20220411

O RUEIRO DE RIBADEO VISTO DESDE A FILOLOXÍA. Carlos Álvarez Lebredo

    O escrito a continuación foi publicado na Comarca del Eo de 9 de abril de 2022. Visto o artigo, e que eu mesmo teño cometido algún dos erros nel comentados, soliciteille ó autor publicalo no blog, o que fago despois de que mo enviara. Engádolle varias ligazóns a outros lugares do blog, onde aparecen nomes de autores citados (o mesmo Carlos Álvarez Lebredo, Eduardo Gutiérrez e Arturo Mogo), a un artigo de Eduardo Gutiérrez nomeado, e ós artigos sobre placas.

O RUEIRO DE RIBADEO VISTO DESDE A FILOLOXÍA

Carlos Álvarez Lebredo

    Unha das decisións municipais que contribuíron ao maior engado do casco antigo de Ribadeo foi a tomada a finais de 2014, e publicitada a partir do mes de decembro, para renovar as placas que informan do rueiro ribadense (prazas, rúas, etc.). As novas placas que se foron colocando en substitución das antigas inclúen alusións a denominacións anteriores ou explicacións dos personaxes epónimos que lles dan nome a eses lugares, se é o caso. A decisión inicial afectou a unhas 50 rúas e ‘La Comarca del Eo’ informou aos ribadenses: o día 27 de decembro o daquela concelleiro Eduardo Gutiérrez asinou unha nota explicativa titulada “Sobre placas e nomes”. Posteriormente, nos anos seguintes, ampliouse o número de placas afectadas e mesmo se incluíron outras que informan de edificios ribadenses históricos ou singulares, moitas veces acompañadas de artísticos debuxos ou de perfís urbanos, obra do arquitecto Carlos Longarela. A realización material das placas é de Cerámicas de Sargadelos, que emprega os seus característicos azulexos esmaltados, coas cores branca (de fondo) e azul cobalto no rótulo, na orla e no debuxo insertado.

    Cando comezaron a facerse visibles os novos rótulos tamén comezaron a circular comentarios sobre eles. Comprobouse que a remuda de placas incluía unha galeguización das mesmas, decisión coa que concordo; así, Calle pasou a ser Rúa, Plazuela a Praciña, Rinconada a Recanto, etc. En xeral ninguén discutiu a oportunidade, a información concisa ou a estética das novas placas. Pero si xerou máis controversia o contido dalgunhas en concreto. En ‘La Comarca del Eo’ do 24 de xaneiro de 2015, Arturo Mogo fai públicas algunhas discrepancias, que son respondidas no mesmo número por Eduardo Gutiérrez baixo o título “Precisións denominativas”. Un texto crítico máis elaborado e argumentado publicouse en ‘La Comarca’ o día 1 de agosto baixo o título “Placas de rúas”. Nel o asinante P. R. (?) cuestiona que para a rúa Pasarón y Lastra se utilizase algunha vez o nome “Rúa da Confitaría” (tal e como consta na nova placa). E engade: “O peor de todo son os disparates Pai (sic) Sarmiento e Pai (sic) Feixóo”, pois rotular así supón “un descoñecemento pavoroso da lingua galega. (...) Mesmo a xente de fóra de Galicia decátase do erro”, conclúe.

    Este artigo foi respondido á semana seguinte, 8 de agosto, por outro asinado por Eduardo Gutiérrez e titulado “A voltas coas placas”, no que explica que “houbo un erro de transmisión, ou de comunicación, aínda que o elexido era sinxelamente un P maiúsculo cun ponto”, ou sexa P. Feixoo e P. Sarmiento. (...) Fagamos constar que o erro, que se corrixirá, é menor (...) tendo en conta que o étimo latino é o mesmo”. E sobre a palabra “confitaría” (criticada por P. R.) di que o sufixo —aría é tradicional en Galicia e desde 2003 é normativo. Finalmente fai outras consideracións de tipo persoal sobre o asinante P. R., que aquí non veñen ao caso.

    Para rematar esta información sobre a mera colocación das placas, resta engadir que en marzo de 2019 o concello informou da colocación de 30 máis en rúas e prazas, xa en zonas de ensanche da vila, con textos, nalgúns casos, do Cronista Oficial de Ribadeo, Eduardo Gutiérrez. (Como tal fora nomeado en 2016).

    Hei de recoñecer que a primeira vez que pousei a vista nalgunhas das placas citadas experimentei algún xeito de desánimo ao ver que, ao lado do indubidable acerto estético e funcional, nalgún dos textos había algún desatino que para un filólogo resulta demasiado rechamante. Especialmente os citados “Pai Feijóo” e “Pai Sarmiento”, pero non só. “A Filoloxía leva ao crime!”, di un personaxe da comedia ‘La leçon’, de Ionesco. E a pesar disto, non me resisto a pasar pola peneira da Filoloxía unha revisión destas artísticas placas do rueiro de Ribadeo.

    Efectivamente, como xa apuntaba o citado P. R., nin Frei Benito Feixoo nin Frei Martín Sarmiento poden ser “pais” pois en galego para ser “pai” hai que ter fillo(s) e ningún dos dous frades tivo descendencia (que se saiba). O oficio no que se desempeñaron ambos relixiosos beneditinos fai de cada un deles ser “padre”, palabra que se estende tamén a sacerdotes e presbíteros. E non é un “erro menor” a confusión nas respectivas placas, que Gutiérrez xustifica en que o étimo de “pai” e o de “padre” é o mesmo. Claro que o é (ambas palabras derivan do latín PATRE). Pero se a lingua desenvolveu dúas palabras distintas a partir da mesma, por algo foi: por necesidade. Por iso nós agora non as podemos confundir. Afirmar que é un “erro menor” intercambiar dúas palabras porque “o seu étimo latino é o mesmo” significa que podemos confundir ópera con obra, radio con raio, colgar con colocar, reixa con regra, praza con platea, eira con área, etc. En definitiva, se unha lingua necesitou desenvolver dúas palabras a partir dun mesmo étimo é porque, ao cabo do tempo, necesitou as dúas para diferenciar e especificar os respectivos significados modernos: son os denominados dobretes léxicos. (Por certo, cando os dicionarios da lingua galega teñen que explicar o significado galego e o uso da palabra “padre”, poñen sempre estes dous exemplos: Padre Feixoo e Padre Sarmiento). Por outra parte o apelido Feixoo, ou Feijoo, non ten que levar ningún acento gráfico.

    En canto ao afirmado en 2015 no sentido de que “se corrixirá o erro de transmisión ou de comunicación”, pois xa vai sendo hora: este tipo de erros manifestos e á vista de todo o mundo (nunca mellor dito) non deixan en bo lugar nin ao concello de Ribadeo (que foi quen encargou e financiou as placas e quen as exhibe) nin ao prestixio da empresa Sargadelos (se, como se publicou, é certa esa explicación de que foi deles é a decisión de poñer Pai onde lles encargaran P.).

    Respecto á outra cuestión que xa planteaba a nota asinada por P. R., a do antigo nome da rúa Pasarón y Lastra, é certo que na nova placa consta: “Antigamente Rúa da Confitaría”. Antes do cambio denominábase Calle de la Confitería, así, en castelán, e talvez sexa iso o que critica P. R. Non é este o problema. Desde a Filoloxía o problema está en que “confitaría” non é palabra galega (nin de ningunha outra lingua). Digamos que hai un intento de galeguizar a palabra do castelán “confitería”, pero non está ben resolto. E non polo sufixo —aría, que efectivamente é correcto en galego, senón pola raíz da palabra. Aquí está a cuestión: a palabra galega correcta (e coincidente co portugués) é confeitaría (ou confeitería, que tamén é correcta), coa raíz confeit— (de confeitos), pois neses obradoiros, nas confeiterías, é onde se elaboran e se venden os confeitos e confeituras, ou sexa os doces ou pasteis.

Outras placas discutibles

    Dentro desta sinalética ribadense que estamos revisando hai outras cuestións de rango menor que se poden comentar.

    A palabra “calexón” empregouse para as placas de Calexón do Bispo Cebeira ou Calexón dos Perigos. Non é palabra galega “calexón” aínda que é certo que está viva na fala oral. É unha solución popular para galeguizar o castelán “callejón” (en castelán, despectivo de calle y de calleja, para Corominas, e que a RAE define como “paso estrecho y largo entre paredes, casas o elevaciones del terreno). Non hai en galego ningún descendente do latín CALLIS (sendeiro, especialmente de gando), como si os hai en castelán (calle) ou en éuscaro (kalea). A maioría das linguas románicas optaron por outros descendentes de palabras latinas para denominar as vías urbanas: carrer en catalán, rue en francés, via en italiano. En galego e en portugués temos a palabra rúa. E para cando unha rúa é estreita ou pequena está a palabra ruela (diminutivo de rúa), que é a habitual en Portugal e agora mesmo estendida por toda Galicia. Se fose menos que ruela, porque vai profunda ou irregular, entón están as palabras carreiro e congostra (viva no nomenclátor de Rinlo, por exemplo). En definitiva, nin a Academia Galega nin os dicionarios acollen como palabra galega “calexón” ou “calexa”, aínda que en tempos pasados chegou mesmo a entrar no galego escrito ou literario (C. Fernández de la Vega, Xavier Carro, García-Bodaño). Só os dicionarios precientíficos, os que se limitaban a recoller todo tipo de formas orais sen ningún criterio filolóxico (Carré, Eladio Rodríguez, Franco Grande) acolleron e definiron “calexa” ou “calexón”. Hoxe en día as únicas solucións correctas son a xa comentada ruela e tamén carreiro e calella (como o veciño asturleonés caleya: paso ou camiño para carros entre casas de aldea).

    Chama tamén a atención a denominación oficial “Rúa Meniñas da Saudade” referido ao primeiro grupo feminino de gaiteiras de Galicia. Nunca foron coñecidas baixo ese nome de “meniñas”, nin en Ribadeo nin fóra da vila. Algunhas delas xa non eran tan meniñas nin cando comezaron os ensaios pois a maioría podían cualificarse polo menos de mozas. Na prensa da súa época máis activa (anos 1961-1965) ou nas súas esporádicas reaparicións (anos 80 e 90) recóllese en castelán a denominacións colectiva de “chicas gaiteras”. E en galego: Gaiteiras, Gaiteiriñas, Grupo Saudade, Grupo de gaiteiras de Ribadeo e Mozas de Saudade. Esta última denominción (ou a máis directa Gaiteiras de Saudade) sería a máis axeitada para non deixar orfa na placa a palabra Saudade como nome da rúa por se se confunde co substantivo común. Meniñas ten un significado moi apegado á idade infantil, impropio para as idades daquelas gaiteiras, que cando actuaban xa estaban na idade de seren máis ben mozas. (Dicionarios: “Meniño-ña: neno moi noviño, despois de nacer e cando ten moi pouca idade”). Pero é que ademais a Filoloxía (de novo) ten algo que engadir: “meniñas” non é palabra propia da comarca ribadense, onde o diminutivo e o apreciativo de nenas é neniñas.

    Tamén existe unha placa co rótulo de “Praza dos Catro Canos”. Neste caso hai un procedor claramente incorrecto que é o de normativizar un topónimo propio da fala ribadense (en realidade de todo o galego oriental), que é a palabra cuatro. Contra o que poida pensar quen non está ao tanto destas cuestións, cuatro non é un castelanismo no galego da nosa comarca (como non o son o verbo guardar, o adverbio cuando ou o substantivo guadaña, por exemplo). Son as solucións naturais para as palabras que comezaban en latín por QUA— neste galego oriental e noutras zonas ourensás e miñotas (F. Fernández Rei, ‘Dialectoloxía da lingua galega’, pp. 51 ss.) Pódense normativizar a nivel culto as palabras do léxico común pero facelo cos topónimos supón un disparate cultural e filolóxico pois eles son fieis reflexos da realidade histórica e lingüística de cada territorio. (Aínda que non ten placa nas rúas, pois non é nome oficial, este comentario serve tamén para aplicar á impropia denominación Catro Rúas que se emprega na publicidade municipal e comercial para a tradicional Cuatro Calles. Non entro a discutir o de Rúas, pero a primeira parte do topónimo só pode ser o territorial, dialectal e galego Cuatro).

    Unha das placas máis modernas no rueiro ribadense é á da rúa dedicada á escritora Luz Pozo, nome acordado en 2001: “Rúa Luz Pozo Garza. Poetisa e académica ribadense”. Neste caso a palabra, correcta sen dúbida pero matizable desde un certo punto de vista, é poetisa. Como é sabido, esta flexión feminina do substantivo masculino poeta aplicouse historicamente ás mulleres que publican poesía. Pero desde hai anos, e atendendo sobre todo á demanda das propias escritoras, emprégase a palabra poeta para ambos sexos. Elas atópanse máis cómodas con esta denominación. Hoxe a palabra poetisa aínda non se percibe como arcaísmo pero xa é estraña e soa extemporánea en calquera texto moderno que a conteña. Mesmo os dicionarios galegos, aínda que a admiten, aclaran que tamén se usa poeta para o feminino. No caso concreto de Luz Pozo, en todas as necrolóxicas aparecidas tras o seu falecemento en 2020 é citada como poeta. A RAG refírese a ela ou a Xela Arias, por exemplo, como poeta. Na actualidade a palabra poetisa practicamente só se usa no español de América.

    En fin, obviamente non é unha cuestión perentoria, nin tan sequera urxente, acometer unha rectificación dos textos das fermosas e artísticas placas do rueiro ribadense aquí comentadas. Pero tampouco se debe perder de vista que nalgún momento, para nós mesmos e para as persoas que nos visitan, debemos de ser xustos e respectuosos coa nosa lingua e mais coa nosa historia.

20220410

Palabras pola paz

    Deixo unha convocatoria pola paz. Trátase dunha charla de Gonzalo Moure, vello coñecido da xente de Ribadeo, a máis de escritor e contacto co pobo saharahui:


Ribadeo, Lucus, Franco

    Aló polo 1958 Ribadeo recibiu a visita do ditador Francisco Franco para inaugurar o Instituto Laboral e o Parador Nacional. Co motivo da visita, a Revista Lucus adicou boa parte do seu contido a Ribadeo, que era citado tamén a conto das contas provinciais, un número que forma parte da historia de Ribadeo. O pdf dese número remata de chegarme de mans de Pablo Mosquera. Deixo abaixo o pdf e as páxinas soltas nas que aparece Ribadeo:




















20220408

Sexta concentración pola paz en Ribadeo

    Onte, xoves 20220407, tivo lugar diante da Casa do Concello a sexta concentración pola paz. Deixo algunha foto de Suso Fernández, como testemuña das ata 25 persoas que acudimos, o que foi dito polo altavoz (Evaristo Lombardero, Antonio Gregorio, José Ángel Salvatierra), que non tapa os horrores dunha guerra, e un primeiro aviso que alí se deu: o martes próximo, 12 de abril, ás oito da tarde na Casa do Mar terá lugar a charla pola paz impartida por Gonzalo Moure.




20220407

Dous plenos baleiros

    Entérome por unha nota de mércores, de que martes, houbo un pleno. Seguramente se me pasou algún indicio de que ía habelo, pero o caso é que nas web do concello non vexo rastro de tal cousa. De feito, entereimeme pola prensa a auga pasada, e a raíz diso fun ás páxinas web do concello para tentar unha información 'de primeira man'.

    E entérome tamén de que o xoves -xa hoxe cando escribo isto-, haberá outro. Este si, anunciado con nota de prensa e con convocatoria pública na sede electrónica de Ribadeo. Este, extraordinario. O outro, ordinario. Este, cos puntos da orde o día á vista. Do outro, descoñezo o que non sexa a nota de prensa do concello como fonte de información 'de primeira man' e o que pon a prensa como información derivada. O outro non sei se foi presencial ou por videoconferencia. Este, por videoconferencia. Ó final, ambos, sen presencia da xente. Se presencia física nin anímia...

    Antes da Covid, con sorte, se te enterabas, podías asistir ós plenos para non enterarte de boa parte das cousas que alí se dicían por non transcender antes da sesión os detalles, nin moitas veces siquiera o que se ía tratar, a máis das dificultades do son na sala de plenos. Agora, na época xa decretada post Covid, aínda quedaron máis reducidas as posibilidades, sen a mínima, a asistencia. E non me consta que ningún dos grupos tentase variar a situación. Ningún. É dicir, se se quere cambiar a posibilidade de participación da xente terá que ser polo propio movemento noso, da xente...

    Deixo o decreto de ocnvocatoria do pleno de xoves 7 de marzo, a nota de prensa -atención, nota de prensa do concello- sobre a convocatoria, e a nota de prensa -tamén do concello- sobre o pleno de martes 5. Quen quera ter outra opinión e contrastar sobre o que pasou no pleno do cinco outras imaxes diferentes, ou as razóns da convocatoria do pleno do sete, terá que procurar noutro lugar:


     A nota de prensa do transcurso do pleno de martes 20220405:

Foto Fernando

CON DEBATE DE MOCIÓNS E TAMÉN ROGOS E PREGUNTAS

Houbo pleno onte

06/04/2022

No pleno ordinario celebrado onte no Concello de Ribadeo foi aprobado definitivamente o expediente de expropiación de terreos para a construción dun aparcadoiro de vehículos en Rinlo. Tamén se aprobaron dous asuntos importantes nas relacións entre Ribadeo e os Concellos limítrofes de Trabada e de Barreiros, segundo asegurou o alcalde, Fernando Suárez.

O rexedor declarou: "moi interesante este primeiro dos dous plenos que levaremos adiante esta semana. No de onte saíron todos os puntos adiante. Houbo dous asuntos importantes nas relacións entre Ribadeo e os dous Concellos limítrofes. Por unha banda, fixemos unha encomenda de xestión co veciño Concello de Trabada para arranxar e ampliar unha ponte que nos une entre Teixido-Piñeiro e mais a parroquia trabadense de Balboa. E pola outra banda, aceptamos unha encomenda de xestión do outro Concello veciño de Barreiros para levar conxuntamente outro obradoiro dual de emprego, relativo aos servizos sociais, especialmente para persoas maiores".

Fernando Suárez contou que "tamén acordamos aprobar definitivamente o expediente de expropiación dos terreos para a construción dun aparcadoiro de vehículos en Rinlo".

O alcalde relatou que "se debateu unha moción do PP sobre as melloras na sanidade, onde o PP pretendía recriminar actitudes máis valentes do goberno do Estado, algo que pola nosa parte compartimos. Pero cando lles propuxemos requirirlle esas mesmas actitudes ao goberno galego, responsable da sanidade pública, xa non pensaron o mesmo. Polo tanto estas mocións tipo, son valeiras de contido e tan só son unha pura propaganda, son presentadas aquí, en Burela, en Viveiro… De feito, unha das causas maiores da falta de profesionais actualmente son as políticas nefastas que os gobernos do PP de Rajoi levaron adiante coa supresión das taxas de reposición de funcionarios ou mesmo a precarización dos sanitarios que levaron a unha chea deles a ter que emigrar, etc. De todo isto o PP ten memoria de peixe".

E engadiu: "e logo coma sempre rogos e preguntas, onde fomos respondendo a todas e cada unha das cuestións que se formularon por parte dos grupos da oposición, comprometéndonos a atender aquelas positivas e que redundan no interese de Ribadeo e rexeitado aquelas outros que son demagóxicas ou extemporáneas".

     A nota de prensa da convocatoria do pleno de xoves 20220407:

Foto Pablo Vizoso

TAMÉN HABERÁ FONDOS PARA FINANCIAR DIVERSOS TRABALLOS

Pleno extraordinario, mañá

06/04/2022

Mañá, 7 de abril, terá lugar un pleno extraordinario no Concello de Ribadeo. Na orde do día figuran varias propostas de carácter económico en suplementos de crédito financiados con remanentes de tesourería, segundo deu a coñecer o concelleiro de Economía, Pablo Vizoso. Será aprobado un incremento de 150 000 euros nas partidas de subministros para facer fronte "aos sobre custes producidos polas fortes subidas da luz e dos combustibles".

O edil ribadense explicou que "mañá, xoves, levaremos ao pleno extraordinario no Concello de Ribadeo varias propostas de carácter económico consistentes en suplementos de crédito financiados con remanentes de tesourería, é dicir aforro de exercicios anteriores, que veñen a ser ampliacións do orzamento do 2022 para atender por unha banda, facturas do 2021 que entraron posteriormente a pecharse o exercicio, incluso a maioría xa no ano 2022, e para o que hai que seguir o procedemento establecido dun recoñecemento extraxudicial de crédito. Tamén levamos a esta sesión a amortización extraordinaria de préstamos de exercicios anteriores para inversión por importe de 425 000 euros para reducir débeda".

Pablo Vizoso indicou que "imos aprobar a liquidación do ano 2020 do Centro de Atención a Maiores (a nova residencia) en base ao convenio coa Deputación de Lugo, ademais da achega a diferentes asociacións ás que pertence o Concello. No pleno tamén aprobaremos incrementar en 150 000 euros as partidas de subministros para facer fronte aos sobre custes producidos polas fortes subidas da luz e dos combustibles".

O concelleiro de Economía subliñou que "incluiremos ademais fondos para financiar varios informes técnicos, compras de contedores, pintado das luminarias do paseo marítimo, campañas de apoio ao comercio local ou o mantemento de camiños, entre outros; e a achega complementaria do Concello a varias subvencións e axudas solicitadas á Xunta e para que as que confiamos que desta vez estea á altura do agardado e as conceda para Ribadeo. Este último punto supón un incremento do orzamento por valor de máis de 800 000 euros, que serán sumados aos case 10 millóns de euros iniciais para seguir traballando por un Ribadeo mellor cada día".

20220406

Convocada: Xoves 20220407, 6ª concentración pola paz en Ribadeo

    Unha 'nova edición' este xoves, esperando sempre que sexa a última, da concentración pola paz en Ribadeo.


20220405

SOBRE A UBICACIÓN DO NOVO CENTRO DE SAÚDE (I). Evaristo Lombardero Rico

 

SOBRE A UBICACIÓN DO NOVO CENTRO DE SAÚDE (I)

Na páxina web do Concello de Ribadeo do día 30/3/22 aparece a nova do acordo entre o Concello e a Xunta para a construción do novo Centro de Saúde nuns terreos enfronte da Estación de Servizo. Ate agora é a única información oficial que coñecemos e nela non se comenta nen de pasada o problema da distancia que deberán percorrer as persoas que queiran facer uso do devandito servizo. Algúns datos doados de contrastar son os seguintes:

1º O Concello de Ribadeo ten 9871 habitantes de acordo co censo oficial en 2021, con unha lixeira tendencia ao descenso dende 2014. Ademais conta con unha poboación non censada difícil de estimar, pero en todo caso non inferior a varios centos. A maior parte de esa poboación ten o médico de cabeceira en Ribadeo, polo tanto son usuarios potenciais dos servizos sanitarios do SERGAS. Asemade durante os períodos vacacionais a poboación experimenta un incremento de varios miles de persoas.

2º Segundo datos do INE de 2020, o 69,53 % dos residentes censados en Ribadeo estaban no casco urbano, mentres que no ano 2000 esa porcentaxe era do 56,66 %. Nestes vinte anos o casco urbano pasou de 5119 habitantes a 6856, en parte pola chegada de persoas procedentes de outros concellos ou países e tamén por persoas procedentes das parroquias, cuxa poboación non deixou de baixar de forma continuada, pasando de 3915 habitantes no ano 2000 a 3004 no 2020. Sin embargo estes datos deben tomarse con carácter orientativo, pois é ben sabido que unha gran parte das persoas procedentes das parroquias que actualmente residen habitualmente no casco urbano seguen censadas no seu lugar de orixe.

3º Non podemos facer estimacións sobre o que vai suceder nos próximos anos pero non cabe ningunha dúbida de que as tendencias sinaladas van seguir tirando por unha perda de poboación nas parroquias e posiblemente unha parte de esta poboación fixe a sua residencia no casco urbano. Asemade hai abondos indicios de que o envellecemento vai seguir na mesma tendencia que ate agora.

4ºA distancia (medida polo SigPac) entre a Estación de Servizo e a Praza de Abastos, indo pola Avda de Galicia ou o Teatro, indo por San Roque, ven sendo un quilómetro, metro arriba metro abaixo. Os atrancos, pasos de peóns, rotondas e riscos para os peons derivados do tráfico intenso son ben coñecidos.

A partir dos datos anteriores calquera pode decatarse que agás as persoas procedentes das parroquias que xa teñen que vir en coche e un reducido número de veciños que residen perto da zona proxectada, para a gran maioría dos usuarios a nova ubicación do Centro de Atención Primaria vai supoñer un atranco e unha perda de calidade asistencial, maiormente para as persoas maiores, dependentes e con menos recursos.

Pola outra banda todos e todas coñecemos ben o que é o casco urbano de Ribadeo e folga suliñar as enormes parcelas sen edificar que existen no centro do mesmo. Tamén sabemos que a reforma do Plan Xeral de Ordenación Municipal foi aprobada definitivamente a finais de 2014 e polo que agora se descubre non se reservou ningún espazo dotacional para equipamentos como este do Centro de Saúde Publico. Lembraremos tamén que no 2012 o concello de Ribadeo aprobou tres convenios urbanísticos que obviamente favorecron aos propietarios do solo, dado que en outro caso non os houbesen firmado. Sobre este particular non faremos ningún comentario polo de agora, se ben convidamos ao lector interesado a que consulte a acta do Pleno Municipal do día 23 de marzo de 2012, páxinas 18 a 25, onde figuran os argumentos da alcaldía e os comentarios dos distintos grupos municipais (véxase pax. web do concello). Tamén nas hemerotecas daquelas datas e concretamente en La Comarca del Eo do día 31 de marzo do 2012, páxina 2, pode atoparse unha substanciosa información sobre este asunto.

En resume, a miña opinión persoal é que o acordo de levar o Centro de Saúde para o prado que hai enfronte da Estación de Servizo é un erro histórico de Ribadeo, vai causar serios atrancos á gran maioría da poboación envellecida deste concello e mínimos beneficios a uns poucos que residen máis perto. Polo que atinxe ao equipamento e aparcadoiros hai terreos abondos no centro do casco urbano que poden cubrir perfectamente esas necesidades. No que se refire a trámites administrativos ou recualificacións do solo son os mesmos ou semellantes nunha zona que outra. Respecto aos prezos dos solares tamén son os mesmos ou semellantes unha vez recualificados. O da vontade política deixámolo para mais adiante.

Evaristo Lombardero Rico

Ribadeo, 5 de Abril de 2022

--
SOBRE A UBICACIÓN DO NOVO CENTRO DE SAUDE DE RIBADEO: I, II, III, IV, V.

20220404

BALANCE DE FIN DE AÑO. José María Rodríguez Díaz (2007)

    Toca José María nun balance de fin de ano aspectos políticos, pero máis ben sociais, de promesa e confianza dos políticos, e centrado na participación cidadá que segue a faltar. Participación, non cooptación do movemento cidadá polos políticos (persoas ou partidos) ou apropiación interesada e interpretada... Nada novo baixo o Sol nun fin de ano máis. Unha nota: de novo fala de residencia, e estamos aínda no 2007, falta moito para que se consiga.

Viernes, 21 de diciembre de 2007 

BALANCE DE FIN DE AÑO

• Publicado por jmrd_ribadeo a las 20:12

El fin de año es el tiempo de los balances. Un trámite al que la prudencia aconseja someterse o ser sometidos. Balances para evaluar la gestión de las empresas. Balances que hacen las familias sensatas para analizar sus actividades y corregir sus errores. Balances que cada uno hace sobre su vida privada. Porque el balance permite evaluar lo que se ha hecho, para corregir los errores pasados y encauzar mejor el futuro.

El gobierno local de Ribadeo, constituido por el BNG gobernando en minoría, y junto a él los demás grupos políticos, deben hacer, también, su balance sobre el cumplimiento de sus promesas, de su programa y de sus objetivos. Y es de esperar que así sea para corregir los errores en beneficio del pueblo. Pero ello no impide que el pueblo, en el ejercicio de la libertad de expresión de que goza y del derecho que tiene a someter a examen a sus gobernantes, no pueda también hacer su balance sobre la labor desempeñada por ellos. Pues, al fin, el derecho a expresar su opinión es lo que les queda a los ciudadanos que no cuentan con los cauces oportunos para hacerse oír en los plenos. Y ya sabemos por experiencia que los alcaldes y gobernantes no escuchan al pueblo. Sólo lo interpretan.

Es cierto que los pocos meses transcurridos desde que el BNG, fue elegido para gobernar el concejo de Ribadeo no permiten hacer grandes cosas, ni ver realizados sus novedosos proyectos, ni cumplidas sus importantes promesas. Pero desde nuestra humilde opinión creemos, también, que han sido unos meses en los que nada importante se ha hecho, únicamente vagos mensajes y ciertas promesas de algunas actuaciones que, de momento, sólo son eso: promesas. Cabe aun la esperanza de que se produzca el milagro de que se conviertan en realidades en este próximo año. Pero eso será objeto de otro balance.

Porque, viniendo al terreno de lo concreto, los grandes temas prioritarios que Ribadeo tiene pendientes, están como estaban. Nada se ha hecho.

El Plan de Urbanismo sigue aparcado en los cajones de los despachos, sin que el pueblo sepa de sus acuerdos ni lo que piensan hacer. El Polígono Industrial sigue relegado al olvidado, pendiente del suministro energético, sin saber si el proyecto avanza o retrocede. Y hasta hay quien ahora pone en duda el acierto de su actual ubicación. Por lo que toca al geriátrico, una obra urgente para Ribadeo y su comarca, es verdad que se ha oído tocar campanas al vuelo henchidas de promesas e intenciones. Pero otra cosa es que lleguen a convertirse en realidad, como dudan algunos. Un proyecto que también tiene sus detractores, gente que sostiene que hay otros sitios mejores en Ribadeo para ubicarlo. Son éstas situaciones creadas por opiniones distintas y que se podrían haber evitado si los gobiernos consensuaran previamente sus decisiones con el pueblo. Y si venimos a las viviendas sociales, una urgente necesidad para los jóvenes de Ribadeo, ¿hay alguien que crea que las 30 viviendas que se van a construir van a solucionar el problema? Es, ciertamente, un pequeño grano de arena en este mar de necesidades que padece la juventud. Pero resta mucho camino por recorrer. Otros muchos objetivos tiene aún pendientes Ribadeo que no figuran en la hoja de ruta de los políticos que nos gobiernan. Objetivos como la puesta en valor el castro de As Grobas, algo prioritario para un concejo eminentemente turístico. O la recuperación de la Torre de los Moreno, imagen patética de incuria, abandonada a su suerte por todos los grupos políticos que nos gobernaron. O abordar de una vez el ya eterno problema de los ruidos nocturnos en ciertos parajes de nuestra villa, haciendo cumplir las normas establecidas.

Pero lo que sorprende de nuestro negativo balance es ver que los políticos, en su afán de vender imagen a toda costa, objetivo para ellos prioritario, dedican su esfuerzo a vender baratijas, como son la proliferación de actividades de contacontos, taykondo, risoterapia, gimnasia de mantenimiento y otras muchas actividades muy respetables pero impropias de un gobierno serio que tiene otras cosas más importantes a las que dedicar nuestros dineros y sus energías. El ayuntamiento no es una escuela primaria de niños en la que hay que hacer actividades para mantenerlos distraídos. Es un ente que tiene como objetivo conseguir otras metas de mayor envergadura y trascendencia para dar respuesta a las necesidades de los vecinos.

Y el resultado de este balance me lleva a la conclusión de poner en duda la madurez que se supone que deben tener los gobernantes para ocupar tan alto destino. Espero que los hechos demuestren mi error y que el próximo balance sea más positivo y me obligue a cambiar de opinión. Pero no sería justo si terminara sin resaltar que la ausencia de crispación política de que disfrutamos, a diferencia de tiempos pasados, es un punto muy positivo en este balance a favor del alcalde.

Feliz año Nuevo.

José Mª Rodríguez

Outros Artigos de José María.