Volvendo sobre os discursos na investidura como cronista oficial

Embaixo deixo os discursos do novo cronista oficial, Eduardo Gutiérrez ('Lalo Ventura') e a presentación de Farruco Graña. Ambos poideron lerse xa na Comarca, mais coido que son unha testemuña relevante para Ribadeo, e aquí quedan reproducidos.
Discurso de Farruco Graña:
" Señor Alcalde, D. Fernando Suárez Barcia, prezado D. Eduardo Gutiérrez Fernández, señoras e señores concelleiros, veciños e veciñas de Ribadeo, amigos todos:

Hoxe, sábado 23 de xullo de 2016, reunímonos en sesión extraordinaria para render homenaxe a D. Eduardo Gutiérrez Fernández, que en sesión plenaria celebrada o día 30 de maio de 2016 foi nomeado CRONISTA OFICIAL DE RIBADEO, e para facerlle entrega neste acto público e solemne do correspondente título.

Camiñando cada vez con paso máis firme sobre o século XXI, cómprenos hoxe botar unha ollada retrospectiva cara ao último terzo do século XIX e comezos do XX para podermos comprender mellor a valía da persoa que hoxe nos convoca. E quero facelo lembrando a prensa local daquel entón. O 5 de maio de 1866 aparece en Ribadeo "La Cuenca del Eo", de periodicidade semanal. Foi fundada e dirixida, durante a súa curta vida, por Segundo Moreno Barcia e Benigno Pico Bermies. Nas súas páxinas poñíase en valor a actividade desenvolvida no conxunto do país, xa se tratara da inauguración do alumeado de luz eléctrica nas nosas cidades ou da entrada en funcionamento do primeiro cable trasatlántico. Como non podía ser menos, tamén se destacaba a ilusión de se incorporar Ribadeo ao tren do progreso querendo destacar a través da súa incipiente actividade xornalística os pequenos avances que se ían conquistando.

Tamén podemos lembrar "El Ciudadano", un xornal fundado en novembro de 1868 por Andrés de la Cavallería, con clara vocación de defensa das liberdades. "El Eo", sería fundado o mércores 4 de xuño de 1879, unha publicación bisemanal de intereses xerais, novas e anuncios, sendo o seu fundador Antonio Fernández Caro y Ruíz. Preocupaban aos redactores deste xornal os imprescindíbeis traballos de mellora do porto e do proxecto de construción dunha ponte que habería de unir Castropol e Ribadeo. Asemade, tamén debemos resaltar o seu ton reivindicativo a prol de Ribadeo ante as autoridades gobernativas. Con posterioridade, "Las Riberas del Eo" daralle o relevo. Este xornal aparecerá o 1 de xaneiro de 1881, e foi o seu fundador, propietario e director, José María Pérez Cancio. As súas páxinas darán cabida a temas de ámbito local, traballos de carácter histórico (por exemplo os "Apuntes sobre Ribadeo") e colaboracións de persoeiros da vila e de correspondentes tanto en Bos Aires como na Habana. O 30 de xaneiro de 1971 deixa de publicarse.

Chegados a este punto corresponde mencionarmos a aparición de "La Comarca", semanario popular e independente que botou a andar o 5 de outubro de 1919 da man de Francisco Lanza. Desde as súas páxinas defendéronse durante anos campañas a prol dos intereses da comarca, a loita contra o caciquismo e tamén a reivindicación de infraestruturas como os ferrocarrís Bierzo-Ribadeo e Ferrol-Xixón. Cando Francisco Lanza se foi para América en 1927, a defensa da comarca e os seus intereses económicos e culturais seguiron a ser recorrentes. O noso semanario, desde 1975 denominado "La Comarca del Eo", soubo dar saída a toda a enerxía creativa que agromaba no concello e bisbarra, a un e outro lado do río Eo e da ría de Ribadeo. Dionisio Gamallo Fierros, José Ameijide Martínez, Luis Romay G. Arias, Isidoro Asensio Amor, Gilberto Suárez Méndez ou o propio Eduardo Gutiérrez Fernández, entre outros moitos, colaboraron de forma destacada nas súas páxinas.

Este paseo pola prensa local xa nos permitiu evocar varias personalidades que foron dando forma ao pouso cultural inmenso que como colectividade imos acumulando cada ano, un lustro tras outro, de década en década, século a século. Así, é de obrigado cumprimento lembrar as figuras de Fernando Méndez Sanjulián e os seus "Apuntes de Ribadeo", Juan Luis Vega Prada, e os seus "Temas Ribadenses", Antonia Lazúrtegui Cuervo e as súas "40 historias de Ribadeo", ou a Francisco Lanza co seu "Ribadeo antiguo" ou co seu "Falan os de Ribadeo"; tamén debemos destacar a figura de Dionisio Gamallo Fierros, que coas moitas consultas realizadas no arquivo municipal e a súa intensa relación coa veciñanza, logrou reunir abondosa información sobre as nosas xentes, os seus hábitos e costumes e transmitírnolos. Tamén Daniel Cortezón ten dedicado tempo e esforzo á intrahistoria do noso Ribadeo. Todos eles sonlle ben familiares a D. Eduardo GUTIÉRREZ FERNÁNDEZ e de seguro teñen ocupado moitas horas do seu prezado tempo e esforzo.

Velaí un elenco excelente para mirarmos ao noso pasado con clara intención de construírmos futuro: importante dinamismo social que se estende desde o século XIX. É certo que cada época xera a súa dinámica e a consabida escala de valores que hoxe poderiamos ver con certa distancia, pero non por iso podemos ignorar as achegas de cada momento. Sociedades como a de Fomento (“Sen instrución non hai liberdade”), a aínda presente Filantrópica-Dramática (que se propuxo promover e fomentar o bo gusto e a afección polo teatro e a declamación), o Círculo de Recreo (que xunto coa Filantrópica-Dramática xa citada fornecían de material á Banda de Música), foron todas elas deixando o seu pouso na nosa vila e contorna. Co século XX haberían de chegar as sociedades agrarias e círculos de obreiros, así como a Biblioteca Popular Circulante. En paralelo, desde o século XVI cónstanos a existencia de centros de ensino. Como non, vinculada á actividade do porto, desde o XIX, a Escola de Náutica e a de Comercio. No XX: a Pedro Murias e o Instituto de Segunda Ensinanza.

Como fomos destacando ao longo desta intervención, as mulleres e homes de Ribadeo téñense caracterizado, ao longo dos séculos, por desenvolver unha intensa actividade cultural acorde coa puxanza económica e comercial da nosa vila e parroquias. Temos destacado exemplos abondosos de ilustres persoeiros que nos souberon transmitir esas inquedanzas e actividades desenvolvidas polos nosos devanceiros. Este labor viuse especialmente proxectado a través da moi activa prensa local, de ilustres ribadenses (a quen xa lles foi recoñecido ese mérito publicamente) e dun tecido asociativo moi dinámico e comprometido que soubo proxectar cara a Galiza e o mundo enteiro o noso legado cultural.

Ao longo da segunda metade do século XX os homes e mulleres que devecían por un mundo mellor e máis xusto, un mundo libre que respectara a diversidade cultural, mergulláronse nun proceso de recuperación dos valores democráticos xunto cos nosos sinais de identidade. Nesa aposta xogaron un papel moi importante as agrupacións culturais que foron xurdindo ao longo de Galiza. Entre elas, a Agrupación Cultural Francisco Lanza, de Ribadeo. Alá polos últimos anos da ditadura franquista xente nova, con moitos folgos, xente non tan nova, pero máis que rexuvenecida ao abeiro da nova época que se albiscaba, e coa ilusión de recuperar a semente plantada nos anos 30, pouco a pouco todos xuntos lograron dar forma a actividades que enchían de contido eses soños de liberdade. Unha delas era a promoción da cultura, a difusión dos nosos valores literarios, o respecto polo noso patrimonio natural e paisaxístico, pola nosa maneira de producir, o amor pola nosa lingua. Velaí o esforzo realizado, entre outros, polas xentes de Francisco Lanza. Unha das persoas que máis colaborou na posta en valor dese legado histórico e cultural de Ribadeo foi a persoa en torno á cal hoxe nos reunimos.

D. Eduardo GUTIÉRREZ FERNÁNDEZ naceu en Ribadeo un 3 de febreiro de 1948. Ao longo da súa vida mantivo sempre compromisos culturais e políticos coa súa terra. Así, foi membro fundador da Agrupación Cultural Francisco Lanza de Ribadeo e foi, desde 1978 e ata comezos do século XXI, o seu Presidente. Tamén foi director teatral, conferenciante e autor de varios artigos. A súa vida profesional desenvolveuse na Escola de Capacitación Agraria “Pedro Murias”, onde exerceu a docencia ata que se xubilou. Participou no proceso de creación da Federación de Asociacións Cuturais Galegas, da cal foi tamén o seu primeiro presidente; formou parte da directiva da AS-PG (Asociación Socio-Pedagóxica Galega) e pertence á Asociación Internacional de Estudios Galegos.

Polo que se refire ao seu labor político, desde 1983 foi concelleiro do BNG en Ribadeo, ocupando a alcaldía entre 1987 e 1995; ademais de concelleiro, do 95 ó 97 foi Deputado provincial e durante a V e VI Lexislatura foi Deputado no Parlamento de Galicia pola circunscrición electoral de Lugo. No anterior mandato municipal foi concelleiro polo PSdeG-PSOE, candidatura pola que se presentara como cabeza de lista e candidato á alcaldía.

Para alén de súa traxectoria política, podemos definir a D. Eduardo GUTIÉRREZ FERNÁNDEZ como un ribadense que desde sempre destacou polo seu intenso labor cultural. Ademais da súa capacidade profesional, tamén moi vinculada a Ribadeo e á súa actividade produtiva agro-gandeira, D. Eduardo GUTIÉRREZ FERNÁNDEZ desenvolveu un traballo ensaístico máis que considerábel. Publicou tres ensaios: "A lingua é o noso escudo" (1978), "Introdución ao «Sempre en Galiza»” (1986), e "Alexandre Bóveda en «A Nosa Terra»” (1987); por este último traballo recibiu o Premio de Ensaio da Asociación Cultural Alexandre Bóveda, da Coruña, en 1987. Ademais disto, participou en publicacións colectivas e encargouse da edición, limiar e notas da obra de Francisco Lanza "Falan os de Ribadeo", publicada por Edicións do Castro en 1974. En Ribadeo somos coñecedores do seu "Do vello Ribadeo" editado pola A.C. Francisco Lanza. Varias das revistas editadas pola Agrupación Cultural Francisco Lanza, os Cadernos Ribadenses contan con colaboracións súas. A través das páxinas dun número especial dedicado ao décimo aniversario da Agrupación Cultural Francisco Lanza podemos comprobar a intensa actividade desenvolvida en Ribadeo durante os anos do tardofranquismo e a transición política. A intelectualidade galega do século XX ten visitado Ribadeo e proxectado á súa vez a imaxe de Ribadeo cara ao conxunto do país, grazas ao labor de persoas como D. Eduardo GUTIÉRREZ FERNÁNDEZ. Tamén debemos dicir que as súas investigacións permitíronnos recuperar e poñer de novo en valor para a nosa memoria colectiva aspectos senlleiros da nosa historia: o mesmo nos achegan ata a Porta da Vila e a Torre do Reloxo, como nos trasladan ata o aeródromo de Vilaframil; lévannos polas rilleiras de arriba e de abaixo, lémbrannos a puxanza das parroquias de Cedofeita, A Devesa ou Rinlo, ou nos brindan anécdotas acerca do comportamento a seguir nas nosas praias en tempos escuros. Lémbrannos as nosas corais de antano, ou repasamos con el algunhas noticias do "Círculo de Recreo" de Ribadeo e a "Filantrópica-Dramática". En fin: conectou o noso pasado xa case milenario da man de Francisco Lanza, co presente que lle tocou vivir ao longo da segunda metade do século XX, proxectándoo cara ao futuro de todos e todas nós.

Por todo iso, e pola súa moi acreditada valía intelectual, consideramos a D. Eduardo GUTIÉRREZ FERNÁNDEZ merecedor do título honorífico de Cronista Oficial de Ribadeo.

"
Discurso de aceptación de Eduardo Gutiérrez:

 A lembrar que o acto de investidura foi tratado en Eduardo Gutiérrez, e diversas outras cousas relacionadas con el están agrupadas en http://ribadeando.blogspot.com.es/search/label/Eduardo%20Guti%C3%A9rrez. Asemade, que premendo co rato sobre a imaxe pode lerse independente e cambiarse o seu tamaño.

Eduardo Gutiérrez

Entérome hoxe polo xornal que onte foi o acto de nomeamento de Eduardo Gutiérrez como cronista oficial. Remato de facer a actualización correspondente na súa entrada da Galipedia. Quixera ter estado presente, mais non me enterei, polo que non podo dar outras referencias da harla da súa recepción ou de calquera outro punto do desenvolvemento do acto.
Para paliar (un pouco) esa falta, deixo unha serie de ligazóns a entradas anteriores do blog:
Proposta de cronista oficial
Elección de cronista oficial
Algúns dos artigos do blog que o mencionan

Ligazón á nova na páxina do concello e reprodución da mesma:
"

Cronista oficial de Ribadeo

23/07/2016

A Casa do Concello acolleu este mediodía o acto de entrega do título de cronista oficial de Ribadeo a Eduardo Gutiérrez Fernández, acordo adoptado o pasado 30 de maio en pleno por unanimidade de todos os membros da Corporación Municipal. Acto solemne, no que non faltou o son da gaita, así se desenvolveu a sesión plenaria extraordinaria na que interviñeron o alcalde, Fernando Suárez, o concelleiro de Cultura, Farruco Graña, e o cronista oficial de Ribadeo, Eduardo Gutiérrez.

O rexedor destacou "a paixón polo traballo, a honestidade e a honradez na xestión da cousa pública e o orgullo de sentírmonos galegos e ribadenses", despois de lembrar como coñeceu a Eduardo Gutiérrez Fernández e de aludir "á súa capacidade oratoria oculta, ás veces algo mordaz, pero atinada; con aquela determinación por conseguir o mellor para o seu pobo".
Pola súa banda, o concelleiro de Cultura, Farruco Graña, fixo no seu discurso unha semblanza de Eduardo Gutiérrez, que remataba así: "….Para alén de súa traxectoria política, podemos definir a D. Eduardo GUTIÉRREZ FERNÁNDEZ como un ribadense que desde sempre destacou polo seu intenso labor cultural. Ademais da súa capacidade profesional, tamén moi vinculada a Ribadeo e á súa actividade produtiva agro-gandeira, D. Eduardo GUTIÉRREZ FERNÁNDEZ desenvolveu un traballo ensaístico máis que considerábel. Publicou tres ensaios: "A lingua é o noso escudo" (1978), "Introdución ao «Sempre en Galiza»” (1986), e "Alexandre Bóveda en «A Nosa Terra»” (1987); por este último traballo recibiu o Premio de Ensaio da Asociación Cultural Alexandre Bóveda, da Coruña, en 1987. Ademais disto, participou en publicacións colectivas e encargouse da edición, limiar e notas da obra de Francisco Lanza "Falan os de Ribadeo", publicada por Edicións do Castro en 1974. En Ribadeo somos coñecedores do seu "Do vello Ribadeo" editado pola A.C. Francisco Lanza. Varias das revistas editadas pola Agrupación Cultural Francisco Lanza, os Cadernos Ribadenses contan con colaboracións súas. A través das páxinas dun número especial dedicado ao décimo aniversario da Agrupación Cultural Francisco Lanza podemos comprobar a intensa actividade desenvolvida en Ribadeo durante os anos do tardofranquismo e a transición política. A intelectualidade galega do século XX ten visitado Ribadeo e proxectado á súa vez a imaxe de Ribadeo cara ao conxunto do país, grazas ao labor de persoas como D. Eduardo GUTIÉRREZ FERNÁNDEZ. Tamén debemos dicir que as súas investigacións permitíronnos recuperar e poñer de novo en valor para a nosa memoria colectiva aspectos senlleiros da nosa historia: o mesmo nos achegan ata a Porta da Vila e a Torre do Reloxo, como nos trasladan ata o aeródromo de Vilaframil; lévannos polas rilleiras de arriba e de abaixo, lémbrannos a puxanza das parroquias de Cedofeita, A Devesa ou Rinlo, ou nos brindan anécdotas acerca do comportamento a seguir nas nosas praias en tempos escuros. Lémbrannos as nosas corais de antano, ou repasamos con el algunhas noticias do "Círculo de Recreo" de Ribadeo e a "Filantrópica-Dramática". En fin: conectou o noso pasado xa case milenario da man de Francisco Lanza, co presente que lle tocou vivir ao longo da segunda metade do século XX, proxectándoo cara ao futuro de todos e todas nós.
Por todo iso, e pola súa moi acreditada valía intelectual, consideramos a D. Eduardo GUTIÉRREZ FERNÁNDEZ merecedor do título honorífico de Cronista Oficial de Ribadeo".
Eduardo Gutiérrez Fernández tomou a palabra para agradecerlle "ao Sr.Alcalde e á Corporación pola distinción que me fan. Un agradecemento no que debo subliñar o traballo do relator do expediente, o concelleiro de Cultura, Sr.Graña". Na súa intervención sinalou: "sei que asumo unha importante responsabilidade, por tratarse do primeiro cronista oficial de Ribadeo. De todos os que saiban e queiran, requirirei a súa axuda e a todos ofrezo a miña, se de algo lles pode servir …" . E rematou: "pensei demoradamente na frase final deste parlamento, pero logo decidín optar por unha cita dunha das nosas grandes figuras. Señoras e señores, compañeiros e amigos: que a fogueira do espírito siga quentando as nosas vidas e que a fogueira do lume nunca deixe de quentar os vosos fogares".
Á conclusión da sesión plenaria extraordinaria a Corporación Municipal pousou para a foto a carón do cronista oficial de Ribadeo. 
"

Feira do libro de Ribadeo + Caderno de Viaxe A Mariña de Lugo

Aproveito para introducir a Feira do libro de Ribadeo, despois de 20 anos...

FEIRA DO LIBRO DE RIBADEO

No parque San  Francisco os días 17, 18, 19 e 20 co seguinte horario: de 12 a 14.00 h e de 18.00 a 22.00 h.

Inaugúrase o xoves ás 20.30 h. 

FEIRA DO LIBRO DE RIBADEO

DO 17 AO 20 DE XULLO

HORARIO

Mañás: 12.00 a 14.00 horas.

Tardes: 18.00 a 22.00 horas.

Día 17. Xoves

12.00 Apertura da feira.

13.00-14.00 Actividades de animación á lectura na sala de libro infantil

19.00 Actividade infantil. Representación da obra “Contos para un caldiño” do Grupo de teatro Baobab.

20.00 Inauguración da Feira do Libro

Actuación do grupo de clarinetes da Escola Municipal de Música de Ribadeo.

Intervencións Institucionais.

Pregón inaugural a cargo da presidenta da Asociación Cultural Francisco Lanza, Dores Fernández Abel.

Nova actuación do Grupo de Clarinetes da Escola Municipal de Música.

Día 18. Venres.

13.00 Exhibición de danza a cargo do alumnado da Escola Municipal de Música de Ribadeo.

18.00 Actividades de animación á lectura na sala de libro infantil

19.00 El deporte y la Educación Física son los mejores recursos naturales para el desarrollo integral de la persona. Porque solo la persona que tiene vida propia no necesita quitársela a nadie para disfrutar la suya. Charla coloquio dirigida por Juan Carlos Ferro.

20.00 Presentación do libro Sol de Medianoche, da escritora Luz Pozo Garza.

Día 19. Sábado.

13.00 h Presentación de Caderno de viaxe. A Mariña, con Luz Pozo e Eduardo Baamonde.

18.30 Presentación do álbum ilustrado 3, 2, 1… de Pepablo Patiño e Dani Padrón, publicado por Edicións Embora.

19.30 Presentación do libro disco Brinca vai! de Paco Nogueiras, con ilustracións de David Pintor, publicado por Kalandraka.

20.00 O escritor Henrique Dacosta asinará exemplares do seu libro Entrada ao xardín do saber, na caseta da Libraría Cartabón.

20.30 Presentación do cómic “Nordés”, a cargo de Kike Díaz

Día 20. Domingo

12.00 Actividade matinal. Pasarrúas de Os Bolechas

13.00 O escritor e director xeral do grupo El Progreso, Xosé de Cora, presenta a súa novela histórica La navaja inglesa, publicada pola editorial Tropo. Ao remate do acto, o autor asinará exemplares dos seus libros.

19.30 Presentación do libro Salseiros, do escritor e actor Suso Lista, publicado por Edicións Embora.

20.30 Presentación do relato O monxe voador, de Farruco Graña, pertencente á obra colectiva Follas de Carballo, A.C. Lumieira.

21.00 O Grupo de Teatro da Asociación Cultural Francisco Lanza, representará a obra “O cego”, de Daniel Cortezón.

Na caseta da organización estará exposto material da A.C. Francisco Lanza.

PARTICIPANTES

• Libraría Gráficas Santiago. Ribadeo.
• Libraría Pedreira. Santiago.
• Gran Enciclopedia Galega.
• Libraría Cartabón. Vigo.
• Libraría Aenea. Santiago.
• Libraría Vivín. Ribadeo.
• Libraría Totem. Lugo.
• Libraría Lector Nóbel . Burela.
• A Serpe Edicións Bibliofilia
• Libraía Pícarosmundi. Ribadeo.
• Deputación Provincial de Lugo.

--

--

Xunto cunha nota de prensa da presentación do 'Caderno de Viaxe':

NOTA DE PRENSA

O sábado 19 de xullo de 2014 verá a luz un CADERNO DE VIAXE co que a Asociación Cultural Casa das Letras trata de contribuir á posta en valor dunha comarca que, polas súas características culturais, históricas e naturais, a converten nunha das máis emblemáticas de Galicia, o A MARIÑA DE LUGO.

A presentación deste novo caderno de viaxe terá lugar a partires das 13:00 h na Carpa Institucional da FEIRA DO LIBRO de Ribadeo. Contaremos neste acto cos autores do texto e ilustracións, a concelleira de cultura do Concello de Ribadeo e o Presidente da Mancomunidade de Municipios da Mariña Lucense.

A través de 60 acuarelas do pintor e ilustrador galego Eduardo Baamonde e un texto introductorio da poetisa e académica Luz Pozo Garza, pretendemos achegar aos mariñáns e visitantes o patrimonio (arte, historia, etnografía, naturaza,….) más salientable do norte da provincia de Lugo , A MARIÑA, ao tempo que lle damos ao lector a posibilidade de plasmar no propio caderno as impresións e sugerencias que lle provocan os lugares escollidos polo ilustrador.

Foi fundamental para poder levar adiante este proxecto a colaboración do pintor e ilustrador galego EDUARDO BAAMONDE (eduardobaamonde.blogspot.com), presente noutros proxectos que tiñeron que ver coa comarca de A Mariña: Aventura na Mariña, A Ruta Pardo de Cela, Caderno de Viaxe: Ribadeo e Caderno de Viaxe: Camiño Norte.

Quixéramos agradecer a inestimable colaboración da MANCOMUNIDADE DE MUNICIPIOS DA MARIÑA LUCENSE neste proxecto editorial.

Este CADERNO DE VIAXE é a continuación dun proxecto máis amplo, iniciado co adicado a Ribadeo, que terá continuidade ao longo dos vindeiros meses, e que permitirá acometer unha serie de publicacións encamiñadas á promoción dos elementos patrimoniais máis salientables de Ribadeo, A Mariña, Lugo e Galicia.

Pensamos neste proxecto co convencimento de que, con iniciativas como esta, axudamos a valorizar lugares e elementos patrimoniais que tiveron e teñen un importante protagonismo na Historia de Galicia.

ASOCIACIÓN CULTURAL CASA DAS LETRAS

RIBADEO (LUGO)

Hoxe foi o acto de nomeamento de Suso Peña como fillo predilecto de Ribadeo. Vídeo

Ás 12 da mañá, só anunciado de xeito público onte por Ribadeando e hoxe nunha nota curta por El Progreso, tivo lugar o pleno de nomeamento de Suso Peña como fillo predilecto de Ribadeo. O acordo tomouse no pleno do pasado día 13 de marzo, de xeito unánime, tal como aparece no vídeo.
A cerimonia tivo unha carga emotiva, máis que polo que se dixo polo sentemento conxunto dos alí presentes.
O título:

A convocatoria do pleno:

O vídeo do acto:

Entidades que pediron o nomeamento (por orde alfabética):
Acisa
Amarante-Setem
Asociación Cultural Ronqueta
Asociación Cultural Francisco Lanza
Asociación Cultural Tá en Artes
Asociación Filantrópico-Dramática
Asociación de Veciños A Atalaia
Asociación de Veciños O Tesón
CIFP Porta da Auga
Colectivo 8 de marzo
Colectivo Por Nuestro Faro
Colexio Sagrado Corazón de Xesús
Coral Polifónica de Ribadeo+
IES de Ribadeo Dionisio Gamallo
SSM A Concordia

O galego no cemiterio. Un recorrido polos cemiterios de Ribadeo a través do galego

    Onte sábado tivo lugar a presentación da exposición "Un recorrido polos cemiterios de Ribadeo a través do galego". Emotivo, sentido, o público enchía a oficina de turismo para ollar esta exposición construída da man da Asociación Cultural Francisco Lanza. Despois da nota de prensa e dúas das fotos distribuídas pola A.C. Francisco Lanza, deixo fotos e vídeos de Mati, que non exclúen, por suposto, a visita á exposición, posible ata o día 3 de novembro.

Nun acto ben emotivo inauguramos hoxe a exposición fotográfica "Un percorrido polos cemiterios de Ribadeo a través do galego: memoria viva, galego vivo".

Moitas grazas a todas as amigas e amigos da nosa lingua por lle axudar na pescuda necesaria para identificar as familias das persoas lembradas nos nosos cemiterios con epitafios e referencias na nosa lingua.

Moitas grazas ás persoas que se achegaron esta mañá á Sala de Exposicións da Oficina de Turismo para lembrarmos entre todos e todas nós os nosos seres queridos que viven por sempre na nosa memoria... E que mantiveron viva a nosa lingua no seu día a día...

Ás persoas que agora as lembramos debemos ter presente, en momentos tan especiais, que se as tratamos en galego, tamén debemos lembralas en galego. Ogallá as funerarias vaian consolidando o hábito de ofrecer en galego os servizos funerarios.

Está exposición pódese ver desde este sábado 19 de outubro até o domingo 3 de novembro na Sala de Exposicións da Oficina de Turismo en horario de apertura de ditas instalacións.

 

 

 

 

2ª entrada de hoxe: a biografía de Hernán (Hernán Fernando Naval Parapar)

- Realizada por Fernando Rodríguez e Antonio Gregorio. Imaxe dun cartel realizado por Chenchu (aínda non lle dixen nada... agora paso a eso)

Biografía de Hernán Fernando Naval Parapar

Naceu en Viveiro e foi feliz en Ribadeo. Ese podería ser un resume minimalista da súa vida. Pero non podemos cinguirnos a un breve comentario que ademáis carecería da amplitude abonda para ter unha base mínima de obxectividade. O que se presenta a continuación é prácticamente unha fusión de partes textos anteriores referidos á súa biografía, que esperamos ter feito coa visión suficiente para que sexa a base de lectura e comprensión da súa obra e a súa persoa.

---

Hernán Naval Parapar nace en Viveiro (Lugo) o cinco de agosto de 1962. É profesor titulado de trompeta e solfexo nos conservatorios de Lugo, A Coruña, Santiago e Madrid. A súa actividade profesional desenvolveuse no campo da música: foi profesor do conservatorio da súa vila natal ata 1991, fundou e dirixiu a coral Polifónica de San Cibrao entre 1987 e 1989, período no que estreou varias obras corais. Desde 1992 dirixiu a Banda de Ribadeo (logo Municipal e logo aínda Sinfónica, quedando co título de Banda Sinfónica Municipal de Ribadeo), municipio no que residiu no último decenio da súa vida. Con ella, dirixiu concertos didácticos e tocou en lugares como Madrid, Barcelona ou Lisboa.

Tras comezar a traballar na Academia de Música Carlos A. Fernández-Cid, que abriu as portas da súa man ó ser contratado por Amadores da Música, foi tamén promotor da Escola Municipal de Ribadeo, a que dirixiu desde a súa fundación en 1993. Co apoio e patrocinio do Excmo Concello, a Escola Municipal de Música de Ribadeo foi o primeiro centro das súas características fundado en Galicia (ano 1993), centro que no momento do seu pasamento contaba con 230 alumnos. Foi Vicepresidente da Asociación Galega de Escolas Municipais de Música (AGEMM) ata o seu pasamento, así como director da Big-band desta asociación, coa que participou no VI Festival de Música dos Xoves Europeos que se celebrou en Trondheim (Noruega) do 31 de maio ó 4 de xuño do ano 2000 (organizado pola EMU-European Musicschools Union). Foi tamén promotor da Banda da Federación Galega e segundo director da mesma, dirixindo a Agrupación xunto co seu director titular Marcel van Bree, o día da súa estrea no Auditorio de Galicia, e cun arranxo feito por el mesmo do Segundo Movemento da Sinfonía nº 2 “Nas montañas de Galicia” de Andrés Gaos.

No campo da música, son tamén da súa autoría son dalgunhas obras corais e instrumentais estreadas (Lonxe do mar, Mar por médio, Portbou-Saraxevo,...), das cales dúas (Portbou-Saraxevo e Lonxe do Mar) foron gravadas pola BSMR baixo a súa dirección. Conserva ademais varias obras sen estrear.

Fóra do campo da música, foi presidente da asociación cultural “Sementeira” de Viveiro entre 1985 e 1992. Durante o cargo a asociación publicou “Abril no Pastor Díaz”, un caderno con poemas inéditos de varios escritores galegos (Pilar Pallarés, Manuel María, Novoneyra...), que Hernán Naval prologou e editou. Nesta época promoveu diversas campañas, como a de salvamento do „Pastor Díaz“. Durante este período foi tamén vicepresidente da Federación Galega de Asociacións Culturais. Posteriormente, foi directivo en Ribadeo da A.C. Francisco Lanza.

Hernán Naval ten contribuido, como relator, conferenciante e articulista, á divulgación dun novo discurso sobre o papel socio-cultural das Bandas amaters e á formación da xuventude, organizando en Ribadeo, en 1994, un importante Congreso de Bandas de Música Populares de Galicia e participando en diversos foros.

As súas afeccións literarias datan da súa mocidade. Ten publicados uns dous centenares de artigos en diversos medios: El Progreso, La Voz de Galicia, A Nosa Terra, Alborada (revista do Centro galego de Barcelona), Doce Notas (revista de ensino musical de ámbito nacional)...Os seus escritos pertencen a campos tan diferentes como a política, a música, a crítica cultural ou mesmo a crítica de televisión. Tamén escribiu diversos relatorios para congresos de educación musical, algúns deles pendentes de publicación. Proxectaba reunir nun libro os artigos “menos circunstanciais” que escribiu sobre música.

A súa única publicación literaria é a obra teatral Comunicando (Traxicomedia con parabellum. Nun acto), que acadou un accésit no concurso de teatro breve do colectivo Buril de Burela (1989); a obra publicouse no número oitenta e tres dos „Cadernos da Escola Dramática Galega“. Manuel F. Vieites, en La nueva dramaturgia gallega, recoñece que “insinúa interesantes perspectivas”. Outras obras do autor, inéditas, son Final coherente (accésit no mesmo concurso de teatro breve en 1988) e o conxunto Díptico en modo menor, composto polas obras Bolero e Con morbo.

Ten escritos dous relatos breves inéditos e uns vintecinco poemas, que lle gustaría ter completado cunha dúcia máis e logo publicado, posto que afirmou estar moi satisfeito con algúns deles.

En política, dende os seus tempos de estudiante foi militante nacionalista e actividata. Foi candidato ó Senado nas eleccións xerais do ano 2000 polo BNG.

Morre dun ataque ó corazón na noite do 16 ó 17 de maio de 2001.

Pequeno (e sabemos que incompleto) curriculum vitae:

5º de Solfexo polo Conservatorio Profisional de Música de A Coruña.

5º de Trompeta polo Conservatorio Superior de Música de Madrid.

5º de Piano polo Real Conservatorio Superior de Música de Madrid.

3º de Harmonía polo Conservatorio de Madrid

2º de Historia da Música polo polo Conservatorio de Madrid.

2º de Estética Musical polo Conservatorio de A Coruña

2º de Conxunto Coral polo Conservatorio Profesional de Música de Santiago de Compostela.

Curso de Historia do Arte e da Cultura no Conservatorio de Santiago.

Curso de Acústica Musical no Conservatorio de Santiago.

Curso de Repentización, Transposición e Acompañamento no Conservatorio de Santiago

Diplomado en Trompeta e máis en Piano polo Conservatorio de Santiago.

(Todo este expedente académico pode ser avaliado pola correspondente certificación oficial, mesmo incluindo calificacións.)

Traxectoria profisional:

Trompetista e percusionista da Banda Municipal de Música de Viveiro, na que chegou a desempeñar funcións de sub-director. Durante algún tempo formou parte da Xunta Directiva desta agrupación. A pertencia desde os 9 anos á Banda de Viveiro serviulle para hoxe coñecer a técnica e manexo de todos os instrumentos empregados nas bandas populares.

Director da Coral Polifónica do CIT (Centro de Iniciativas Turísticas) de San Cibrán (Cervo)

Director da Escolanía do Coléxio público de EXB do Vicedo, en formación.

Profesor do Conservatorio de Música de Viveiro.

Autor dunha série de obras polifónicas para Coro mixto, das que ten estreado as cancións “Abrelle a porta o día” (sobre un poema de Dario Xoán Cabana) e “Sirena” con letra de Mario Benedetti.

En breve sairá do prelo un poemário do escritor Miguel Sande (en Ed. Galaxia) que inclúe un “lieder” composto por Hernán Naval sobre o poema final do libro.

Ten traballado como arranxista para orquestras de música lixeira

Ten publicados artigos sobre Música e Cultura en diferentes publicacións galegas.

.....

Bibliografía usada:

AUTORES RIBADENSES EN LINGUA GALEGA. Cadernos de investigación do IES Dionisio Gamallo Fierros Nº 3, 2001. nota: A redacción final deste traballo realizouse no verán do 2000; non figuran, lóxicamente, datos posteriores

O SON DO POBO Nº 14 ABRIL-XUÑO 2001

LA COMARCA DEL EO, 28 de Maio do 1989 – Nota informativa sobre o inicio dunha academia privada co obxecto de formar unha Banda de música en Ribadeo firmada por A Comisión Xestora do que logo sería Amadores da Música.

Píldoras:

...“jóvenes alumnos puedan comprender la estructura de una obra... para lo cual recibirán explicaciones de Hernán Naval, director de la formación musical quien también ha diseñado el guión de la actuación...El concierto con fines pedagógicos...se les entregará a los asistentes una guía didáctica ilustrada y un formulario...“

(LA VOZ DE GALICIA 21 de maio do 1993 Naval dirige hoy a la banda de música ribadense en un concierto didáctico)

....“Ó redor do seu traballo consegueu artellar o rexurdimento da banda de música que sacou da nada ata convertela nunha potente formación con máis de oitenta músicos e que pasou a ser banda sinfónica. Baixo a súa batuta, a banda ribadense marcou fitos importantes coma a publicación dun compacto no ano 97 e tiña case ultimada a grabación do material para dous discos máis. Ademáis, fixo un gran traballo na escola de música, atraendo a centos de rapaces.

(O PROGRESO 18 de maio do 2001- “finou dun infarto o profesor hernán naval, director da banda municipal de ribadeo)

....“Hernán Naval presidió la agrupación cultural Sementeira desde 1984 al 92.Durante este período desarrolló una intensísima labor cultural: mantuvo un programa radiofónico y diseño la campaña: Salvemos o teatro “Pastor Díaz” en el año 88, entrevistándose entonces en dos ocasiones con el conselleiro de Cultura en esa época Alfredo Conde....

...El músico viveriense también organizó el primer Encontro de asociacións culturais da Mariña que se celebró en el 89 en la ciudad del Landro, fue vicepresidente de la Federación de Asociacións Culturais Galegas y colaboró en la prensa comarcal. Con sus artículos de opinión apoyó muchas iniciativas culturales en A Mariña. Hernán Naval participó como profesor en la puesta en marcha del conservatorio de música de Viveiro y fue un miembro destacado de la banda municipal....

EL PROGRESO 27/5/2001 “sementeira homenajeará en viveiro a hernán naval, que fue su presidente nueve años”.

....“Adiantándose aos tempos puso en marcha unha escola pioneira en Galiza, unha Banda Sinfónica Municipal que marcaría un fito no mundo das bandas populares; espertou en todos nós, e especialmente na nosa mocidade, unhas inquedanzas musicais, e culturais en xeral, que encherían de ilusión, sentido e vigor a actividade cultural de Ribadeo, de toda a Mariña e máis alá da nosa comarca....

extracto do texto da carta que se apresentou ó concello para que a escola se convertese en „escola hernán naval“ 2002

-- Atención: No blog hai máis material sobre Hernán. Por exemplo, aquí (non é o único sitio, nin moito menos) --

De catedral mariña a resto arqueolóxico, sen deixar de reverenciala

    Hai poucos días saltou a nova: Mariña Patrimonio, en razón de estudos preliminares, defende a importancia arqueolóxica das Catedrais. Conxunto nesta entrada tres comunicacións que me chegaron de Mariña Patrimonio que considero importante manter xuntas para ver a liña de actuación dunha asociación non turística no enclave turístico por excelencia de Ribadeo e da Mariña.
    Antes de pasar a elas, só unha insistencia na contemplación da zona das Catedrais como algo que ten valor por si mesmo, non só o utilitario turístico. A confusión de valores está dando moito que falar ós xornais... e poñendo o foco nun só lugar cando a conservación é couso de todos para toda a Terra. (a entrada de onte de ribadeando trataba doutro lugar a conservar no mesmo Ribadeo)
    O primeiro correo é o que da a imaxe máis xeral e foi acollido polos xornais e espellado polo concello na súa nota 'Pasado Mineiro das Catedrais'. coido que é máis clarificador que o que apareceu ata agora, por iso dos resaltes diferentes:

"OITO COLECTIVOS CULTURAIS MÓVENSE PARA SALVAR O XACEMENTO ARQUEOLÓXICO DA PRAIA DAS CATEDRAIS
O vindeiro domingo 22 de marzo comezará a campaña na defensa do forno romano cun roteiro por este e por outros xacementos costeiros relevantes da Mariña.
A Mariña, a 13 de Marzo de 2015.- No inverno de 2014 os temporais afectaron gravemente varios xacementos costeiros da Mariña, entre os que se atopa o xacemento romano da praia de Esteiro, situado na Praia das Catedrais. Neste sitio arqueolóxico pódense ver os restos dun forno destinado á cocción de cerámica, do que se conserva parte da estrutura do que posiblemente fose un complexo romano máis amplo. Tamén se acharon numerosos fragmentos de olas de gran tamaño, denominadas dolium, e utilizadas para a almacenaxe de mercadorías. Deste tipo de cerámica, tamén atopamos restos nunha pequena península na praia das Catedrais.
No último ano, Mariñapatrimonio leva insistindo de forma reiterada e discreta, que a Xunta actúe recollendo os materiais arqueolóxicos, documentando as estruturas que se conservan e, na medida do posible, procurando medidas de protección para este xacemento. Porén, xa hai tempo que temos claro que a administración encargada de protexer este patrimonio non vai moverse nin implicarse para salvar o forno de Esteiro e que teremos que ser a sociedade civil responsable a que procure a súa recuperación.
Con este obxectivo, Mariñapatrimonio presentou un proxecto de intervención arqueolóxica perante a Dirección Xeral de Patrimonio, no que se pretende facer un estudo do xacemento e recuperar os seus restos arqueolóxicos ademais de intentar protexelo. Polo momento, non recibimos a pertinente autorización da Xunta. Será o goberno galego quen decida se actúa a D.X de Patrimonio, se nos permite actuar a nós, en representación da sociedade civil, ou se deixará que actúe o mar facendo desaparecer o xacemento.
Mentres se agarda pola autorización da Xunta, diferentes asociacións imos iniciar unha campaña para darmos a coñecer a zona das Catedrais como sitio arqueolóxico. Nesta tarefa están involucradas oito entidades asociativas de tipo cultural, ambiental e veciñal e que son Mariñapatrimonio, a asociación ecoloxista ADEGA, Cultura do País, Os Espigueiros, Agrupación cultural Francisco Lanza, Ollomao, A Galleira ou a Irmandade de Santo Estevo.
A campaña comezará o domingo, 22 de marzo, cun roteiro polos xacementos arqueolóxicos da contorna das Catedrais, que divulgará valores da zona até agora descoñecidos.
O SEGREDO AÍNDA NON REVELADO DAS CATEDRAIS
Este roteiro permitiranos desvelar un dos segredos mellor conservados das Catedrais. Practicamente ninguén sabe que nas Catedrais, a 500 m do xacemento romano de Esteiro, hai unha canle picada na rocha semellante ás empregadas polos romanos na condución de auga para as explotacións mineiras de ouro. Tamén é de recente descubrimento que as covas desta praia tan visitada e singular seguen vetas auríferas, segundo nos teñen confirmado varios xeólogos.
Esta hipótese non resulta sorprendente, se pensamos que toda a zona oriental da Mariña é rica en ouro e que abundan as explotacións auríferas da época romana. Non só atopamos minas terra adentro, senón que tamén se atopan rexistros dos labores mineiros na costa, con galerías que foron abertas dende os cantís e dende as praias, como é o caso das galerías do castro do Carreiro en Foz ou as de Salave en Tapia.
Por tanto, cumpriría estudar se existe algunha conexión entre as vetas auríferas, a canle picada na rocha e o forno romano das Catedrais para saber se desta praia os romanos tamén extraeron ouro.
 

ROTEIRO POLOS XACEMENTOS ARQUEOLÓXICOS DA MARIÑA (22 MARZO)
O percorrido do roteiro será de 8 km e de dificultade baixa e durará toda a xornada, desde as 10.30 horas. Ao longo de toda a costa, visitaremos os seguintes xacementos ou puntos de interese:
MAÑÁ
· Punta do Castro en San Miguel de Reinante.
· Praia de Arealonga, na que veremos unha turbeira na que se conservan restos dun bosque de hai oito mil anos.
· Percorrido polo areal ata a praia das Catedrais, aproveitando que teremos marea baixa.
· As Covas das Catedrais, onde veremos as vetas auríferas.
· Percorrido pola parte alta dos cantís das Catedrais para observar a canle picada na rocha.
· Visita ao forno de cerámica romana de Esteiro.
TARDE:
O percorrido da tarde farase en bus e coches particulares e visitarase:
· Castro da Devesa.
· Castro de Meirengos.
· Cetárea de Rinlo e a Lagoa “Daniel Vispo”.
· Castro de Piñeira.
· Castro das Grobas.
Para reservar praza no roteiro:
-Desde A Mariña: 619553236 (Miguel).
-Desde Lugo: 982240299, 679113718 (ADEGA)."

 

    A terceira nota/correo que me chegou aumenta unha actividade á xa prevista, unha charla informativa en Ribadeo, na mesma Casa das Letras que hoxe acollerá a charla sobre a eclipse de mañá : "Con motivo do roteiro, este xoves 19 de marzo temos organizada unha charla informativa en Ribadeo na Casa das Letras ás 20.30h co título “As catedrais tamén xacemento arqueolóxico”. Alí darase cumprida información sobre o forno romano de Esteiro, a canle e as vetas auríferas das Catedrais así como da presenza de minas romanas na Mariña." e ven acompañada do cartaz anunciador:

    A segunda non aporta gran cousa (salvo prezos do roteiro), e debe contemplarse como anexo á primeira nota. Póñoa só por se a alguén lle interesa apuntarse ó roteiro:

 

" RESERVA DE PRAZA E PREZOS
SAÍDA DESDE SAN MIGUEL DE REINANTE
Se te queres unir á ruta desde San Miguel de Reinante, debes facer a túa reserva de praza chamando por teléfono ao 619553236, ou enviando un mail a mr.patrimonio@gmail.com, indicando o nome e apelidos do participante e un número de teléfono móbil.
Hora de saída: 10:30 horas, no aparcadoiro de autobuses da praia de Arealonga, en San Miguel de Reinante.
Prezos: Podes reservar o xantar no restaurante ou levar comida para o camiño.
Sen xantar: 2€ socios/ 5€ non socios.
Con xantar: 15 € socios/ 20€ non socios.
SAÍDA DESDE LUGO:
Se queres acudir ao roteiro desde Lugo, debes reservar praza chamando por teléfono ( 982240299, 679113718) ou enviando un mail a adegalugo@adega.gal, indicando o nome e apelidos do participante e un número de teléfono móbil.
Hora de saída: 09:00 horas, fronte a Facultade de Formación do Profesorado (Av. Ramón Ferreiro).
Prezos: Pódese reservar o xantar nun restaurante da zona ou levar comida para o camiño.
· Sen xantar: 5€ menores de 17 anos/ 10€ socios/15€ non socios/12€ parados, xubilados e estudantes.
· Con xantar: Haberá que sumar aos prezos anteriores 13€ máis.
MENÚ
As persoas participantes poderán levar comida para xantar polo camiño ou reservar praza no restaurante a Yenca de San Miguel de Reinante. Nese caso, deberá avisar cumpridamente de que quere comer de restaurante ao formalizar a reserva de praza.
Menú:
Ensaladilla
Cordeiro
Tarta de queixo.
Inclúe viño da casa, casera, pan, auga e café.
O menú pódese variar previo aviso.
As persoas interesadas en participar deberán levar para o camiño calzado e roupa axeitados. "

Mesa redonda sobre Hernán nas xornadas de historia local

Un momento da presentación, en recorte dunha foto de Chenchu (tomada do fb)

Venres tivo lugar no marco das xornadas de Historia Local da agrupación cultural Francisco Lanza a mesa redonda sobre Hernán. Participamos, por orde de intervención, Dores Fernández Abel (moderadora), Francisco Luis Rodríguez Guerreiro, Hugo García Presno, Aurora López Rodil e máis eu.

Os estilos das intervencións foron abondo diferentes, dende o máis documental de Francisco ou técnico de Hugo ata o máis vivencial de Aurora ou meu.

Deixo os audios das intervencións e a parte escrita da miña intervención. Quedaría por poñer a presentación con fotos e música de Hernán, montada por Hugo, e a parte correspondente ás preguntas finais.

Intervención de Francisco Rodríguez (e presentación xeral de Dores)

Intervención de Hugo:

Intervención de Aurora:

A miña intervención:

--

As facetas dunha persoa son inabarcables. E máis se é da talla de Hernán.

Despois da primeira consideración, reunidos para falar de Hernán en público, ocórreseme que non deberíamos falar quenes o apreciamos. Hai a tendencia, sempre, ó 'non digas mal del' ... aínda que, como toda persoa, tiña as súas beiras, e sempre as hai que se poden considerar boas ou malas segundo a referencia que se elixa ou que se teña para mirar. Mais, como ignorado ata o momento por un estudo estruturado e en profundidade, só quedamos quenes o coñecimos para deixar esa testemuña da nosa apreciación, que aínda que pretendamos obxectiva, non podemos separar do noso aprecio.

Coido que o anterior leva a falar, o primeiro, do factor humano: quería á súa xente, e nós sabíamolo. Aínda que eso non nos libraba de broncas, algunhas discutibles, en particular se eramos nós os abroncados.

Hernán chegou a Ribadeo con entusiasmo: presentóuselle a oportunidade de levar a cabo unha labor definida por el mesmo nun contexto que lle impoñían pero que lle viña case como anel ó dedo, e ó pouco, percibiu que tiña un respaldo. Ó longo do tempo, o entusiasmo variou en punto de mira, ó ir axustando o proxecto, incardinouse nas relacións coa xente, pero non mermou en cantidade. E ise entusiasmo levouno a dar todo de si. Hernán fixo entrar a banda pola porta grande á vida musical, cunha visión ampla, e así a mantivo. Era a súa banda, coa que compartía a música.

Coido que pode dicirse que o traballo era para el un desfrute, e desfrutaba moito, porque traballaba moito. Traballo e esforzo, a máis de condicións naturais, claro, fundamentaron pola súa parte unha obra que non foi só musical, senón, e coido que sobre todo, social, nun entronque da súa adicación vital á música con ideas políticas e de filosofía de vida que configuraron a súa vida en conxunto con aquela. Entre os que o tratamos na época ribadense, perdura o ritmo musical a carón do marcado polas verbas compartidas e os artigos no semanario e nos xornais, con mistura de ideas de acción e ideoloxía con sátira, historia ou pedagoxía.

Como Hernán era unha soa persoa, o desenvolvemento en diferentes campos e o uso de coñecemento duns como útis noutro, fai que ás veces pareza que non sabía distinguir entre diferentes facetas, como a música e a política, pero máis que que non soubera distinguir é que empregaba o que mellor coñecía como dato ou como apoio para outra faceta da súa actividade, que é ben diferente. E que facía a distinción está claro en detalles como o que xa teño comentado sobre o himno galego, a diferencia de importancia entre o que é emblema e o aspecto musical.

Despois do anterior, dubido que ninguén esteña tentado a distinguir a Hernán pola Banda de xeito exclusivo, por unha predominancia de temas musicais. Sería un erro tremendo: por suposto que a banda tivo moita importancia para el, pero entenderase a cousa se lembro que mentras que a banda trata de música, a música non trata da banda, e é evidente que Hernán controlaba esta distinción moito mellor que eu.

Así, deixando a referencia da faceta máis musical, teño escoitado que a relación cos cartos define ás persoas: a parte dalgunha anécdota máis persoal no mesmo sentido, coido que todos os que tiñamos relación con el a traverso de Amadores sabemos que os consideraba un medio, e por iso estaba sempre pedindo, pero non para si: pedía medios para realizar unha labor na que cría. Mesmo poñéndoos do seu peto.

Falando de Amadores, as relacións coa directiva. Tamén era quen suplía ou complementaba moitas veces o traballo da directiva da Amadores. Como en calquera relación, ás veces había instrumentación: a directiva como instrumento de Hernán, pero tamén viceversa, Hernán como instrumento da directiva. Que non se entenda mal: éramolo con moito gusto, porque sabiamos que estabamos en boas mans e nos transmitía entusiasmo. E, cando tocaba, Hernán facía de instrumento, facendo que ó final, esa diferenza entre directiva e director ás veces se diluíra no entusiasmo e no traballo. Estatutariamente, a directiva non ten moito que ver co director, pero se hai boa comunicación, mesmo simbiose, o resultado nótase. E notábase.

O mellor que fixo a xestora da Asociación Amadores da Música no seu momento foi poñer a banda nas súas mans. E, daquí, enfatizo a palabra familia: fixo da banda unha familia e unha institución que rendía resultados. Pero primeiro, unha familia. Hai que lembrar que como en calquera familia, tamén había broncas, pero como en toda familia que se leva ben, pesaban máis os bós momentos. E iso tradúxose en que a banda fómola todos, e, ó tempo, con cariño, orgullo mutuo e recoñecemento da primacía da súa labor.

Todos, cun apoio no contraste das características persoais que recoñecía a boa vontade e o traballo mutuo. Respecto a isto último, Hernán era esixente. Vía a esixencia como unha necesidade. E daba exemplo ó tempo que podía disculpar os erros, pero non a falta de esforzo. Os que estabamos dirixidos pola súa batuta sabíamos desa necesidade e do seu criterio. Aprendímolo no medrar dunha banda que tivo que comezar con pouco máis que lembranzas de música popular doutros tempos, daquela vistos como gloriosos.

Dende o punto de vista da música, co seu fío condutor, tamén poden verse outras cousas. Por exemplo, o galeguismo de Hernán era patente. Pero hai que distinguir entre un galeguismo pacato, da Galicia-aldea, do que praticaba Hernán, tentando a coller a Galicia por separado para mellor integrala (e que poidera contribuír tamén mellor) no conxunto de pobos do mundo. É dicir, un apoio na propia identidade para non perderse na universalidade. E isto víase a traverso da música, das obras que escollía, da dignificación por riba da tradición, da apertura a outros ritmos e tamén outras ideas, da sensibilización, ...

A conta dalgunha polémica ténselle achacado afán de protagonismo. Coido que unha cousa é procurar o protagonismo e outra o non poder escapar del de xeito doado ou sinxelamente non precuparse del. E cando alguén é activo, con sentido e con esforzo, cando logra acadar metas para ben de todos, consígueo a base de esforzo, de loitar polo que cree e de defendelo. Así, só poderá despreocuparse do protagonismo ou tentar escapar del, moitas veces sen conseguilo, pero é protagonista. E Hernán érao. Sen afán, por méritos.

Para rematar, coido que mentras Hernán non sexa obxecto dun estudo en profundidade, seguirá a sentirse a necesidade de lembranzas pequenas, aquí e aló, noutrora e agora, tentando non esquecer o seu facer, a súa necesidade, pero sen quedar en paz un pobo que sabe que lle falta ese espaldarazo de recoñecemento a pesares do punto da orde do día do pleno de 20060710 no que se da o nome de Hernán Naval Parapar ó auditorio municipal, o Especial Cadernos Ribadenses (maio 2002), a Recompilación de artigos de Fernando Rodríguez Raño ou a plétora de páxinas a medio facer en internet.

Asociacionismo e cultura (a modo de II)

Co fondo da mesa redonda 'O libro como ferramenta: asociacionismo e cultura' mantida dentro das actividades da feira do libro de Ribadeo da A.C. Francisco Lanza, ‘Letras no Campo’, edición de 2019, deixo algunha reflexión propia misturada con a experiencia de edición da AVV O Tesón (Ribadeo no tempo, a través das imaxes -outro Ribadeo foi posible-, Sobre os castros de Ribadeo, Ría de Ribadeo -cartas-, In memoriam: José María Rodríguez Díaz):

Dende a asociación, sempre consideramos a cultura como unha faceta importante para guiar o desenvolvemento de actividades, inseparable de calquera outra a realizar para atopar e dar a coñecer a historia e o ser de Ribadeo. Dinamizar socialmente ten tamén unha dimensión de dinamismo cultural; sen ela, o proxecto esgótase.

Dentro do activismo cultural da nosa sociedade, a edición de libros tivo un lugar importante ata o momento. Mais, en calquera caso, todas as edicións foron deficitarias: tratouse sempre de aproveitar os cartos para levar adiante unha actividade na que críamos, cunha distribución mixta, a socios e librerías, procurando así non deixar cerrada a actividade ós socios, senón abríndoa a toda a sociedade. Algo que non evitou o déficit económico.

Na actualidade, o ISBN, necesario para defender a publicación cobrando, xa ten un custe derivado de ter pasado a unha entidade privada a súa xestión. Un custo non só económico directo, senón de estruturación das asociacións como empresas, complicándolles a vida e empurrándoas cara á perda do seu sentido asociativo, á ilegalidade ou á inactividade.

O anterior é só unha faceta da mercantilización da cultura, na que as asociacións moitas veces non sabemos movernos, pode que sinxelamente porque sexamos reacias a movernos nun sistema que vemos perxudicial para o noso propio sentido de ser.

Tamén significa un choque redundante, cultural, no que as verbas substitúen o seu significado ou aparecen novos fenómenos que nomear, e o apelido ‘cultural’ sinxelamente, perde o seu sentido. Por exemplo, as asociacións de veciños como a nosa teñen que convivir en maior ou menor grao coa xentrificación. O seu significado ven sendo primar as cousas con cartos para a súa conversión en máis cartos, e iso, de diversos xeitos, implica que a xente pase a ser secundaria, substituíble, que se poda largar fóra. Parar isa tendencia pasa entre outras cousas, por recuperar o termo humanizar, secuestrado para significar inversión no espazo urbano que pode facer máis agradable ese espazo ‘á humanidade’. Agora ben, os veciños inmediatos do lugar son ‘a humanidade’ á que debera aproveitar en primeiro lugar, e cando se pon en xenérico ‘a humanidade’, non é así, e vense desprazados, como ocorre en numerosos lugares. Logo ‘humanizar’ ten que ser outra cousa...

En fin, reflexións deslavazadas que poden -deben?- continuarse sobre un asociacionismo que en xeral non está nos mellores momentos, copado por xente xa maior e con déficit de xente nova e de esperanzas no futuro. Si hai asociacións, cada vez máis, deportivas, ou adicadas a unha actividade concreta, aínda que moitas sexan só un grupo de amigos unidos por unha certa costume que as mantén un tempo ata que comezan a decaír no seu ciclo vital. E hai asociacións culturais que están pasando por bós momentos. Mais, en xeral, os problemas, os atrancos institucionais e a inacción superpóñense, necesitando un cambio de modelo. Para cal, sen perder o seu obxecto e o seu esprito?

Consolidación musical

Dende hai tempo, Ribadeo é un pobo con moita relación coa música. Esta relación de hai tempo ten pasado diversos avatares. Está documentada no período de Carlos Cid, a raíz do libro "Cincuenta años de música en Ribadeo: biografía musical de Carlos Álvarez y Fernández-Cid", realizado por Carlos Álvarez Lebredo, pero nin o período anterior nin o posterior que surcou case en solitario a Coral Polifónica ata a creación da Banda de Música, encargo de Amadores da Música a Hernán Naval, nin o correspondente ó decenio longo que Hernán desenvoltou a súa labor en Ribadeo, na banda e no ensino, nin o posterior ata os nosos días co que coido que se pode chamar dalgún xeito 'escola musical de Ribadeo' ou 'escola de Hernán', están documentados como deberan.
Este último período, no tocante ó que corresponde á música instrumental, Ribadeo ten sufrido diversas situacións que botarían ó traste con este tipo de música, de non sere polo coidado posto por un grupo de xente dentro de Amadores primeiro, como logo por separado despois e con renovado ímpetu no novo grupo Musiqueando, tendo procurado e conseguido nesta última etapa apoio institucional.
Así chegamos á actualidade, na que a realización do II Certame de intérpretes mozos Hernán Naval (ver nota de prensa na parte final da entrada) entre sábado e domingo pode dicirse que consolidou a calidade desta convocatoria ó tempo que redondeou a súa coidada preparación, do folleto á limitación de prazas en dúas categorías ou á regulación de entrada (libre) de público, por enumerar algún aspecto visible.
Deixo en publicado en Ribadeo, a carón do folleto da 1ª edición, o correspondente a este II Certame de intérpretes mozos Hernán Naval, onde aparecen as biografías dos intérpretes (folleto principal), así como as condicións de inscrición e o desenvolvemento do primeiro e segundo día do certame (follas escaneadas en conxunto, pero que constitúen documentos aparte), aínda sen coñecer o resultado do xurado [ver comentario posterior].
Non apunto nomes, que de seguro me esquecería de algún, nin traxectorias, tan diversas unhas das outras, pero cando falo de 'escola musical de Hernán' non me estou referindo só a un grupo de novos músicos, que tamén, senón a un grupo de xente entusiasmada coa música, entusiasmo que naceu a traverso do contacto cunha persoa que llo fixo nacer, Hernán Naval. Xente amigos entre si, de idade parella, o que facilita que o seu xeito de obrar se acomode a unha sinerxia que da un rendemento que salta á vista xa no presente, no que está aínda iniciando as súas actividades.
Alghunha cousa anterior relacionada:
Nota de prensa do I Certame
Saúda do alcalde
Dúas reseñas
Un comezo: Arquivo dixital hernán Naval
Últimos artigos no blog sobre Hernán
Biografía de Hernán
Hernán Naval, Escritos e prensa (listado que foi seguido en meses seguintes de máis de media centea de artigos relacionados con Hernán reproducidos no blog, cada un cunha pequena ficha introductoria)

Bota a camiñar a II edición do Certame de Intérpretes Mozos “Hernán Naval” de Ribadeo

• O xurado está formado por tres recoñecidos profesionais de diferentes especialidades.

• A fase final dará comezo esta tarde ás 18.00 horas.

Redacción. Ribadeo. Na tarde de onte deu comezo no Auditorio Municipal “Hernán Naval” de Ribadeo a segunda edición do Certame de Intérpretes Mozos “Hernán Naval” de Ribadeo. Esta iniciativa musical está organizada pola Asociación Cultural Musiqueando coa colaboración da Concellaría de Cultura do Excmo. Concello de Ribadeo, a Vicepresidencia Primeira da Excma. Deputación Provincial de Lugo, a Asociación Amadores da Música e máis a Escola Municipal de Música e Danza de Ribadeo.

Antes do inicio da actividade musical, ás 13.00 horas, no salón de plenos da Casa do Concello de Ribadeo, fíxose a presentación oficial do certame na que se deu a coñecer o nome das persoas que integran o xurado. A violinista Beatriz Rodríguez, o pianista e director do Conservatorio Profesional de Música “Xan Viaño” de Ferrol, José Manuel Yañez Carballeira así coma o clarinetista Francisco San Ramón serán os encargados de avaliar as actuacións das dezaoito mozas e mozos que participan nas dúas categorías, profesional e superior do certame. Suso López, presidente da Asociación Musical Musiqueando, agradeceu “a disposición das persoas que integran o xurado para estar presentes en Ribadeo e valorou, sobre todo, a súa versatilidade, pois os tres combinan valores que para nós son moi importantes: a experiencia docente, interpretativa e a súa aposta pola innovación pedagóxica, algo que Hernán mantivo vivo ao longo da súa carreira á fronte da Escola e máis a Banda de Ribadeo”.

No acto tamén interviron o alcalde ribadense, Fernando Suárez, a presidenta de Amadores da Música, Teresa González, e máis o deputado-delegado da área de Cultura da Excma. Deputación Provincial de Lugo, Antonio Veiga Outeiro. Nas súas intervencións destacaron o papel que Hernán Naval xogou no desenvolvemento musical de Ribadeo e ratificaron o seu compromiso coa celebración dun certame que “mantén vivo o espírito co que Hernán traballou ao longo da súa vida, sempre ao carón das mozas e mozos que se adican ao mundo da música ou da cultura, facilitándolles un espazo no que amosar os seus coñecementos, espazo que agora representa este certame”.

Logo da semifinal de ambas e dúas categorías que se celebrou onte, será hoxe cando se decidan as ou os premiados no certame. A final comezará ás seis da tarde con cinco participantes en cada unha das categorías. Unha vez rematadas as súas actuacións o xurado retirarase para proceder á deliberación e posterior proclamación de gañadoras/es. Esta segunda edición do certame reparte un total de 1.700 euros en premios.

Durante a final actuará tamén o grupo de danza da Escola Municipal de Música e Danza de Ribadeo dirixido por María Justo. As actuación son gratuitas e de libre acceso para todas aquelas persoas que desexen asistir a elas.

A continuación adxuntamos un dossier no que figuran o currículum vítae tanto das persoas participantes no mesmo coma das que integran o xurado.

CURRÍCULUMS XURADO

FRANCISCO SAN RAMÓN CALVO

Naceu no pobo valenciano de Llombai e alí, na sociedade musical do seu lugar de nacemento comezou o seu contacto co mundo da música. Formouse nos Conservatorios Superior de Madrid e máis da Coruña obtendo na cidade herculina o título de profesor superior. Realizou cursos e clases maxistrais de clarinete con nomes coma Vicente Peñarrocha, Andrew Mariner, Michel Arrignon, Jejuda Gilad, Enrique Pérez Piquer ou Carlos Casadó, entre outros. Alén disto ten unha praza como clarinetista, da que actualmente está en excedencia voluntaria, no Corpo de Músicos Militares onde acadou a Cruz do Mérito Naval con Distintivo Branco. Destaca pola súa labor pedagóxica formándose e traballando arreo neste eido. Como creador e impulsor do Grupo de Cámara de Ferrol participou nos concertos didácticos para escolares “Venres Musicais”. Así mesmo, forma parte do cuarteto de clarinetes “Mare Nostrum” de Ferrol e máis do quintento de vento “Cidade de Ferrol”cos que ten actuado por diferentes localidades da xeografía galega. Como docente impartiu aulas nas escolas de música de Pontedeume, no Liceo Rubia Barcia de Ferrol, na asociación cultural Sementeira de Narón, no Conservatorio de Música de Fingoi ou na Escola Municipal de Música e Danza de Ribadeo. Como director dirixiu a banda de música da Escola de Música Charamela de Pontedeume, e na actualidade é director da Banda Infantil Sementeira e da Xoven Banda de Narón. Tamén foi director de diferentes formacións corais. A súa vocación innovadora levouno a participar en diferentes actividades académicas que mesturan o ensino musical e máis as novas tecnoloxías, actuando como poñente no I Curso de Iniciación á Informática do Conservatorio de Ferrol.

BEATRIZ RODRIGUEZ CARIDAD

No conservatorio da súa Coruña natal realizou estudos superiores de violín que combinou cos de música de cámara no Conservatorio Superior de Oviedo, rematando ambas e dúas especialidades cun premio de Honra Fin de Carreira. Completou a súa formación con mestres coma Manuel Guillén, Thijs Kramer, Ruggiero Ricci, Félix Ayo, M. Khommitzer ou Rainer Sonne, entre outros. Ao longo da súa traxectoria musical ten actuado coa Orquestra Iberoamericana en Venezuela, coa Joven Orquesta Nacional de España e como violín principal na Rotterdam Young Philarmonic holandesa. Participou na fundación da Orquestra de Cámara Galega coa que ten actuado por diferentes países tanto en Europa coma en America Latina ou Norteamérica.

Acompañada polo pianista José Manuel Yáñez Carballeira ofreceu varios concertos por diferentes cidades do estado nos que recuperaban e estreaban obras de compositoras e compositores galegos. Logo de dar clases no Conservatorio Profesional de Música de Ferrol, na actualidade é profesora do Conservatorio Superior de Música da Coruña.

JOSÉ MANUEL YÁÑEZ CARBALLEIRA

Recibiu as súas primeiras leccións de piano da man de Natalia Lamas no Conservatorio Superior de Música da Coruña para logo continuar a súa formación cos profesores Luis Galve, Manuela Carra, Elías Arizcuren, Luca Chiantore ou Almudena Cano. Baixo a tutela de Albert Attenelle realizou o Mestrado en Interpretación de Piano da Universidade da Coruña. Como pianista ten realizado concertos como solista e tamén en formacións como a Joven Orquesta Nacional de España (JONDE), a Orquestra de Cámara Municipal da Coruña, a Orquestra Sinfónica de Galicia ou a Banda Municipal da Coruña. Nos últimos anos participou en diferentes proxectos musicais e en novas propostas que mesturan a música cos monicreques ou a danza. É membro da Asociación Galega de Intérpretes de Música Clásica (ASGAIM) así como promotor e intérprete do proxecto “A música camiño divino” celebrado en La Rioja co gallo do Xacobeo 2004.

Na actualidade é director do Conservatorio Profesional de Música “Xan Viaño” de Ferrol e profesor de piano no Conservatorio Superior de Música da Coruña.

CURRÍCULUMS PARTICIPANTES

GRAO PROFESIONAL

1. Rocío Balboa García. Naceu na Coruña no 1991 e comezou dende moi nova os estudos de frauta que continúa na actualidade no Conservatorio Profesional de Música da cidade herculina. Alén da formación regrada participou en cursos de perfeccionamento con mestres da frauta traveseira coma Salvador Espasa, Walter Auer, Vicens Prats ou Claudia Walker. Logo de estar presente nos encontros da Nova Orquestra Galega das Artes ou en varias edicións do “Encontro de Músicos Mozos de Aragón” foi seleccionada como integrante da Banda Sinfónica do Instituto Aragonés da Xuventude so a dirección de Bert Appermont.

2. Fabio Álvarez González. Este mozo ourensán comezou a súa andaina como pianista na Pobra de Trives. Logo ingresou no Conservatorio de Profesional de Música de Ourense onde estuda na actualidade o sexto curso do Grao Profesional. Asistiu a clases con mestres de recoñecido prestixio coma Eldar Nebolsin, Mariana Gurkova, María Teresa Pérez ou Gustavo Díaz-Jerez. Ten participado en diferentes concertos e recitais do centro ourensán no que estuda.

2. Iván Abel Bruzos. Naceu en Lugo en 1992 e con tan só oito anos de idade comezou os seus estudos de saxofón no Conservatorio Profesional de Música da cidade das murallas onde continúa na actualidade como alumno do sexto curso do grao profesional. Talleres con diferentes mestres do saxofón e a participación no I Encontro de Bandas Sinfónicas dos Conservatorios Profesionais de Galicia son parte do currículum deste mozo que na actualidade combina a súa preparación académica coas actuacións da big-band “Murajazz” ou a Banda de Música de Foz.

2. Gerardo Fernández Álvarez. Comezou os seus estudos musicais no Conservatorio Profesional de Música de Lugo á idade de nove anos na especialidade de saxofón. Ao longo da súa carreira musical asistiu a cursos de perfeccionamento impartidos por profesores coma Narciso Pillo, Francisco Martínez ou Marcos Mariño, entre outros. Combina os seus estudos no Conservatorio Profesional de Música de Lugo tocando en distintas formacións de música de cámara así coma no cuarteto “Lucus Appasionatto” ou na big-band “Murajazz”.

2. Irene Rodríguez Rodríguez. Naceu en Ribadeo no ano 1991 e estuda sexto de grao profesional no Conservatorio da Coruña. Ao longo da súa carreira formou parte de diferentes grupos de percusión ao tempo que completaba a súa formación coa asistencia a cursos dos mestres José Vicente Faus, Pilar García, Markus Leoson ou Julio Sánchez. Forma parte do coro da Orquestra xuvenil da Orquestra Sinfónica de Galicia e ten gravado varios discos tanto coa Coral Polifónica de Ribadeo, á que pertence, coma con outras agrupacións. Participou tamén na gravación, coa Banda Municipal de Ribadeo da que é integrante, da banda sonora do filme “Los Muertos van Deprisa” de Ángel de la Cruz.

2. Nara Carballal Nogueira. Naceu en Xove en 1994 e na actualidade estuda sexto curso de Grao Profesional na especialidade de violonchelo. Compaxina os estudos na Escola Municipal de Música de Mondoñedo coas clases que recibe da profesora Bárbara Switalska. Pertence á Orquestra Clásica de Xove, coa que gravou a zarzuela “Non chores Sabeliña” e colabora con grupos de música folque como violonchelista. Gañou o primeiro premio no Certame de Intérpretes Mozos na vila de Ortigueira en 2009.

2. Ana Leirós Araujo. Naceu en Vigo en 1990 e con oito anos comeza os seus estudos de clarinete no seo da Banda-Escola de Música de Beade. Tres anos despois ingresa no Conservatorio Profesional de Música de Vigo onde cursa quinto curso de grao profesional. Ten realizado diferentes cursos de técnica e interpretación de clarinete con mestres coma Vicente Alberola, Carlos Gálvez, Yehuda Gilad ou Nuno Pinto. Alén de recibir varios premios en certames de intérpretes mozos tocou baixo a batuta de mestres coma Marcel Van Bree ou Francisco Navarro. Forma parte da Banda-Escola de Música de Beade.

2. Nicolás González Granado. Inicia os seus estudos de clarinete na Escola Municipal de Música de A Coruña no curso 2004-2005 cos profesores Marcel Chirilov e Alfredo Gómez cos que prosegue ata a actualidade. Ten participado en diferentes cursos de especialización de clarinete así como en seminarios de jazz nos que tivo a oportunidade de recibir formación da man de mestres coma Jean Toussaitn, Nikki Iles ou Scott Stroman.

2. Christian Lanza García. Naceu no veciño concello de Navia en 1995. Malia que neste certame acude na especialidade de frauta a súa formación musical abrangue dende a gaita asturiana ao fagot, o saxofón, diferentes gaitas irlandesas e escocesas así como a composición. Ten participado en actos musicais e culturais en Oviedo, Ourense, Avilés, León, Queens, Lorient ou Manhattan.

2. Antía Couto Martínez. Naceu en Vigo no 1994 e na actualidade estuda cuarto curso de Grao Profesional de piano no Conservatorio Profesional de Música de Vigo. Combina os estudos de piano cos de violonchelo. Alén da formación regrada asiste a clases de formación especializada con mestres coma Vladimira Smausova, Leonel Morales ou Guillermo González. Ten participado en diferentes seminarios formativos en Madrid e Córdoba.

GRAO SUPERIOR

2. Laura Balboa García. Naceu na Coruña en outubro de 1991 e na cidade herculina desenvolveu a maior parte da súa formación académica. Precisamente no Conservatorio Superior de Música da Coruña rematará o Grao Superior ao longo deste curso 2009/10. Na súa traxectoria como violinista ten actuado coa Orquestra xuvenil da Sinfónica de Galicia así como coa orquestra da Escola de Altos Estudos Musicais de Galicia baixo a batuta de directores coma Alberto Zedda, Jim Ross, James Judd ou Maximino Zumalave. Obtivo varios premios en certames tanto de Galicia coma de fóra do país.

2. Iago Lariño Rodal. Este frautista de Cangas do Morrazo comezou a súa actividade na escola de música da súa vila, vencellada á Banda de Música “Bellas Artes”, para logo cursar estudos no Conservatorio de Música “Mayeusis” ou no Superior de Música de Vigo. Continúa formando parte da banda de música de Cangas e ao mesmo tempo é membro tamén da Banda Filharmónica de Galicia, da Banda da Federación Galega de Bandas de Música e da Duisburger Philarmoniker. Así mesmo, colabora coa Orquestra Sinfónica de Euskadi, coa Sinfónica do Vallés ou a Orquestra do Norte de Portugal o que fixo posíbel que actuase baixo a batuta de Damiano Giuranna, Michael Boder, James Judd ou Rubén Gimeno, entre outros.

2. Nicolás Gómez Naval. Comezou os estudos de trompa no seu Viveiro natal aos oito anos de idade. Tan só un ano despois entrou a formar parte da Banda Municipal de Música de Viveiro á que aínda pertence na actualidade. Durante a súa carreira musical recibiu clases de mestres coma David Bushnell, Miguel Ángel Garza, Vicente Castelló ou David Fernández, con quen aínda segue compartindo aulas nos cursos de verán que este imparte en Galicia. Actualmente é alumno activo da Orquestra xuvenil da Orquestra Sinfónica de Galicia así como da Jonde (Joven Orquesta Nacional de España) e cursa segundo de Grao Superior no Conservatorio Superior de Música da Coruña.

2. Rebeca Maseda Longarela. A Escola de Música de Mondoñedo foi o lugar no que esta moza de Xove deu comezo á súa formación musical na especilidade de violín. Na actualidade continúa os seus estudos no Conservatorio Superior de Música de Vigo. A Orquestra Municipal de Xove, a Escola de Altos Estudos Musicais de Galicia, diferentes formacións de música de cámara, a Real Filharmonía de Galicia ou a Orquestra Sinfónica de Galicia foron e son formacións coas que traballa mentras continúa a súa formación con mestres coma Lev Chystiakov, Humberto Armas ou Grigori Nedoroba. Dende 2008 forma parte da JONDE como alumna activa e máis da Orquestra xuvenil da Orquestra Sinfónica de Galicia.

2. Isabel Cupeiro López. Esta moza natural de Ferrol ten os seus comezos musicais vencellados a unha pequena escola de música. Alí deu os primeiros pasos como pianista mais logo trasladouse ao Conservatorio Profesional de Música da cidade departamental para estudar violonchelo. Malia todo nunca abandona o piano e de feito, a día de hoxe, combina o grao superior de piano co de violonchelo no Conservatorio Superior de Música “Eduardo Martínez Torner” de Oviedo cos estudos de canto e máis de bioloxía. Forma parte da orquestra xuvenil da Orquestra Sinfónica de Galicia, da Joven Orquesta Sinfónica Principado de Asturias, do grupo de violonchelos “Viguen Sarkissov” ou da Orquestra de Cámara de Asturias coa que ten participado en proxectos pedagóxico-solidarios que aproximan a música aos habitantes das zonas máis desfavorecidas de Marrocos.

2. Juan Andrés Barahona Yépez. Con seis anos de idade comezou a súa carreira pianística. Foi alumno do Conservatorio Superior de Oviedo e dende o curso pasado forma parte do grupo de alumnas e alumnos becados na Escola Superior de Música Reina Sofia, na súa Cátedra de Piano “Fundación Santander” e máis na de Música de Cámara. Foi alumno de mestres coma Marc Durand, Robert McDonald, Julián Martín ou Ferenc Rados e obtivo numerosos galardóns en certames celebrados en Asturias, Almería ou Barcelona. Como solista actuou coa Orquestra Sinfónica do Principado de Asturias, a Sinfónica de Xixón, Sinfónica de León ou Filharmónica de Ecuador so a batuta de Patricio Aizaga, Oliver Díaz, Dorel Murgu ou Francisco Vigil.

2. Eva Fernández Rodríguez. Esta saxofonista naceu en Vigo en 1989. Na escola da Banda de Música de Beade, formación da que é instrumentista na actualidade, deu os seus primeiros pasos no mundo da música. Ao longo da súa traxectoria participou en clases de perfeccionamento cos mestres Pablo Coello, Narciso Pillo, Fernando Ramous ou Ignacio Casas. Tanto como solista como a través da Banda de Música de Beade asistiu a diferentes certames e concursos a nivel autonómico e estatal. Na actualidade é alumna do Conservatorio Superior de Música de Vigo.

2. Nelly Iglesias Ríos. Esta moza de Burela comezou os seus estudos de piano no Conservatorio de Viveiro, onde rematou o grao profesional, e logo trasladouse ao Conservatorio Superior de Música da Coruña. Alí estuda dende o ano 2007 combinando a súa formación como pianista coas aulas de violín, que cursa no Conservatorio de Viveiro. Ten actuado en diferentes localidades galegas como solista e tamén como acompañante en formacións de música de cámara. Ao longo da súa traxectoria actuou coa Orquestra Sinfónica do Conservatorio Superior da Coruña e acudíu a clases de perfeccionamento co mestres coma José Ramón Méndez, Albert Atenelle, Anna Poghosyan ou Sergei Yerokhin.