Observatorio? Futuro?

O observatorio de aves, tal como estaba ata o de agora,nunha imaxe de Google Street View.

 

   Onte pasei por alí. Ó ir co meu propio motor humano e non co mecánico de explosión, foime doado o parar, ver e aprezar. Chocoume e fíxeno. Non sabía nada, quizais foi iso o que aumentou a miña curiosidade. Hoxe xa vin a nota de prensa do concello e unha pequena nota no xornal: o observatorio de aves á beira da ría foi desmontado, servindo para facer o chan horizontal nunha área un pouco maior do que xa tiña, e as pedras grandes, para limitar o terreo. 

   Pregúntome como será a protección para evitar que a nova estrutura se convirta de novo nun mexadoiro. Pero, mentres, benvido sexa se logra atraer a atención por un lugar que a merece, como excelente atalaia para observar as aves que pululan pola ría de Ribadeo.

   Asemade, en lugar non lonxe deste, tamén observei que a antiga vía do ferrocarril desbrozouse nun pequeno tramo. Aínda que a nota de prensa non diga nada sobre o particular, espero que sexa o comezo dunha acción para recuperar outro tramo para o seu uso para camiñantes e ciclistas.

   Por certo, o muro pintado que aparece á esquerda da foto, coido que foi abondo anterior a os 'hai 20 anos' que di o alcalde, pero polo momento non teño información que poda presentar como confirmación.

   Deixo en baixo a situación (case no centro da imaxe de OpenStreetMap, xusto no cartel N-642, ó norte de Reme), un par de fotos tomadas onte, e despois, a nota do concello.

 

 

--

Nota de prensa do concello:

BARCIA, DÍAZ E MUNDIÑA VISITARON A VELLA INSTALACIÓN

Miradoiro de aves

19/12/2020

O Concello iniciou a recuperación ambiental do miradoiro de aves sobre a ría, que está situado en Reme na parroquia de Ove. O alcalde, Fernando Suárez, indicou que ten case 20 anos e que se foi deteriorando co paso do tempo. O investimento ascende a 24 200 euros.

O rexedor dixo que "nos últimos anos o Concello leva promovido unha serie de actuacións destinadas á recuperación ambiental e posta en valor da Ría de Ribadeo. Actualmente, como socios do proxecto Life Fluvial, onde temos a sorte de traballar con entidades da talla das Universidades de Oviedo, Santiago de Compostela e Lisboa, entre outras, estamos a continuar coa substitución de especies invasoras como o eucalipto por outras autóctonas, propias do noso hábitat, na marxe galega da Ría de Ribadeo".

Suárez Barcia subliñou que "neste compromiso que seguimos coa protección do medio ambiente e dos espazos aturais, onte comezamos as obras dun proxecto un pouco máis modesto, pero non menos necesario. Estes traballos consisten na recuperación ambiental do miradoiro de aves situado sobre a Ría de Ribadeo en Reme, na parroquia de Ove. Esta infraestrutura, que conta con case 20 anos, foise deteriorando co paso do tempo, ademais de presentar evidentes signos de vandalismo".

O alcalde ribadense explicou que "a actuación en si consiste no desmonte do actual observatorio e do monólito situado ao seu carón, para posteriormente situar un novo observatorio, aberto á estrada nacional N-642 co fin de tentar evitar os danos vandálicos que presenta o equipamento actual. Por outra banda, eliminaranse 3 pés de eucalipto co fin de mellorar a observación da Ría dende este miradoiro, ademais de eliminar os lixos e vertidos difusos que se encontran polo entorno. Por último, instalaranse elementos de control tanto para os vehículos como para as persoas, para limitar o espazo que podan chegar a ocupar, ademais dun panel informativo acerca das normas de comportamento que se deben gardar neste espazo".

Fernando Suárez manifestou: "compre destacar que a actual infraestrutura fóra executada pola Consellería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia, pero á hora de querer acometer esta actuación encontrámonos con que o terreo sobre o que se sitúa era de titularidade privada, polo que nun primeiro momento tivemos que levar a cabo unha labor de investigación co fin de dar cos actuais propietarios, os cales, finalmente nos cederon os terreos ao Concello, algo indispensable para poder executar estes traballos".

O rexedor engadiu que "o presuposto dos traballos a realizar é de 24 200 euros, dos que nos subvencionan 20 000, en dúas anualidades A axuda é da Rede Natura, da dirección xeral de Patrimonio Natural da Conselleria de Medio ambiente".

O vello miradoiro no que se está actuar foi visitado nas últimas horas polo alcalde, Fernando Suárez, e os concelleiros de Medio Ambiente e Medio Rural, Jorge Díaz e Jesús Mundiña.

A ría de Ribadeo que xa non é ría

Lembro ver encher de area a zona dos bloques ou o recheo dos noventa, onde está a lonxa na actualidade. Mais ó pasar por esas zonas xa non mo imaxino se non fago un pequeno esforzo. E quen se lembra da fixación no Fondón, na recta de Reme? así, pouco a pouco (ás veces, moito de xunto) a ría vai perdendo superficie. Hoxe, a ría de Ribadeo, en marea alta, sen contar máis arriba da estrada na ponte da Veiga nin da vía do tren en Reme, ten unha superficie lixeiramente por riba dos 9 km², nove millóns de metros cadrados. Pero a zona portuaria dos pobos da ría (máis a dos bloques), ocupa 0,218 km²,a maioría en Ribadeo, e a maioría de hai uns trinta anos a esta parte, isto é, o 2,4% da superficie actual da ría, case a 0,1% anual. Claro que se contamos algo máis de tempo e abranguemos a fixación de terra na xunqueira de Reme, temos 0,8 km²,e case un 9% da superficie actual da ría.

 

 

Superficies aproximadas de seccións de ría e zonas ocupadas:

A ría, na actualidade, ata a Veiga:

Reme, 36 anos de abandono dunha leitería

   Entérome pola prensa que a leitería de Reme está a punto para o derribo.
    Deixou de funcionar hai 36 anos, no 1981, e xa hai dez que se acusou o mal estado das instalacións antes xestionadas por Kraft e agora pertencentes a Industrias Lácteas Asturianas, ILAs, con base en Anleo, Navia, e filial de Reny-Picot.

A leitería de Reme, fotografada no 2014 por Google.

    Dende que parou de funcionar, conha plantilla daquela de 49 persoas, a fábrica foi máis ou menos baleirada de canto tivera utilidade, saqueada, usada como parede para artistas gráficos afeizoados ou diana para lanzadores de pedras, pero os edificios e algunha cousa de menor utilidade ou máis difícil de saquear aínda queda en pé, como se pode observar na captura de Google de 2014 que deixo arriba.
    A súa situación ó pé do Río Pequeno, visible en toda unha ampla curva da LU-133, fai que a súa existencia e deterioro non pasen desapercibidos.

Datos catastrais da zona centrada na leitería.

    Agora afróntase o seu 'desmantelamento e demolición' nunha zona protexida que contribuiu a que estes dez anos foran pasando, aínda que o expediente está aberto só dende o 2015.
    No seu momento coñecíaa 'todo o mundo'. Hoxe hai moita xente en Ribadeo que non sabe onde está nin que son 'esas ruínas'.
   Por certo, que na zona houbo outra leitería, esta de tipo cooperativo, Mondigoleite, preto de A Ponte de Arante, que funcionou nun curto período a finais dos 80 do pasado século, nunha nave que hoxe é taller de automóbiles. Potencia e riqueza leiteira doutros tempos, non de hoxe.

Imaxe centrada na antiga Mondigoleite, co Santuario das Virtudes na parte superior esquerda.

Un tramo con accidentes

A N-642, en Openstreetmap.

O tramo entre Ribadeo e Porto, N-642, é dos que ten a marca de 'concentración de accidentes'. Non só ten curvas constantes, peraltes que ás veces non existen ou arcén que ás veces desaparece baixo a area e vexetación, senón que o piso é, por dicilo dalgún xeito suave, 'manifestamente mellorable'. É a isto ó que se refire a recente nota de prensa do concello, pedindo unha actuación que iguale ás xa realizadas na N-640, é dicir, de Porto cara Lugo. Outra cousa é a polémica que pode xerar na guerra de denuncias, reclamacións e desgaste que se mantén últimamente entre PP e BNG no concello.

A N-640, en Reme, no entronque coa Reme-vilamar (LU-133)

BARCIA QUERE QUE A CORPORACIÓN MUNICIPAL SE PRONUNCIE

Mellora na N-642

20/11/2017

O alcalde, Fernando Suárez, levará unha proposta ao vindeiro pleno ordinario para pedirlle á Demarcación de Estradas do Estado en Galicia a dotación dunha partida orzamentaria no ano 2018 destinada a darlle unha capa integral de rodaxe con aglomerado asfáltico á N-642, no treito comprendido entre Ribadeo e Porto. O rexedor subliña que o único que se fixo nos últimos 30 anos foi eliminar fochancas e parchear este importante viario que se atopa nunha situación deplorable.
Fernando Suárez explicou que "queremos levar esta proposición ao próximo pleno da Corporación para que se manifeste no senso de demandarlle ao Ministerio de Fomento que neste ano 2018, ten que dotar dunha partida necesaria para dar unha nova capa integral de rodaxe con aglomerado asfáltico á estrada N-642, e non soamente reparación das fochancas que é o que ven facendo ao longo destes últimos trinta anos".
O rexedor salientou que "hai que ter en conta que a N-642 entre Porto e Ribadeo vila, é unha infraestrutura moi utilizada para sacar o tráfico da Mariña polo interior da provincia, e tamén é un punto de encontro de moito tráfico que ven de Asturias".
Para Suárez Barcia "o estado deplorable no que se atopa fai que teña un risco para multitude de usuarios, e non soamente para os de vehículos de catro rodas, senón de xeito tamén moi importante para os motoristas e especialmente de xeito exponencial para os ciclistas dado a cantidade de grixo solto, as beiravías absolutamente sucias e cheas de grixo, que fai que o día menos pensado teñamos un accidente con consecuencias fatais".
O alcalde ribadense manifestou: "hai que ter en conta que nestes últimos trinta anos non tivo outro tratamento máis aló de remendos".
Fernando Suárez engadiu que "chama a atención que outro treito onde continúa esta N-642, é dicir a N-640 que vai por Porto, Trabada, A Pontenova e Meira, esa si tivo actuacións integrais que son as que pedimos agora nesta parte ao seu paso por Ribadeo. E queremos que a Corporación se pronuncie para demandarlle ao Ministerio de Fomento esta solución que non pode admitir máis demoras".

E máis auga

    O día do libro, con actos ó seu arredor, tamén en Ribadeo, a adxudicación das obras da residencia á UTE Anllar, a aprobación inicial do Plan Especial de Protección e Reforma Interior do Conxunto Histórico de Ribadeo (o curioso acrónimo PEPRICH) e as bolsas de chan edificable en Ribadeo ou o coleteo da marabunta nas Catedrais serán hoxe novas tratadas nos xornais. O retorno da choiva coido que non merecerá tal. A auga, a 'outra' auga, a da billa, non o será, pero fará de comentario de fondo en moitas conversas. Hoxe tiña pensado tratar calquera dos outros temas, pero levantarse e ter para o aseo persoal unha auga na que non se confía na súa calidade fíxome cambiar de idea.
    Pouca xente lembra que a recollida da auga de Ribadeo comezouse a facer hai tempo do rego de Vilaselán, desviándoo cara ó 'Pipelo', despois pasouse directamente ás Fontes do lobo, o seu nacemento por tras de Santa Cruz, para a recollida da auga: aínda están alí as casetas ben visibles e usables, casetas que teñen saído xa algunha vez no blog [o tema da auga, dende diferentes puntos de vista, foi tratado en moitas ocasións, como aquí]. Despois fíxose un encoro no río Grande, á altura da desviación para Noceda dende a estrada Reme-Villamar, e realizouse o depósito á beira da estrada segundo se sube a Santa Cruz. E, por último, cóllese auga do Eo, con moito máis caudal que o Grande, á altura de Vilarbetote, súbese a un depósito que se observa alí por riba da estrada que leva a Lugo, e de alí distribúese a Trabada e á Ribadeo, pasando polo depósito que está un pouco embaixo de Santa Cruz a unha altura semellante ó de Vilarbetote, e que se ve sobre a estrada Reme Vilamar ladeira enriba e que é onde se atopa a estación de tratamento. No mapa collido do Sigpac dispoño de xeito aproximado as tomas de auga en círculos en negro e os depósitos noutros máis pequenos en vermello claro. A conexión do depósito de recollida do Eo cos  de Santa Cruz fáise a través dunha traída que segue de preto o trazado da estrada a Lugo e que non está en moi bo estado, como amosan os continuos cortes por rotura, polo que sería necesario substituír (para o que non hai cartos) xa que se se repara de xeito integral nas zonas de rotura, a presión podería facer estalar en zonas algo máis altas e en xeral de más difícil acceso, o que levaría a reparacións máis complicadas e longas, co desabastecemento pertinente.

    Ben, o tempo hoxe non da para máis. A ver se mañá xa está dispoñible auga de mellor aspecto para o consumo.

Ribadeo natural: Reme

   Camiño da Veiga ou de Lugo, Reme queda ás veces como un par de curvas onde hai que poñer tento para non saírse da estrada niin darlle a outro coche. Coido que pasar por alí pensando en mirar para aprezar non é mala idea. Un par de fotos pode amosalo.

A saída da enseada amosa a ría en baixa, a lama das marismas e Asturias ó sur de Vilavedelle.

A ponte do FEVE marca un punto estreito para o río grande na súa desembocadura. O tren, por riba da auga, pero por baixo da estrada N-642, numeración collida despois da posta en pé da Ponte dos Santos, pois antes era a N-634.

Entre a Vía de FEVE e a antiga vía do tren mineiro, hoxe paso para a traída de augas a Ribadeo, un remanso do río forma unha marisma particular.

--

Ribadeo Natural

Mapas de Ribadeo

Hoxe por hoxe pódense atopar múltiples mapas de Ribadeo. Dende os de openstreetmap, pasando por Google maps ós mapas do concello, por non falar dos englobados noutras institucións como o sixpac da Xunta (ou o sigpac a nivel estatal) a Confederación Hidrográfica do Cantábrico (que inclúe medio concello, ó sur do Mondigo e chegando xusto ata o sur da illa Pancha, pero ten o mapa de todo), diversos visores da Xunta, como o básico da Información Xeográfica de Galicia, ou o Plan de Ordenación do Litoral, entre outros.
Ó que ía. O caso é que algúns deles, están mal. Aquí deixo algún, con pequenas (ou grandes) diferenzas entre eles:
O primeiro, da obra 'Ribadeo, terra, mar e xente, un homenaxe dos seus pícaros, publicado no 1983 no colexio Público Comarcal de Ribadeo:

O segundo, un 'mapa das parroquias' que se pode ver na páxina do concello e que estivo diante da oficina de turismo por anos, e que se diría copiado na división do dos pícaros:

O terceiro, dun mapa militar de hai case sesenta anos:

O cuarto, un dos planos do PXOM (o D4), un instrumento que coido que sería bo consultar por curiosidade a máis de por interese de propiedade:

 ... os dous primeiros, os que teñen división parroquial, non casan co nomenclator da Xunta. Un caso: Reme de Arriba, incluído en Covelas no nomenclátor da Xunta.

A auga sen domar volve ó seu cauce

A noite de sábado a domingo houbo na zona de Remourelle arrastres de terras, na estrada reme Vilamar, desprendementos, na Ponte das Virtudes (As Cruces) inundacións, pero onte pola tarde xa todo ía cara ó seu rego. As fotos dan conta de cómo baixaba a esa hora o río Grande na Ponte das Virtudes, ou un desprendemento que estaba sendo amañado a esa hora. Deu que falar nos medios, pero coido que no pleno de onte non se debeu dicir nada do tema. A auga causou unha certa sorpresa (nos medios) polos estragos qeu produxo, pero do xeito que choveu non debera causala, e parece que os labregos non estaban tan sorprendidos.
En fin, a outra foto de Ribadeo é dun xardín colgante en Ribadeo. Está no Cantón, e é silvestre. Ó mellor queda protexido polos sucesivos amaños do edificio dos Moreno, que por certo, deste mandato tampouco foi que se amañara de xeito integral.
E, como estamos antes das eleccións, unha nota dos dous últimos artigos doutro blog, un deles cun título que da idea dunha certa semellanza de pensamento con, por exemplo, o post de onte 'Comeza a semana de reflexión'

Half triatlón e cia.

   I Half Triatlón. Non comprendo o seu nome, co primeiro signo en números romanos (logo, latín),a primeira parte do nome en inglés, e a segunda, en castelán (non en galego). A nota de prensa de hoxe non o aclara. Os voluntarios son 'máis de cen' (pedían 150), e os participantes aproximaranse ós 500. O desenvolvemento, a mañá do sábado, e os puntos para ver a competición estenderanse ó longo de 100 km, polo que, se queres vela, tes espazo! (ver o recorrido en baixo)

O tríatlon (non está mal escrito, é outra lingua, a galega) ten efectos secundarios. Non só para os atletas e o público, de xeito directo, senón tamén para a hostalería de Ribadeo, e ata para os veciños da zona da Pega.

Imos primeiro polas notas de prensa do concello. Ista primeira é de hoxe mesmo:

A SAÍDA SERÁ DESDE A PRAIA DOS BLOQUES

I Half Triatlón Ribadeo

14/05/2021

O Concello ultima os preparativos para o I Half Triatlón Ribadeo, que se celebrará na localidade mañá, sábado. Preto de 500 participantes federados se darán cita nesta proba, que contará coa colaboración de máis dun cento de voluntarios “para axudar e sinalizar durante o percorrido”, segundo explica o edil de Deportes, Jorge Díaz Freije.

E subliña que "toda a proba está verificada co protocolo covid19. Agardamos que supoña un apoio importante esta fin de semana para os hoteis e restaurantes de Ribadeo".

O alcalde, Fernando Suárez, agradeceu "o apoio necesario e impagable dos Concellos de Barreiros e Trabada. Con todo, e aínda que é importante para o deporte, para Ribadeo e para a economía local, seguro que algunha molestia se pode ocasionar durante o sábado á mañá. Desde a organización, os colaboradores e mais o Concello de Ribadeo queremos pedir desculpas por anticipado ao tempo que solicitamos comprensión pola importancia do evento".

O Half Triatlón Ribadeo realizarase en dúas modalidades: Short e Half. Os participantes na Short nadarán 1000 metros, percorrerán 42 quilómetros en bicicleta e farán 10 quilómetros de carreira a pé. E na Half serán 2000 metros a nado, 81 quilómetros en bicicleta e 19,2 quilómetros de atletismo.

A saída da Short está prevista para as nove da mañá e a da Half para as 9:30 horas.

 A nota anterior é complementaria da nota de prensa de antonte. A notar que os cortes (poño ligazóns na nota para que se saiba a situación das estradas referidas) vai sar en máis lugares que os referidos, pois se non, volverían a Ribadeo polo mesmo lugar que van, e non é así:

DESDE AS 8:45 ÁS 14:30 HORAS

Cortes de tráfico

12/05/2021

O I Half Triatlón Ribadeo, que se celebrará este sábado 15 de maio, reunirá a 470 participantes. A proba ocasionará cortes de tráfico nas estradas LU-P-5207, LU 133 e LU-P-6103 polo que desde o Concello piden desculpas polas molestias que se poidan ocasionar. O concelleiro de Deportes, Jorge Díaz, sinala que haberá desvíos sinalizados.

O edil anunciou que "hai 470 participantes, para as dúas modalidades desta proba. Nunha das especialidades hai 330 e na outra hai 140, que é a máis longa".

Jorge Díaz subliñou que "vai haber varios cortes de estradas, sobre todo na LU-P-5207, que vai desde o colexio público ata o cruce de Vilela, onde hai un cruce coa LU-133, que é a que vai de Reme a Vilamar e chegará tamén o corte á LU-P-6103, que é onde está Vilamartín Grande e que limita con Trabada. Toda esa franxa estaría cortada ao tráfico, salvo excepción ou emerxencia, de nove menos cuarto da mañá e dúas e media da tarde".

O concelleiro de Deportes dixo que "queremos informar a toda a xente que normalmente faga uso desas vías, a esas horas, que van estar cortadas. Teñen outras alternativas tanto os que veñen a Ribadeo desa zona como os que viven neses lugares. Pedimos desculpas porque esta proba é moi importante, pero todo ten as súas trabas de organización".

Díaz Freije engadiu: "volver dar as grazas aos máis de cen voluntarios que fan posible esta proba, homes e mulleres que colaboran para levar a cabo esta importante competición de ámbito nacional, a través da Federación. Volvemos recalcar a boa colaboración cos dous concellos afectados, ademais de Ribadeo, como son Trabada e Barreiros, que colaboran incluso co seu voluntariado no seu ámbito. É de agradecer porque é necesario todo o apoio. Reiteramos que se manteñan todas as precaucións sanitarias".

O edil ribadense espera que "isto sexa un empuxe para o sector turístico, que algo lle poida aportar e que con esta iniciativa empecemos a fortalecer esta rede na que nos servimos todos. Esperamos que vaia ben todo na proba e que para o ano que ven se poida volver facer".

 A do día 6, polo contrario das anteriores, parece dar unha indicación do nome: a proba é nacional, logo ten certa lóxica que se se identifica nación = España, apareza o castelán no nome.

HABERÁ CORTES DE TRÁFICO E DESVÍOS ALTERNATIVOS

I Half Triatlón Ribadeo

06/05/2021

O Concello ultima os preparativos do I Half Triatlón Ribadeo que se celebrará o vindeiro 15 de maio. O edil de Deportes, Jorge Díaz, salienta a importancia desta proba nacional e o impacto económico que pode ter dado o alto nivel de participación.

O concelleiro ribadense lembrou que "o vindeiro 15 de maio se fará, por primeira vez, un triatlón de carácter nacional, a través tanto da Federación Galega como da Federación Nacional. O Concello colabora intensamente coa organización. É un percorrido moi transversal no senso de que toca o ámbito tanto urbano como practicamente todas as parroquias polas que pasa ou ten influencia, incluso ten bastante influencia noutros concellos como Barreiros e Trabada".

O edil de Deportes explicou que "a proba sae dos Bloques, ese entorno tan característico da ría de Ribadeo, aí faise a proba de natación e despois o percorrido en bicicleta pasa por Vilamartín Grande, sube toda a estrada que vai a Santa Cruz, dá a volta e regresa á praia dos Bloques. A continuación sairán cara ao faro, percorrendo unha distancia de 10 ou 15 quilómetros, dependendo das dúas modalidades que se corren dentro da mesma proba e rematará na praza onde está o Concello".

Jorge Díaz sinalou que "é transversal tamén tanto nas administracións como nestes tres concellos que toca, onde temos que dar as grazas aos máis de cen voluntarios que están apoiando a proba, ás distintas institucións e aos distintos Concellos. Queremos agradecer tanto a Barreiros como a Trabada toda a súa colaboración, desde o primeiro momento con voluntarios, ás dúas alcaldesas neste caso. Esperamos que vaia todo ben". 

Para Díaz Freije "loxicamente unha proba tan longa algún trastorno trae entón, desde ás nove menos cuarto da mañá ata as dúas e media da tarde, vai estar cortada a circulación nesa estrada. Queremos advertir que hai alternativas en calquera punto para que a xente se desprace sen ningún tipo de inconveniente. Estes días vaise poñer a sinalización e se hai algunha dúbida que chamen ao Concello para tratar de arranxalo o antes posible".

O concelleiro de Deportes subliñou que "é unha proba importante en todos os sentidos, tamén para o sector hostaleiro que nestas datas que estamos a sufrir os inconvenientes da pandemia tamén se viu afectado. É un pequeno impulso para empezar esta nova etapa que esperemos que vaia todo ben".

 A nota máis vella pedía voluntarios (150):

É PRECISO ANOTARSE NA ÁREA DE DEPORTES DO CONCELLO

Voluntariado para o Half Triatlón Ribadeo

20/04/2021

A organización do I Half Triatlón Ribadeo precida da colaboración de 150 voluntarios para o desenvolvemento da proba o vindeiro 15 de maio.

Desde a Área de Deportes do Concello solicitan "a colaboración de todas as entidades deportivas, clubs e asociacións ou voluntariado en xeral...posto que serán necesarios 150 voluntarios para os diversos cruces de carreira, e ao ser tan longa tentaremos incluso facer varias quendas para que non teñan que estar os voluntarios tanto tempo".

E engaden que "precisamos que os voluntarios estean ás nove da mañá no punto do percorrido que se lles indicará previamente. Algúns poderán estar un pouco máis tarde. E rematarían entre as dúas do mediodía e as cinco da tarde".

As persoas que estean dispostas a colaborar como voluntarios poden anotarse na Área de Deportes do Concello indicando nome e apelidos, DNI, data de nacemento, dirección de correo electrónico, dirección, número de teléfono móbil, talla de camiseta, club ou asociación á que pertencen, carné de conducir (os que o teñan) e dispoñibilidade de conducir. Desde a Concellaría de Deportes explican que “todos eses datos poden remitilos por correo electrónico a Área de Deportes do Concello. A inscrición tamén se pode facer chamando por teléfono á Casa da Xuventude ao 982 129 889".

A Área de Deportes mantivo un encontro cos presidentes das asociacións de veciños das parroquias polas que discorrerá esta proba. Con eles estiveron o concelleiro e o técnico de Deportes, Jorge Díaz e Iván López. 

O Concello ribadense colabora na organización do I Half Triatlón Ribadeo que se vai celebrar o 15 de maio. A proba é puntuable para o Ranking Nacional de Triatlón de Media e Larga Distancia e contará coa participación de máis de 500 atletas. 

   Por último, a explicación do que poñía ó comezo sobre a Pega. Resulta que hai un movemento veciñal reclamando amaños nas vías desa zona, rtendo recibido promesas, pero non feitos. Amañaron o camiño do cemiterio, pero non o resto. Pois onte mesmo estaban botando un pouco de alquitrán e grixo, insuficiente, pero un amaño, ó fin, e ante a pregunta dun veciño, a resposta foi clara: o tríatlon. Deixo algunha das fotos que me pasaron, onde non se observa o nome da rúa, pois por alí son algo escasos:

Que hai do meu? (II)

Pois iso: catro na sá. Xa se tratara o tema considerado 'de alta intensidade' porque afectaba direitamente ó peto dunhas cantas persoas (que procuraban solucionar 'o seu', aínda que fóra a conta do público, é dicir, a conta 'de todos'), e se pasaba a cousas 'de todos' e polo tanto, parece ser que 'de ninguén', que 'para iso están os políticos'. Ben, os entrecomillados anteriores son meus, igual que as frases entrecomilladas, e creo que representan unha realidade: a desafección do pobo polo común, que implica unha deixación de soberanía aproveitable por exemplo, para a instauración dunha ditadura mesmo a partires dunha democracia formal, algo do que non é a primeira nin a segunda volta que se fala no blog.
Case vacía a sá, comentouse unha moción de urxencia para facilitar a construción dunha depuradora en Reme, en terreo privado cedido ó concello, e outra en Porto, en terreo do estado, ambas tendentes a que a ría de Ribadeo sexa tratada como se merece, e ambas coa participación da Xunta e cesión posterior ó concello para o seu mantemento. Cun pequeno comentario a cargo do PP sobre a aposta da Xunta por Ribadeo, foi aprobado por unanimidade.
Outra moción de urxencia foi presentada polo PP para amaño e melloras na rúa S. Lázaro, correspondente á estrada LU5207, polo tanto, encamiñada a pedir á Deputación, a súa titular, o seu arranxo. Unha charla rematou incluíndo a estrada da Lodeira, LU5202, no paquete, así como a petición da transferencia das dúas, unha volta desligada a ponte do ferrocarril, por ser de titularidade máis complicada para o caso. A votación, unánime despois de varios cambios, non me deixou claro de calquera xeito a redacción final da moción.
Chegouse ó que considero fin da segunda parte do pleno, pois a partires de aquí sucederon tres cousas: o interventor cesou no manexo do móbil, houbo novas baixas no público, quedando reducido ó plural mínimo, e unha das persoas que marchou voltou a dirixirse ó pleno en relación a que 'marchaban pola presión', segundo fora citado en pleno por algún dos concelleiros, referíndose a que se sentían presionados pola audiencia, pero que a pesares de todo, farían a súa labor, o que deu lugar a un pequeno altercado con Tino (UPRi)
Tivo lugar despois a aprobación dunha declaración institucional sobre as pintadas do 'Juanín', que foi aprobada por unanimidade.
Deixo para a terceira parte o final do pleno.

Ribadeo, Ribadeo

Hoxe a prensa trae un artigo dicindo que as preguntas condicionan as respostas. Non é nada novo, como sabe a xente de propaganda e os que convocan os referendos. Tamén trae que foi descubverto un planeta habitable (mágoa, moi lonxe de nós). Xuntando ambas novas, e despois da entrada sobre o pleno de onte, poderiase preguntar se será posible a medio prazo que os ribadenses poidamos procurar aloxamento noutro lugar...
Ben, baixemos á Terra, e vexamos as novas de hoxe sobre Mª José Caride, Conselleira do territorio: resulta que portos estuda como ampliar a liña de atraque de Mirasol. En plena confrontación sobre o último recheo de Mirasol, saiu neste blog por varias veces que non se comprendía como se reducía 100m esa liña de atraque, deixando ademáis un resto inutilizable para algúns usos práticos (total, uns 150m). Pois agora, a fastidiarse. Quererán facer novas obras, gastando máis cartos, etc. O que si parece que queren é, antes das elecións, licitar a obra para non ter que entrar por Mirasol cando se ven do Vila vella ó centro polo paseo marítimo... deixei dito nun post anterior que eleccións mandan.
O dragado da ría, o 'integral', parece estar en mans do Principado (porque alí deixan botar a area do dragado máis achegada á costa, entendo). Aínda lembro nas xornadas sobre a ría celebradas na Veiga (nas 1as), cando se lle botaba á Xunta a culpa de que non houbera unha protección medioambiental adecuada da ría por parte do Principado... si, as verbas eran abondo máis longas e rimbombantes,pero a idea era esa. Vamos, o típico de botarlle a culpa ó veciño.
Tamén sae un novo anuncio de amaño da estrada Reme-Vilamar, con dúas curiosidades: non se concede cando se fixo máis forza para o tratamento 'total' da estrada, senón agora que case non se fala do tema, antes das eleccións, e ademáis será só no termo municipal de Ribadeo (alcalde PSOE) e non no de Barreiros (alcalde PP), como se a terra entendera de enfrontamentos políticos.
A autovía traerá o desenvolvemento a Ribadeo, di Caride. Ben, en boa parte é así. A cambio de que? como quedará a ponte para o paso de peóns, por exemplo? É certo, pero non é un absoluto. De feito, tamén nunha entrada moi anterior a esta aparece unha teoría que chamaba coido, do sal no zapato: Cando un zapato se molla moito, arrastra o sal do coiro, quedando unha marca. É certo que o sal acumúlase nos novos lugares, pero eso non quere dicir (máis ben ó contrario) que o zapato en conxunto vaia mellor así nin que o punto onde se acumulou o sal o esteña... En fin, filosofías que sei que non están moi en boga nestes momentos pero que coido que o estarán cada vez máis e que poñen no punto de mira o que é o progreso (co que se di que é progresar) e o que debera ser o progreso (o que é progresar, considerando a sustentabilidade, a distribución de bens, ...).
Tamén, 454000€ (máis de 75Mpts) son anunciados para a Pza. de España, contando ademáis da obra, unha fonte luminosa, rego automático, novos bancos, e algo que non entendo, 'instalación de novos servizos'. Pode que esto final sexa que van poñer servizos públicos no parque, pero non chego a máis e non sei se nalgún sitio está exposto o plan ou non.
Para rematar en clave de humor, crítica dunha foto cun sorriso. Na Voz de hoxe, edición papel (mágoa, non na web), aparece unha foto no parque que se pode sintetizar como: o alcalde, centrado e sinalando indicando un lugar á beira, a conselleira á beira non sinalda, consultando un papel allea á indicación, e na outra beira o secretario coas mans nos petos e un sorriso nos beizos. Aparece outra persoa, mirando ó alcalde, pero non a identifico.
... e unha consideración sobre o pleno de onte. Voltarán a cobrar os soldos do seu traballo ordinario alcalde e tenente de alcalde ata que en xuño haxa renovación no concello?

Coñeces Ribadeo? As fádegas, pisadas do encanto

Tras enterarme e invitarme copio (con pequenos comentarios engadidos ás fotos e o posicionado aéreo) nunha vez tres entradas do blog Mondigo, do IES Gamallo Fierros. Un lugar máis aconsiderar tanto polo interese cultural como para incluílo en rotas turísticas, por exemplo:

As fádegas, pisadas do encanto

O primeiro petróglifo de Ribadeo e o primeiro podomorfo da Mariña.
As  Anzas, parroquia de Cubelas (Covelas)-Ribadeo, no antigo camiño que ía de Salcedo ás Anzas, ao carón do río Grande, no lugar coñecido como As Fádegas, moi preto do castro das Pumaregas, foi noticia polo descubremento de petróglifos (gravados feitos en pedra ao aire libre): podomorfos e cazoletas. Dos que falaremos en vindeiros días.
Este ben cultural foi incluido no inventario de Xacementos Arqueolóxicos da Dirección Xeral do Patrimonio, co nome de “As Fádegas-as pisadas do encanto”, coa clave GA27051023, trala inspección do xacemento  polos técnicos do Servício de Patrimonio (data: 15 de xuño de 2011 ).
Por su posto que As Fádegas ten a  súa lenda:  Nunha rocha á beira do río  habita un Encanto, unha moza fermosa e loira que deixou as pegadas dos seus pés na laxe do camiño. Polo S. Xoán a moza aparéceselles aos que pasan por alí amosando a súa fermosura e mailos seus tesouros así como unha galiña coa súa rolada de pitos de ouro. A beleza da moza ou a cobiza do ouro, fai que a xente se achegue á rocha, o que provoca o seu encantamento, ficando para sempre no interior da rocha”.
Os petróglifos constitúen a expresión máis característica da arte rupestre galega. Un petróglifo é un gravado feito sobre as rochas ao aire libre; son plasmacións de diferentes motivos gravados nas rochas por mor dunha técnica que conxuga o picado e maila abrasión para delimitar sucos ou concavidades que configuran as representacións.
A súa tipoloxía é ampla e variada, pero pode resumirse en dous tipos: figurados (antropomórficas e animalistas) e non figurados, entre os que destacan os podomorfos e cazoletas das Fádegas.
As pisadas, pasadas, pegadas ou podomorfos (plantae pedum) é un dos tipos de petróglifos máis intrigantes e menos estudados de Galicia. Estas gravaduras de As Anzas (Cubelas) reciben o nome de “As pisadas do encanto”, situadas nunha zona coñecida como As Fádegas. Nesta rocha hai polo menos catro pegadas de pé (segundo Patrimonio), con distintas medidas: 50, 43, 41 cm.  A que se debe este motivo na Prehistoria?  Hai moito debate… a veneración das divindades, espíritus dos antepasados, símbolo de ofrenda e devoción, a toma de soberanía por parte dos homes, boa sorte para a caza, búsqueda da fertilidade feminina… No vindeiro artigo: as cazoletas.
Rematamos a información dos petróglifos das Fádegas (As Anzas-Cubelas), cun tipo de petróglifos coñecidos co nome de cazoletas ou cazoliñas.
Denomínase cazoleta a un oco artificial excavado na superfície dalgunha rocha, xeralmente semiesférica. Son motivos rupestres moi frecuentes, en tódalas épocas e latitudes.
Nas Anzas hai dúas cazoletas de 12 e 16 cm de diámetro. Son múltiples as hipótesis sobre a funcionalidade das cazoletas: as cazoletas poderían haber sinalado un espazo sagrado prehistórico, recipientes para ofrendas, lugares para recoller a chuvia vinculada ó mundo ritual, símbolos de carácter sexual feminino, receptáculos de sacrificios, cartografías…
Emilio Piñeiroa Lozano

O lugar, nas Anzas

Podes comprobar a túa pegada e comparar ...

Non é tan clara como a anterior, pero ...

Vista do sigpac da zona. O lugar sería na cruz; a estrada na parte superior esquerda, LU.133, a estrada Reme-Vilamar

Preguntas. As municipais están aí. Quen non quixera saber?

- Preguntas

 As municipais están aí. Quen non quixera saber? -

    Dúas notas previas:

    - Para poder concretar, poñamos que escribo dende Ribadeo, mirando a Ribadeo, pero algo semellante pode ser escrito en calquera punto de Galicia e de España, mirando para o concello correspondente.

    - O artigo non pretende ter unha profundidade nin lanzar un programa, só influir en que os programas podan ser máis pensados, máis achegados á xente e tamén máis cribles.

   Comecemos. Cal é 'o Ribadeo que queremos' de cada partido? Non se trata de dicir 'que sexa bonito' ou 'que se viva ben', senón de especificar as liñas e condicións que estimas para poder achegarse un pouco máis a ese 'bonito' ou 'bo vivir', os criterios nos que se basan esas liñas mestras, algo que se poda ver claramente, medir, establecer se se cumpriu ou non, que permita o control da xente e facilite a súa -nosa, de todos- participación. A mira de facelo así é medrar como sociedade ó tempo que se estuda e discute o que lle ven ben ó pobo e como obtelo. Algo que é o contrario de ter un arma arroxadiza ou un instrumento para ganar eleccións.

    Así pois, poderán xogar os nenos nas rúas? Hoxe por hoxe as rúas non son para os nenos, hai parques que en outros tempos non había, e parece que con iso chega. É así?

    Ven sendo algo tradicional querer deixar obras feitas, e esquecerse do mantemento e bo uso do que xa hai, perdendo tempo e cartos. Que se pretende aproveitar do que hai e como?

    Dous temas en parte relacionados: Que se pretende facer para evitar a xentrificación? Hai días unha nova daba nota de que non hai quen alugue para o ano, só para o verán, o ruído está presente en todo o centro (aínda que máis nuns lugares ca noutros), o verán parece que non se fixo para quenes residen en Ribadeo, procúrase un 'turismo de calidade' (= de 'caridade', máis caro)... e, ó tempo, as parroquias están perdendo poboación. Enténdese o por que pasa? Hai propostas para mellorar a vida nas parroquias? A redistribución vila-campo? Que se prevé para acoller ó turismo sen xentrificar á poboación actual? Que directrices hai para conseguir un turismo enriquecedor da vida da xente, non de determinada xente en prexuízo dos máis? Como afronta a crise da vivenda?

    Como vai favorecer o desenvolvemento industrial? Un territorio equilibrado?

    Como se vai enfrontar o cambio de mobilidade para ter maior/mellor uso para os peóns, dos trasportes públicos (se os hai...) ou da bicicleta e menor do coche? O tren cada vez é menos tren: 4 servizos diarios dende e cara a costa galega a alguén lle poden parecer abondo, 2 cara a costa asturiana, imposible. En calqueira caso, abondo menos que o servicio de bus. E iso, na rasa costeira. Cara ó interior, que poboación queda a menos de 1 km dun transporte público con dúas viaxes de ida e dúas de volta ó día? Toda. E vai facerse algo?

    Algunha proposta para rematar o mandato cunha Torre dos Moreno rematada e con algún resquicio de patrimonio de todos?

    Ou decrecemento ou crise... Como afronta o decrecemento cada partido?

    A estrutura en concellos non está pensada para enfrontarse directamente a temas como a guerra ou a xubilación e as pensións. Pero si axudaría saber ideas concretas dos diversos equipos en confrontación sobre estos temas. Máis que nada para que as concentracións diante da casa do concello saiban que esperar de dentro do edificio.   E o impulso dun plan de ordenación da natureza na ría de Ribadeo? (de Abres á Illa Pancha, da Lieira a Reme, claro!) Sostibilidade ambiental, e non só na ría: para afrontala en todo o concello fai falta acción a partir de toda a poboación. Como se vai enfrontar?

    E por último, como sabemos que as respostas corresponderán cos feitos na medida do posible?

    E unha idea: copiar un bo programa dos máis (mesmo de convocatorias pasadas ou doutros lugares) non ten por que estar mal, sempre e cando non sexa algo cosmético, senón sentido, explicado e mesmo recoñecido que outra xente tivo primeiro esa idea.

Programa eleitoral da UPRI - 2007

(extraído do seu blog) 101 medidas para transformar Ribadeo 

“O Ribadeo que queremos está nas túas mans” 101 medidas para transformar Ribadeo 

1. MEDIOAMBIENTE 

1. Continuación da senda costeira E-9 en todo o Territorio Municipal , creación e sinalización de novas rutas de sendeirismo. 2. Executar o proxecto de recuperación como senda verde a ruta do antigo tren mineiro de Vilaodrid. 3. Creación dunha planta de tratamento de residuos agrarios. 4. Aplicación da Axenda 21 Local. 5. Novo Plan Municipal de Residuos (PMR) contemplando: • Creación de compost. • Eliminar contenedores casco urbano. • Recollida neumática. • Separación de aguas fecais/fluviais. • Adquisición dun camión de limpeza viaria. • Adquisición dun camión lavacontenedores. • Adquisición dun camión baldeador. • Fomento da ampliación da recollida selectiva. • Plan anual de educación ambiental (xornadas, conmemoracións, celebracións…). . Instalación do servizo de limpeza viaria en Rinlo. 6. Creación dun bosque-escola no entorno da “Casa da Ría”, a súa reapertura durante todo o ano e posta en marcha do teléfono verde. 7. Limpeza y repoboación con alevins de troita e reo dos ríos do Térmo Municipal. 8. Apoio á recuperación e rehabilitación de hórreos, pombais e muíños. 9. Creación de tres novos parques: un infantil, outro para educación ambiental con material reciclado e un xuvenil. 10. Creación dunha gran zona verde de expansión no casco urbano. 11. Fomento e protección da ría, así como a repoboación da súa marxe con especies autóctonas. 12. Execución dos proxectos de rehabilitación de antigos muíños: regato, vento e mareas. 13. Atención permanente a Áreas Recreativas de parroquias. 14. Construcción do saneamento en tódolos núcleos rurais. 15. Recuperación do río Vilaselán e a súa desembocadura como zona de ocio. 16. Instalación de depuradoras biolóxicas en Vilaselán e Rinlo e nova construcción en Porto. 17. Catalogación e protección de árbores centenarias. 18. Recuperación da antiga fábrica de algas de A Vilavella para “Casa das cunchas” 19. Eliminación da taxa por recollida de enseres. 

2. URBANISMO E INFRAESTRUCTURAS 

1. Aprobación dun PXOM e dun PEPRI. 2. Construcción do Polígono Industrial. 3. Creación do Xulgado de 1ª Instancia. 4. Construcción de novos aparcadoiros no casco urbano, un para vehículos pesados. 5. Peonalización de novas rúas. 6. Reparación e ampliación de beirarrúas no casco urbano e mellora e adecentamento dos accesos. 7. Apertura de novas rúas na zona de expansión do casco urbano. 8. Creación do servizo de resposta ao cidadán a través de INTERNET (Servicio de Atención ao Cidadán) oficina virtual. 9. Acceso gratuito a INTERNET universal, tamén para a zona rural. 10. Rehabilitación do casco histórico e da “Torre dos Moreno”, cedéndose locais para subdelegacións. 11. Adquisición de edificio para Centro de Desenvolvemento Comarcal. 12. Remodelación do entorno da Capela de San Roque e do Colexio Sagrado Corazón. 13. Novo alumeado para Amador Fernández, Avda Asturias e Avda Galicia e O Xardín, mellorando o alumeado público en parroquias e resto do casco urbano. 14. Actuación no entorno do Polideportivo e Avdas de Luarca, Paco Lanza e IES Dionisio Gamallo 15. Construcción de servizos públicos no Parque San Francisco 

3. VÍAS DE COMUNICACIÓN, TRÁFICO E SEGURIDADE CIDADÁ 

1. Construcción de novos aparcadoiros no casco urbano, un para vehículos pesados. 2. Construcción dunha segunda ronda polo borde do litoral para conectar coa circunvalación por Vilaselán. 3. Proxecto da estrada de segunda circunvalación. 4. Asfaltado en parroquias de vías con aglomerado e cunetas en formigón 5. Mellora dos accesos ao Punto Limpo e Depósito de Escombros 6. Mellorar as comunicacións Porto-Casco Urbano 7. Ensanche estrada de Ove-As Aceñas e pontes de FEVE 8. Finalización da estrada Reme-Vilela. 9. Eliminación de tódalas barreiras arquitectónicas e facilitar o acceso de persoas con discapacidade ás praias do concello mediante a construcción de servizos e accesos adecuados 10. Loita contra o tráfico de drogas e prevención do seu consumo. 11. Redacción dun plan de tráfico. 12. Realización de xornadas de Educación Vial. 13. Facer de Ribadeo sede de xornadas de Seguridade para Policías Locais. 14. Instalación de semáforos. 15. Creación dun GRUMIR profesional. 16. Adquisición dun camión contraincendios dotado dunha escaleira para acceder a edificios de máis de sete alturas. 17. Adquisición dunha nova desbrozadora de pistas para zona rural. 

4. EDUCACIÓN E CULTURA. 

1. Creación do Consello Escolar Municipal. 2. Transformación do Observatorio Astronómico da Casa da Ría en Planetario e adquisición dun novo telescopio para cursos de astronomía. 3. Ampliación da oferta educativa: Solicitude de ampliación de estudos de Galego para a Escola Oficial de Idiomas. 4. Potenciación do centro integrado ocupacional (para dar saída aos alumnos que no obteñan o graduado en ESO). 5. Apoio aos centros educativos (celebracións, xornadas, seminarios, programas europeos…) e programación de actividades en colexios despois da xornada escolar. 6. Fomento da lectura a través de bibliotecas na zona rural e nas praias con bandeira azul (bibliopraia) 7. Facer de Ribadeo sede de congresos de profesionais en temporada baixa e sede permanente de cursos de verán; firma dun convenio estable coa EGAP, Colexios Oficiais e as tres Universidades galegas. 8. Posta en marcha e potenciación da “Casa da Xuventude”. 9. Creación dunha Fototeca na antiga “Casa Viejo Pancho”. 10. Adquisición e rehabilitación da Aduana Vella para creación dunha Escola Náutica. 11. Posta en valor do cine-teatro: rehabilitación e ciclos de cine. 12. Fomentar o censarse en Ribadeo (obxectivo pasar a máis de 10.000 habitantes que de feitoo xa existen) a través de campañas informativas con incentivos e como consecuencia solicitude de creación da Comisaría de Policía. 13. Creación da Casa da Música. 14. Potenciación da Banda e a Escola de Música a través de cursos especializados e ampliación de estudos musicais 15. Acercamento da cultura ás parroquias e potenciación das comisións de festas locais. 16. Potenciación da Granxa Escola Pedro Murias. 17. Fundación dun museo 

5. SANIDADE E SERVICIOS SOCIAIS. 

1. Construcción de novas vivendas e rehabilitación das do casco histórico para xóvenes. 2. Atención a persoas dependentes e creación dun grupo de voluntariado. 3. Ampliación da oferta de plazas de Gardería Infantil e creación do servizo de recollida e entrega a domicilio. 4. Creación residencia da Terceira Idade. 5. Creación dun parque para a Terceira Idade. 6. Servizo de autobús para asistencia á Piscina Municipal (xubilados) 7. Servizo de soterramento gratuito en todolos cemiterios do Térmo Municipal. 8. Incentivar o Centro de Día: . Servizo de comedor. . Adecuación dun local para ximnasio. 9. Incentivar o Hospital-Asilo: . Ximnasia Mantemento. . Servizo Fisioterapeuta e callista. 

6. DEPORTES E ASUNTOS MARÍTIMOS. 

1. Creación dunha gran zona deportiva e de ocio en Vilaframil que conteña: . Dous campos de fútbol: un con herba artificial . Un polideportivo. . Unha pista de atletismo. . Dúas pistas de fútbol sala . Dúas pistas de baloncesto . Dúas pistas de tenis . Dúas pistas de padel 2. Habilitar área recreativa de Vilaframil para refuxo de pescadores e Centro de Recursos de pesca deportiva marítima. 3. Fomento dos deportes náuticos. 4. Apoio a clubes deportivos, ao Clube Náutico e clubes de deportes náuticos. 5. Fomento do deporte de base. 6. Contratación dun licenciado de INEF para ximnasia de mantemento a adultos e dirección de escolas deportivas. 7. Solicitar a Escola de Náutica para Ribadeo. 8. Creación dun edificio para deportes náuticos. 9. Construcción dun segundo porto deportivo (o actual está saturado, incluso con os novos pantaláns) en “A Vilavella”. 10. Reparación e ampliación do Polideportivo Municipal. 11. Creación da Concellalía do Mar e Asuntos Marítimos. 12. Fomento dos deportes de praia e organización de campeonatos. 13. Creación dun campo de tiro olímpico en Obe (antigos terreos do vertedoiro municipal). 14. Potenciación do Aeródromo de Vilaframil con apoio institucional para realizar actividades alternativas. 15. Creación dunha pista polideportiva na Vía transversal. 

7. TURISMO, MERCADOS E PRAZA DE ABASTOS. 

1. Potenciar a Praza de Abastos e o mercado semanal. 2. Proxecto de Excelencia Turística: “Q” calidad turística para establecimentos hoteleiros. 3. Renovación da páxina WEB MUNICIPAL e inclusión de tódolos establecimentos hoteleiros. 4. Apoio á creación dunha Estación Náutica. 5. Fomento das relacións cos Centros Galegos. 6. Edición dunha nova Guía de Comercios e Servizos 7. Fomento da celebración de Xornadas Gastronómicas entre os Establecimentos hoteleiros. 8. Impulso para a creación do Patronato de Turismo: “ A Mariña Lucense” 9. Creación dun mirador desde Calvo Sotelo á Capela de S. Miguel. 10. Posta en valor do Castro de “As Grobas” 11. Potenciación zona de “As Catedrais” mediante: . Construcción dun parking. . Autocar desde oficina de turismo para praias. . Acceso desde “Os Castros”. . Instalación dunha oficina de turismo .Construcción dun centro de interpretación

A ría e o ártico

Despois do premio Nobel a Al Gore, é lóxico que se lle de algunha volta ó tema da contaminación e cambio climático. Volve hoxe, por exemplo, a saír na prensa que nunha xeración quedamos sen xeo no Ártico. Eso fará que a temperatura media do mar aumente máis rápidamente (aínda que non houbera desxeo na antártida), que suba o nivel do mar en consecuencia e que a ría poda ter máis calado, evitando paisaxes como a que poño hoxe, tomada a semana pasada en Reme. Non sei se será bo para a ría, pero estou seguro que será malo para nós.
Poño asemade unha imaxe escaneada do envoltorio en cartón dunha lata de conservas. Da indicacións de que todo é reciclable, pero... o caso é que para eso hai que botalo no contedor adecuado, cada cousa por separado, e darlle máis enerxía. É unha ventaxa que sexa reciclable, pero a lata e o envoltorio levan materiais, e aínda que sexa para reciclar, require tamén un transporte. É dicir, mentras que se usen latas, aínda mellorando os procesos, imos seguir emitindo contaminación ó ambiente. Que facemos? Non usar latas? Lémbrome agora da historia da illa de Pascua: desenvolvemento, aumenta da poboación, esgotamento dos recursos por sobreconsumo e logo baixón no nivel de vida, número de habitantes, fame ... por non ter os medios para manter o consumo aínda máis baixo dos niveis ós que chegaron para máis persoas.
A nivel humanidade, sempre houbo problemas de supervivencia e ameazas. Serán os problemas que temos agora os definitivos? Pode. Mentras que o averiguamos, podemos ir facendo práctica de vida responsable (máis que de 'consumo responsable') ... eso nunca ben mal.

tormenta toponímica sobre a ría de Ribadeo

(artigo publicado en 'La Comarca del Eo' de 20090725 por Victor Moro)

... a lembrar que se pode ampliar...

Outras anteriores do mesmo autor sobre o mesmo tema:

MIRANDO MÁS LEJOS

Firma: VÍCTOR MORO

Toponomicidio

PASARON varias décadas desde que algunas personas del occidente asturiano y sus municipios ribereños con la ría de Ribadeo pusieron en circulación un nuevo topónimo, que difundieron con amplitud en todas sus comunicaciones y propaganda turística con especial proyección en las páginas de Internet, ante la pasividad y laxitud oficial ribadense. Así surgió lo de «ría del Eo», que alcanzó fortuna en mapas erróneos y medios de comunicación y fue acogido calurosamente por el Gobierno del Principado, que ahora pretende oficializarlo, incluyéndolo en la toponimia de Vegadeo y Castropol.

Quien siga la cartografía española a través de los siglos y las cartas náuticas vigentes, conoce que la denominación geográfica legal, histórica y consuetudinaria del estuario que acoge al río Eo no es otro que el de ría de Ribadeo, ría que, como todas las de España, toma el nombre de la población más importante de su litoral. Pretender modificarla por un capricho provinciano no es posible legalmente, pues las facultades sobre toponimia transferidas a las comunidades autónomas alcanzan solamente al uso de la lengua vernácula cuando es aplicable, que no es el caso.

Al Gobierno gallego le corresponde la defensa de los derechos históricos de Ribadeo y no dudamos que lo hará previo dictamen de su Comisión de Toponimia, que cuenta con toda clase de antecedentes para confirmar, de una vez por todas, mediante comunicado oficial público, que la denominación correcta y única es ría de Ribadeo, oponiéndose, por infundada, a la pretensión asturiana.

Es lamentable que las relaciones entre ambos gobiernos autónomos se vean entorpecidas por estas diferencias pueriles. Bastante tienen con ocuparse de acciones conjuntas a favor del desarrollo social y económico de ambos territorios. Para eso sí que deben unir esfuerzos y abandonar guerritas idiomáticas estériles. Las comarcas asturianas del occidente hablan gallego. Si se quiere, un gallego con variantes y modismos propios, pero esencialmente gallego. Mas si a juicio del Gobierno asturiano es necesario yugular esta contaminación lingüística, pueden montar ikastolas para imponer el bable-astur. Con la inmersión de unas cuantas generaciones, problema resuelto.

La Voz de Galicia, 26/04/2005

tribuna libre

Falta sensatez en la ría de Ribadeo

VÍCTOR MORO

El semanario La Comarca del Eo, continuador de las tempranas publicaciones periódicas de la villa que se remontan al siglo XIX y que alcanzaron en su día el decanato de la prensa provincial y el vicedecanato de la española, sigue manteniéndome en contacto con mi patria ribadense. Bien es cierto que nuestro actual semanario no alcanza ni en continente ni en contenido a las publicaciones pretéritas, siguiendo así el tono crepuscular que caracteriza el devenir cultural, administrativo y político de la villa en franca pérdida de identidad, agobiada por un urbanismo desaforado falto de ordenación y transparencia que alcanza no sólo al núcleo urbano sino también a sus más hermosos parajes naturales, ría incluida. Todo sucumbe ante el progreso incontrolado y amenazador.

Ninguna otra villa gallega de sus características ha perdido tanto nivel funcional, administrativo y político como Ribadeo. En los años cuarenta tenía dos hospitales privados y cirujanos prestigiosos a donde acudían pacientes de los municipios gallegos y asturianos circundantes. Hoy no cuenta con la más mínima dotación hospitalaria e incluso carece de especialidades fundamentales. Su rango marítimo descendió al desaparecer la Comandancia de Marina y de poco sirve su creciente tráfico portuario con Aduana Principal de la Provincia, último vestigio de la Comandancia de Carabineros fulminada en 1936. La sección de Tráfico de la Guardia Civil también fue trasladada. El Juzgado de Instrucción fue eliminado y judicialmente depende de Mondoñedo, a donde se ha de acudir no sólo para dirimir pleitos, sino para rezar en penitencia por tanto abandono?

En esta sucesión de marginaciones se anuncia ahora la posibilidad de cambiar la toponimia de la ría por decisión del Gobierno asturiano, que pretende sustituir el substantivo Ribadeo, referido a la villa más importante de su ribera, por el de Eo, en alusión al río que en Vegadeo (antes Vega de Ribadeo) allí desemboca, olvidándose del Suarón, del arroyo de Berbesa que lo hace en la hermosa ensenada de La Linera o del Grande en Reme o de los regatos que bajan a las Aceñas o a la Villavieja desde Ove. Si de ríos se trata, por análoga incongruencia y para contento de localismos trasnochados, bien pudiéramos rebautizar la toponimia oficial como ría del Eo, del Suarón, del Fornelo, del Grande y de los "grandes expresos europeos", como diría mi querido Pepe Parga.

La contumacia del Gobierno asturiano en su afán de modificar la toponimia carece de todo argumento histórico o geográfico. Además no tiene competencia para hacerlo. Obedece exclusivamente a calenturientas ensoñaciones localistas de seudo intelectuales o politiquillos, que se cuentan con los dedos de una mano, a los que la sociedad ribadense nunca prestó atención ni concedió importancia, pero a los que va llegando el momento de responder contundentemente por parte del Ayuntamiento y de la Xunta de Galicia, fijando su posición definitiva sobre este diferendo, sin dejar lugar a dudas.

El Instituto Geográfico Nacional, máximo organismo sobre toponimia oficial, en su reconocido Mapa 1: 50.000, de obligada referencia, denomina al estuario donde desemboca el río Eo, como ría de Ribadeo. En un trabajo de Gonzalo Anes, director de la Real Academia de la Historia, asturiano de Trelles-Coaña, confirma que en las colecciones de mapas de la Academia hay una amplia muestra de aquella denominación y cita, en el mismo sentido, el Atlas Marítimo de España de Vicente Tofiño (1789) o el Diccionario geográfico-estadístico de España y Portugal, de Sebastián Miñano, tomo III (1826), que al describir el río Eo señala su condición de divisoria asturgalaica "por espacio de tres leguas y media formando la ría de Ribadeo, a cuyo extremo está la villa de este nombre que es la primera de Galicia por aquella parte". Pascual Madoz, en su Diccionario, tomo XIII 1849, dice literalmente: "Al llegar al lugar y barca de Porto desemboca en la ría de Ribadeo".

En la Carta Xeométrica de Galicia de Domingo Fontán (1854), primer mapa de Galicia elaborado con métodos científicos, también se recoge el estuario donde desemboca el río como ría de Ribadeo y la misma denominación utiliza Otero Pedrayo en su Historia de Galiza, Editorial Nós, Tomo I pág. 145 (donde figura el mapa que ilustra esta página), al describir la rasa mariñana lucense. También el Servicio Geográfico del Ejército, en la Cartografía Militar de España, Mapa General 1: 50.000 L Ribadeo 9-3 (10) dice ría de Ribadeo.

Confirman lo anterior las cartas náuticas nacionales y extranjeras que siempre prestaron especial atención al portulano ribadense para mejor guiar la entrada en la ría entre Arnao y Las Carrallas. El Instituto Hidrográfico de la Marina sigue suministrando su carta 407 de la ría de Ribadeo y también está vigente la número 1096 del Almirantazgo Británico (Admiralty Charts), de reconocido prestigio y utilización por los marinos de todo el mundo. Los navegantes saben bien dónde está la ría de Ribadeo, pero ignoran la situación de la ría del Eo, hoy sólo en la imaginación calenturienta de unos pocos. Y la ignoran, pura y simplemente, porque no existe.

En La Comarca leo que el Gobierno gallego "no descarta denominar ría del Eo al estuario ribadense" y que el director general de Promoción Lingüística del Principado anunció en Vegadeo que en la "inminente revisión toponímica de Castropol y Vegadeo se hará oficial el topónimo ría del Eo". No creo que la Xunta de Galicia cometa el gravísimo error de admitir la modificación del topónimo ribadense, que viene avalado por la tradición y por la historia, pues todas las rías llevan el nombre de la población más importante de su ribera. Así, la ría es de Vigo y no del Verdugo; de Vilagarcía y no del Ulla; de A Coruña o de Ferrol y no del Mero o del Xubia; de Viveiro o Foz y no del Landro o Masma; de Avilés, Ribadesella o Bilbao y no del Alcores, del Nalón o del Nervión. Por todo ello creo totalmente innecesario el pronunciamiento de la Comisión de Toponimia de la Xunta, pues no puede ser otro que el de la confirmación de ría de Ribadeo. Cualquier otra denominación carecería de rigor legal, histórico y consuetudinario. Y si el Gobierno asturiano comete la tropelía anunciada, tanto Xunta como Ayuntamiento de Ribadeo, actuando al unísono, deben recurrir a las instancias correspondientes para evitar esta ingerencia inadmisible.

Esta "aldeanada" de ría del Eo creo que nace en Madrid en reuniones de los Amigos del Eo, en la nostalgia de la tierra lejana. Todo apunta que allí, entre algunos, se coció el fermento localista de la reivindicación que el Gobierno asturiano asumió como propia. En mi infancia y juventud ribadense la convivencia entre los pueblos de la ría era perfecta. Sólo se quebraba en los encuentros de fútbol entre Ribadeo y Vegadeo que ni el propio Escartín conseguía controlar. En los campeonatos del occidente asturiano nuestro paso por Vegadeo entrañaba peligro. Pero fuera de esto, el Instituto de Ribadeo forjó entre nosotros una amistad verdadera que se mantuvo siempre. Desde Tapia y Barres, pasando por Figueras, Castropol, Vegadeo y Puentenuevo acudían los jóvenes de la comarca cruzando la ría que, entonces, nadie consideraba del Eo. En la Escuela de Náutica y Comercio de Ribadeo, también desaparecida, se formaron capitanes de Ribadeo, Figueras, Castropol y occidente astur que tanto prestigio alcanzaron en las mejores navieras europeas. Sólo ahora cuando surgen reivindicaciones partidarias, hasta entonces irrelevantes, se rompe aquel clima de concordia. Las gentes de la ría constituíamos una unidad social y económica consciente de la suerte común en torno a la ría, que siempre unió y nunca separó, hasta que la política de campanario provocó una Resolución de Gobernación, fijando la linde entre Galicia y Asturias en la mediana de la ría, partida artificialmente en dos.

Esta actitud reivindicativa del Gobierno asturiano se manifestó también por su oposición a los rellenos portuarios en la ribera ribadense. Y no les faltaba razón, pues fueron realizadas sin respeto alguno al litoral ni a los canales que las fuertes corrientes modifican por obras cuya repercusión no se valora previamente. Pero donde el ridículo alcanza límites inenarrables es en la cuestión idiomática tras la que sospecharon una actitud colonizadora de la Xunta gallega.

Bien es sabido que con anterioridad al trazado de Nueva Planta de Felipe V, Galicia alcanzaba por Asturias hasta el Navia, por León hasta la comarca del Bierzo y por Zamora hasta Sanabria. Se trata de una realidad histórica contra la que nada pueden las imposiciones administrativas ni políticas. El habla, "A Fala", como dicen de la del occidente de Asturias, es del pueblo y es precisamente el pueblo quien la cultiva y mantiene como patrimonio propio. Y "A Fala" del occidente astur es gallego, con sus modismos y con sus variantes, pero esencialmente gallego, incluso más puro en algunos términos que el propio gallego normativo. Don Dámaso Alonso estudió el gallego de los Oscos, que aconsejo repasar para ilustración general. En la toponimia de la zona está presente el gallego frecuentemente: Figueras es para todos, gallegos y asturianos, "As Figueiras" y Vegadeo "A Veiga", sin que por ello nadie renuncie, antes al contrario, de su condición gallega o asturiana, que el hecho fronterizo refuerza todavía más.

Es necesario proyectar sensatez sobre los fervorines localistas y acatar la realidad idiomática, histórica y geográfica. En todo ello, a ambos gobiernos cabe una tarea común de entendimiento constructivo trabajando por el progreso cultural y económico de ambos territorios limítrofes. Ahí es donde deben volcar esfuerzos y por lo que hace a la Xunta de Galicia considerar la situación de Ribadeo necesitado de impulso oficial en el campo judicial, sanitario, marítimo y de localización industrial y comercial, aún hoy sin un polígono de asentamiento. Una reunión del Gobierno gallego en Ribadeo podría hacer realidad tantas esperanzas. No dudo que sería bien recibido.

El Correo Gallego, 23/04/2006