Pensamentos lixeiros para agosto: non tan lixeiros! Homenaxe a Dionisio Gamallo

    Mañá comeza. Homenaxe a Dionisio Gamallo. Si, o que ten adicado un busto no parque. Esta fin de semana e no comezo do curso no IES de Ribadeo Dionisio Gamallo. Deixo o díptico e tamén a contribución que sairá na Comarca mañá, no número adicado á homenaxe.

Barón de Porcillán

    Cando hai algún tempo Manuel Valín pediume a participación nesta homenaxe colectiva, por unha parte sentínme distinguido e por outra enxaulado, e tendo ambas as partes relacionadas, non me quedou outra que asentir.

    Non son, nin moito menos, especialista en Dionisio Gamallo, polo que para afrontar a situación, en primeiro lugar, lembrei os meus propios coñecementos sobre el, que xa baía escasos, e lembrei asemade que non se pode dicir que sexa ‘dionisíaco’. Nin nos sentidos do dicionario nin tampouco como seguidor ou forofo de Dionisio; miro a súa figura con certa distancia: unha persoa, e máis se é de ampla traxectoria coma el, sempre ten puntos que non son tan claros. É o  que fai extraordinarias ás persoas: que chegando a acadar metas sigan a ser humanas.     Neste sentido cheguei a algunha cousa que del escribe Daniel Cortezón:

p.304, l.14: ‘(...) por esas fechas, no obstante, ya está decidido a abandonar su aventura de lo que denominaba “quijotismo agrícola-ganadero” en el Instituto Laboral Rodríguez de Valcárcel, de Ribadeo (..)’ [referíndose ó escrito nunha Comarca de 13/12/1959 por Dionisio Gamallo]

    p.366, 1º punto e aparte: ‘En octubre de 1955 solicita el puesto de Director del Instituto Laboral de Ribadeo, y en su curriculum argumenta que: “A lo largo de muchos años he teorizado amor a mi pueblo. Como teorizar es cómodo, y tal vez frívolo, secretamente deseaba que la vida me proporcionase ocasión de poder demostrar que mis sentimientos no eran literatura. Esa ocasión de poner en práctica la buena ley de mis afirmaciones, surgió recientemente, a crearse en esa Villa un Instituto Laboral...”. Insiste afirmando que “aún teniendo que sacrificar personalmente conveniencias de varia índole (sociales, intelectuales, económicas), no dudé un momento en realizar lo que creía un deber, deber gozoso y compensador: pedí ir a Ribadeo, pleno de entusiasmo, con mi probada vocación hacia la rectitud y la justicia para darme un gran gustazo íntimo... de poder ser útil a los míos, a mi mucha familia ribadense y por lo tanto a mí mismo con con orgullo pertenezco a ella...”’

    A recalar nos dous parágrafos anteriores e nalgunha cousa máis cheguei retomando o libro de Cortezón para documentarme de cara á elección de nome para o actual IES de Ribadeo Dionisio Gamallo, elección para a que eu tiña presentada unha alternativa: IES ría de Ribadeo. Foi daquela cando me prantexei algo que dalgún xeito coido debo deixar dito aquí: Non sería mellor pensar en publicar a súa obra dun xeito sistemático e logo facerlle o recoñecemento debido?

No disco duro do ordenador gardo tamén unha serie de entradas en Facebook de arredor do 11 de novembro pasado, en plena discusión sobre o nome a asignarlle ó IES, que entre coña, querencia, feitos e visións, contribuíron a decatarme da ascendencia que ten Dionisio en Ribadeo.

    Ben, sempre, dende que souben da súa existencia, tiven curiosidade por Dionisio Gamallo Fierros, o que me levou a tentar saber algo máis (só algo máis) sobre el, quizáis as primeiras veces da man de Amadeo Arango. A publicación do libro de Daniel Cortezón sobre Dionisio Gamallo en 2005 marcou nese coñecemento un tanto de independencia e ata de suficiencia despois de ter lido boa parte dos artigos que pillara polo pasamento de Dionisio. Suficiencia que logo se tornou espellismo, como paso a ver a continuación.

    Así as cousas, o 20 de setembro de 2009 fun quen de atreverme a crear a entrada ‘Dionisio Gamallo Fierros’ na Galipedia (https://gl.wikipedia.org/wiki/Dionisio_Gamallo_Fierros) e máis tarde, o 16 de abril de 2010, a entrada equivalente na wikipedia en español. Ambas deberan ser melloradas e aproveito para apelar a quen ten máis coñecementos ca min sobre o tema para solicitarlles a súa colaboración. O caso é que, no medio de ambas, a miña ignorancia manifesta xogoume unha mala pasada, coa confusión do varón de Porcillán cun suposto Barón de Porcillán que tiven que corrixir en canto comprobei o meu erro. Por sorte, foi cousa de pouco tempo o decatarme e facer a variación.

    Pensando en Dionisio e o meu erro, verse agrazado cun título nobiliario pode non ser moito cando o que se espera é outra cousa. No seu caso, Varón de Porcillán, segundo as súas propias verbas que encabezan o libro de Daniel Cortezón, non creo que cambiara o título. Ó fin, recollo a cita de Carlos Álvarez-Lebredo no pregón das festas do 96, referido a Amando Suárez Couto e citando a Dionisio: ‘E é que, como escribiu Dionisio Gamallo en vida do noso pintor: ” A Amando le va bien su nombre. Ha pasado y pasa la vida amando”.’ Pasou a vida Dionisio como varón ou como barón?

    Cando comezo a tomar notas para escribir isto, navegando na rede, atópome na entrada de Gamallo na Galipedia:

-

Dionisio Gamallo Fierros, nado en Ribadeo o 25 de agosto de 1914 e falecido en Madrid o 16 de xaneiro de 2000, foi un escritor polígrafo galego.

1 Traxectoria

1.1 Formación e primeiras publicacións

Estudou primeiro en Ribadeo e logo en Lugo, para pasar despois a estudar Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, licenciándose en 1936. Posteriormente rematou Filosofía e Letras en 1941 na Universidade de Valladolid.

Colaborou despois en Ya, Arriba, Informaciones, El Español e La Estafeta Literaria, entre outras publicacións.

A partir de 1945 foi profesor axudante de Xeografía e Historia na Universidade de Santiago de Compostela, profesor de Literatura Española nos Institutos Ramiro de Maeztu e Lope de Vega en Madrid, profesor e director do Instituto Laboral en Ribadeo e profesor na Escola Oficial de Xornalismo de Madrid.

1.2 Mundo académico

Entre 1953 e 1955 traballou como asesor do Servicio de Información Bibliográfica da Biblioteca Nacional. Foi nomeado académico da Real Academia Galega. Ademais, foi vocal da directiva do Centro Galego de Madrid e secretario da Comisión de Cultura. Foi membro do Instituto de Estudios Asturianos e membro da Real Academia Española.

2 Obra

A bibliografía de Dionisio Gamallo é moi variada. Destaca Albor (1942), caderno de poesía con 14 poemas (do seu libro inédito La voz derrotada). No 1943, dúas monografías aínda inéditas: Una estirpe de escritores colombianos: los Caro e La aportación de Lugo y su provincia a la literatura galaico-castellana. No 1948, publicou o folleto "Bécquer y Sevilla y páginas abandonadas" (prólogo de Dámaso Alonso). Tamén publicou ensaios e artigos, como Vida y obra de Ramiro de Maeztu (1953), Menéndez Pidal en el año 1898 (1968), ¿Luz sobre la Negra Sombra? (1975), Primera etapa de la vida y obra de Pérez de Ayala (de los comienzos hasta 1905) (1981), ou La Regenta, a través de cartas inéditas de la Pardo Bazán a "Clarín" (1984).

3 Recoñecementos e galardóns

Dionisio Gamallo foi recoñecido con diversos premios. Entre eles:

• Premio Anual de Literatura Pérez Lugín da Asociación de Prensa da Coruña (1943) por Galicia a través de sus poetas.
• Primeiro premio de poesía castelá nos Xogos Florais de Santiago de Compostela (1945) polo poema "Piedra viva".
• Premio do Certame do Centro Galego da Habana (1951) por Seda en el cardo (vida y obras de Curros Enríquez).
• Primeiro premio no Certame José Martí patrocinado pola Embaixada de Cuba e o Instituto de Cultura Hispánica de Madrid (1953).
• Premio ó Xornalismo (1971) da Deputación Provincial da Coruña.

Ademais, foi distinguido coa condecoración da Orde de Rubén Darío en Nicaragua (1967), nomeado "Lucense do ano" en 1987 e medalla Castelao en 1998.

Dende pouco despois da súa morte e ata a súa fusión co outro IES de Ribadeo, o Instituto que dirixiu levou o seu nome. Con posterioridade á fusión, o novo centro pasou a chamarse IES de Ribadeo Dionisio Gamallo

4 Véxase tamén

4.1 Bibliografía

• Cortezón, D.: Dionisio Gamallo Fierros. Varón de Porcillán. Xunta de Galicia, 2005. Santiago de Compostela. ISBN 84-453-4065-4

-

Asemade, podíase ler na Galipedia, no artigo correspondente a ‘La Comarca del Eo’: ‘Entre outras cousas, no semanario publicouse o primeiro eloxio público a Castelao en Galicia tras o estoupido da Guerra Civil española, nun artigo de Dionisio Gamallo Fierros’.

E ben, Dionisio Gamallo está na Galipedia, na wikipedia en español e na wikipedia en vasco, e tamén no nome do IES de Ribadeo, ou nun monolito no parque. E ti, que tes de Dionisio?

Un nome para o IES de Ribadeo

Pouco a pouco van trascendendo nomes propostos para o case recén creado IES de Ribadeo. Abriuse o proceso hai un par de semanas, e ata o 30 estará aberta a posibilidade de facer propostas, que votará o Consello Escolar para logo propoñerllo á Xunta, que será quen llo poña efectivamente (e que podería dar a sorpresa de poñerlle outro diferente do porposto polo Consello)
Ata agora, van trascendendo algúns nomes propostos para a votación:
IES ría de Ribadeo
IES Dionisio Gamallo Fierros
IES de Ribadeo
IES Sonia Castedo
IES de Ribadeo Dionisio Gamallo
Nomes que poderían aumentar e posiblemente a estas horas teñan aumentado.
Particularmente, gustaríame que quedara IES de Ribadeo, ó fin, o nome actual, pero como non creo que pase por vez, propuxen IES ría de Ribadeo, un topónimo que estimo que necesita axuda e daría persoalidade ó centro educativo.
En canto a IES Dionisio Gamallo Fierros, xa comentei en 'Curioso' do apoio institucional do concello a un nome que xa houbo e que podería confundir dous centros diferentes.
En canto a IES de Ribadeo Dionisio Gamallo, tenta conxugar un apoio político coa realidade actual diferenciando así o centro do anterior e extinto que foi o Carlos María Rodríguez de Valcárcel a maioría de tempo da súa existencia.
IES Sonia Castedo, argumentado ou non (as propostas deben ir argumentadas) paréceme unha mofa do proceso de poñerlle un nome de persoa, aínda que, tal como están os tempos ...
Como agora só podería poñer os argumentos que empreguei eu, deixarei rematar o prazo para expoñelos, polo que, en breves datas, haberá outro artigo sobre o tema.
E ti, que opinas? Que nome te gostaría que tivera? Consideras que o nome ten trascendencia ou és dos que opina que os demáis poden tomar o control das palabras, ó estilo do 'que inventen ellos'?

Loktudi

     Loktudi (en Bretón) ou Loctudy (en Francés) é un concello da Bretaña irmanado con Ribadeo, situado ó sur de Quimper.

      Recollo as verbas de Anxo Martíns, actual presidente da Asociación de Irmandade, a quen agradezo me corrixira diversos aspectos que eu consideraba:

    A razón última da irmandade poderíamos situala nas seculares relacións entre Galiza e Bretaña, desde as históricas (substrato celta común, chegada de Bretóns ao noroeste peninsular fuxindo das invasións anglo-saxonas), similitudes musicais e culturais, interese mutuo polo coñecemento e a relación entre ambos países (Castelao, Cunqueiro, Manuel María…)…

    En base a iso fóronse xestando distintas irmandades entre concellos galegos e bretóns, chegando até máis de vinte, número que no noso país supera o de irmandades con calquera outro país.

    Como promotor deste, e doutros irmandamentos na Mariña de Lugo, figura Philippe Le Goff. Como froito dese traballo unha comisión de ribadenses, encabezada polo alcalde da época, Balbino Pérez Vacas, viaxou a Loktudi en 2005 para sentar as bases da relación. No 2006, un grupo de Loktudi, que nos visitaba por primeira vez, foi acollido por familias ribadenses. Durante esa visita foi asinada a carta de irmandamento entre ambas localidades. A relación quedou en estado de letargo por diversos motivos, sendo un dos principais a inexistencia de asociación de irmandade en Ribadeo (si a había en Loktudi)

    Coa creación da Asociación de Irmandade de Ribadeo en 2016, retómase ese mesmo ano a relación coa visita dun grupo de familias de Ribadeo a Loktudi, que entra nunha dinámica de intercambios anuais. Coincidindo coa visita do noso grupo á Loktudi en 2018, asinouse a carta de reafirmación de irmandade polos representantes das asociacións de Loktudi e de Ribadeo, pola alcaldesa de Loktudi e polo alcalde de Ribadeo na época, Fernando Suárez Barcia.

    Durante os anos 2020, 2021 e 2022 as visitas como grupo de familias quedaron interrompidas como consecuencia da Covid-19. No ano 2023 recuperouse esta actividade coa visita do grupo de Ribadeo a Loktudi, ao ano seguinte a visita correspóndelle ao grupo bretón, e este ano tócalle ao grupo galego viaxar á Bretaña.

    Como actividades ou feitos paralelos que teñen que ver con este irmandamento figuran exposicións como “A Bretaña que hai en nós: as cruces de Pedra na Bretaña de Castelao”, existencia do barco e da rúa Ribadeo en Loktudi, ou do miradoiro Loctudy/Loktudi (posición) en Ribadeo. O Concello de Ribadeo apoiou e apoia todas estas actividades.

    No capítulo de intercambios escolares, as dúas asociacións mostraron interese e mantiveron contactos con ese motivos. Felizmente, en 2023 un grupo de estudantes de francés no IES de Ribadeo Dionisio Gamallo foi acollido por alumnado do instituto de Pont-l’Abbé/Pont-n’Abad (localidade a carón de Loktudi), para recibir eles ao grupo bretón en 2024.

    Noutra orde de cousas, Ribadeo ten mantido a principios de século  conexións diversas dos centros educativos ribadenses con outros franceses (comezando entre o IES Porta da Auga cun proxecto Comenius, Science Fairs Throughout Europe -SFTE- co Notre Dame de Bourgenay en Les Sables D'olonne (Vendée, a 350 km de Loktudi), e posterior a iso, Ribadeo foi porto da Regata Transgascogne, con saída en Port Bourgenay, perto de Les Sables. Peza común ós intercambios educativos e á irmandade foi Julia Gallego, unha das catro persoas asinantes da carta de irmandade no 2006, representando ao “Comité de Irmanamento Ribadeo-Loctudy”, nun momento en que non había asociación constituída (cousa que si tiñan os bretóns…)

    O caso é que está a seguir a facerse historia, a piques de reeditarse a viaxe anual de galegos a Loktudi, e por iso a asociación sacou o seguinte cartel anunciador:

Martes 5 de outubro tocou pleno en Ribadeo

   O pasado día 2 de outubro unha nota da alcaldía dabe a nova da convocatoria dun pleno para martes 5. Non aparecía a orde do día, nin nas novas nin na sede electrónica, o outro lugar onde pode aparecer (na última tempada, con máis probabilidade). O que si, case seguro que por algures no taboeiro e anuncios do concello, entre os papeis detrás ou diante do vidro da vitrina, estará unha copia da convocatoria. A falta de consultala e de asistir ó pleno, deixo as notas de prensa (despois) e algún comentario (antes).

    O primeiro, foi un pleno ordinario. Creo lembrar que hai tempo se estableceu que habería un cada dous meses. Tería tocado en setembro, pero estimo que está dentro do prazo imestral aínda que non sexa o acostumado o facelo a comezos de outubro. Na nota a posteriori, vemos que tamén houbo un pleno extraordinario a petición do PP.

   Vaise pedir o 'Plan Rexurbe'. É dicir, subvencións da Xunta. Se se mira na ligazón que puxen verase que é unha ampliación do programa que xa hai nalgunhas vilas. Descoñezo se a petición vai xa acompañada de actuacións concretas (como as anunciadas de Cabanela ou na Virxe do Camiño) ou non. Relacionado, tamén se tratou da ampliación (en tempo de disposición) do ARI para poder dispoñer dos cartos non gastados aínda. Administración con administración.

   Aínda que pareza fóra de tempo a petición do mantemento da ESA (ESO de adultos) no IES de Ribadeo Dionisio Gamallo (cousa que non aparece na súa web, a pesar do cartelón da entrada ó patio do IES), non o é. A Xunta dixo de suprimila, ó final non se suprime pero queda tocada, e trátase de que non perigue a súa continuidade no tempo futuro, o que, pese ó mantemento desas ensinanzas en Ribadeo polo momento, sería o paso seguinte de continuar as condicións actuais. Administración contra administración.

   E tamén, da votación dunha moción, coordinada cos outros concellos mariñáns, en pro do mantemento de Vestas en Viveiro. Administración con empregados do sector privado.

   No pleno ordinario, unanimidade nas votacións. De calquera xeito, a segunda nota está redactada de xeito que podamos seguir escoitando dalgún tema varias veces aínda, a máis da nota de convocatoria e a nota de resume que deixo abaixo.

   Na nota de prensa de onte, a segunda, en relación a Vestas (mala entrada que na súa web xeral non teñan cabida nin o castelán nin o galego, e si outras linguas como o polaco), pídesea actuación, dentro do sistema, doutras administracións, pero queda fóra do alcance a petición de cambio de sistema. Máis aínda, deste xeito, está a usarse e fortalecer o mesmo sistema xeral que se trataría de atacar por nefasto. É comprensible, pero igualmente é previsible a resposta se non hai cartos de todos polo medio. 'O de sempre', vaia.

   Unha moción rexeitada do PP en contra da lei estatal que entre outras cousas apoia o equilibrio ecolóxico do lobo foi rexeitada (o comentario sobre ela na nota de prensa coido que pode obviarse) e unha do BNG para a supresión e non implantación de novas peaxes en vías de comunicación foi aprobada.

   Do pleno extraordinario, pouco que dicir, como se desprende da propaganda na nota de prensa. Apostaría que houbo moitas palabras e poucos datos válidos e estruturados, máis aló de apoiar a unha ou outra postura sobre as subvencións da Xunta, por quen foron 'conseguidas', agravios comparativos reais ou ficticios, etc.

Nota de prensa do día 2:

 

TAMÉN SE VERÁ UNHA PROPOSTA RELACIONADA COS ARIS

Pleno, o martes

02/10/2021

A solicitude de incorporación do conxunto histórico de Ribadeo ao Plan Rexurbe, a esixencia á Consellería de Educación para que manteña os módulos que viña ofertando de ensinanzas de Educación Secundaria para adultos no IES Dionisio Gamallo ou o apoio do Concello de Ribadeo ao cadro de persoal de Vestas son algúns dos asuntos do pleno ordinario convocado para o vindeiro martes, 5 de outubro, ás 20 horas, segundo informou o alcalde, Fernando Suárez.

O rexedor explicou que "convocamos un pleno ordinario para a semana que vén onde trataremos temas interesantes, coma sempre. Solicitaremos formalmente á Xunta a incorporación do conxunto histórico de Ribadeo no chamado Plan Rexurbe. Esta figura xurídica parécenos moi interesante para o noso casco vello agora que vimos de aprobar o Plan Especial de Protección hai poucos meses. Con este Plan Rexurbe contamos que poida haber máis e mellores axudas á rehabilitación de edificios. Ademais, plantéxanse ámbitos de acción conxunta entre a Xunta e o Concello para impulsar a reforma e rehabilitación de espazos que levan moito tempo degradados, como o barrio de Cabanela, ou tamén actuacións en zonas verdes da Virxe do Camiño e a capela anexa, na estrada do faro ou mesmo actuacións en edificios públicos coma o xulgado de paz vello, o Cine Teatro ou o forte de San Damián".

Fernando Suárez seguiu a relatar que "igualmente levaremos unha proposta de nova convocatoria de axudas dos vixentes convenios das Areas de Rehabilitación dos núcleos tradicionais de Ribadeo e Rinlo, xa que a día de hoxe aínda non están comprometidos todos os fondos públicos dispoñibles, polo que é unha mágoa que se poidan perder. De aí que queiramos abrir unha nova convocatoria coa condición de que as obras deben estar totalmente rematadas en abril de 2023".

O alcalde sinalou que "tamén propoñerémoslle ao Pleno que se dirixa á Consellaría de Educación da Xunta para que recúe na súa pretensión de eliminar a oferta de ensinanzas de Educación Secundaria para persoas adultas que se veñen impartindo desde hai moitos anos no IES de Ribadeo Dionisio Gamallo. Parece que a presión social e máis a do mundo educativo está facendo que a Xunta dea marcha atrás, pero esta non quere ofertar os dous módulos que se viñan ofertando, o cal é un despropósito".

E engadiu: "e como non, neste Pleno tamén falaremos e apoiaremos ao cadro de persoal da empresa Vestas de Viveiro, ao igual que o resto de Concellos desta bisbarra, xusto cando están neste momento crítico de ameaza de peche. Todas as institucións debemos conxurarnos para que este capitalismo depredador no que vivimos non permita falcatruadas coma esta: nun momento que se queren inzar os montes de muíños, resulta que unha empresa punteira quere pechar a produción de máquinas aquí na Mariña. Ribadeo é dos Concellos que mais lonxe queda de Viveiro, pero estamos moi preto del na loita pola xustiza, polo traballo e pola dignidade".

Nota de prensa do día 6:

 

EN RINLO CREARASE UN APARCAMENTO PÚBLICO

Plenos de onte

06/10/2021

O Concello acordou no pleno ordinario celebrado onte solicitarlle á Xunta a incorporación do conxunto histórico de Ribadeo ao plan Rexurbe e que non suprima nin total nin parcialmente os ensinos secundarios de adultos na vila. Ademais foi aprobada unha moción de apoio aos traballadores de Vestas.

O alcalde, Fernando Suárez, contou que "foron interesantes os plenos que celebramos onte á tardiña. No tocante ao pleno ordinario, dicir que saíron adiante a práctica totalidade, por unanimidade ademais, asuntos tan importantes como a voltiña que lle queremos dar, aínda máis, ao casco vello de Ribadeo. Agora solicitarémoslle á Xunta a incorporación do conxunto histórico ao plan Rexurbe, no que pretendemos facer aínda máis actuacións en puntos degradados e que precisan non só unha acción dos particulares propietarios senón das administracións como pode ser a Xunta máis o Concello. Tamén abriremos un novo prazo para pedir axudas para a rehabilitación dos cascos vellos de Ribadeo e de Rinlo, e seguindo en Rinlo aprobamos tamén iniciar os trámites de expropiación dun terreo que xa se contemplaba no vixente plan xeral de urbanismo para ser convertido en aparcamento público".

O rexedor dixo que "tamén neste pleno ordinario acordamos demandarlle á Xunta de Galicia para que non suprima nin total nin parcialmente as ensinanzas secundarias de adultos en Ribadeo, aínda que a Consellería de Educación sabemos que recuou na súa intención inicial, agora segue apostando por ir afogándoas pouco a pouco. Quero dicir con isto que o que pretende é deixar de ofertar o módulo 3, equivalente a terceiro da ESO, e só ofertar o módulo 4. Evidentemente non hai que ser moi espabilado para ver que se non hai módulo 3 pois non haberá moitos alumnos proximamente no módulo 4, e de aí que a petición da Corporación é que non continúen nesta liña sixilosa de ir eliminando servizos coa burda escusa de que non hai demanda. As estatísticas dos últimos anos están aí, se ben ao principio dos cursos académicos non hai moita xente, a medida que o curso avanza máis persoas se van incorporando, e desde logo temos que dar educación tamén ás persoas que deciden retomar os estudos aínda que sexa de adultos".

Suárez Barcia manifestou que "ademais neste pleno, aprobamos a moción de apoio aos traballadores de Vestas en Viveiro con chamada de atención aos gobernos da Xunta e máis do Estado para que se apliquen a fondo nas súas competencias, para evitar que empresas que dan beneficios en sectores punteiros poidan alegremente pechar e deixar a centos de familias tiradas. Entendo que debemos regular e atemperar este capitalismo sen rostro, salvaxe e depredador que se está erixindo como única vía. Xustamente a día de hoxe cando a nosa sociedade está a piques de cambiar o modelo enerxético, o modelo de produción e xusto agora cando se queren inzar de eólicos os nosos montes, o mar, etc…, non podemos consentir estas paradoxas que estamos a vivir". 

Mocións: lobos e peaxes futuras
O alcalde engadiu: "finalmente, tratamos unha moción do PP sobre o lobo onde lles fomos explicando o demagóxico da súa posición, pois entendendo desde logo que a orde ministerial que hai pouco se aprobou non vai crear un problema que xa existe en Galicia desde hai anos e que o único que pretende o PP é canalizar as queixas dos gandeiros para tapar as vergoñas políticas da Xunta e da súa falta de actuación, de financiamento de programas, etc… ao longo destes anos de goberno do señor Feijoo. Tamén aprobamos unha moción do BNG para demandar do Estado que non estamos dispostos a que se establezan peaxes futuras polas autovías xa existentes como polas longamente demandadas e nunca construídas como pode ser unha que nos cadra moi preto que é a de Barreiros-San Cibrao. Parece ser que esta é unha proposta que o goberno actual do Estado lle comunicou á Unión Europea, pero tristemente tamén estaba na axenda política do goberno do señor Rajoy aínda que non lle deu tempo a implementala. No apartado de rogos e preguntas fomos, como sempre, respondendo a todas as preguntas e aceptando os rogos construtivos e rexeitando os demagóxicos e oportunistas que tamén houbo, como sempre".

Pleno extraordinario
Fernando Suárez explicou que "tamén houbo este pleno extraordinario que quixo convocar o grupo do PP para, outra vez máis, destacar a súa condición de enredante político e de tentar desviar a atención da súa falta de compromiso naquelas actuacións e inversións ambiciosas e importantes nas que si se debería comprometer e convencer aos seus compis da Xunta de Galicia para que mirasen algo máis por Ribadeo, máis aló das caxigaliñas, das camisolas, dos nikis e das medallas ás que tristemente xa estamos afeitos a ver". 

O rexedor relatou que "neste pleno que foi só declarativo de intencionalidade política, que non resolutiva de ningún acordo, onde o voceiro do PP nos acusou de sectarismo, faise boa aquela máxima castelá de Dime de qué presumes e te diré de qué careces. Se a Xunta de Galicia lle quere ben a Ribadeo e, polo tanto, quere investir aquí ten dúas vías, como en calquera outro Concello do país, ben a través das subvencións que convoca e ás que os Concellos nos podemos acoller, ou ben coa sinatura de convenios extraordinarios". 

O alcalde lembrou que "no tocante á primeira posibilidade dicir que si o fixemos, exactamente para pedir axuda para arranxar as escolas de Covelas de Rinlo, foi hai un ano e a resposta que tivemos foi que fósemos enfiar agullas por aí adiante, como se di vulgarmente. O que fixemos posteriormente, despois desta negativa da Xunta, no caso de Covelas foi consignar o seu amaño nos orzamentos que aprobamos a principios deste ano, e no caso da escola de Rinlo pedimos, antes do verán, un convenio extraordinario coa Deputación de Lugo, que xustamente nos foi concedido hai semanas e aínda o asinamos antonte. En canto a segunda posibilidade de que a Xunta nos financie a través de convenios extraordinarios pois man aberta, pero non para dar labazadas como moitas veces eles fan connosco senón para sumar, para acordar e para investir en Ribadeo, pero iso lamentablemente faise pouco ou nada. Aí o tivemos na residencia nova, acabámolo de sufrir agora na rúa da Estación onde, despois de asegurárnolo, acabaron por non poñer un peso, etc… Oxalá cambien, están a tempo de facelo, porque temos ademais moitos máis proxectos que desenvolver". 

Para Fernando Suárez "desde logo, querer como fixo o PP, alentando a membros secundarios de determinadas asociacións de veciños con intereses directos, con intereses reais para executar esas obras en edificios públicos municipais, lévanos a tempos escuros e indesexados nos que nós non imos entrar. Porque as asociacións de veciños tiveron, teñen e terán todo o dereito do mundo de usar as escolas e os teleclubs públicos municipais, agora ben, a responsabilidade, a custodia e a capacidade de actuación correspóndelle ao Concello e, por extensión, ao goberno municipal que, por certo, é un goberno democraticamente elixido por todos os veciños e todas as veciñas de todo Ribadeo".

 

Entrevista a Manuel Valín Valdés

Vin a entrevista, pareceume interesante ó vela este fin de semana na Comarca e pedinlla para reproducir aquí (grazas!):

ENTREVISTA A MANUEL VALIN VALDES

(Reprodúcese aquí integramente a entrevista que o diario EL PROGRESO, na súa edición de A Mariña, me fixo e da que xurdiu a publicada o domingo 9 de novembro de 2014)

Acaban de presentar ao candidato do PP á alcaldía de Ribadeo. ¿Qué opina del como persoa e como político?

Como persoa, soamente podo dicir cousas boas; coñézoo desde fai bastante tempo, compartimos anos de traballo no Partido o que nos permitiu forxar a relación de amizade que mantemos na actualidade. Trátase dunha persoa amable, accesible, honrada,…, un bo tipo.

Desde o punto de vista político, penso que é un home de Partido, con todo o que iso implica; foi concelleiro na oposición 4 anos (formou parte do último grupo municipal que capitaneou Andina) e leva 2 anos ao fronte do Pp local en Ribadeo. Se ben este bagaxe non supón unha grande experiencia, ninguén nace aprendido e seguro que co tempo a súa figura medrará politicamente sobre todo agora que vai a encabezar un equipo de traballo que pretende acadar á alcaldía de Ribadeo.

Eu poñeríalle dous “peros” á súa labor política durante estes dous últimos anos (é algo que xa o teño falado moitas veces con el e sabe que llo digo desde unha crítica construtiva); en primeiro lugar, Suso López e Dani Vega deixáronse utilizar por Barreiro e Balseiro para defenestrar definitivamente a Rodríguez Andina como Presidente do Partido Popular de Ribadeo; foi un proceso autoritario, nada democrático, que supuxo que por imposición do Presidente e Secretario Xeral do Partido en Lugo, dun día para outro, Suso López pasaba a ser Presidente dunha Xestora que se facía cargo da agrupación local do Pp en Ribadeo. Visto o visto, tratábase dunha folla de ruta que deseñada desde Lugo remataba esta mesma semana co seu nomeamento como candidato á Alcaldía. Eu defendo e defenderei que se puido chegar a este mesma situación, dialogando con Andina, escoitando aos afiliados e simpatizantes do partido en non entrando coma un “elefante en cacharrería”; nos estatutos do Pp aparece a creación dunha xestora en casos que a situación sexa caótica e se vexa a necesidade de actuar desde a provincial. En Ribadeo, non se daba tal circunstancia e o mesmo Andina, estaba disposto a dar paso a unha profunda renovación do partido que se lle pedía desde as bases locais.

En segundo lugar, tamén lle critico ( insisto en que desde un punto de vista construtivo) ese xeito de levar o de “home de Partido” ata as últimas consecuencias; en varias ocasións, defendeu posturas oficiais que se poden interpretar como un antepoñer os intereses partidistas aos veciñais. O exemplo máis evidente é a postura adoptada co tema da Residencia de Maiores, sabendo que era o punto máis importante do programa electoral co que acudimos ás eleccións un equipo de traballo do que formaba parte, xa que o considerábamos a necesidade máis importante que tiña Ribadeo. A postura da Xunta con respecto a esta infraestrutura foi e, lamentablemente, segue a ser errónea e polo tanto indefendible.

Quizás ao ser a aposta do Pp provincial para reconquistar á Alcaldía, non lle permitiu actuar como el desexaría; estou seguro, polo que temos falado, de que está a favor de que Ribadeo conte cunha nova Residencia de Maiores.

¿Propuxéronlle formar parte da lista electoral que se está confeccionando?

Non me propuxeron formar parte da lista para as próximas eleccións; de tódolos xeitos, teño tomada a decisión de retirarme da política municipal.

¿Cómo chegou a ser Penabad o Presidente do Pp ribadense?

Creo que na pregunta anterior dou a miña versión deste proceso, insisto, imposto e nada democrático que deseñaron Barreiro e Balseiro. Noutros concellos da Mariña, nas mesmas circunstancias, foise dialogando e acadando acordos que propiciaron unha transición xeracional tranquila e sen ningunha polémica.

¿Por qué non acudiu vostede á presentación do candidato, nin ningún “peso pesado” do Pp ribadense como Andina?

Eu recibo unha chamada de Suso López Penabad o mesmo xoves ao medio día onde me informa de que esa tarde acoden a Ribadeo Barreiro e Balseiro para presentalo en rolda de prensa como candidato á Alcaldía de Ribadeo; tamén me di que vai a falar co resto do grupo municipal para informalos.

Eu decido non acudir por dous motivos: En primeiro lugar non me parece serio que, por exemplo en Viveiro, reúnan ou informen á executiva local previamente a facer público o nome do candidato e en Ribadeo non. Por outra banda, Barreiro e Balseiro podían ter a deferencia de informar directamente ao Grupo Municipal.

Ao mellor é que non tiñan interese en que asistíramos algún membros do Grupo Municipal.

En canto aos compañeiros concelleiros, creo que Campo Braña estivo presente; Azucena González traballa na Coruña e por cuestión laborais non lle foi posible estar presente. Manel Yañez tivo traballo no IES Gamallo Fierros e unha reunión do Consello da Muller no Concello e non lle foi posible asistir.

É posible que si soubéramos o tema con máis antelación (non catro horas antes da rolda de prensa), algún podería acudir.

De Andina, non podo dicir nada pois descoñezo si foi avisado ou si estaba en Ribadeo ese día.

Dito todo isto, quero que quede claro (é Suso López sábeo por que o teño falado con el) que espero e desexo o maior éxito posible no intento de recuperar á Alcaldía de Ribadeo por parte do Pp`.

É vox populi que existen desacordos internos no Pp ribadense. ¿Qué hai de certo nesto?

A ninguén se lle escapa que existen diferenzas entre o Grupo Municipal e a Executiva local. Relendo as miñas anteriores respostas é facilmente deducible que nalgúns temas (Residencia de Maiores, Pavillón Polideportivo, o xeito de criticar o día a día,…) si discrepamos. Critícasenos que non facemos oposición (lembro que tamén se lle achacaba isto mesmo ao Grupo Municipal do mandato anterior onde, por certo, Suso López era concelleiro), que estamos “vendidos ao goberno”, ….. Desde un principio, decidimos antepoñer os intereses veciñais aos partidistas, convencidos de que sería o mellor para Ribadeo, o noso pobo, onde vivimos e polo que algún, levamos loitando máis de 20 anos.

Na relación entre Grupo Municipal e Executiva Local (da que eu mesmo formo parte e acudo a tódalas reunións) tamén pesa o que teño comentado nesta entrevista sobre o xeito de constituírse, primeiro a Xestora e logo a propia Executiva.

En canto á relación entre os membros do Grupo Municipal, penso que non é mala, aínda que evidentemente mantemos diferenzas en temas puntuais; non é a primeira vez, nin seguro será a última, que nun pleno teñamos liberdade de voto (rompendo o que se coñece como disciplina de partido).

Temos repartidas desde o minuto un as áreas de traballo e así se pode comprobar nas notas de prensa, defensas en pleno,…. Penso que é a primeira vez que nos plenos e nos medios de comunicación falamos todos os membros do Grupo Municipal e non so o portavoz.

Estou seguro de que, cada un dos catro concelleiros populares, desexamos o mellor para os ribadenses e defendemos os seus intereses do mellor xeito posible. Da capacidade de traballo en política de Campo Braña e Azucena González non me sorprendeu nada; son dous persoas de partido, con experiencia sobrada na actividade pública e que penso que aínda non escribiron a súa última páxina na política local ribadense.

Quixera salientar a labor de Manel Yañez; sen experiencia política e mesmo desde a súa condición de independente (non afiliado ao Pp), non sen esforzo pola súa parte, soubo adaptarse e ademais da súa capacidade de traballo aportou “aire fresco” á hora de afrontar temas que se nos foron dando ao longo do mandato.

¿Cómo son as relación de vostede con Andina, Suso L. Penabad e Dani Vega?

De Andina, que podo dicir. Eu sempre o considerei como un irmán. Tiven a sorte de formar parte dun equipo de traballo capitaneado por el que transformou Ribadeo. Parece que levan aí desde sempre, pero nos 8 anos de goberno do Pp (1995-2003) fíxose un Auditorio, Estación de Autobuses, Escola de Idiomas, aparcadoiro municipal, novo Paseo Marítimo, 80 vivendas sociais, Casa da Ría, albergue de peregrinos, levouse a traída de auga municipal a tódalas parroquias, pavillón polideportivo, porto deportivo, …… Sen minusvalorar o traballo de ningún dos alcaldes que tivo Ribadeo, estou convencido que foi o mellor.

Lamentablemente, a diferenza do acontecido noutros concellos da Mariña, o Pp provincial non se portou con el como debería.

A nivel persoal, sigo tendo unha moi boa relación con el; é un tipo que merece moito a pena e que espero seguir conservando da súa amizade moitos anos.

De Suso López, creo que xa falei anteriormente.

Con Dani Vega pásame o mesmo que con Suso nalgúns temas; esa fidelidade inquebrantable á Barreiro e Balseiro, lévao a non entender algunhas das posturas que eu, como portavoz municipal, adopto na miña labor como concelleiro e discutimos bastante. De tódolos xeitos, temos unha boa relación.

Dani é unha persoa que “criamos” politicamente nós en Ribadeo e que hoxe desenvolve unha actividade a nivel provincial; é moi traballador e ás veces, a súa xuventude o traizoa no xeito de formular as súas posturas políticas. Estou seguro de que co paso dos anos, acougará e será un elemento moi activo do Pp en Lugo e na provincia.

¿Cal será o seu papel no Pp ribadense a partir de agora?

Ata as vindeiras eleccións seguir traballando como concelleiro, Portavoz Municipal e membro da Executiva Local . Depós das eleccións, pasarei a ser un militante de base e tratarei de aportar o meu graíño de area para que Ribadeo teña un Alcalde do Partido Popular. Levo 24 anos en primeira liña a nivel local e xa vai sendo hora de dar paso a xente máis nova, en idade e con frescor de ideas.

Son un profundo defensor da renovación xeracional, tanto a nivel local, provincial, autonómica e nacional. Algúns compañeiros de partido parece que naceron para ter un cargo e levan na vida pública máis da metade da súa vida; este “sistema” impide que xente nova, moi válida, teña a mínima posibilidade de mostrar a súa valía.

Deberíanse de limitar temporalmente os cargos e, por suposto, unha persoa nunca debería aglutinar varios.

¿Qué destacaría da súa traxectoria política?

No ano 1991 tiven a sorte, promovido pola “executiva local” coordinada por Luisa Braña, de formar parte dun equipo de traballo que foi incorporando persoas a unha lista que no 1995 acadaron á Alcaldía e Ribadeo despois de 8 anos de goberno do BNG, despois de pasar catro anos pola oposición traballando arreo.

Foron momentos ilusionantes, onde unha mestura de xente con experiencia política e outros que éramos novatos, logramos aglutinar as diferentes sensibilidades que había dentro do Pp local, facer unha fronte común e así o entenderon os ribadenses.

A partir do 1995 e ata o 2003, contribuímos moi seriamente a facer de Ribadeo o auténtico centro neurálxico nunha ampla comarca que abarca parte da Mariña e do Occidente Asturiano.

A nivel persoal, foron oito anos que como Tenente de Alcalde e, fundamentalmente, desde o eido socio-cultural tratei de aportar o meu graíño de area para lograr un Ribadeo Mellor. Indubidablemente a construción dun Auditorio marcou un antes e un despois na política cultural do concello; permitiunos programas actividades musicais, teatrais,…, de primeira fila.

Alégrome moito que Ribadeo continúe a ser o referente cultural que foi sempre.

Recórdenos a súa traxectoria profesional.

Licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela e Máster en Desenvolvemento Local e Comarcal.

Fun Profesor do IES de Ribadeo Dionisio Gamallo desde o 1988 ata o 2001, ano en que despois de aprobar unha oposición me incorporo como Xerente da Fundación Comarcal A Mariña Central á sede de Mondoñedo. Desde o 2011 traballo na Axencia Galega de Desenvolvemento Rural no edificio administrativo da Xunta de Galicia en A Coruña.

Facendo cábalas, ¿cómo cree que serán os resultados das vindeiras eleccións municipais?

Dado o aumento da corporación (ao parecer pasaremos de 13 a 17 concelleiros) e o número de listas electorais que se prevén, vaticinar uns resultados é moi difícil, posiblemente máis que ningunha vez.

O que teño claro é que a xente está moi cansa de que tódolos días aparezan casos de corrupción mentres a moitos cidadáns lles costa chegar a fin de mes. Algo ten que cambiar, tanto a nivel interno dos partidos como no propio sistema.

O que está a pasar na actualidade, vai a marcar o devir político do presente e do futuro.

A nivel local, o goberno actual parte con vantaxe; a Residencia de Maiores, o Pavillón Polideportivo, o PXOM,….., seguro que pesa á hora de decidir o sentido do voto.

De tódolos xeitos acadar unha maioría absoluta será moi difícil

Segundo vostede, ¿cómo evolucionou Ribadeo?

Ribadeo é na actualidade, a pesar dos efectos da crise, o centro de servizos máis salientable da Mariña e do Occidente Asturiano.

Temos un sector comercial moi competitivo, con locais de altísima calidade, ao nivel dunha cidade.

O sector hosteleiro (restaurantes, hoteis,….) mellorou o 300% e hoxe en día Ribadeo é un referente.

Loxicamente esta acádase coa comuñón do sector privado e lo público; Xunta, Deputación e Concello axudan pero o protagonismo de sector privado é fundamental.

¿Qué lle falta a Ribadeo?

Despois de ter en marcha a Residencia de Maiores e o PXOM, queda procurar encher o Polígono Industrial de empresas; faise necesario, baixo o meu punto de vista, un recinto municipal para desenvolver feiras e encontros empresariais durante todo o ano. Ribadeo está situado moi ben estratexicamente e moi ben comunicado.

Si se dota ao polígono dun recinto feiral e un viveiro de empresas, este sector recibiría un espaldarazo fundamental.

Na zona rural, temos que apostar polo saneamento; é moi custoso, pero tense que deseñar un plan a longo prazo que permita que nunha década, o Concello enteiro conte con saneamento.