Amosando mensaxes organizadas por data para a consulta A Insua. Ordenar por relevancia Amosar todas as mensaxes
Amosando mensaxes organizadas por data para a consulta A Insua. Ordenar por relevancia Amosar todas as mensaxes

20240408

Alerta ecolóxica. Pablo Mosquera

 

S. Cibrán, a mediados dos anos 1960

Alerta ecolóxica


O Boletín Oficial da Provincia de Lugo do 20 de maio de 1976 anunciaba o inicio das negociacións para a ocupación da superficie de dominio público na enseada de San Cibrán -non San Cibrao- para a construción dun porto e instalacións que faciliten a carga e operacións de descarga de materiais para a industria "Alúmina Española S.A". Paga a pena lembralo. Pois estamos ante o maior activo que deixará atrás a actual ALCOA cando abandone as súas instalacións actuais ou proceda a vendelas. O porto-entrada que utiliza temporalmente a empresa do aluminio -só unha das súas marxes- pode e debe ser a gran oferta para o desenvolvemento dun espazo multinodal que favoreza a creación de empresas non contaminantes e alternativa á antiga e anticuada fábrica inaugurada en 1980.
Por Orde Ministerial de Obras Públicas e Urbanismo, do 14 de abril de 1978, atendeuse favorablemente a concesión do aproveitamento das augas públicas superficiais do río Cobo no concello de Cervo para abastecemento e aproveitamentos industriais de Aluminio Español e Alúmina Española S.A.
O proxecto establecía que se regulaba o caudal de 630 litros por segundo, dos cales 90 litros por segundo se destinaron a abastecer a zona industrial de San Cibrán e 540 litros por segundo para os usos das dúas industrias de aluminio e alúmina. O encoro de Riocovo terá unha altura máxima de 33,50 metros, unha lonxitude de crista de 478,62 metros, unha anchura de 6,75 metros; as ladeiras 1,75: augas arriba e 1,50: augas abaixo, cunha capacidade de encoro de 4,3 Hm3.
Houbo diversas oposicións ao proxecto pola súa repercusión nas explotacións de agricultores e gandeiros, e por suposto a de D. Carlos Sarmiento Fernández, responsable da industria do estaleiro por perda de calado para continuar coa súa actividade de construción e botadura de barcos. No mesmo sentido e razóns dona Berta Fra Ponte. Hai que citar o caso de Julio Pernas Insua e Mario Abad Martínez como arrendatarios dos muíños fariñeiros que se verían gravemente prexudicados.
A personalización do CIT foi moi importante, esixindo unha garantía de abastecemento de auga máis aló do consumo para aquela época e futuro dos habitantes de San Cibrán. O mesmo acontece coa Confraría de Pescadores de San Cibrán, caladoiro das súas embarcacións ante a previsible desaparición causal de tal caladoiro, así como para a súa entrada e saída ao que fora o porto de San Cibrán -Porto de Abaixo-. Neste último capítulo, a empresa viuse obrigada a permitir un caudal de polo menos 90 litros por segundo para circular augas abaixo do encoro.
ICONA, así mesmo, informou de que a construción do encoro en ningún caso debería afectar á riqueza piscícola. Debería comprobarse pola autoridade competente -Comisión de Augas do Norte de España- que o volume utilizado polo concesionario nunca supere o autorizado.
E para rematar e fundamental. Esta concesión outórgase pola duración da industria e un máximo de 75 anos coa obriga de cumprir o disposto na Lei de pesca fluvial para a conservación das especies.
Dadas as circunstancias de antes, de hoxe e de mañá, sería moi desexable comprobar todo o exposto e obrigar ó cumprimento; mesmo recomendaríamos iniciativas destas características a: asociacións veciñais, concellos afectados, colectivos ecoloxistas; Confraría de Pescadores e Comité Empresarial de San Cibrán, non vaia ser que co paso do tempo a ría de San Cibrán non estea a recibir os caudais de auga imprescindibles para manter o seu ecosistema.

Pablo Mosquera Mata

20230725

Eleccións xerais 2023 en Vilalba. II.- Por parroquias

     Deixo en baixo o desglose de votos (non conto os 37 votos adicados en total a PACMA, PUM+J, FO, PCTG, e Recortes Cero porque case non se ven) por partidos e seccións electorais. Detallo en baixo, coa axuda dun mapa do concello e unha relación, o que abrangue cada sección censal, para pode facer a interpretación dos gráficos. Esta entrada correspondería, para o caso das municipais de 2023 en Vilalba coa entrada Resultados electorais municipais Vilalba 2023 (IV).

    O primeiro gráfico corresponde a que se votou en cada sección censal. Cada columna é unha sección onde está representada a porcentaxe de voto a cada partido.

    Vese claro que o PP ten máis apoio nas zonas rurais, ao contrario que BNG e Sumar, mentres o PSOE é máis estable entre unhas e outras zonas, o que se ve quizáis mellor no gráfico de abaixo.
 
    O segundo gráfico corresponde á porcentaxe de voto a cada partido por sección censal. Cada columna representa a un partido. 

    Despois das porcentaxes, o número absoluto de votos para os cinco partidos, primeiro por seccións censais e logo, dentro de cada partido.

    E a táboa correspondente ás gráficas anteriores:

    ara a interpretación, hai que ter en conta as correspondencias: 

Sección censal e extensión aprox. 
01-001 Pobo (Avda. Terra Chá-Campo da Ponte) 
01-002 Pobo (Conde Pallares-Pravia-río) 
01-006 Pobo (Terra Cha-Conde pallares [sen Guadalupe]) 
01-007 Pobo (Campo da Ponte-Plácido Peña) Pobo 
01-003 Boizán, Mourence, Sancovade 
01-004 Lanzós, Goiriz 
02-001 Alba, Belesar, Insua, Ladra, Soaxe, Torre 
02-002 Nete, Noche, Oleiros, Xoibán 
03-001 Corvelle, Gondaísque, Samarugo, Santaballa, S. Simón, Vilapedre 
03-002 Codesido, Distriz, Tardade 
04-001 Árbol, Carballido 
04-002 Rioaveso, Román
      Outras eleccións:

20221228

A poboación de Vilalba, comparada

    Onte, nas redes sociais, Xosé Manuel Irimia publicou uns datos interesantes sobre a poboación de Vilalba entre 1999 e 2021. Recólloos facendo algunhas gráficas e comentarios para poder extraer información de xeito máis visual, comparando tamén a poboación vilalbesa con outros datos, e deixo ó final as táboas que publicou.

    As dúas primeiras gráficas amosan o ascenso ou descenso porcentual de poboación de cada parroquia dende 1999 a 2021. A diferenza entre elas consiste só en que na primeira a escala está ampliada para ver mellor as liñas, mentres que na segunda a escala comeza en cero, ofrecendo unha visión relativa máis axeitada. As parroquias están ordenadas dende a que máis medrou á que máis descendeu (relativamente en ambos casos):


    Así, pode verse que as dúas únicas parroquias que aumentaron poboación son Sancovade e o casco urbano, mentres as dúas que máis poboación perderon relativamente foron Lanzós (S. Salvador) e Gondaísque.

    As gráficas anteriores poden poñerse en relación con datos doutras zonas:

    Vese neste caso que a porcentaxe de poboación perdida polo concello de Vilalba é semellante á perdida pola provincia, relativamente moito máis que a perdida por Galicia, mentres que España en conxunto gana poboación (grazas á inmigración), aínda que se queda en ganancia porcentual abondo por baixo do mundo en conxunto.
    As dúas gráficas seguintes volven referirse á poboación das parroquias, pero desta volta en termos absolutos, para ver a evolución da poboación total entre 1999 e 2021. Exceptuando o casco urbano, Sancovade e Goiriz, o resto quedan amontoadas; unha segunda gráfica na que non figura o casco urbano presenta algo máis de claridade (atención, cambian as cores de cada parroquia dunha á outra!), podendo ver de xeito claro por exemplo que a poboación de Lanzós (s. Martiño) caeu por baixo da de Santaballa, ou que a poboación de Mourence no 2021 pasou a ser maior que a de Corbelle, Carballido, Insua ou Nete, entre outras que no 1999 a superaban. En ambas gráficas, as parroquias están ordenadas de maior a menor poboación en 1999.

    Tamén é interesante observar como cambia relativamente a poboación da vila e do campo, o que se ve de xeito abondo acusado nesta gráfica a continuación:

    Por iso é natural tamén que os núcleos baleiros aumenten e aumenten...

 --

    Os datos proporcionados por X.M. Irimia:




20220701

EL CASTRO DE FORNELO. José María Rodríguez Díaz (2008)

    Un apunte histórico que sería recollido e ampliado despois no libro 'Sobre os Castros de Ribadeo'.

Domingo, 20 de abril de 2008

EL CASTRO DE FORNELO

• Publicado por jmrd_ribadeo a las 10:48

Continuando con el prometido recorrido por los castros catalogados por Patrimonio en el concejo de Ribadeo, y que si son inteligentemente tratados pueden llegar a constituir uno de los mejores fondos culturales y turísticos de este concejo, me voy a referir en este comentario al castro de Fornelo.

Se encuentra situado este castro en la orilla del mar, en las proximidades del núcleo de Río, en la parroquia de Piñeira. Dos kilómetros de distancia lo separan del castro de As Grobas de Vilaselán, lo que nos habla de la interrelación y convivencia que debió de haber entre ambas poblaciones en los tiempos de su ocupación. Actualmente se comunican entre sí siguiendo la nueva carretera que recorre el litoral de las parroquias de Vilaselán y Piñeira.

Tiene en común este castro con el de As Grobas, a parte de su proximidad, la circunstancia de pertenecer los dos a los llamados castros costeros que, a diferencia de los castros del interior, albergaron comunidades humanas de similares costumbres y formas de vida, que vivían en las proximidades del mar y que extraían de él los recursos habituales para su subsistencia.

La forma del castro de Fornelo se adapta a la de la península en la que está ubicado y de la que en aquellos tiempos pasados formaba parte, también, la isla que lo limita por el norte, conocida con el nombre de Insua de Fornelo. La superficie del castro es de 1,75 Ha. por lo que se puede catalogar como perteneciente a los clasificados como de tamaño medio. Su antigüedad es la misma de todos los castros de esta comarca, es decir, pertenece a la Edad de hierro y romana. La propiedad de este castro, al contrario de lo que consta en la ficha de Patrimonio, es de carácter público, gracias a la sagacidad de los técnicos de Concentración Parcelaria que tuvieron el acierto de dejarlo como superficie de masa común. Para mayor abundamiento cuenta, además, con la protección de estar afectado por Costas como zona de reserva del litoral. El itinerario a seguir para visitarlo es dirigirse al núcleo de Río, en Piñeira, y tomar una pista asfaltada que conduce hasta él. Actualmente está dedicado a pastizal. Su conservación es buena, aunque falta una muralla en su lado sur, que en tiempos pasados fue derrumbada, seguramente para hacer pastizal. Sus defensas están formadas por tres líneas de murallas y dos fosos en su parte nordeste y suroeste, denominados aún actualmente con el nombre de Cárcovas debido a los fosos que lo rodean. Al igual que el de As Grobas, la parte restante no defendida por fosos está defendida por el acantilado y el mar. En las proximidades del castro, por su lado suroeste corre un regato, conocido con el nombre de Río do Couto, o de Espadanal según la ficha de Patrimonio, que hoy sirve de deslinde entre las parroquias de Piñeira y Vilaframil, y del que los habitantes del castro se abastecían de agua. Cabe añadir como curiosidad a estudiar por los técnicos arqueólogs que en las cercanías del castro por su parte oeste existe una fosa labrada en roca conocida popularmente como “maseira dos mouros”. La existencia de una mámoa en el mismo castro es también presumible porque hay constancia de la existencia una gran lastra que no hace mucho fue sustraída de allí.

La zona de protección del entorno de este castro quedó fijada en el PXOM en una extensión de 8400 m2.

Alguna de las personas mayores de la vecindad que tenían parcelas de labor en el castro recuerda haber escuchado ciertos comentarios sobre algunos hallazgos encontrados en él, como un torques y que ellos identificaron como una “asa de ouro”.

Descubrir el origen de su étimo no reviste especial dificultad. Fornelo es un nombre que se deriva de su correspondiente latino Fornus ‘horno’, en gallego ‘forno’. A esta palabra latina se le añadió el diminutivo despectivo -ullus, en gallego -elo, que finalmente formaban Fornullus en latín y Fornelo en gallego, para referirse con esta palabra a un horno pequeño y sin importancia. ¿Recibió este nombre por haberse, quizás, conservado allí desde la antigüedad algún horno dedicado a la fundición de metales o al cocimiento de harinas perteneciente a la primitiva comunidad del castro? Tal vez pudiera ser esa la explicación del topónimo con el que hoy se le conoce.-

José Mª Rodríguez

Outros Artigos de José María.

20210609

EL CASTRO DE "AS GROBAS". José Mª Rodríguez Díaz

Publicado no Cargadoiro, blog de José Mª Rodríguez Díaz, o 27 de agosto de 2006.

Domingo, 27 de agosto de 2006

EL CASTRO DE "AS GROBAS"

• Publicado por jmrd_ribadeo a las 10:43

Es cosa sabida que el turismo se está convirtiendo en la principal fuente de riqueza para Ribadeo, tanto en la actualidad como, según se vislumbra, en el futuro inmediato. Por eso, toda la dedicación y el esfuerzo que el gobierno local despliegue en esa dirección será poca. Se trata de aprovechar todos los recursos de que el municipio dispone para este fin. Y este, del que voy a ocuparme, no es el menor. No conviene olvidar que ha sido la suerte de tener un castro famoso en sus cercanías lo que a algunas poblaciones les ha dado verdadero renombre. Y, por eso, bien está que el ayuntamiento tenga contratadas a su servicio personas especialmente dedicadas al estudio y desarrollo de su potencial turístico, como es la Gerencia de Dinamización Turística, y cuente, además, con el apoyo de la Fundación de la Mariña Oriental dedicada, también, a este fin. Lo que no se comprende es la apatía que estos dos entes demuestran en la explotación de un elemento de primer orden para la promoción del turismo local, como es la recuperación del castro de As Grobas, hasta hoy tan olvidado.

Para conocer la importancia que este castro puede tener para el turismo local dispone el concejo de un informe que sobre el hizo el arqueólogo de la Delegación Provincial de la Consellería de Cultura y Turismo, Sr. G. Meijide, que lo califica de excepcional, tanto para su explotación turística como cultural.

Su extensión supera las dos hectáreas y media, sin contar la isla 'A Insua' que originariamente bien pudo formar con el una península y ser, por lo tanto, parte integrante del castro.

La situación de este castro, ubicado en una masa común de la Concentración Parcelaria de Vilaselán, facilita enormemente cualquier actuación dirigida a su recuperación. La simple limpieza de la maleza que lo cubre y una correcta señalización supondría ya inicialmente su puesta en valor por lo que es y por el espectacular paisaje en el que está situado.

Su proximidad a la villa de Ribadeo lo convertiría, sin duda, en un foco de atracción turística y cultural de primer orden, llamado a complementar, de manera importante, otras actuaciones de revalorización de nuestro patrimonio.

Y es muy probable, además, -así lo manifiesta el citado arqueólogo- que se escondan en él interesantes muestras de arquitectura castreña, así como información científica de primer orden. Ya sólo esto lo convierte en un punto de gran interés para realizar excavaciones arqueológicas y aún para pensar en un futuro museo, en el que se expongan, también, los hallazgos del asentamiento de Louselas, ubicado en las proximidades y que hoy se encuentran dispersos en manos privadas.

En estos momentos en que la empresa INSUIÑA, S.L. proyecta instalar una gran piscifactoría en las inmediaciones del castro, no se puede descartar que puedan seguirse serios daños para la integridad de este castro. De hecho, la ubicación de la piscifactoría afecta a una parte importante de su franja de protección. Por eso es urgente fijar y señalizar los deslindes de protección de su perímetro y delimitarlo con una franja suficiente de seguridad para protegerlo de las máquinas y evitar cualquier atropello irresponsable. Harían bien las autoridades locales, a falta de otras actuaciones mejores, en tratar de protegerlo contra posibles atropellos irreversibles.

Corono este comentario repitiendo la sugerencia que hacía el citado arqueólogo de la Dirección Provincial de Cultura, que proponía hacer un convenio desde el concejo con la Dirección General del Patrimonio Cultural y la Universidad para llevar adelante la recuperación de este conjunto, como Mondoñedo hizo con su castro de Zoñán. ¿Para que se ha contratado, sino, a un Gerente de Dinamización Turística? ¿Qué hace para promover su explotación y poner en valor sus posibilidades turísticas?.-

José Mª Rodríguez

 Obras de José Mª Rodríguez

20210417

Quen é quen no IESCHA

   O pasado xoves 25 de marzo tiveron lugar na Casa da Cultura de Vilalba as asembleas ordinaria e extraordinaria do Instituto de Estudos Chairegos, marcando unha certa volta a normalidade do funcionamento social nesta época de pandemia. Un dos puntos que se tratou foi a renovación da directiva.

   O IEsCha en desenvolvendo unha actividade importante para toda a Terra Cha, recuperando e creando cultura,polo que creo que é mportante saber quen son os veciños e veciñas que o levan adiante, coñecelos e poder aproveitar (nos e se) mutuamente dunha entidade que nestes momentos non ten par en moitos lugares da nosa xeografía. Así deixo algunha liña biográfica algún dos compoñentes, centrándome nos últimos da lista, os que non teñen participado en directivas anteriores do IESCHA, máis novo e menos coñecidos.

   A directiva actual está composta por:

   PRESIDENTA

- Mª Luisa Barreiro Mejuto

Foi directora da escola de educación infantil. Renova no cargo. 

   VICEPRESIDENTA

- Sabela Figueira Tenreiro 

Profesora do IES Basanta Silva, ten publicado, entre abondas outras obras, 'Os espazos da memoria'. Participou na anterior directiva.

   SECRETARIO

- Arturo Gómez Mato 

Mestre do CEIP Insua Bermúdez, cantor na polifónica, maquetista da asociación... Participou na anterior directiva.

   VICESECRETARIO

- Xosé M. Felpeto Enríquez 

Profesor en diversos centros, niveis e materias, ten sido asemade vicedirector e director. Con anterioridade, foi presidente do IESCHA. Escritor, ten varios galardóns literarios. Ver a súa biografía en 'Galegos'. Participou na anterior directiva.

   TESOUREIRO

- Constantino Alvite Muinelo 

Participu na anterior directiva. Director do CEIP Antonio Insua Bermúdez

   VOGAIS

- Manuel Castro Santamariña 

Profesor no CEIP Mato Vizoso, ten sido presidente do IESCHA, participando na anterior directiva. No 2013 publicou 'Cancioneiro das Terras de Aranga'. Ver a súa biografía en 'Galegos'.

- Manuel Roca Cendán 

Catedrático de ensino medio, impartindo tamén docencia na universidade, é especialista en Lois Peña Novo, tendo publicado 'Pensamento político e económico de Lois Peña Novo' e coeditando as súas obras completas. Participou na anterior directiva. Ver a súa biografía en 'Galegos'.

- Jesús Trastoy Saavedra 

Artista, pintor. Participou na anterior directiva.

- Alfonso Baamonde Fernández 

Empresario. Participou na anterior directiva.

- José Gómez de Bernardo 

Escultor, 'Pepón Canteiro'. Ten traballado na catedral de Santiago e creado multitude de esculturas, parte delas para o entorno de Vilalba.

- Rebeca Leal Eimil 

Ten participado en publicacións colectivas con estudos como 'El origen anatolio del dios Apolo' ou 'Estrategias de expresión de la modalidad en la Bhagavad-Gita. Estudio comparativo'. Este curso é xefa de estudos nun centro educativo de Santiago, no que leva impartindo clase varios anos.

- Iria Currás Gato

Lic. en Historia da Arte, ten publicado 'Representaciones de las identidades trans en el cine español de la Transición' e seguido un Master en Teoría e crítica da Cultura e outro en Xestión da documentación.

20210316

Os gastos por extra de Coronavirus da Xunta nos centros de ensino públicos de Vilalba

   Por fin, despois dunha reclamación non atendida, recurso ó Valedor do Pobo, resposta incompleta, reclamación do valedor... sábese a distribución dos cartos 'extra coronavirus' para os centros públicos de Galicia. Praza.Gal comezou o proceso hai seis meses e remátao agora poñendo os datos recibidos nun formato amigable para aproveitar. Aquí quedan os que corresponden a Vilalba (por certo, no listado vese as claras que o criterio de distribución non foi o número de alumnos, ou ao menos, non só).

65 IES Santiago Basanta Silva         Vilalba 27013314     14454 €

216 CEIP Antonio Insua Bermúdez Vilalba 27013338     10717 €

282 CEIP Manuel Mato Vizoso         Vilalba 27013296     9442 €

785 IES Lois Peña Novo                   Vilalba 27013326     2068 €

797 CEIP Terra Chá                         Vilalba 27015827     1919 €

842 CEIP Monseivane                     Vilalba 27015724     1356 €

   O primeiro número corresponde ó número de orde por importancia da recepción (dun total de 920, non aparecen cos CIFP), e o comezado por 27 é o código do centro para a administración da Xunta.

   O centro que máis cartos recibiu en Galicia tivo 31 347 € e os dous que menos, 600 €

   Como comprativa, os correspondentes a Ribadeo:

164 CEIP Gregorio Sanz                     Ribadeo      27010891     11717 €

276 IES de Ribadeo Dionisio Gamallo Ribadeo     27020902     9546 €

 

O gasto da Xunta nos centro públicos de ensino de Ribadeo por coronavirus no 2020

   Por fin, despois dunha reclamación non atendida, recurso ó Valedor do Pobo, resposta iincompleta, reclamación do valedor... sábese a distribución dos cartos 'extra coronavirus' para os centros públicos de Galicia. Praza.Gal comezou o proceso hai seis meses e remátao agora poñendo os daos recibidos nun formato amigable para aproveitar. Aquí quedan os que corresponde a Ribadeo (por certo, no listado vese as claras que o criterio de distribución non foi o número de alumnos, ou ao menos, non só).

164 CEIP Gregorio Sanz                     Ribadeo      27010891     11717 €

276 IES de Ribadeo Dionisio Gamallo Ribadeo     27020902     9546 € 

   O primeiro número corresponde ó número de orde por importancia da recepción (dun total de 920, non aparecen cos CIFP como o Porta da Auga), e o comezado por 27 é o código do centro para a administración da Xunta.

   O centro que máis cartos recibiu tivo 31 347 € e os dous que menos, 600 €

   Para comparación, os correspondentes a Vilalba:

65 IES Santiago Basanta Silva         Vilalba 27013314     14454 €

216 CEIP Antonio Insua Bermúdez Vilalba 27013338     10717 €

282 CEIP Manuel Mato Vizoso         Vilalba 27013296     9442 €

785 IES Lois Peña Novo                   Vilalba 27013326     2068 €

797 CEIP Terra Chá                         Vilalba 27015827     1919 €

842 CEIP Monseivane                     Vilalba 27015724     1356 €

20090420

Aldara e fotos

Onte levei unha sorpresa no teatro. Coido que non vin nunca nunha sesión teatral o Hernán Naval tan cheo. A obra, unha primavera para Aldara, que viña precedida dunha boa crítica, non defraudou, e o televisivo plantel de actrices e actores acolleu espectadores de case tódalas idades, dende 13 anos en diante. O argumento, baseado nun amor entre mulleres, vai abondo máis aló, revisando e traendo a escea as relacións humanas de todo tipo en torno ós tipos de amor. Podería parecer unha obra transgresora, pero máis ben é unha obra enamorada do amor, que se usa como lume revolucionario tanto como gardián de dereitos, por exemplo. As fotos non veñen moito a conta de Aldara, pero como o público foi advertido de non tomar fotos e eu xa non levara cámara ... pois acompaño de outras fotos tomadas onte, non só por min. A primeira é unha foto da canle entre As Grobas e a Insua, onte baixando a marea, onde se ve abondo ben a cortada entre ambos lugares, de paredes abondo planas para o que é esta costa, co que un se pregunta se non serán tamén cavadas como as propias Grobas. A segunda foto é o cartel de obra das catas. Así, os números están claros: AXA Arqueoloxía recibiu 21 000 € por un mes de traballos, ata o 24 deste. Mes que rematará esta semana despois de deixar un bo sabor de boca, e que fai posible o pensar nunhas previsións de gastos de algunha magnitude maior que cinco cifras. As últimas dúas fotos están relacionadas coa auga. Unha, da nova fonte do parque xa sen funcionar despois de facelo uns poucos días. Sen funcionar e con pedras e area que esixirán unha limpeza antes da súa nova posta en marcha. Iso si, aínda que teña a Casa do Concello como bonito fondo, antes está a 'sala de máquinas' da fonte, esperando a que medre o matorral e a cubra. E, por iso da simetría e armonía, tamén o matorral da outra illeta do parque á dereita, fóra da foto. A última foto é da Seimeira en Santalla de Oscos, destino do primeiro 'domingo a pé' que levou a un grupo de mulleres a coñecela nun día agradable para case calquera cousa.

20080310

Máis información post-eleitoral de Ribadeo 2008: os resultados no concello

Collidos da web das eleccións e da correspondente de 'El País'
Ribadeo - SENADO





2008
2004
Censo 8.224
7.926
Votantes 6.454 78,48% 6.228 78,58%
Papeletas a candidaturas 6.053 93,79% 5.877 94,36%
Papeletas en branco 149 2,31% 114 1,83%
Papeletas nulas 252 3,90% 237 3,81%










Nome Sigla Votos %





> José Manuel Barreiro Fernández PP 2.574 41,50
> Armando Castosa Alvariño PP 2.516 40,57
> María Carmen Gueimunde González PP 2.501 40,33
> Luis Angel Lago Lage PSdeG-PSOE 2.204 35,54
> Sergio Vázquez Torrón PSdeG-PSOE 2.142 34,54
> Sonia Verdes Gil PSdeG-PSOE 2.113 34,07
> María Nieves Cando López BNG 989 15,95
> Bernardo José Fraga Galdo BNG 929 14,98
> Xesús Méndez Rodríguez BNG 911 14,69
> Carmen Paula Insua López EU-IU 114 1,84
> Miguel López Díaz-Freijo EU-IU 78 1,26
> Paula Prado Fandiño EU-IU 76 1,23
> Eugenio Linares González -Granda UPyD 56 0,90
> Ana Concepción Manrique González UPyD 49 0,79
> José Mosqueira Parada UPyD 47 0,76
> Mariano Seixo Grueiro POSI 40 0,64
> Fernando María Mariño Jiménez LVE 38 0,61
> Alejandro Javier Santos Fernández C's 35 0,56
> Valentina Hernández Santamaría FE de las JONS 9 0,15
> Guadalupe Martín-Laborda García de Rasilla PUM+J 9 0,15
> Natalia Abel Fernández García ABLA 8 0,13
> Rodolfo Guarido Lara PH 5 0,08
> Consuelo Ares Piñeiro P.C.P.G. 4 0,06
> José Fos Chazarra F.A. 4 0,06
> José Francisco Canto Cortés PSD 3 0,05
> Gemma García Rius PFyV 2 0,03
> Enrique López de Alba ABLA 2 0,03
> Sonia Rosa Rey Durán PH 2 0,03
> Ana María Silva González PH 2 0,03
> Julián Ferrari Gómez de la Mata C.T.C. 1 0,02
> Nélida Rodríguez Ferreiros ABLA 1 0,02
> Arturo Marcos Armada Vernetta AES 1 0,02
Ribadeo. Congreso

2008 2004 2000

Partidos Votos Porcent. Diputados
Votos Porcent. Diputados
Votos Porcent. Diputados

PP 2750 43,22% -
2796 44,92% -
3062 54,78% -
PSOE 2442 38,38% -
2404 38,62% -
1342 24,01% -
B.N.G. 918 14,43% -
784 12,59% -
1012 18,10% -
EU-IU 85 1,34% -
- - -
- - -
UPyD 49 0,77% -
- - -
- - -
LOS VERDES 14 0,22% -
- - -
- - -
C's 7 0,11% -
- - -
- - -
FE de las JONS 7 0,11% -
1 0,02% -
- - -
PUM+J 6 0,09% -
- - -
- - -
P.S.D. 5 0,08% -
- - -
- - -

ABLA 5 0,08% -
- - -
- - -
AN 3 0,05% -
- - -
- - -
PH 3 0,05% -
7 0,11% -
2 0,04% -
PFyV 2 0,03% -
- - -
- - -
PCPE 1 0,02% -
- - -
- - -
IU - - -
121 1,94% -
83 1,48% -
AU.TO.NO.MO - - -
7 0,11% -
12 0,21% -
MSR - - -
3 0,05% -
- - -
CDS - - -
3 0,05% -
7 0,13% -
IR-ERG - - -
2 0,03% -
- - -

Partidos Votos Porcent. Diputados
Votos Porcent. Diputados
Votos Porcent. Diputados

DN - - -
2 0,03% -
- - -
FE - - -
2 0,03% -
1 0,02% -
PADE - - -
2 0,03% -
- - -
FPG - - -
2 0,03% -
6 0,11% -
CG - - -
2 0,03% -
4 0,07% -
DG - - -
- - -
3 0,05% -
ES2000 - - -
- - -
2 0,04% -
PLN - - -
- - -
1 0,02% -  



 

Anterior: Primeiros balances post electorais

20071007

Recortes da comarca de hoxe

Ás veces, salto a Comarca enteira sen case ter lidos os títulos, pero o certo é que a desta semana paréceme abondo interesante, polo que collo a continuación tres recortes da mesma. Un, respecto ós ruídos, sinxelamente por darlle máis amplificación, a pesares de que non se lle coñece o autor e é algo co que non estou de acordo. Outro, sobre o Castro das Grobas, ofrecendo nha visión algo diferente, pero con moitos puntos de conexión coa que eu manteño. O terceiro, con datos sobre a ría de Ribadeo e o seu nome. Dous deles están en castelán na Comarca, e así os deixo.
-
Carta abierta al presidente de la asociación de vecinos de Ribadeo

Quiero poner en su conocimiento la situación que nos vemos abocados a sufrir los residentes de la calle Villalba con el fin de que, si lo considera oportuno, lo traslade a quien corresponda, aunque le adelanto que tanto el alcalde actual, como el anterior y el anterior a éste están de vuelta de todo lo que ocurre y les importa un higo.
Pues bien, la mencionada calle todos los fines de semana, cuando menos, se transforma, a partir de las once de la noche y durante doce horas, en una Cañada Real, en la que la trashumancia es variopinta, con ejemplares del más diverso pelaje y edad. Estos elementos/as rebuznan, mugen, relinchan y bajan a dúo, trío o coral, algunas veces animados por un cafre con un megáfono en ristre, produciendo un rugido de fondo que no hay sonómetro capaz de medirlo. Sobre este retumbo, y con el mismo horario suena permanentemente música tecno a un volumen comparable al de un terremoto de intensidad 7,5 en la Escala Ritcher procedente de uno, dos, tres... locales de definición difícil ubicados en la acera de la izquierda, dirección San Roque-Avenida de Galicia.
A las cinco de la mañana y sólo los fines de semana aparece el camión que abastece al establecimiento situado frente de los mentados locales, ocupando media calle a lo ancho y a lo largo, impidiendo el paso de otros vehículos, lo que hace que entre los conductores intercambien hermosas frases referidas a las familias (especialmente a las madres) en un tono que para sí quisiera don Plácido Domingo. Cuando se abren las puertas traseras y desciende la plataforma es igual que el frenazo del AVE. Ignoro la razón por la que las jaulas que transportan la mercancía tienen unas ruedas metálicas que sobre la acera van sonando como un martillo en el yunque. La salida del vehículo es como el despegue del Concorde.
Durante toda la noche, los señores Alonso, Hamilton y Raikkonen (estoy segura de que son ellos de riguroso incógnito) entrenan para su próxima carrera en Japón con el aparato de radio sonando a una potencia tal, que se puede oír por encima del rugido de sus motores.
A las seis la recogida de los contenedores de basura (¡para qué les voy a hablar de esto!), a continuación la manga riega que aquí no llega... Le aseguro señor presidente que ni con todo el algodón de Alabama metido en sus oídos y sellados por una cantidad de cera equivalente a los ex votos de la Virgen de Vilaselán (por cierto ¿donde están?) es usted capaz de pegar ojo durante los fines de semana en mi calle.
¿Qué podemos hacer? Lo del bazoca ya lo había pensado, pero me asusta el retroceso.
A.S.
-
O castro das Grobas - Pancho Campos
Moitos pobos de Galicia que poderían ter un boa fonte de ingresos poñendo en marcha o seu potencial cultural provinte do Patrimonio Histórico, viven gracias a emigración dos seus veciños. Esta situación de atraso cultural de Galicia, vívese a cotío, en prácticamente todos os concellos, sempre debido o escaso presuposto que se inviste para consolidar, difundir e dar impulso de valor social ó apartado de Patrimonio Histórico, que a propia Constitución establece para ser gozado pola sociedade.
Mentres que noutras zonas da península teñen información comprobada dos pobos celtas enterrados nas necrópoles ou "campos de urnas", de Cataluña e no baixo Aragón, na praia dos Castras de Ribadeo, enterrouse baixo o formigón das zapatas de cimentación dun "chalet" as tumbas celtas, sen coñecer procedencia, establecemento, nin nada. Pouco importou por aquel entón, que na revista "Teima" se denunciase o caso, incluso mostrando a barbarie da desfeita con fotos realizadas polo noso ben recordado e entrañable veciño Suso Peña.
Mentres as esculturas zoomorfas ou de animais, tales como os verracos de Palencia, Burgos, Asturias ou Santander, están perfectamente estudadas, no museo de Lugo consérvase a figura de un castrón de ouro, atopado no Castro das Grobas de Villaselán, que non hai quen saiba, nin si é etrusco, tarteso, celta ou de que procedencia. O campo de estudios académicos está prácticamente virxe no referente os nosos xacementos arqueolóxicos, unha vella débeda pendente en toda Galicia, que por arte de birlibirloque está perdendo a procedencia da Diadema de Ribadeo, os canóns dos pecios das fragatas da Ría de Ribadeo desaparecen ó igual que as pezas de azul cobalto de cacharros de cerámica e ánforas que se atopaban no fondo.
No caso do Castro das Grobas, os seus catro fosos que lle dan o nome, teñen a concavidade cara o Norte, dando sensación de haber sido fortaleza, comunicada con un ponte co a illa Insua. Pero para deixarse de elucubrar datos
alleos a un estudio teórico-científico, deberíase empezar polo menos, creemos nos, facendo unha foto con infrarroxos, ultravioleta, radiografía ultrasónica ou calquera outra técnica adecuada, para saber sen tocarlle. Do asentamento e distribución das súas vivendas, e con un posterior estudio de catas de muestreo, saber do seu valor arqueolóxico, como se fixo no xacemento de Louselas, que como xa se sabe polos seus restos líticos de lascas e utensilios, data de máis de 300.000 anos, si, así como sona, de trescentos mil anos, ou sexa, o asentamento humano mais antigo de toda Galicia.
Non cabe dúbida de que sería moi interesante sacar a luz estes xacementos arqueolóxicos para o progreso e asentamento das xentes da nosa bisbarra. Debemos de ter en conta, que mentres outros lugares da península progresan máis fácilmente por ser transitados a cotío por miles de persoas ó ser sitios de tránsito hacia Europa, tales como o País Vasco ou Cataluña, aquí, a Galicia hai que vir adrede, para disfrutar da nosa beleza natural, da cultura, da gastronomía, da tranquilidade, etc. Debemos estar sempre esforzándonos por ser un pobo atraente, por eso é máis difícil o noso progreso económico, e por eso tamén é un dos motivos da nosa masiva emigración nos malos tempos.
Sen máis, esperemos que se poida acceder a fondos de abondo para empezar o estudio e pagar dita foto aérea que debido o costo do avión e equipo que se precisa, temos noticia de que resulta bastante cara.
-
La Ría de Ribadeo, Reserva de la Biosfera
Víctor Moro
El próximo 20 del actual, los gobiernos asturiano y gallego celebrarán un "gran acto institucional" para presentar la "Reserva de la Biosfera Oscos-Eo-Terras de Burón", de reciente declaración. El objetivo de este acto, presidido por los presidentes de las dos comunidades autónomas, es presentar en sociedad el significado de esta declaración que servirá para "impulsar la actividad económica de los 14 concejos incluidos en la reserva, así como su dinamización y proyección internacional".
Tan loables objetivos contrastan con la definición de estas reservas por la UNESCO como zonas de ecosistemas terrestres o costeros/marinos, dignos de proteger para equilibrar su conservación natural con el progreso económico y alcanzar así un desarrollo sostenible. Es de advertir que el pretendido impulso de la actividad económica y su dinamización se circunscribe a preservar aspectos medioambientales, dignos de contemplar, pero no al desarrollo económico en sentido estricto, tales como nuevas infraestructuras, localizaciones industriales y comerciales o impulsos sectoriales de los recursos propios, tanto de producción como paisajísticos, etc. etc. No nos engañemos, de progreso económico, de inversiones dinamizadoras, nada de nada. Por este camino van a convertirnos en una verdadera "reserva" humana crepuscular, al modo comanche, en un parque temático donde la montera picona asturiana o la gallega de doble pico, que tanto pintó el asturiano Fierros, sean símbolo decadente de nuestra sociedad, enfrentada, engañada y enardecida por políticos irresponsables, al grito estentóreo, desde ambas margenes de la ría, del "¡Ei carballeira!" o ¡Puxa Asturias!, según la posición del vociferante.
El señor director general para la "Conservación da Natureza" que participó por la Xunta de Galicia en la negociación, aceptó para este nuevo espacio la denominación de "Río Eo, Oscos y Tierras de Burón", doblegándose nuevamente a la contumacia del gobierno del Principado de eliminar en la denominación genérica de la reserva cualquier referencia a la "RÍA DE RIBADEO", que siguen propugnando "ría del Eo" sin ningún fundamento legal ni histórico, hoy ya convertida en una cloaca por los vertidos urbanos de Ribadeo, Vegadeo, Castropol y Figueras, pues sin depuradora alguna es el espacio más degradado de la nueva reserva, amén de los arrastres de arena que la están cegando. El tráfico de cabotaje ya no llega a Vegadeo, los astilleros de Figueras padecen cada día mas dificultades en las botaduras y Mirasol, en Ribadeo, el único espacio hasta ahora accesible para buques de mediano porte, se encuentra amenazado por un tesón que avanza peligrosamente y reduce el campo de giro, hasta el punto de obligar a los buques en algunos casos a entrar de popa para así atracar en disposición de zarpar ante cualquier emergencia.
Las autoridades asturianas se han encastillado sobre el río Eo con el único objetivo de eliminar cualquier referencia a Ribadeo que siempre despreció estas minucias localistas. Así, entre la ineficacia municipal ribadense y la condescendencia de la Xunta ante sus correligionarios asturianos, estos hicieron bandera de la asturianía del río, olvidando que de los 819 kilómetros cuadrados de cuenca hidrográfica solamente 287 corresponden a Asturias y que además de nacer en Fonteo (Galicia) muere también en Porto (Galicia) y discurre en un 65 % por territorio gallego. Ya Madoz en su Diccionario de 1.849 dice refiriéndose al Eo: "al llegar al lugar y barca de Porto desemboca en la ría de Ribadeo". Y mucho antes el Licenciado Molina en su "Descripción del Reyno de Galicia (1.550)" versificaba ante el río: "Este que digo llamamos el Eo/Que toma en Galicia muy poco lugar/Porque muy pronto lo toma la mar/Allí en una RÍA QUE ESTÁ EN RIBADEO".
También los Institutos Geográ­fico Nacional e Hidrográfico de la Marina refieren la ría en sus planos y cartas como de Ribadeo, desde Porto al Cantábrico.
La introducción del río Eo como espacio genérico de esta reserva no es más que una argucia pueril, aldeana y localista, para eludir la referencia a la "RÍA DE RIBADEO" que es con quien en realidad limitan Vegadeo, Castropol, Figueras y Ribadeo y no con el río que muere en Porto, situación que el representante gallego de la Xunta, en débil condescendencia política, parece desconocer. Porque mantener la elucubración de que la ría la formó el río, o de que el río desemboca en el Cantábrico, carece del más mínimo fundamento geográfico o geológico. Se trata de delirios eoarios en la nostalgia madrileña, que sólo la contumacia irreflexiva y el oportunismo político mantienen.
El otro espacio de la reserva como 'Térras de Burón" corresponde al municipio de Fonsagrada que así recupera su antigua jurisdicción de Burón. Según Murguía este topónimo proviene de la voz celta "byren" (montaña), haciendo honor a esta tierra que en su rudeza noble e indómita describió elogiosamente Prudencio Canitrot. Por último los Oscos corresponden a un espacio perfectamente definido que, por analogía de referencia histórica, bien pudieran agruparse como "Terras de Ribadeo" pues como tales se conocían las que integraban el honor del castillo de Suarón antes del cambalache episcopal entre Mondoñedo y Oviedo. Así pues, si de recobrar la historia se tratara, esta reserva debiera denominarse de las "Terras de Ribadeo, Terras de Burón, Río Eo y RÍA DE RIBADEO", este último por ser el espacio natural de más urgente regeneración y sobre el cual gallegos y asturianos debieran aunar atención y esfuerzos pues, para vergüenza común, no existe ni una sola depuradora que trate los vertidos urbanos o industriales a la ría que además se va cegando por los arenales ante la indiferencia general.
La denominación de esta nueva reserva, obviando la referencia a la RÍA DE RIBADEO, pretende avanzar un paso más, dar una nueva vuelta de tuerca a la política expansionista del gobierno del Principado, fomentando diferencias que nunca existieron. Achacan a las fuerzas nacionalistas gallegas su afán de penetración en Asturias. Ven fantasmas por todas partes. Si en los territorios entre Ribadeo y Navia se habla popularmente un gallego dialectal es porque formaron un mismo territorio durante siglos y " A Fala" permanece. Pero si esta contaminación lingüística preocupa, inicien una campaña de exterminio a la que Ribadeo no se opondría ni tampoco la Xunta, en su compadreo habitual.
Las autoridades asturianas mantienen el error de negar el topónimo de ría de Ribadeo, que en ningún caso entraña propiedad, sustituyéndolo por ría del Eo, para lo que carecen de competencias, salvo las de adaptación a la lengua vernácula, que no es el caso. La modificación do un topónimo exige el cumplimiento de requisitos legales para su introducción en el Nomenclátor Geográfico Nacional, requisitos que no se han cumplido y que de plantearse contarán con la oposición de las organizaciones ciudadanas que se personarán ante la previsible inhibición del ineficaz Ayuntamiento ribadense y de la propia Xunta, a pesar de quo su Comisión de Toponimia emitió dictamen proponiendo 1) que la denominación histórica es "Ría de Ribadeo" y 2) que el Gobierno de la Xunta de Galicia inste en todos los estamentos estatales e internacionales competentes el mantenimiento exclusivo del topónimo histórico. Recientemente la Xunta Asesora de Toponimia del Principado de Asturias ha presentado un descabellado informe propugnando "ría del Eo", con tan débil arquitectura argumental y documental que eludo comentar. Urge recurrir al Registro Central de Cartografía y que ambas comisiones toponímicas contrasten sus respectivas y antagónicas opiniones para resolver definitivamente la cuestión.
Yo no sigo el día a día de la política asturiana y me ha sorprendido la sabatina intempestiva do Gregorio Morán en La Vanguardia de Barcelona, presentando un panorama social y político muy alojado de mi natural predisposición de simpatía hacia Asturias. No hago mías sus consideraciones sobro los partidos políticos asturianos ni sobre las "familias" que señorean el Principado, Tini Areces incluido, porque no me constan. Pero me sorprendió su advertencia de que "tienen unos políticos que se desviven de asturianía y unos ciudadanos atigrados a los que alimentan con mentiras, como a los animales esclavos". Bien está que desborden as-turianía, pero no advierto en los asturianos que frecuento actitud felina alguna. Ahora bien, por lo menos en lo que a Ribadeo y su ría se refiere, es preocupante la sarta de mentiras con las que los políticos alimentan la opinión del occidente astur, creando un clima de enfrentamiento que nunca hasta ahora existió.
El Consejo Económico y Social de Asturias acaba de presentar un informe del que recojo las siguientes perlas: "Es necesario que el Occidente asturiano neutralice la influencia de Ribadeo en esta comarca". "Debe potenciarse una localidad en Occidente -sugiero Tinilandia en honor del Presidente astur- que neutralice la desventaja existente con Galicia". "La situación al este del Eo -debieran decir de la ría de Ribadeo porque el Eo concluye en Porto- es de debilidad frente a la Mariña y en ello tiene que ver, en buena medida, la presencia de Ribadeo". "Son evidentes las pretensiones anexionistas del nacionalismo gallego a través de la influencia cultural en la comarca Eo-Navia, TVG incluida". "La Academia Galega intenta extender su actividad sobre el mismo espacio en el que la Academia de la Llengua Asturiana protege el uso del habla del Occidente astur como variante del asturiano"...
¡Pobre Ribadeo¡ Abandonado por los gobiernos gallegos, desde Fraga a Touriño, en manos de corporaciones municipales que han aceptado inanes como se perdía el rango marítimo con su Comandancia; el Juzgado de Instrucción y el Partido Judicial; la Comandancia de Carabineros y recientemente el Destacamento de Tráfico de la Guardia Civil; no reconocido su nivel sanitario antes con dos centros privados de primer nivel, hoy sustituidos por un Centro oficial de rango inferior, con frecuencia carente de especialidades y servicios fundamentales; perdida su actividad marítimo-pesquera; sin idealizaciones industriales creadoras de empleo; abandonado el ferrocarril minero a Villaodrid que en su recorrido a orillas del Eo pudiera ser un atractivo turístico tan importante como la playa de Las Catedrales; asfixiado por un urbanismo especulador que ha destruido la villa en manos de corporaciones cómplices que no han sabido ordenar adecuadamente el territorio; yugulada su Mariña por la autovía cantábrica que además conlleva la ampliación del puente sobre la ría, nuevamente sacrificada; y también perdida su identidad cultural otrora de reconocida importancia, solo le queda su condición de enclave comercial y de servicios, con centros lúdicos que atraen a toda la zona. Pero esto se debe a la iniciativa privada y nunca a la oficial o política, que reiteradamente viene dando la espalda a las aspiraciones de progreso de la comarca.
Después de tantas amputaciones, lo único que ahora nos faltaba era culparnos del atraso del Occidente astur. A Veiga ha perdido su importancia ferial y mercantil por culpa de Ribadeo; Castropol se mantiene absorto contemplando la ría desde su bello promontorio, sin progreso aparente, por la presión de Ribadeo. As Figueiras cabalgan sobre la ladera en caserío escalonado que reverbera al sol del atardecer, mientras los arenales cada día dificultan más su milagroso astillero, también por culpa de Ribadeo...
En la primera ocasión que escribí sobre la ría pedía sensatez entre las partes y sobre todo a los políticos que tratan de eludir sus responsabilidades traspasándolas impersonalmente a las colectividades que las sufren. Las consideraciones anteriores del Consejo Económico y Social de Asturias debieran conducir a reflexión común por su falacia e insensatez. El Gobierno del Principado sigue tercamente empeñado en acuñar el topónimo de "ría del Eo" y no me sorprendería que en ocasión del acto de presentación formal de la nueva reserva en Vegadeo traten de introducir en la documentación el término "ría del Eo" que la Xunta no puede ni debe aceptar por improcedente, siguiendo así el dictamen de su propia Comisión Asesora de Toponimia. Tampoco referencias como "ría del Eo" a la Xunqueira de Reme y Fondón de la ría, que son gallegos, donde invernan las aves dignas de protección. ¡Hasta las aves, no sólo las personas, vienen a Ribadeo a vivir y descansar! Nuestra Consellería de Medio Ambiente debe tener en cuenta lo incorrecto de aquella referencia al Eo en el Convenio de Ramsar, en la Red Natura del Ministerio de Medio Ambiente y también en la declaración de Zona Especial Protegida (ZEPA) y proceder a su rectificación, tomando la iniciativa que hasta ahora los diligentes asturianos desarrollaron vía Internet, que sigue soportando lo que le echen.
La representación de la Xunta en la gran cumbre veigueña, no puede aceptar la más mínima referencia a la "ría del Eo" en los textos y documentación que se circulen, porque tal ría no existe, pues de hacerlo atentarían contra el patrimonio inmaterial de Ribadeo, cual es su toponimia, que precisamente la UNESCO también propugna mantener y defender. Deben acudir a la cumbre para considerar políticas comunes en todos los ámbitos y en especial de regeneración medioambiental, para contemplar con visión global y única el deterioro de este territorio, para estudiar medidas conjuntas de progresó económico, pero no para actuar de teloneros a las aspiraciones incorrectas de sus correligionarios asturianos. Para eso es mejor que se queden en Santiago.