' de nuestra tierra, porque otros, más preparados que yo, lo hicieron antes desde esta tribuna. Además, creo que casi todo está dicho ya sobre la Jira y sus creadores, sobre la capilla y la cruz de piedra y sobre el gaiteiro. Sobre la gaita, aún suena en nuestros oídos la brillante y jocosa elegía que, desde esta misma tribuna, le dedicó el pregonero del año pasado, Julio Carballal.
En el poco tiempo de que dispuse para hilvanar estas breves palabras, he tratado de acudir a mis personales vivencias de aquellos tiempos pasados de los años sesenta, en los que, por vez primera, empecé a incorporarme a esta celebración campestre, invitado por una familia muy popular de esta villa, a quien desde aquí dedico un grato recuerdo.
Establecer una comparación entre las romerías de aquellos años y las actuales es una idea muy sugerente para apreciar los cambios efectuados en el modo de celebrarlas. Y esta es mi intención.
Las vivencias que conservamos de esta romería los que vivimos aquellas pasadas épocas, son experiencias que recordamos con verdadera nostalgia. El recuerdo de aquella juventud ya pasada las hace aún más atrayentes y sugestivas. Es natural.
Pero, no cabe duda de que se está produciendo un gran cambio, desde entonces, en la forma de vivir y celebrar esta fiesta. Y esto es lo que hoy quiero aquí resaltar.
El marco social que entonces nos tocó a todos vivir era muy distinto del actual. Las pocas ocasiones que teníamos de divertirnos se vivían con mayor entusiasmo y entrega. La vida de aquellos años era má propicia para celebrar la romería con mayor intensidad que, quizás, lo puede ser en estos tiempos de hoy, en los que la sociedad actual goza de otros muchos y variados atractivos de que antes no disfrutaba.
Las relaciones vecinales, mas intensas e intimas entonces que hoy en nuestra villa, marcaban profundamente la vida de nuestras gentes, que vivían la vida con un sentido de vecindad más profundo. Unas relaciones que ese día se veían trasladadas al campo de Santa Cruz, dotado de la vista más hermosa que se puede imaginar, y se traducían en una explosión de alegría entorno a aquellas meriendas que durante horas alegraban la vida de las familias, que allí acudían, con sus invitados. El poder de convocatoria de esta fiesta reunía a mucha gente del mundo rural que, atraídos por la gaita gallega, también venían allí a disfrutar de la alegría común con sus suculentas viandas. Allí los romeros, no sólo se agrupaban por pandillas de familias y amigos, sino que convivían y celebraban sus alegrías unidos, sentados en torno a una mesa o en el suelo. Era como un aula gigante, al aire libre, en donde se aprendía a convivir y disfrutar todos juntos.
Pero la celebración de la Jira empezaba ya en la villa, durante las primeras horas de la mañana, con las alegres alboradas de las gaitas, creadas por el Gaiteiro Mayor, Primitivo, amenizando las Cuatro Calles y el Cantón, pregonando, con sus sones alegres y agudos, el comienzo de la romería. El ambiente de fiesta era ya desbordante en esas tempranas horas de la mañana. Y este ambiente festivo empezaba a llenar toda la villa de vida, con la presencia de pandillas de mozos, venidos de otros pueblos vecinos para participar en la romería. Recorrían las calles y los bares entonando canciones e impregnando el ambiente de bullicio y aires de fiesta.
A medio día, después de tomar el acostumbrado aperitivo en los bares con los amigos, la gente empezaba a desfilar hacia el monte. Los coches eran escasos y mucha gente subía a pie la empinada cuesta de Santa Cruz, formando como una gran procesión, portando, en sus cabezas, las cestas con las viandas, cubiertas con blancos manteles.
Ya en el monte, elegido el sitio para acomodarse, sentados sobre la alfombra verde y mullida, que formaba la hierba, o en una mesa, preparada el día anterior, bajo la sombra de los pinos, buscando siempre la proximidad de los amigos más íntimos, daba comienzo el ritual de la comida. Se abrían las cestas y sobre los manteles blancos se iban colocando los suculentos manjares. Y empezaban los intercambios de viandas entre familiares y amigos para compartir la exquisita empanada de raxo, las carnes asadas o la deliciosa tortilla, junto al abundante tintorro para regarla. Luego venía el recorrido de las gaiteiras para alegrar las meriendas con el cantar de sus gaitas. Ellas eran las protagonistas de la jornada y a las que muchos romeros acompañaban en sus recorridos, cantando y bailando la muiñeira.
Mozas, vestidas con lujosos trajes gallegos, con sus faldas rojas y negras, ribeteadas con abalorios de azabache y sus inmaculadas camisas blancas, lucían sus galas y encantos mientras, contorneándose seductoramente, recorrían las meriendas cantando y tocando las panderetas.
Y de cada merienda, recuperadas las fuerzas con el tintorro y la empanada, surgían alegres las habaneras y las muiñeiras con las que muchos, como Antón, Cociña, Mingos y otros que se unían al coro, alegraban la fiesta con sus canciones, recorriendo las mesas de los amigos. El ambiente de alegría, que nace del estómago lleno, del ribeiro y del cantar de las gaitas, impregnaba todo el entorno del campo. Y en ese ambiente de alegría y de fiesta, transcurrían las horas entre las gratas conversaciones de los amigos y el danzar espontáneo de los grupos de bailarinas que, al son de las gaitas y rodeadas por grupos de gente, formando corros, bailaban las muiñeiras hasta el caer de la tarde, ya casi de noche, cuando los últimos rayos del sol poniente resaltaban con su luz las blancas siluetas de Figueiras y Castropol, antes de desvanecerse en la oscuridad de la noche. Hoy nos queda, como recuerdo y testimonio de aquella época, el monumento al gaiteiro, que proclama los orígenes de esta fiesta y el protagonismo que en ella tuvo la gaita. Esa gaita que, como dijo Daniel Cortezón, en su precioso pregón de hace años, no solamente canta y llora, sino que habla, también.
Para muchos, como era el caso de la familia que a mi me acogía, la fiesta no acababa en Santa Cruz. Ya de nuevo en la villa, los amigos se juntaban otra vez para continuar consumiendo los restos de las viandas durante las horas nocturnas, y acabar, luego, disfrutando de la orquesta que tocaba en el Cantón.
Y esa era la romería que aún permanece viva en mis recuerdos. Muy distinta de la de hoy, en la que se imponen otras vivencias y otras formas de celebrarla. Esta es la nueva época de la litrona y del calimocho, que domina en los ambientes juveniles de hoy. La sociedad no es estatica. Los nuevos ritmos vitales, que marcan la vida de nuestros jóvenes, son diferentes. 'Mejores o peores' Simplemente distintos. Pero es lo cierto, y lo vemos con pena, que en ellos priva más la diversión que las relaciones humanas. Y el ambiente que hoy se vive en Santa Cruz es distinto del que nosotros vivimos ayer. ¿Qué ha pasado para que estas vivencias estén tan lejos de lo que fueron las nuestras?
Pero a uno le gustaría que aquel espíritu que impregnaba la fiesta no se perdiera. Celebrar en común es sentir y vivir en común. Y los pueblos, hoy más que nunca, necesitan descubrir y conservar sus raíces para vencer lo negativo que nos imponen otras culturas extrañas, procedentes de un mundo globalizado. Para vivir unidos y mantener unida nuestra comunidad necesitamos seguir celebrando nuestras fiestas, unidos. Añoramos aquellos viejos tiempos, de escaso valor mercantilista, pero muy importantes en valores de convivencia. La invitación que hago yo hoy, en este pregón, es la de intentar recuperar las raíces de aquel espíritu con que esta fiesta nació. Un pueblo gallego sin gaita es un pueblo sin alegría. Y un pueblo gallego sin romerías es un pueblo en el que la gente convive sin conocerse.
No puedo dar fin a este pregón, porque es obligado hacerlo, sin recordar aquí a quienes fueron los fundadores de la Jira de Santa Cruz, que tuvo como principales inspiradores a los hermanos Suárez Couto y a Francisco Maseda, entre otros. Como muestra de agradecimiento y en su recuerdo alzaremos mañana una copa brindando para que nunca falte la gaita en esta fiesta y por una larga vida para esta Jira que ellos crearon. Y hago votos para que la prestigiosa sociedad 'Amigos da Gaita', impulsora y alma de esta fiesta, siga adelante con ilusión en sus esfuerzos para lograr que la Jira, aun sin cohetes, no pierda sus verdaderas raíces y dure 'mil primaveiras máis', como decía Cunqueiro.
Ribadenses e forasteiros, amigos da Gaita e da Xira, a prepararse para facerlle a homenaxe á gaita e ós gaiteiros e tamborileiros, á empanada e ás sardiñas, ó pan e ó viño e á augardente para facer a queimada. Proclamamos aberta a festa da gaita. Pregoamos aberta a Xira de Santa Cruz. E mañán, todos, como unha sola familia!!! Xira de Santa Cruz, a comer e a bailar a muiñeira, e a presentarlle a ofrenda ó Gaiteiro!

Sobre a Xira.

Sobre o pregón destas festas patronais Ribadeo 2011

Verbas iniciais do Presidente da comisión, José Gutiérrez:

Verbas do alcalde ...

Entrega de premios...

Primeira actuación de Amigos da gaita:

Segunda:

Pregón de Javier García de Paredes y Moro:

Vista do cine teatro unha volta rematado o pregón, nos aplausos. Na mesa, presidente da Comisión, alcalde e pregoeiro (á nosa dereita)

Terceira actuación (só primeira parte):

... en fin, non é todo, pero case.

Un pregón e un libro

Paso a dar o aviso de que xa está dispoñible en Publicado en Ribadeo o discurso do pregón da festa das Cruces de A Ponte, en Arante, deste ano (primeiro que se fixo pregón) e o libro sobre o Megalitismo en Trabada, ambos de Emilio Piñeiroa Lozano.

O pregón do antroido Ribadeo 2013

Ligo o pregón do antroido cargado polo pregoeiro, Suso López, Susín de Remourelle, con referencia ós cantares de cego, "

Xa está na rede o pregón que ofrecín no Entroido de Ribadeo 2013... Unha homenaxe ao cantar de cego e ao espírito satírico do Entroido... Imposíbel facelo sen a colaboración do Cuarteto Tradicional Illa Pancha... Obrigado!

":

O texto, en publicado en Ribadeo.

Pregón da Semana Santa de Ribadeo 2024

     Onte foi o pregón da Semana Santa. O orador foi o bispo de Lugo, Monseñor Alfonso Carrasco Rouco, na imaxe de Celia Castro. En baixo deixo a presentación feita polo cura párroco de Santa María do Campo e a súa intervención, e o díptico da intervención posterior de Coral Polifónica de Ribadeo e Coro do Sgdo. Corazón, co cartel feito por Juan Estévez.

Festas patronais de Ribadeo, 2ª parte: pregón de Ángel de la Cruz

Deixo colgado o pregón de Ángel de la Cruz, (o director de 'os mortos va á presa') cedido por el o orixinal de lectura (e escaneado... pode ter algún erro...). Foi presentado por Alberto Moledo.
Por certo, que voltará a rodar en Ribadeo, cun filme baseado na banda deseñada 'Arrugas' (outras ligazóns: 1, 2, 3, ...)
Algunha ligazón relacionada: (1, 2,e en xeral)

Dende Ribadeo, percorrido virtual pola Semana Santa e o seu significado

Dende Ribadeo, percorrido virtual pola Semana Santa e o seu significado

   O título corresponde máis ou menos ó contido do pregón que o sr. Bispo de Mondoñedo fixo onte na igrexa parroquial correspondendo co chamamento á Semana Santa. Nun ambiente no que a igrexa (enténdase, o local da igrexa) se foi enchendo a medida que se achegaba o momento de actuar a coral polifónica dende a metade das bancadas ata a súa totalidade, e no que alguén esqueceu apagar o móbil, o pregoeiro emparellou pregón e a difusión da boa nova cristiana.

   Pero antes, comezou cun saúdo ás autoridades presentes, antes de facelo co párroco e co resto dos tamén presentes. Pasou despois a ponderar que cada ano chegan nestas datas máis visitantes e de maior calidade.

   A dicir que, a partires de aí, quedeime pensando boa parte do tempo que significaría eso de maior calidade e se tería referencia co sentido turístico ou co relixioso que se estaba a tentar de ponderar.

   Deixou claro que non se debe identificar Semana Santa con procesións, senón con celebracións litúrxicas relacionadas coa Pascua, mentras tentaba emparellar as rúas con santuarios por extención da celebración, que ven sendo o que significan as procesións.

   A pasión prolóngase ata o fin do mundo (cita que foi atribuída a León X, pero non o podería asegurar) e aí está o sufrimento ben visible en diversos puntos quentes da Terra por se fixera falla corroboralo. E para lembrar a orixe desa prolongación infinida, unha imaxe: as procesións como catequesis plásticas realizadas con valores cristiáns.

   Ou sexa, se non interpreto mal, algo así como coreografía turística lembrando de xeito subliminal os valores cristianos.

O antroido do futuro

Na procura dalgún escrito vello, e como un a parte das outras entradas, aquí queda o pregón do antroido 97, leído por min o pasado día 7 de febreiro de 1997 na sá de festas Rosa-Lar de Ribadeo... ¡boa lectura!

"O antroido do futuro"

Boas tardes.
"Actuar é un luxo que permite mostra-los sentimentos que de outro
xeito daría vergoña ensinar". É unha cita de Robert de Niro, que debe saber
abondo do tema, tomada dunha entrevista de "El Semanal" de 24 de novembro
do pasado ano 1996. A traducción ó noso caso podería ser: O disfraz de
antroido permite facer moitas cousas que en outro caso serían vistas con moi
malos ollos (aínda así o son moitas veces). Dito esto, ¡pechade a porta!. Que
ninguén escape.
"O bo, se é breve, dúas veces bo", en pluma de Baltasar Gracián. Do
que non é tan bo, non dí nada. Polo tanto, temede o peor, porque xa non me
vexo constreñido pola sentencia.
Parece que este ano son eu o pregoeiro do antroido. Por eso aquí
estou, disfrazado de entendido na materia, e tomando as medidas oportunas.
Estou sen toga nin birrete: todo disfraz ten os seus límites, e un deles púxeno
aí. Disfrazarme con roupa non me gusta especialmente, pero actuar xa é outra
cousa. E actuar é un xeito de disfrazarse. Dende logo, hai outros. Por exemplo,
¿alguén se lembra do antroido que viveu o Inspector Lupa?. Ese sí que foi un
bo disfraz, tanto cando andaba vendo os disfraces como cando non o facía.
Aínda non sei quen foi, e non me parece que o saiba moita xente.
Xa metidos en materia, ¿por que me elixiron para o pregón?.
É unha pregunta que me fixen. Tiña o dilema de contestarme a min
mesmo de varias formas. Unha resposta sería: "porque és un paiaso" (podería
engadrille despois, por exemplo, "pailán", e así queda mellor: "porque és un
paiaso, pailán"). Por contra, tamen podía contestarme: "porque és serio" (neste
caso, engadiría algo así como "home": "porque és serio, home").
Elixín o último, gustóume máis. Por eso mesmo me permito facer un
comentario como este aquí, diante de tanta xente. Eu considérome serio, e o
antroido é para que os serios, as persoas que non se permiten o saírse do seu
papel, podan rirse e oficiar doutra cousa, poñerse unha máscara. Eso me
moveu a aceptar.
Así, o que me quedaba era disfrazarme. ¿De que?. Pois de
prospector. Non de prospector en busca de petróleo, que por esta terra non
parece ter moito futuro, se non precisamente de analista de futuro. Do futuro do
antroido, claro. Eso é algo así como ser adiviño, pero con outro nome tentando
coller categoría.
O seguinte foi o preguntarme, ¿por onde pode comezar?. Polo
momento, e para mín, o antroido estivo a punto de ser por primeira vez
entroido: descubrín que a palabra que usaba, antroido, non viña nos
diccionarios. Así, estiven por deixar de empregala para ocasións serias, coma
esta. Nembargantes, entroido nunca a usei, carnaval decidín fai algún tempo
deixalo para a meseta, lugares lonxanos ou festas con outro significado, e
antroxu, Nalón arriba, cáeme moito máis lonxe. Por eso decidín deixar as
cousas como estaban: antroido, para os amigos.
Son serio, xa o dixen antes. Así lle dicía tamén ó protagonista maior,
o piloto, ó Pequeno Príncipe. Como o Principiño non calaba con esas lerias, e
quería saber, continuar vendo mundo, ir ó seu antoxo, a súa vitalidade conduxo
a unha obra literaria para todo tempo e idade. ¿Por que?. Porque a todos nos fai
falla evadirnos. E iso é o antroido. Evasión. A grande evasión. Ademais, como
na película os prisioneiros do campo de concentración son ó fin tristemente
cazados, e así remata a súa ilusión de liberdade, os antroidos tamén acaban a
tiro fixo. Vóltase á liberdade condicionada. Condicionada pola nosa historia,
os nosos coñecidos, compromisos, ... en definitiva, por nós mesmos.
Centrémonos na prospectiva do futuro do antroido: aí van algunhas
reflexións.
Un. Hoxe en día tómase como unha festa, e parece que non decae a
pesar de que a vida é, cada vez máis, carnaval. Quen non o crea así, que lea os
periódicos, vexa a tele ou fale cos amigos, aínda que sexa de fútbol. En todos
os rincóns hai carnaval. Nembargantes, ese carnaval pretende ser serio, non é o
noso estilo de antroido. Aínda así, é previsible que siga a extenderse
contrastando coas ideas do antroido que por aquí se levan.
Dous. En Venecia teñen o seu carnaval de luxo, onde todos queren
ser Dogos de seu (non cans, entendámonos, senón mandamaises). Por Río o
carnaval é movemento e lucimento da vitalidade (e doutras cousas tamén
vitais). Aquí o antroido é máis unha evasión adoitando outro rol e
ocultándonos como pícaros para facer trastadas e figurar como reis, por unhas
horas, do noso destino. Nembargantes, a idade, a era de inocencia, está a pasar
rápidamente. É unha incógnita se o noso antroido vai resistir esa falta de
inocencia que se está a incrementar aló onde un vaia. Moitas cousas van ter
que cambiar para poder superala. Nembargantes, feitos como que hoxe
estemos aquí fan manter a esperanza de que esta evasión pode seguir facendo
os seus efectos benéficos e festeiros por moito tempo.
Tres. Non hai tanto o antroido estaba, empero, cáseque "morto por
orde superior". Esa orde non puido con el e aquí estamos de novo. ¿Pode darse
novamente no futuro o caso dunha prohibición directa ou indirecta?. Non
estamos exentos dela, pero sería en balde, como o foi a pasada vez: a festa
continuaría, aínda que pode que desvirtuado un pouco o seu espírito pola
prohibición, ó estilo da "lei seca". Eso mesmo fará cuidarse ós mandamaises
de tentar algo parello, aínda que aproveitando as máscaras se produzan
algunhas mascaradas que infrinxan as normas do antroido, que tamén as hai.
Catro. Se miramos ós carnavales de Venecia, Río, Tenerife, ...,
mesmo os entroidos de Laza, podemos ver que todos van cara á grandiosidade,
cada un no seu modelo, cada un á súa velocidade. Ó mesmo tempo, seguen a
ser unha actuación. Nembargantes, a grandiosidade esixe uns xeitos e un
dirixismo que impide manter o sentido do noso antroido. Para vencer outros
medios vistosos de diversión e/ou enaxenación, que eso é tamen ó antroido, e
facelo ademais dun xeito inocuo, necesítase cada vez un espectáculo maior. É
inevitable, tal como eu o vexo. O antroido terá que ir cambiando para combatir
este efecto ou aliarse con el. A alianza significa máis cartos e unha certa
profesionalización, ó estilo deses outros lugares.
Cinco. Téntase conservar o de cada un, neste caso o noso antroido,
pero a profusión de medios que nos poñen en contacto con outros lugares van
pouco a pouco influenciando esta festa. Non é problema, porque hai carnavales
de todo tipo, polo tanto as influencias serán variadas. Esto, esperando que ós
americanos do norte non se lles ocurra a idea de facer un novo carnaval,
porque se non, Holliwood rematará non só co noso estilo de facelo, senon
tamén por facernos creer que se fixo sempre ó seu xeito. Esperemos asemade
que manteñan a data do seu Halloween ben alonxada da nosa celebración, so
pena de perder un combate do mesmo xeito que os Reis o están a perdendo
fronte ó Santa Claus.., e eso que son tres contra un.
As conclusións anteriores, se ben son as máis xerais, non son as
únicas.
Por exemplo, visto que non podemos igualar os disfraces sen roupa
que fan as ledicias dos e das turistas en Río, e tamén dos propios cariocas, é
previsible que nos busquemos e atopemos novos medios de calefacción para
que as máscaras con pouca roupa non sufran os rigores invernais.
Nacerán novas máscaras. É un fenómeno que xa se ven estilando
dende tempo hai, e que está lonxe de esgotarse: na variación está o gusto,
como dí unha frase que máis dun e unha coñecerán e practicarán có gusto
anunciado.
A electrónica escalará postos nas preferencias dos antroidos. O
mesmo que se vai metendo en casas ou bancos, non poderia facer unha
excepción con este fenómeno social. Xa vimos algúns artiluxios desa especie
outros anos, como luces ben amañadas e sincronizadas, pero é posible que non
sexa nada comparado ó que se aviciña.
Son previsibles outras incorporacións no desenvolvemento destos
días. O antroido permite o anonimato social, e ven potenciado por el. Hoxe en
día estánse a extender novas formas de comunicación que outorgan a
posibilidade do anonimato. Tendo conta destas dúas premisas, pódese concluir
que é probable que se incorporen novas formas de antroido, por exemplo, "a
distancia", do mesmo xeito que o 28 de decembro é algo extendido usar o
teléfono para gastar bromas, mentras que no século pasado, antes de facer das
súas o señor Bell, evidentemente non se podía.
Podemos observar tamén que as carrozas motorizáronse. É
previsible, co uso dun parque móbil máis extenso e variado, que esta tendencia
continúe, incorporándose á mesma aínda os disfraces individuais.
Un dos festexos precursores do carnaval era unha especie de circo
naval fai vinte séculos, como din algúns estudiosos do tema. Do carnaval, si.
Do noso antroido, dubídoo. Nembargantes, cara ó futuro, todo é que ó club
náutico lle de por ahí, e entón o noso antroido podería ser precursor de esa
proxección naval futura. É posible, e coa motorización e en xeral a
instrumentación actuais, máis fácil que noutros tempos. Habería que
preguntarlle á directiva do club se está pola labor.
O antroido é educativo. Seguirase a usar nos centros chamados
educativos para facer algunha que outra trastada, ó tempo ou a parte da propia
educación. É posible ademáis, dentro da política ministerial, a súa inclusión
como liña transversal no currículum escolar.
Falemos de cartos. Estamos a vivir tempos de privatización. Se se
pensa en privatizar a xestión de hospitais públicos, por exemplo, ¿por que non
o antroido?. Nese caso, ¿que se preparen as comisións a non recibir
subvencións?. O antroido, teña ou non subvencións, sempre foi público e
sempre foi privado. Sempre necesitou dun espíritu social para levalo a cabo,
pero sempre foron os particulares as máscaras. Pola privatización, poderá
cambiar algo o modo de financiamento, pero nada máis.
En canto ós premios... é bonito e atraínte para o turismo que os
disfraces sexan traballados, pero por ese lado é difícil competir con outros
carnavales. Nembargantes, a competencia é a competencia, e as leis do
mercado inflúen en moitos campos. Pode que o factor máis influínte no futuro
desenvolvemento dos premios sexa externo ó propio antroido: máis que a
privatización, a marcha da economía en xeral.
En relación a outro aspecto, fai pouco leín que "os carnavales caen
baixos este ano". Espero que non caian baixo máis que polo número que ten
asignado o día no que comezan, pois non é esa a tendencia aquí en Ribadeo.
Hai que lembrar, sobre esto das datas, que xa se produxeron algunha vez
noutra temporada: os chamados "carnavales de verán", e a eses si que lles
chamo carnavales. ¿Lémbrádesvos do que xa dixen sobre a economía do
antroido e as influencias externas sobre o noso?. É posible que esas festas
carnavalescas se incrementen, pero non penso que se lles deba chamar
antroido. Serán carnaval. ¿A influencia sobre o propio antroido?. Polo
momento, está a salvo, porque son influenciadas por el e non ó revés. Perante
cánto tempo, eso xa é máis dificil o dicilo e dependerá de moitos factores.
Pola sequedade da boca ven outra vez ós meus labios o dito de
Gracián: "o bo, se é breve...". Por aí, pola sequedade, penso que é cousa de ir
rematando. Queda para outra o tratar de imaxinar o futuro do antroido en
relación a outras moitas facetas. Como exemplo delas sirven a música ou o
sexo.
En fin, isto é a prospectiva: analizar tendencias para vislumbrar o
futuro. Eu, de calquera xeito, non me fiaría moito dunha prospectiva do futuro
do antroido feita por un disfrazado.
Aínda así, costoume facela. E teño que dicilo, porque é tamén unha
metáfora do antroido. Nestas datas, hai moito detrás: ilusión, traballo,
imaxinación, persoas... é algo matinado para vivir uns días máxicos antes que
chegue o momento de quitarse a máscara.
Ben, penso que os obxectivos das cousas débense definir ó principio.
Nembargantes, acordei definilo ó final, tras ve-las caras dos que me escoitan
hoxe: O obxectivo era sacar á luz o espírito do antroido. Espero haber axudado
a facelo, e con eso remato esta pequena perorata. Meu disfraz xa non vale, este
pequeno antroido xa se foi. Agora comeza o antroido de todos. O futuro que
mencionei xa chega. Vivámolo.
Antonio Gregorio Montes
Ribadeo, febreiro de 1997.

Letras no campo: programa, cartel, ...

   Ben, xa está dispoñible o programa da feira do libro de Ribadeo 2021, Letras no campo. Arriba queda.

  A pregoeira deste ano: Carme Rodríguez (Ribadeo, 1996). Compositora e con percorrido tamén na creación literaria. Foi gañadora en dúas ocasións do Certame Xuvenil Literario e de Artes Plásticas Concello de Ribadeo.

   A lectura do pregón terá lugar o venres 14 de maio ás 20.00 horas no parque San Francisco.

    E, abaixo, a nota de prensa da concellería de cultura, organizadora do envento, e ligazóns á última 'Letras no campo', a de 2019.
 

AS LIBRARÍAS FARÁN DESCONTOS DO 10% NAS COMPRAS

Letras no Campo 2021

10/05/2021

Do 14 ao 17 de maio terá lugar Letras no Campo, a sétima edición da feira do libro de Ribadeo, que organiza a Concellaría de Cultura. Ao longo desas xornadas haberá presentacións, música e divertimento. O evento foi presentado esta tarde no salón de plenos do Concello.

A edil Pilar Otero dixo que "despois do parón do ano pasado imposto pola covid e baixo o lema a cultura é segura, o Concello de Ribadeo organiza para esta fin de semana a sétima edición de Letras no Campo, feira ribadense do libro. Das outras veces este evento que implica librarías, editoriais, autores e autoras e lectores e lectoras facíase xa entrado o verán. Preténdese, ao programalo para mediados de maio, contribuír á desestacionalización das ofertas que axuden a dinamizar o concello".

A concelleira de Cultura explicou que "Letras no Campo comezará na tarde do venres, 14 de maio, e desenvolverase ao longo dos días 15, 16 e 17. Un total de 6 casetas abrirán as súas portas o venres ás 17.30 horas, unha xornada marcada pola lectura do pregón. Neste caso é unha pregoeira, moza, compositora premiada, mais tamén con incursións na literatura, a ribadense Carme Rodríguez Rodríguez. Antes e despois da súa intervención acompañará o acto a sección de música tradicional da Escola Municipal de Música e Danza do Concello de Ribadeo".

Otero Cabarcos indicou que “o horario para o resto das xornadas é de 11.30 a 13.30 e de 17.30 a 20.30 horas. O lugar elixido é o parque San Francisco e as presentacións dos libros faranse na sala de exposicións. Cada xornada rematará cunha actividade de lecer chamada Divertimento. A idea da feira é darlle visibilidade a autores/as locais, da comarca, e foráneos/as, e tamén que haxa diversidade de xéneros".

A concelleira de Cultura relatou que "a mañá do sábado contará coa presentación da última obra do ribadense Chemi Lombardero, no ámbito do relato curto, A morte de Colasón e outros relatos, seguido do poeta Baldo Ramos con Porque te quero. Pola tarde, volvemos co xénero poético, neste caso da man de Paco Rivas e as súas Rosas envaiñadas e tocamos a narración e a ilustración con Neira Brochs e Antonio Reigosa con Cen historias máxicas pola Mariña encantada. Coma no resto das edicións Letras no Campo remata cada día coa sección chamada Divertimento. O sábado  a protagonista será a Banda Municipal de Música de Ribadeo, que interpretará o Concerto das Letras Galegas no campo de fútbol de herba artificial do CEIP Gregorio Sanz".

Pilar Otero contou que “o domingo presentamos a novela gráfica de Ana Moreiras Madia leva e recibimos a visita de Rosalía de Castro e Manuel Soto e Freire. Á tarde Aurora Marco presenta o ensaio centrado nas mulleres do Seminario de Estudos Galegos e de Irmandades da Fala, Irmandiñas, e rematamos cunha presentación diferente, a que da biografía de Xela Arias  fai  Yolanda Castaño, Xela quixo ser ela. Acabamos a xornada con outro divertimento, neste caso a compañía de teatro Os Quinquilláns representan no auditorio municipal A pluma viva de Rosalía. No propio Día das Letras Galegas a profesora da USC Beatriz Busto Miramontes presentará o ensaio Un pais a la gallega. Galiza no NO-DO franquista. No resto da xornada Xoán Hermida falará do seu ensaio A saída da encrucillada, e, editados polo Servizo de Publicacións da Deputación de Lugo presentarase o libro de banda deseñada de Primitivo Marcos Viveiro 1810. Augasmortais e o que ten como centro os anos no colexio Fingoi de Carvalho Calero, obra de  Ramón Reimunde. A xornada remata coa lectura do ditame do xurado para a fase local do Certame de Narración e Debuxo Infantil Letras Galega 2021 e o divertimento a cargo do dúo Corredores de Sombra, que ofrecerán un concerto recital".

A edil ribadense tivo palabras de agradecemento para as asociacións e entidades colaboradoras: "como se ve á hora de deseñar o programa gústanos sempre facer partícipes a entidades ribadenses e persoas particulares. Agradecemos a colaboración da Banda Municipal de Música, da EMMeDR, do colexio Gregorio Sanz e tamén do obradoiro de nenas e nenos do Bosque Animado, que decoran con debuxos de mulleres escritoras a sala do parque San Francisco. E tamén á Agrupación Cultural Francisco Lanza, que este ano adianta Palabras no Balcón e leva as lonas con poemas de Xela Arias a 15 varandas da vila. Por último como non pode ser doutro xeito tamén agradecemos a Librería Galgo, Gráficas Santiago, Pícaros Mundi, Lar Libros e Bahía a súa participación nesta edición de Letras no Campo. E lembramos que farán un 10% de desconto a aquelas persoas que fagan compras eses días nas casetas do parque de San Francisco".

 

Letras no campo 2019: programa

Letras no campo 2019

O libro como ferramenta: asociacionismo e cultura (Letras no campo 2019)

Máis de O libro como ferramenta