A cultura pode ser unha festa, ou un dinamizador

(Unha das frases empregadas no texto)

Un titular: 'un mestre, conexión a internet ou unha asociación cultural dinamizan máis un territorio que un polígono industrial'. A dicir que hai que poñelo no seu contexto, e tratábase de fixar poboación en zona rural. De calquera xeito, chamamoume a atención que son cousas non estritamente económicas (de 'sacar cartos') as que se conciben como auténtico motor social para fixar poboación e desenvolver o xeito de vivir. E chamoume a atención non porque non tivera esa mesma idea, senón por ser publicado como titular inmerso nunha cultura capitalista quefai depender todo dunha determinada concepción da economía.
O caso é que me lembrou unha mesa redonda na que participei hai uns días, dentro dunha festa cultural, a Feira do Libro de Burela. A iniciativa de Pablo Mosquera, a feira albergou un seminario desenvolto en dúas mesas redondas en espazo aberto (unha delas tivo que ser posposta polas condicións meteorolóxicas e desenvolveuse días despois na radio) acubilladas baixo un título que en principio, tamén me chocou: A cultura como inversión produtiva.
Hai pouco recibín as conclusións da primeira parte do seminario, plasmadas por Pablo Mosquera e que inserto aquí coas miñas verbas:

Moderador: José Díaz. Concejal de Cultura del Concello de Burela 

Ponentes: Matías Escalera. Antonio Reigosa. Antonio Gregorio. Pablo Mosquera. 

1. É necesario un cambio de dinámica nas feiras do libro, no centrándose só na presentación e venda, senón tamén realizando debates también debates sobre a cultura. 
2. A cultura xenera conciencia social, algo moi necesario na sociedade actual. 
3. Faise preciso separar os espacios do turismo e a cultura, e que sexan persoas diferentes e expertas antes que políticos con tentacións reducionistas ou mercando vontades mediante subvencións quen as guíe. 
4. Débese explorar e explotar as posibilidades de esponsorización e mecenazgo en A Mariña 
5. Hai que considerar o uso de inmuebles abandonados, como o caso das fábricas conserveras, como centros de creatividade para a xente nova.
6. Sería beneficiosa a creación dunha mancomunidade cultural en A Mariña para explotar o patrimonio cultural e dotalo de asesores procedentes da sociedade civil, como pode ser o caso dos Cronistas Oficiais. 
7. FITUR tal como está non sirve para nada. Faise preciso promover unha publicación anual que conteña os puntos fortes da cultura na nosa Comarca e as súas posibilidades para crear riqueza e emprego.
Vaia por diante que non necesariamente os participantes temos que estar de acordo con todas as conclusións. No meu caso, como deixei constancia na mesa redonda, por prevención ante a interpretación e interiorización do título, aínda que no intercambio de pareceres manifestouse un bo acordo nas cuestións prácticas.
De calquera xeito, en espera de que o vído do acto sexa colgado en internet, deixo algúns comentarios -non todos, claro- que fixen alí relacionados con cousas que se falaron e que considero que non son invalidados despois do resume:
A cultura como inversión produtiva
-a idea de cultura implica un conxunto de coñecementos adquiridos mediante instrución e experiencia, ó que se debe engadir que permiten desenvolver o sentido crítico, nunha sociedade, nun entorno. Logo a idea non ten por que ser uniforme.
-en canto á necesidade de inversión, costa, pero non se pode facer reducionismo da cultura á economía, e debe quedar claro que o 'cmo' do título implica só unha faceta que é necesario considerar no conxunto.
-sen cultura non habería unha orientación para poder producir,nin medios nin manexo dos mesmos para tentar facelo. Pero unha cousa é a culturacomo vbase social e de desenvolvemento, e outra o 'beneficio económico' integrado nun sistema capitalista.
Non se pode separar cultura e ser. Encadrar só unha visión económica da cultura implica unha consideración de cultura como materia prima e produto, dando pé a entrar en rendemento da consideración de cultura como materia prima (sen tratar, algo que se esgota, en competencia con outras fontes abondantes, baixo prezo...) ou produto elaborado (pensando non no propio produto, senón no mercado ó que vai dirixido, adaptándoo e polo tanto deixando de ser diferenciador esencial histórico para pasar a selo de referencia de mercado, no mellor dos casos)
Corresponde 'defender o patrimonio' a quen o recoñece como se; non podemos pretender que o defenda quen non o considere así, sexa electo, funcionario ou  cidadán de a pé. Pero coido que máis que defender o patrimonio, ter unha postura defensiva, o que se debe facer é atacar, ter unha postura activa. E isto nos leva a quen controla a cultura. Pero, ten control, necesítao? O control marca a evolución, e unha cultura dirixida pasa a ser incultura ilustrada
Hai que ter conta que dentro da cultura hai o que se podería chamar a cultura 'xenérica' e o que sería a 'nosa cultura'...
É un feito histórico que hai sociedades que se suicidan, de xeito consciente e voluntario ou inconsciente, pero sempre relacionado coa asfixia cultural que encarna a base do modo de vida.
Hai que propoñerse o que se pode facer pola cultura ("que podes facer tí pola cultura") máis que aproveitarse da cultura . Illados, do primeiro xeito, a cultura desenvólvese e todo o mundo saca réditos. No segundo, esgótase e deixa de ser útil, mesmo en sentido económico, a prazo fixo.
Hai que pensar que un lugar como as catedrais atrae moita xente, que 'pasa polas catedrais', pero non 'interioriza as catedrais'. É iso cultura?
O desenvolvemento e aproveitamento cultural debe pasar polo achegamento entre xente nova e maior, para facilitar a transmisión cultural que agora mesmo está dificultada polas diferentes canles de comunicación usados.
O uso de ferramentas xa non tan novidosas, como a galipedia/wikipedia permite que a cultura siga a crearse e manexarse dun xeito colaborativo, como está no ADN cultural, pois toda cultura foi creada dun xeito común: a cultura é colaborativa ou non será (porque deixará de existir como tal).
Lugares como as bibliotecas , que ás veces desenvolven unha grande labordinamizadora do entorno, deben ser potenciados.

Un correo que me chegou sobre a cidade da cultura de Santiago (2ª de hoxe)

"Estase a crear unha plataforma para correxir o despropósito da Cidade da

cultura, o que creo interesante . Por iso enviovos a información seguinte:

Un saúdo e boas vacacións a todos.

Tedes máis información en "  culturasimausoleonon.blog.com  "

Hay unha reunión o mércores en Santiago ás 11 da maña na cafetería da EGAP
"POLIGONO DAS FONTIÑAS S/N "

cultura si mausoleo non 2007/08/23
CULTURA SI

MAUSOLEO NON

Plataforma Cidadán

Pola eliminación do Proxecto da Cidade da Cultura e a reconversión das obras
e edificacións rematadas en instalacións útiles para a sociedade galega.

Pola depuración de responsabilidades penais ante o cúmulo de irregularidades
desde o inicio do proxecto.

Pola anulación dos orzamentos destinados ao Proxecto da Cidade da Cultura e
a súa inversión en Sanidade,Educación e Servizos Sociais.

O capricho faraónico de Manuel Fraga Iribarne, coñecido como Cidade da
Cultura, ubicado no monte Gaiás de Santiago de Compostela, non pode
converterse nun saco sen fondo, para o que destinar centos de millóns de
euros que van hipotecar os orzamentos galegos nunha infraestrutura valeira
de contidos, inútil culturalmente e representativa dunha arquitectura
espectáculo que en Galiza supón un derroche dos fondos públicos. Van xa
373,7 millóns de euros invertidos nun complexo que triplicou o seu custe
inicial e que vai continuar a ser unha sangría de cartos de todos os galegos
e galegas, destinados a unhas obras innecesarias e que non responden a
ningún proxecto cultural fiable e crible.

En Santiago de Compostela, a finais do mes de agosto de 2007, cidadáns do
común, galegos e galegas conscientes do derroche inxustificado que supón a
Cidade de Cultura constituímos a PLATAFORMA CIDADÁN CULTURA SI, MAUSOLEO
NON, que ten como únicos e principais fins os seguintes:

1º. ELIMINACIÓN DO PROXECTO DA CIDADE DA CULTURA. DISOLUCIÓN DA FUNDACIÓN
CIDADE DA CULTURA E NON EXECUCIÓN DE MAIS OBRAS E INSTALACIÓNS QUE FORMAN
PARTE DO PROXECTO INICIAL APROBADO POLO GOBERNO DO PARTIDO POPULAR NA XUNTA
DE GALICIA.

2º. ANULACIÓN DOS ORZAMENTOS DESTINADOS Á CIDADE DA CULTURA E RECONVERSIÓN
DE TODAS AS CANTIDADES EN CONCEPTOS DE SANIDADE, EDUCACIÓN E SERVIZOS
SOCIAIS.

3º.APROVEITAMENTO DAS OBRAS EXECUTADAS E EDIFICIOS REMATADOS PARA ALBERGAR
TODAS AS INSTALACIÓNS DA ADMINISTRACIÓN AUTONÓMICA EN SANTIAGO DE
COMPOSTELA.AFORRÁNDOSE O PAGO DE ALUGUERES E DESTINANDO OS EDIFICIOS EN
PROPIEDADE A OUTROS FINS CULTURAIS E SOCIAIS PARA USO E DISFRUTE DE TODA A
CIDADANÍA.

4º.DEPURACIÓN DAS RESPONSABILIDADES PENAIS A QUE HOUBERA LUGAR, POR PARTE
DAS AUTORIDADES DOS DISTINTOS GOBERNOS DA XUNTA DE GALICIA, POLO QUE DAMOS
TRASLADO Á FISCALÍA ANTICORRUPCIÓN DO INFORME DO CONSELLO DE CONTAS DO ANO
2004, DAS DENUNCIAS APARECIDAS NOS MEDIOS DE COMUNICACIÓN GALEGOS E DAS
EFECTUADAS POR ORGANIZACIÓNS SINDICAIS.

5º.RESPONSABILIZAMOS AO GOBERNO BIPARTITO E NOMEADAMENTE Á CONSELLERÍA DE
CULTURA DA CONTINUIDADE DUN PROXECTO QUE COMPROMETE O BENESTAR E A CALIDADE
DE VIDA CUNHAS INVERSIÓNS QUE DEBERÍAN SER UTILIZADAS EN CREAR BENESTAR E
RIQUEZA PARA GALIZA.

* Se queres formar parte ou apoiar a plataforma "Cultura si mausoleo non"
envia os teus datos a: culturasimausoleonon@gmail.com . O teu nome e
profesión saira publicado na lista de apoio do blog."

Homenaxe a Xavier Miró

    

    Deixo a nota de prensa do concello:

A ENTRADA É DE BALDE. AS PORTAS ABRIRÁN ÁS SETE DA TARDE

Homenaxe a Xavier Miró

06/04/2023

O Concello renderá homenaxe ao músico ribadense Xavier Miró nun acto que terá lugar o vindeiro 15 de abril no auditorio Hernán Naval a partires das 20:00 horas. O evento foi presentado no salón de plenos polos concelleiros de Cultura e Desenvolvemento Local, Pilar Otero e Pablo Vizoso, e polas artistas Ugía Pedreira e Marina Oural, encargadas da súa posta en escena.  

A edil ribadense dixo: "desde a Concellería de Cultura de Ribadeo queremos informar que estamos a organizar a homenaxe do músico e óptico ribadense, Xavier Miró. Para iso contamos coa colaboración da Oficina Galega de Outros Asuntos do Movemento. Este evento reunirá a diferentes persoas vinculadas á iniciativa e a 120 músicos da Mariña versionando, con diferentes xéneros, os seus singles dos anos 70". 

A compositora Ugía Pedreira contou que "Xavier González Miró (Ribadeo 1948), estudante de óptica no Consello Superior de Investigacións Científicas en Madrid, combina a carreira de óptica coa música e irrompe na autoría discográfica española cantando en galego, con varios temas editados entre os anos 1969 e 1973. Dous deles, Brilla raio de aurora e Miña ruliña, ocupan postos relevantes nas listas de éxitos dos devanditos anos. Xavier vinculouse artisticamente con María, asinando varios vinilos como Xavier e María, entrando daquela en estudios de gravación de calidade, na compaña de produtores e arranxistas tan prestixiosos como Antoni Ros Marbá, coincidindo con Mocedades, Serrat ou Cecilia. Chegaron a facer promoción de radio por toda a península e axudaron a popularizar a cantiga mariñá Catro vellos mariñeiros, de José Travieso Quelle".

E engadiu que "Xavier e María chegaron a participar no que foi no seu momento un paralelo ao actual Benidorm Fest, o Festival da Canción de Torremolinos, presentado pola finada Laura Valenzuela.  A súa achega á musica galega ven marcada pola lingua e o territorio mariñao como lugar de inspiración e saudade, que levou a Xavier Miró a compoñer estas cancións na súa época universitaria en Madrid".

Homenaxe: cancións,  participantes e intervintes
Cancións e participantes:

1. BRILLA RAIO DE AURORA – Erikas e Peluxías, arranxos de Ugía Pedreira para percusión tradicional e voces de mulleres da mariña galega e occidente asturiano.

2. O BORRACHO_ Pedro del Río, cantor veciño de Rinlo, arranxos para guitarra e voz.

3. FOI UNHA NOITE_ Beetle Judge, arranxos de Miguelito (Cherry) para grupo local de rock/metal.

4. MIÑA RULIÑA_ Escola Municipal de Música de Ribadeo, arranxos de Hugo García para alumnado de música.

5. AS FESTAS DOS POVOS_Coral Polifónica de Ribadeo, arranxo para voces corais.

6. AS FESTAS DOS POVOS_ Escola Municipal de Danza de Ribadeo, coreografía de María Justo para alumnado de danza.

7. ADEUS_Banda Municipal de Ribadeo, versión instrumental, arranxos de Eli García-Bouso para banda municipal.

8. CANCIÓN DE RIBADEO_ Corazones Jóvenes, grupo local ao que perteceu Xavier Miró, música anos 70.

9. OS CISNES_ Guadi Galego, canción iniciada por Xavier Miró, completada e arranxada por ela para piano e voz.

10. CANTAR HEI GALICIA _ Dory Yáñez, poema Rosalía de Castro levado ao rap-voz.

Intervencións:
-Alumnado de lingua galega do IES Dionisio Gamallo Fierros. Guión de Suso Fernández Acevedo.

-Ugía Pedreira, compositora e cantora mariñá, ‘O valor das autorías’.

-Xavier Campos, xestor cultural, ‘Xavier Miró no contexto musical da época’.

-Pilar Otero, Concelleira de Cultura de Ribadeo, ‘O coidado da arte ea cultura local. O profeta na súa terra’.

-Xavier Miró/Marina Oural, conversa interxeracional entre homenaxeado e organización.

Otero Cabarcos indicou que "desde o Concello de Ribadeo en xeral e desde a Concellaría de Cultura en particular estamos moi orgullosas de levar a cabo este evento homenaxe que segue a liña marcada de apoio á comunidade".

A concelleira de Cultura manifestou: "que apostamos pola arte en comunidade é un feito que se fai visible cando programamos ciclos como o de Música nas parroquias, no que participaron grupos e asociacións locais, aproveitando todos os espazos que temos e imos conservar, como parte do noso patrimonio en arquitectura de usos sociais, ou como o ciclo de Cultura nas parroquias, no que tivemos ocasión de ver a contadores de prestixio como Celso Sanmartín, Paula Carballeira e Cándido Pazó en varias das nosas parroquias. Tamén en diversas parroquias actuaron varios grupos de teatro da Mariña, deu concertos a Coral Polifónica de Ribadeo e disfrutamos das sesións de música e teatro con Argadelo, que non é outra cousa que un xeito de xuntar persoas de todas as idades arredor dunha idea común, comunitaria, de verse unha vez por semana e crear cultura tendo como espazo a aldea. Idéntico obxectivo nos guía no Soa forte, ese pequeno ciclo de eventos culturais que nace na mesma liña de aproveitar todos os espazos que temos e poñer en valor o noso patrimonio, tamén en territorios rurais, neste caso nun dos lugares emblemáticos de Ribadeo, no Forte de San Damián".

A artista Marina Oural sinalou que "por iso o feito de nomear e render homenaxe a un dos nosos músicos, que tivo a afouteza de cantar en galego no festival de Torremolinos no 71, cando aínda era o tempo da ditadura franquista, non é máis que un acto lóxico e necesario. Temos en Ribadeo alguén que fixo nos anos 70 o que as Tanxugueiras están a facer agora e isto había que contalo e celebralo. Para o presente e tamén para o futuro". 

E subliñou: "a Oficina Galega de Outros Asuntos do Movemento que  labora en arte, saúde e cultura comunitaria, onde a autoría e posta en escena son focos de investigación e coidado, considerou de vital importancia celebrar a vida deste autor que nos deixou sementes creativas conscientes desde o eixo fértil e expansivo do norte Cantábrico. É pois unha necesaria divulgación para as novas xeracións mariñás, e tamén para as persoas coetáneas do propio homenaxeado, sendo forza presente para a saúde social e o ámbito relacional no espazo que habitamos".

Marina Oural engadiu: "así pois, o Concello de Ribadeo a través da concelleira de cultura, Pilar Otero, xunto coa Oficina Galega de Outros Asuntos do Movemento, Ugia Pedreira e mais eu mesma, Marina Oural, dámonos a mao para deseñar, implementar e valorar a transformación dunha realidade mariñá que empuxe na calidade de vida. Emprégase neste caso o noso patrimonio inmaterial, a educación e a creatividade como elementos de edificación comunal. Con interese polo protagonismo colectivo incentivouse nesta homenaxe a participación, a circulación de coñecementos, o acceso á cultura da zona e o desenvolvemento endóxeno da nosa cultura popular, procurando así o sentimento de autoestima para a comunidade.Traballo en rede, cooperación, intercambio e diálogo interxeracional fixeron posible este grande evento localizado fóra das cidades cunha equipa de profesionais e amadores que representan moitos concellos da Mariña e do Occidente astur".

Cartel e Exposición Monográfica O álbum de Miró
Oural seguiu a relatar que "a familia de Xavier Miró xunto co propio autor, coidou rigorosamente o material ligado á súa carreira musical nos anos 70. Un percorrido gráfico que mostra como o compositor mariñao compuxo, gravou, produciu e xirou coas súas cancións en diversos singles que os medios de comunicación da época recolleron". 

Pablo Vizoso contou que "o Obradoiro de Dinamización, Programación e Desenvolvemento de Accións Culturais do Concello de Ribadeo encargouse do deseño de cartel do evento, así como dos paneis que se exporán na entrada do auditorio, onde os asistentes poderán gozar de ver fotografías, procesos de composición, portadas de discos, contratos musicais, cancións escritas á man, entrevistas, etc".

Os concelleiros ribadenses convidan a asistir a este acto: "así pois queremos convidarvos, especialmente á veciñanza de Ribadeo, a compartir esta homenaxe que quixemos renderlle a Xavier Miró, para amosarvos a súa pegada musical. Ogallá o disfrutedes tanto como nós xa o fixemos na súa organización".

A homenaxe a Xavier Miró, organizada polo Concello de Ribadeo coa colaboración da Asociación Cultural Oficina Galega de Outros Asuntos do Movemento, terá lugar no Auditorio Hernán Naval o 15 de abril. A apertura de portas está prevista para as sete da tarde. A entrada é de balde.

Dous artigos sobre o mar, dende San Cibrao

- LA CULTURA QUE NAVEGA A VELA -

Debo reconocer que la globalización de ciertos debates empieza a dejarme sin agua bajo la quilla. No entiendo como cuestiones no prioritarias y locales ganan terreno a cuestiones generales y fundamentales, léase nombre del colegio cillerense ante fracaso escolar por ejemplo. Si toda la problemática estudiantil es el cambio de nombre del colegio, bienvenido sea, pero me gustaría decirle a los profesores/as del claustro que en 1970 vivíamos en Celeiro, término que nunca nadie me prohibió usar ni me lo trajo la democracia, y que hoy en día en Getaria soy de Cillero, palabra que no murió con Franco en lugares donde la toponimia depende del entendimiento. La lingüística está para entenderse no para hacer politica. Y si todo esto no llega, me toca asistir en A Mariña al debate cultura maritima versus cultura industrial. Quiero creer que negar una ante la otra es de debate pequeño, y tratándose de un area eminentemente marítimo-pesquera, más todavía. Decía Cunqueiro, don Alvaro, que todo lo bueno a Galicia le vino por mar, a nosotros que vivimos en la esquina de la aldea galaica, como tengamos que esperar que los adelantos nos lleguen vía terrestre aún ahora en pleno siglo veintiuno, creo que vamos a ir retrasados. Así que extrapolando la facilidad de movimientos al propio ámbito cultural y a las corrientes vanguardistas, es fácil admitir que el gran avance sería vía marítima. Las incursiones bélicas, los negocios, el tráfico de mercancías, el peregrinaje, incluso nuestro sustento llegaría a la costa norte desde la mar, la misma que nos mantuvo y nos dió identidad. En el habla, en el pensamiento y forma de entender la vida estamos más cerca de los pueblos cantábricos que del interior de la propia provincia, nuestras influencias navegan desde Europa en el sentido horario, como la navegación de los peces demersales. La llegada de pescadores vascos en busca de la ballena es correspondida siglos más tarde con los desplazamientos en busca de la anchoa a sus tierras por parte de los gallegos del norte, hoy en día por los gallegos de toda la comunidad. La simbología, las tradiciones, las supersticiones como pueblo gallego están más vinculadas a los pueblos celtas, cuya vía de unión es el Atlántico, que a los pueblos del resto de España de influencia eminentemente mediterránea. Toda la cultura adquirida durante siglos será parte de nuestro ADN, cultura marítima, proveniente a vela y a remo frente a una cultura industrial más tardía y menos acusada en el litoral. Seguimos pensando en azul y hablando alto, seguimos desconfiando de todo pero abrimos nuestras casas en par, seguimos siendo resignados pero imbatibles trabajadores, es posible que no seamos metódicos pero si muy cumplidores, añoramos la lluvia y a los dos días lloviendo nos quejamos, yo reclamo la cultura de Cela, blasfemo y defensor del Finisterre, la barca de Santiago el Mayor y la ruta al Campus Stellae, las cantigas de Martin Codax y los exvotos da Virxe da Barca, y por supuesto la cultura industrial de los Massó, los Sensat, los Barreras o los Curbera puesta al servicio del avance pesquero, negar la una ante la otra sigue siendo tapar la realidad.

Nuestro espejo es la mar y cuanto más le damos la espalda menos avanzamos, industrial y culturalmente.

Capt. Jose Pino.

- La cuentos al servicio de la cultura -

Dice José Pino y dice bien, que a la vieja Britonia todo le llegó por la mar. Si lo sabremos los de Islas San Cyprianus, que tras el descubrimiento del Castro Celta en La Isla de la Atalaya, nos explicamos las razones que tuvo Ptolomeo cuando divulga la existencia de los Trileucos. Ese mar de cultura siempre reivindicado por Vicente Miguez, el autor de una narración que debería ser leída en voz alta en todas las escuelas de A Mariña - "A lúa deitada en porto norte"-. a modo de Quijote del mar, a fin de evitar el olvido de quien somos y de dónde venimos, en definitiva, nuestra identidad cultural como viejo y orgulloso pueblo Cantábrico.

Me sumerjo en la tradición oral. La que supone compartir el conocimiento. La que se escuchaba en una cantina de nuestros puertos. Pongamos: Rinlo... Nois... Celeiro... San Ciprián. Lo que podía contar la tripulación de aquellos bergantines orgullosos por cazar al viento como fuerza motriz.

Así y como si estuviéramos con unha cunca de viño quente, les presento lo que un día lejano contaba Paul Sébillot, en 1900, tras su periplo por tierras Celtas de Bretaña. Desde aquella sirena a la que un humilde zapatero encuentra dormida en una playa y que tras devolverla a la mar, colmaba todos los deseos del artesano. Hasta el mandato que recibió un capitán para ir con su buque a la búsqueda de los vientos; y así llegó al país de tales, metiéndolos en un saco y depositándolos en la bodega; pero un marinero se atrevió a dejar suelto al suroeste capaz para destrozar la embarcación; y así fue como los demás vientos se liberaron y pudieron seguir soplando. O esa historia del pacto con el diablo que hace un capitán para, que aquel y su barco negro, remolquen cual fuerza en favor de un buque perezoso. Y el mejor de todos -para mí-, el que cuenta la historia de un marino al que todos llamaban "Amuras a estribor".

Cuando repaso a los autores de las narraciones: grumetes, boteros, marineros, toneleros, mujeres de mareantes, cantineras de puertos...me viene a la imaginación una costa sin televisión, cuando las tinieblas son más poderosas que la luz, al calor del fuego comunitario, en estancias dónde una barra es el puente de mando para un tabernero que atiende a su tripulación sentada en mesas saboreando el aguardiente que entona las entrañas humanas frente a la humedad salada, y... suena una melodía popular que invita al cantarín colectivo. En definitiva, esa tradición oral que es fuente de cultura, ya que ha inspirado novelas para viajeros impenitentes, sensibles, capaces de ser notarios, para lo posteridad, de cómo se vive en la costa del norte, que nada tiene que ver, ni con la industria aluminera, ni con los dicterios del Corte Inglés, ni con la sociedad de consumo, invadida por la política.

Pablo Mosquera

Carta pola innovación, a creatividade e ó acceso ó coñecemento

[Nota previa: o texto apareceu xa hai case unha semana, co que vai con retraso, e déixoo aquí tal cual o atopei en galego, sendo consciente que a traslación á nosa lingua é mellorable]

Dereitos dos /as cidadans/ás e artistas na era dixital Inclúe solucións legais, inmediatas e urxentes

Nós, unha coalición inclusiva provinte de máis de 20 países, de centos de miles de cidadans/ás, usuarios/ as, consumidores/ as, organizacións, artistas, hackers, membros do movemento de Cultura Ceibe, economistas, avogados/as, mestres /as, estudiantes, investigadores/as, científicos/as, activistas, traballadores/as, desempregados/ as, emprendedores/ as, creadores/ as... Invitamos a tóda-la cidadanía a facer súa esta Carta, difundila e poñela en práctica. Invitamos a tódo-los gobernos, multinacionais e institucións a escoitala urxentemente, entendela e aplicala. Contido 1. Introducción 2. Demandas legais 3. Directrices para a educación e o acceso ó coñecemento 4. Necesidades estructurais para unha sociedade do coñecemento de todos/ as e para todos/ as 5. Membros do FCForum 6. Adhesións 7. Versión completa 8. Licencia dual 1. Introducción A Sociedade da Información e o novo contexto dixital supoñen unha revolución na forma de crear coñecemento e cultura, e sobre todo, na forma de acceder a eles. Cidadáns/ ás, artistas e consumidores deixaron de seren suxeitos pasivos e aisolados/ as fronte a indústria de distribución de contidos. Agora cada persoa colabora, participa e decide. A Tecnoloxía, coma ponte, permite que as ideas e o coñecemento flúan; rematando así con moitas das barreiras xeográficas e tecnolóxicas que impedían compartir; proporcionando ademáis novas ferramentas educativas e propiciando a aparición de novas fórmulas de organización sociais, económicas e políticas. Esta revolución é comparable coa que provocou a imprenta. A pesar disto, a indústria do entretenemento, a maioría dos proveedores de servizos de comunicacións e os centros de poder seguen a tirar proveito, baseando as súas actividades principalmente no control e na escasez. E todo isto violando os dereitos dos cidadáns/ ás á educación, ó acceso á información, á cultura, á ciencia e a tecnoloxía, á liberdade de expresión, á inviolabilidade das comunicacións e á privacidade. Protexen intereses privados fronte o interese público da sociedade en xeral, tal e como actuou a Inquisición tra-la aparición da imprenta. Non tóda-las institucións, estructuras e convencións do sistema actual sobrevivirán se non son quen de adaptarse ós novos tempos. As que sobrevivan veranse alteradas e redefinidas pola nova realidade, e é posible que para elo precisen de esquemas de funcionamento totalmente distintos. Implicacións políticas e económicas da Cultura Ceibe A Cultura Ceibe amplía os espazos para a implicación cidadá, permitindo que un amplo abano de persoas e grupos participen e se impliquen en debates públicos, reforzando a democracia en tempos de crise. A Cultura Ceibe é unha condición previa para facer real a liberdade de expresión, axudando a reducí- la fenda dixital, liberando o poder democrático das novas tecnoloxías. A Cultura Ceibe potencia novos modelos de implicación cidadá na provisión de bens públicos e de servizos baseados no procomún. E elo alónxaa da forma convencional de actuar das institucións tradicionais, demostrando a forza actual da sociedade civil. Recoñecemo-lo procomún como unha forma distinta e desexable de goberno. “O goberno do procomún” fai referencia ás regras e os límites necesarios e acordados para xestioná- la producción colectiva e o acceso a recursos compartidos. O goberno do procomún recoñece e incorpora a participación a inclusión, a transparencia, o acceso equitativo, e a sostenibilidade como obxectivos a conseguir a longo prazo. Entendemos que a economía social, xunto có mercado, constitúen unha importante fonte de valor. A incorporación dunha nova e revitalizada idea do procomún amplía o que entendemos por “economía” e insta ós gobernos a respaldar o procomún do mesmo xeito que respalda a economía de mercado. A actual crise económica mostrou os límites do fundamentalismo asociado ó mercado, e ten mostrado que os mercados sen control, baseados unicamente en instrumentos como a competición e o interese propio, supoñen un risco xeral para a nósa civilización. A filosofía da Cultura Ceibe, herdada do software ceibe, é a maior demostración empírica de que unha nova ética e unha nova empresa son posibles. Ten demostrado que existe unha nova forma de producción que funciona, baseada en habilidades e intercambios, onde o/ a autor/ a//productor/a no perde o control da producción e non precisa da mediación de grandes monopolios. E fíxoo baseándose na iniciativa individual, na solidariedade con outros, con mecanismos de intercambio de acordo ás posibilidades e habilidades de cada persoa, democratizando o coñecemento, na educación, por medio dunha producción e unha distribución xusta dos beneficios de acordo ó traballo realizado. Expresamos a nósa preocupación polo benestar dos/ as artistas, investigadores/ as, autores/ as e outros productores/ as creativos/ as. Nesta Carta propoñemos varias fórmulas para recompensar colectivamente a creación e a innovación. O software ceibe, Wikipedia e outros moitos exemplos mostran que o modelo da Cultura Ceibe pode preservar a innovación e que non son necesarios monopolios do coñecemento para producir coñecemento. A sostibilidade da producción de coñecemento e cultura depende do tipo de “producto” (Por exemplo os custos dunha película son moi diferentes ós dunha enciclopedia online). Entre as iniciativas de Cultura Ceibe pódense identificar varias formas e vías de sostenibilidade da producción. Algunhas destas vías están mais consolidadas que outras, asímesmo hai varias liñas de experimentación. Un principio xeral presente é a combinación de varias vías de financiación. Deste xeito garántese unha maior independencia dos proxectos. Modelos inspirados na economía social cunha orientación comunitaria multiplícanse e presentan vías sostibles para os proxectos e o traballo. Algunhas das vías de financiación dos proxectos colaborativos entre iguais xa postas en práctica son: Doazóns e trocos non monetarios (Ex. agasallos, bancos de tempo); Financiación directa (Ex. Subscripcións e doazóns ); Capital compartido (Ex. “Matching Funds”, cooperativas comunitarias ou de consumidores); Delega en fundacións ou entidades legais que garantan a infraestructura ós proxectos; Financiación pública (Ex. Renta básica, becas, premios, subsidios, contratos públicos e comisións); actividades comerciais (incluíndo tanto bens como servizos) e combinación de distribución P2P e streaming a baixo custo. A combinación destas diversas opcións conforman vías de viabilidade tanto para creadores independentes como para a industria. Non apoiamos o traballo voluntario individual como estratexia das empresas comerciais para apropiarse do beneficio xerado colectívamente. Non cremos que sexa socialmente desexable permitir que certas empresas e alianzas comerciais domiñen un segmento substancial do mercado. A era dixital pode conducirnos cara un mundo máis xusto e beneficioso para todo o mundo. Por todo o anterior, Nós propoñemos: En primeiro lugar, transparencia: Precísase transparencia nos procesos de regulación e nas actividades de lobby, incluíndo información sobre quén son as autoridades responsables da aplicación da lei, os procedementos obrigatorios que se han de levar a cabo, evitando a violación de calquer dereito fundamental. Os recursos e ferramentas dixitais poden engadir máis transparencia e credibilidade ós procesos políticos. Así mesmo, a existencia e acceso das infraestructuras e das ferramentas dixitais teñen que fundamentarse en procesos transparentes. Propoñemos un sistema de tres avisos para aqueles que violen o dereito a saber da cidadanía. 2. Demandas legais Dende o punto de vista legal, temos identificado lagoas que existen nas regulacións e tratados nacionais e internacionais, e nas reformas que compren para rematar cós abusos nas políticas sobre a difusión da cultura, tanto nas relacións legais privadas como nas políticas públicas internacionais. Estas lagoas perxudican ó interese público e impiden o desenrolo dunha indústria cultural posta ó día. Os intereses públicos principais son todos de gran importancia: Respaldar e asegurar unha creación continua de obras intelectuais polo séu importante valor social, e asegurar que tóda-la cidadanía poda acceder a eles sen trabas, para unha gran variedade de usos. A. Coñecemento común e Dominio Público 1. Expansión do Dominio Público e reducción dos periodos de Copyright. 2. Os resultados de investigacións e obras intelectuais e culturais financiadas con fondos públicos deberían ser de Dominio Público. 3. Debe asegurarse que as obras no Dominio Público sexan accesibles para a cidadanía en xeral. B. Defensa do acceso ás infraestructuras tecnolóxicas e neutralidade na Rede 1. Os/ as cidadáns/ ás teñen dereito a unha conexión a Internet que lles permita enviar e recibir o contido que desexen, usá-los servizos e aplicacións que desexen, conectar o hardware e usá-lo softare que desexen, sempre que elo non dane a rede. 2. Os/ as cidadáns/ ás teñen dereito a unha conexión a Internet ceibe de todo tipo de discriminación, xa consista ésta en bloquear, limitar ou priorizar determinados tipos de aplicacións, servizos ou contidos, ou basada na ubicación do emisor ou do receptor. 3. Non se debería impor ningunha limitación nen filtrado sen una orde xudicial previa. C. Dereitos dos/ as cidadáns/ ás en contexto dixital 1. DEREITO DE CITA con propósitos educativos ou científicos, ou sinxelamente informativos, creativos ou outros calesquera. 2. DEREITO A COPIA PRIVADA cando a reproducción é para uso privado ou para ser compartida entre iguais e non se obteña ningún beneficio económico, nen directo nen indirecto, de ela. 3. USO XUSTO: Dereito a acceder e a usar obras baixo copyright sen necesidade de autorización dos propietarios do copyright, con propósito educativo, científico, informativo, satírico ou accesorio ó proxecto creativo principal, sempre que se identifique e se cite correctamente a obra e se respecten tódo-los dereitos morais. D. Estímulo da creatividade e a innovación Expresamo-la nosa preocupación polo benestar dos artistas e autores. Propoñemos varias fórmulas para recompensar colectívamente a creación artística e a innovación. 1. Os dereitos de autor patrimoniais non son sustitutivos dun soldo digno. 2. As desigualdades na capacidade de negociación levan a situacións inxustas entre as persoas que crean e as entidades de comercialización. 3. Cando existe unha explotación comercial dunha obra, as regras relativas ós dereitos económicos deberían priorizar a protección dos intereses económicos das comunidades creativas. 4. A abolición de tódo-los “cánons dixitais” inxustos que sancionan indiscriminadamente no nome da “compensación dos/ as artistas”, e que tratan de penalizar actividades que non son criminais en modo algún. 5. Os/ as autores/ as e creadores/ as deberían ter sempre a posibilidade de rescindí-lo seu contrato coás ENTIDADES DE XESTION de dereitos de autor. 6. Non debería permitirse que as entidades de xestión de dereitos de autores sexan un monopolio, nin que éstas impidan ós artistas ou autores usar licencias ceibes. 7. As patentes que monopolizan calquer tipo de software, método comercial, lóxica, algoritmo matemático, información xenética ou seres vivos, os procedementos industriais, regras de xogo, actividades intelectuales, ou de calquer otro tipo de desenrolo intelectual humán, deberían ser ilegais e non deben ser nunca concedidas. 3. Directrices para a educación e o acceso ó coñecemento O apredizaxe é un proceso de construcción social que ten lugar mediante o intercambio de coñecemento, experiencia, e dos diversos matices culturais. A cultura evoluciona a medida que o coñecemento impregna á sociedade. Entendemos a educación como un proceso social que implica un amplo abano de actores educativos, tecnoloxías, entidades e actividades, non só as oficiais e formais. A nósa visión da educación busca fomentar unha cultura de intercambio de coñecemento e innovación educativa que sexa eficiente e sostible. Os seguintes puntos trazan os fundamentos esenciais para o proceso de ceibe desenrolo cultural e creación de coñecemento: Software ceibe O software ceibe (tamén chamado de código aberto) permite estudiar e aprender conceptos en lugar de caixas negras, permite a transparencia en procesos de intercambio de información, asegura a competición e a innovación, proporciona independencia de intereses corporativos e fai medra-la autonomía dos/ as cidadáns/ ás. Por todo elo, as institucións educativas, e demáis lugares nos que se dan procesos educativos deberían usar, promover e implementar software ceibe. Asimesmo, tódo-los programas desenrolados en entornos educativos con fondos públicos deberían publicarse como software ceibe. Acceso aberto As publicacións de acceso aberto aseguran o acceso ós resultados da investigación científica, tanto para usos científicos como para o público en xeral, potencian as posibilidades de aprendizaxe e permiten que distintas disciplinas descubran os resultados das outras. Por todo elo, as universidades e centros de investigación deberían adoptá-lo modelo de acceso abertopara a publicación de traballos de investigación. A solicitude de patentes sobre os resultados de investigacións financiadas con fondos públicos deberían desaconsellarse. As patentes cuios titulares sexan institucións públicas deberían de se liberar de forma irrevocable e ceibes de regalías ou calquer outra restricción. Estándares abertos O uso de estándares abertos e formatos abertos é esencial para asegurá-la interoperatividade técnica, e tamén proporciona igualdade de oportunidades para proveedores/ as rivais, permite un acceso sen obstáculos á información dixital e garante a disponibilidade do coñecemento e a memoria social, agora e no futuro. 4. Necesidades estructurais para unha sociedade do coñecemento de todos/ as e para todos/ as Privacidade Os/ as cidadáns/ ás teñen dereito a: – Navegar por Internet e acceder ós séus contidos de maneira anónima. – Decidir en calquera momento trasladar, modificar ou cancelar os séus datos de usuario de calquer servizo de Internet. – Non sufrir interceptación algunha das súas comunicacións, e a poder cifrá-las súas comunicacións. Dereito ás redes: Liberdade de uso, creación e conexión – A sociedade civil e a administración pública han de te-lo dereito a proveer e implementar servizos de conexión a redes, incluíndo aqueles ofrecidos de maneira gratuíta e sen condicións ós cidadáns. Infraestructuras e regulación do mercado – Neutralidade: A neutralidade da Rede debe ser garantida (léase Glosario de termos e demandas legais sección C, para unha definición máis precisa). – Simetria: Os proveedores de acceso a Internet deben garantir conexións simétricas ou unha proporción de carga/ descarga razoable. Debería existir un acceso á banda ancha a prezos asequibles para calquer cidadán. – Diversidade: Deberían evitarse os monopolios nas infraestructuras de telecomunicacións. Non debería permitirse que as operadoras de telecomunicacións ofrezan o servizo de bucle local conxúntamente con outros servizos de telecomunicacións. Non se debe permitir que o mesmo accionista controle empresas que proporcionan o servizo de bucle local e empresas que promocionan outros servizos de telecomunicacións. Ningunha empresa de telecomunicacións debe controlar máis do 25% do mercado de calquer servizo. Pode haber excepcións a esta cuota para redes operadas polo sector público. Administración pública – O sector público, os proxectos financiados con fondos públicos e aqueles que impliquen ós cidadáns por lei, ou de maneira que afecte ós séus dereitos fundamentais, deberían usar sempre software ceibe e estándares abertos. – Cando non exista unha solución ceibe ou estándares abertos, o goberno ou a administración pública competente debería promové-lo desenrolo do software que sexa necesario. – Os gobernos deben garantir un acceso gratuíto a Internet non exclusivo, independentemente do lugar de residencia de cada cidadán. Cómo deberíase de proceder na administración pública en temas de evaluación e compra de software – A merca pública de software debería avaliá-lo custo total do séu uso, incluídos os custos de deixar de usá-lo e de migrar a un software alternativo. – A contabilidade pública debería distinguir claramente os custos das licencias de software, o mantemento, o soporte técnico, e o servizo, desvinculándoos dos do hardware. 5. Membros do FCForum 1 eXgae 38 ScriptumLibre 2 Networked Politics 39 Felix Stalder 3 Mayo Fuster Morell 40 Franziska Heine 4 P2P Foundation 41 Dmytri Kleiner 5 Michel Bauwens 42 Anne Ostergaard 6 Consumers International 43 Jack J. Marxer 7 Electronic Frontier Foundation (EFF) 44 Alan Toner 8 David Bollier 45 Roberto Santos 9 Knowledge Ecology International / James 46 Asociación de Internautas / Javier Cuchi Love 47 Epidemia / Pablo Ortellado 10 Free Knowledge Institute (FKI) 48 Kim Tucker 11 La Quadrature du Net 49 La Casa Invisible 12 ScambioEtico 50 Margarita Padilla 13 Amelia Andersdotter eurodeputy from 51 Guifi Pirat Partiet 52 Mario Pena 14 European Digital Rights (EDRI) 53 Traficantes de Sueños 15 Creative Commons España/ Ignasi La- 54 Platoniq bastida 55 Yproductions 16 Transnational Institute/Hilary Wainwright 56 Jamie King 17 Students for Free Culture 57 Vittorio Bertola 18 Free Software Foundation India 58 Marco Berlinguer 19 Nagarjuna G. 59 Universidad Nómada 20 John Howkins 60 ASACC / Carmen Zapata 21 Foundation for a Free Information Infras- 61 REEM tructure (FFII)/ Alberto Barrionuevo 62 Toni Verger 22 ALQUA 63 Science, Education and Learning in Free- 23 Isaac Hacksimov dom (SELF) 24 Dyne.org Foundation/Denis Jaromil Roio 64 Ignacio de Castro Arribas 25 The Open Standards Alliance/Stefan Mar- 65 Maria Claudia de Azevedo Borges siske 66 Exit 26 David Evan Harris 67 CSDVA 27 David Hammerstein 68 La impròpia 28 Joan Subirats 69 Josean Llorente 29 Fundación Karisma 30 Carlos Sanchez Almeida 31 Conservas 32 FLOSS Manuals 33 David Maeztu 34 Josep Jover 35 Patricia Vila 36 Javier Candeira 37 IT-Political Association 6, Adhesiones 1 Gnowledge lab To be continued... Versión completa A versión completa deste documento, con referencias, fontes e un glosario, está dispoñible en http://fcforum.net/charter_extended Licencia dual Esta carta está publicada cunha licencia dual. Podes volvela a publicar usando calquera destas licencias: • Creative Commons Recoñecemento- Compartir baixo a mesma licencia 3,0 Unported. • Licencia de documentación ceibe de GNU Créditos e Recoñecemento A traducción ó galego desta carta é unha obra derivada do orixinal, titulada “Carta por la innovación, la creatividad y el acceso al conocimiento” que se ode atopar en http://fcforum.net/files/carta-castellano.corta.pdf . A traducción ó galego é de Iván Navas, Bodescu, licénciase dual baixo os mesmos termos do orixinal e pódese atopar nun mirror no séu sitio web, http://www.guiasinformaticas.es/wp-content/carta_corta_gal.pdf, ademáis de na páxina web do FCForum. Http://fcforum.net Barcelona, 1

ASÍ ES MONDOÑEDO. José María Rodríguez Díaz (2007)

  Unha das súas entradas máis longas, para un sitio moi querido, onde pasou quizáis os mellores anos da súa vida. Unha entrada poética e ilustrativa declaración de amornun recorrido por historia e cultura. E algunha frase para a lembranza, como a que di 'e, á xente que non lle puido chegar a cultura, chegoulle a educación'.

Jueves, 29 de marzo de 2007

ASÍ ES MONDOÑEDO

Una pequeña ciudad, construida en piedra, con calles estrechas y tortuosas, bordeadas por palacios y casas antiguas, con sus escudos y portalones, sus patios y sus balcones de hierro forjado en la antigua fábrica de Sargadelos, que yace dormida a los pies del Padornelo que, como un león recostado, la protege y vigila. Una pequeña ciudad que, a través del paisaje que la rodea, de las antiguas piedras de que está hecha y hasta de la misma lluvia que moja sus calles en los largos inviernos, expresa paz y silencio. Una ciudad, como la definía Cunqueiro, de casi mil años de vida canónica, aristocrática y letrada. Una ciudad con esa belleza y ese silencio que ha inspirado a tantos poetas, músicos y escritores. Una ciudad rodeada de hermosos valles, como los de Viloalle, Masma o Couboeira, sugestivas encañadas estrechas, como las de Valiñadares o la Fervenza y altos miradores como el de Fiouco, Padornelo o Tronceda. Una ciudad con un patrimonio paisajístico inigualable como no posee ningún otro pueblo de su contorno. Una ciudad que guarda un monacal y eterno silencio desde la muerte de su Mariscal. Una ciudad creada por tantos personajes ilustres que construyeron su historia y por las gentes que viven en ella, con su cultura y su sencillez.
¿Por qué es esta ciudad distinta de otras? ¿Cuál es su secreto? La respuesta está en su historia, en las especiales circunstancias en las que se desenvolvió su trayectoria a través de los tiempos hasta la actualidad.
Ya desde el siglo XII la sede episcopal va a marcar su vida y su futuro. La importancia del mecenazgo y la cultura que imprimió la sede episcopal a la vida de la ciudad y de sus gentes fue determinante para configurar esa forma especial de ser de sus gentes. Y lo fue hasta tal punto que a la sede le debe la ciudad, incluso, su nombre, importado del cercano pueblo de San Martín, en donde estaba primeramente ubicada la sede episcopal. Desde su papel de Señores de la Ciudad toda la vida de Mondoñedo gira en torno a sus obispos que son los que marcan su ritmo religioso, político, social y cultural. A muchos de ellos, como a Muñóz y Salcedo o a Sarmiento debe Mondoñedo sus grandes estructuras monumentales. Porque de la iglesia salía no solamente la palabra de Dios, sino, también, la gramática, la filosofía, las ciencias y las artes. En una palabra, todo el acerbo cultural que la ciudad heredó. Basta pensar en la influencia que ejerció su catedral en la vida de la ciudad. Durante un largo período de su historia la catedral, verdadero corazón de la ciudad, iba a ser la única fuente de formación de que en aquel entonces se disponía, y del que otros pueblos de su entorno no disfrutaban. Allí acudía masivamente la gente en los tiempos pasados a escuchar los famosos sermones de los canónigos magistrales en las grandes solemnidades, las famosas disertaciones públicas de los opositores a las canonjías, sobre cuya maestría y destreza luego la gente discutía en la calle, las grandes interpretaciones musicales de la orquesta catedralícia o la asistencia a las aulas en donde muchos niños y jóvenes de Mondoñedo, los niños de coro, recibían una formación musical y humanística de alto nivel. Las representaciones de los autos sacramentales de nuestros clásicos de la edad media y todas las actividades culturales que se derivaban del culto catedralicio, todo ello era como una gran aula magna al alcance del pueblo que en masa allí acudía para convertir su ocio en cultura. Hasta tal punto el pueblo vivía y participaba en los avatares culturales de la catedral que en unas oposiciones celebradas en mayo de 1900 a la canonjía de magistral, circuló por la ciudad un folleto criticando el resultado de la contienda en la que le habían usurpado la plaza al opositor D. Antonio Mª Agrelo, tío del que más tarde sería cura de la parroquia de Santiago de la ciudad, D. José Mª Agrelo, que aún hoy algunos mayores recuerdan. En ese folleto se criticaba la actuación de los demás opositores con estas palabras: “¡Qué desbarajuste, qué confusión de ideas! ¡Qué significado desconocimiento de las más rudimentarias reglas de la vida logística! ¡Qué exposición de premisas! ¡Qué consecuencias de pie de banco! ¡Qué lógica más peregrina, niñas de la catequesis! ¡Fustibus est arguendum! ¡A palo limpio, debiera ahuyentarlo de allí Bertolo en persona o Ferrerías, el excusador de las Somozas… para que fuese a hacer comedias a la plaza!” Y terminaba diciendo: “¡Mientras haya mujeres bonitas en los Molinos no quedarán sin castigo los vejámenes que tomemos en serio los de Mondoñedo!” Todo esto demuestra hasta qué punto el pueblo vivía y participaba por aquellos tiempos en los avatares de la vida catedralícia y la influencia que esta ejercía en el pueblo.
La misma presencia del entonces numeroso clero catedralicio, gente selecta en lo cultural, ejerció una marcada influencia entre los mindonienses, que se prolongó aún hasta nuestros días. Exponente de esta influencia era aquella participación de los canónigos en la vida socio política de la ciudad, tan bien reflejada en la prensa local de principios del siglo pasado, como Don Fino o La Voz de Mondoñedo. Y ya en nuestros tiempos, ¿quién no recuerda las cultas y enriquecedoras tertulias que tenían lugar en los bares, en las barberías, en las boticas, en las zapaterías o en los comercios de la ciudad, convertidos espontáneamente en aulas universitarias? Eran famosas las reuniones que tenían lugar en la tienda de Bernardino Vidarte, convertida en un verdadero ateneo literario abierto a todo el mundo, en donde las jóvenes promesas de la literatura, como Cunqueiro, empezaban a hacer sus pinitos. ¿Quién no recuerda las cultas charlas del gran conversador y articulista, D. Manuel Rico, en la barbería de Dionisio, en donde se hablaba de todo, desde el libro de los “Desconxuros para sacar as eirugas das hortas” hasta los comentarios sobre las fabulaciones de Cunqueiro?. ¿O las amenas conversaciones de D. Manuel Lamas en la Librería Montero comentando con gracia y parsimonia los temas de actualidad que aparecían en los periódicos? ¿O las científicas explicaciones de D. José Cascudo, en la tienda de Castañal, sobre la vida de las abejas o sobre las setas, mientras esperaba la hora del coro? El mismo repartidor de la prensa en la ciudad era un culto canónigo de la Catedral e ilustre catedrático de latín en el seminario Y esta espontánea transmisión de cultura no era patrimonio exclusivo de los eclesiásticos, sino que había trascendido al mundo de los laicos, creando una especie de escuela de enseñanza peripatética. ¿Quién no recuerda, sino, las lecciones de historia que impartía D. Juan Mon en el Bar Central a la sombra de un café mientras el público escuchaba, callado y atento, sus largos y brillantes monólogos? ¿O las técnicas y explicaciones y discusiones que sobre música y literatura tenían lugar en la barbería de O Pallarego?
Otro factor de no menor importancia que contribuyó a impregnar de cultura a la sociedad mindoniense y conformar así la idiosincrasia de su población, y que aún perdura hasta hoy, fue la enorme influencia que tuvo el seminario conciliar de Santa Catalina.
El seminario actual no siempre fue tal como hoy lo conocemos o como era en mis tiempos de estudiante. Entonces funcionaba como un internado en el que sólo los jueves y los domingos salíamos a dar un paseo caminando por alguna de las recónditas calles de la ciudad y sin contacto alguno con la población. Pero, aunque el seminario fue siempre un centro de cultura y comunicación de nivel superior, hubo otros tiempos, muy anteriores a los que hoy recordamos, en los que la intercomunicación entre el pueblo y el seminario era mucho más profunda. Tiempos en los que los estudiantes se hospedaban en las casas particulares de la ciudad, prolongando así en ellas la vida cultural del seminario, mientras que otros muchos jóvenes de la ciudad cursaban sus estudios en el seminario enriqueciendo con su adquirida cultura en ambiente social de la ciudad. Todo ello sin contar con el ilustre claustro de profesores, élite intelectual de Mondoñedo, muchos de los cuales compartían su vida en estrecho contacto con el pueblo, integrándose en el como personajes ilustres y hasta anecdóticos, algunas veces. Una intercomunicación tan profunda que hacía que la vida cultural del seminario trascendiera al ámbito de la población mindoniense, irradiando inteligencia y cultura y que aún hoy se palpa en el ambiente de la ciudad. Sólo así se explica la existencia de esa pléyade de poetas y escritores, casi todos ellos vinculados al seminario, en cuyas aulas adquirieron su formación humanística a través del estudio de los clásicos latinos, guiados por sabios maestros latinistas, como D. Francisco Fanego. Por eso, cuando en mis conversaciones por el mundo adelante quería yo reflejar las cualidades que diferencian a la gente de Mondoñedo de la de otros pueblos, lo hacía diciendo que en Mondoñedo era normal encontrarse con un molinero que era poeta, un zapatero escritor o un barbero compositor. Tal era el nivel cultural y la idiosincrasia de este pueblo. Humanismo y cultura del mundo clásico que se hicieron presentes en esta comunidad a través del seminario, a través de la iglesia. Una perfecta simbiosis en la que la ciudad puso el corazón y la iglesia la inteligencia. Y a la gente a la que no pudo llegar la cultura, llegó la educación, siempre presente en el ambiente de la ciudad y que es el sello distintivo que hoy hace que Mondoñedo sea diferente de otros pueblos.
Cabe, también, recordar la influencia y el calado cultural que imprimió a Mondoñedo la presencia de las órdenes religiosas que vivían entonces en la ciudad. Los franciscanos primero, y después los pasionistas. Su influencia en la cultura de la ciudad no fue de menor calado. Con sus sermones y sus novenas, con su ministerio y su trato personal con la gente, supieron dejar su impronta cultural en la ciudad.
Recordar a esa pléyade de afamados poetas, literatos, artistas y músicos que florecieron entre sus gentes y recrearse en su ilustre pasado y en el esplendor que tuvo esta ciudad es importante para sus actuales vecinos. Y lo es para que tomen conciencia de sus valores y abandonen ciertos complejos para encauzar el futuro con ilusión y recuperar el papel que jugó en tiempos pasados. El Diccionario Geográfico Universal de Montpalau, publicado en el año 1783 – y lo cito como afirmación de lo que digo – nos dice que esta ciudad, situada sobre los ríos Sisto, Pelourín y Ruzos, tiene una Iglesia Catedral, un convento de frailes, otro de monjas, dos hospitales y un seminario. Y contiene, dice, 5100 vecinos. Y 5100 vecinos en esas fechas era mucha gente, si la comparamos con otras ciudades y pueblos de aquella época.
Pero hay otra faceta muy importante de Mondoñedo que quiero subrayar por su importancia y singularidad. Me refiero al carácter acogedor de sus gentes y a su sello de hidalguía. ¿Qué tiene de encanto y de misterio esta ciudad que - y lo se por experiencia - tan bien sabe seducir a los forasteros que se acercan a ella?
Se dice de los forasteros que, por una u otra razón, vienen destinados a esta ciudad, que lloran dos veces. Una de pena al llegar, por la sensación aparente del ambiente aburrido que se percibe en sus calles, y otra al marchar, por la pena de tener que abandonarla, recordando los momentos felices en ella vividos. Y los que se ven forzados a abandonarla siempre recuerdan con cariño y mucha nostalgia los días vividos entre el calor de sus gentes.
Y este es el Mondoñedo que yo he conocido en los tiempos que allí he vivido y que aún hoy sigue ahí como testimonio de lo que digo. Con sus calles tranquilas, su vida familiar compartida entre todos los vecinos que, como una gran familia viven y participan de los problemas de todos. Una ciudad en la que parece que el tiempo no pasa. Una ciudad en la que nadie es forastero.
Pero el brillante pasado de Mondoñedo no puede quedarse sólo en historia. Ha de ser un aliciente para despertar en los mindonienses de hoy las ansias de superación necesarias para encontrar el camino hacia un nuevo futuro prometedor. La corriente efímera del turismo actual es una fuente de riqueza muy apreciable, pero sólo con eso seguiría la ciudad languideciendo. La recuperación de la artesanía de tiempos pasados, la producción y elaboración de productos ecológicos para los que dispone de una huerta privilegiada pueden ser los nuevos caminos para que sus gentes puedan volver a vivir con prosperidad y en sus calles vuelva a sonar el bullicio de sus niños jugando y la música de sus rondallas vuelva a oírse alegre en sus calles en las noches de verano apacibles. Mis votos por el futuro de Mondoñedo.-

José Mª Rodríguez

Outros Artigos de José María.

 Comentarios (1)

 • Fecha: Sábado, 31 de marzo de 2007

• Hora: 13:16 

Autor: agremon 

Está ben iso de acudir á existencia de nenas bonitas en Mondoñedo en relación coas disputas de signo relixoso. Unha lembranza para a Semana Santa ou a relixión moxigata e de mercaderes, algo que da que pensar sobre as ideas en relixión e a posta en practica.

Hoxe toca feira

Hoxe é a inauguración da XII Feira da Ciencia e Tecnoloxía no IES Porta da Auga. Sinxelamente, esperámosvos. Aí queda unha panorámica parcial.
--
17/05799

O prezo da cultura ... e outras cousas.

Actuación da banda de Valladares en Ribadeo. Está considerada entre as mellores de Galicia, e o son certamente correspondeu a esa consideración. Espectadores, botando polo alto, e incluíndo ós que entraron ou saíron perante a actuación, 100. O concerto é gratuíto para o público asistente. O custe estimado da un prezo por persoa dunhas 4.000 pesetas (24 euros).

¿Cobran moito? Se se fan os cálculos, cada músico debeu desprazarse dende Vigo a Ribadeo (250km) nunha viaxe de tres horas longas máis outras tantas de volta. Prepararse para o concerto, tocar e recoller. Antes de voltar á casa deben cear... e todo esto, sen contar os ensaios e a preparación anterior ou a amortización de instrumentos, claro. E viñeron poucos músicos menos que persoas entraron na igrexa a velos. Pódese interpretar que non cobran moito.

Seguindo con música, por exemplo, actuación do coro de nenas cantoras de Kiev. Entrada gratuíta. ¿Cánto cobraron? En xira, en pleno curso... voces educadas de 45 rapazas con algunha persoa maior acompañante para organizar e coidar delas. Terían que cobrar demasiado por cada actuación se o prezo correspondera co que se percibe como realidade.

Un libro. Caro para edición de peto: 1500 pesetas. Lectura para oito horas, e pensamento para abondo máis. ¿Caro en realidade? Claro que hai moitos que non teñen calidade, pero van todos nun mesmo paquete, e os que se quedan na revenda dos descontos nos supermercados ou en postos na rúa non son malos por definición, nin de temática estraña, senón pouco vendidos, simplemente.

Unha exposición sobre pintura, para aprender a mirala. Necesita un salón, unha persoa atendéndoa perante moitos días... asemade, tamén é gratuíta para o público. Resultado: espléndida e vacía boa parte do tempo.

¿Resulta rentable a cultura?

Estamos inmersos nunha cultura, pero temos que facer unha elección por ela: boa parte da culturización na nosa sociedade necesita de unha contribución pola nosa banda, e parte do feito de querela. ¿O prezo? A cultura non debera ter prezo, pero, xa que ten custe, será cara ou barata segundo o uso que se faga. E hai diferencias grandes, dende o abuso sobre feitos culturais á falta de uso.

Nestas, atopámonos cun novo día das letras galegas. "Competindo co castelán", podería ser a frase incluída no cartel un ano tras outro. En Galicia cáptanse moitas emisións de radio, poucas en galego. Moitos diarios, menos na lingua na que estou a escribir. Moitos libros, pero a pesar de estar pasando as letras galegas na actualidade por un momento bo en canto a que as creacións dos nosos escritores son recoñecidas, de novo, poucos en galego. Estamos ante unha sustitución cultural na lingua.

¿Por que? As causas históricas son coñecidas. Na actualidade, é a práctica: se a porcentaxe de xente que "elixe" unha determinada cultura é baixo, dita cultura remata aceptando, no intercambio con outras, máis novidades alleas que as que produce no seu interior, a parte de ser cada vez menos usada e, entrando en consideracións puramente económicas ó vello estilo, máis "cara". A nivel mundial, esa tendencia de influencias entre culturas da lugar á uniformización. No noso pobo, danse dun xeito abrumador, o que quere dicir uniformización, pero pola súa cantidade, podemos dicir que se da baixo patróns alleos, tomando o aire dunha sustitución. No caso da lingua, perda de palabras e estructuras lingüísticas en favor de outras estrañas, ou de novo a mera sustitución no seu uso.

¿Debemos prescindir entón, por exemplo, de Cervantes? Difícil será facelo cando hoxe por hoxe unha porcentaxe alta de xente en Galicia ten o castelán por lingua propia. ¿Debemos impoñer o galego? Debo de estar soñando. Nestas mesmas páxinas, mirando a unha e outra beira calquera pode desenganarse desa posibilidade. Pero non preguntei se podiamos, senón se deberíamos. E moito me temo que a pregunta non ten unha resposta, senón moitas, segundo os presupostos e condicións que tomemos, que varía de lugar a lugar, de persoa a persoa, de intransixencia a intransixencia pasando pola convivencia dun ou outro xeito.

Un dos custes a pagar polo mantemento dunha lingua ou polo bilingüismo non é económico, é social. Situacións nas que persoas actuais teñen que enfrontarse / asimilar situacións históricas contra as que non poden facer nada xa. Situacións nas que se confunde o favorecer unha lingua con entorpecer outra. Un día como o das letras galegas debe facer reflexionar sobre os fins da cultura, o custe do seu desenvolvemento e a situación social que hai que, dalgún xeito, solucionar. Tamén, debe propiciar o que cada un de nós interiorice que a cultura é cousa de todos, elección particular, e que depende do uso, do traballo, do desenvolvemento de todos nós para poder vivir. É dicir, dar resposta a unha pregunta: ¿Qué fas ti pola túa cultura?

Antonio Gregorio Montes

A favor da cultura

A primeira das referencias de hoxe parecería que non ten que ver coa cultura: a asfalteira de Barres perde a súa licenza a mans da xustiza. O feito de outra agrupación veciñal se organice para defender ós veciños y logre éxitos, eso tamén é cultura. Non só as novelas e as cancións. Hai moita máis cultura por fóra, entre a que se atopa a das relacións interpresoais e a da solidariedade.
E a eso ven a segunda referencia. atópome nun xornal do domingo un manifesto de publicidade 'A favor da cultura': unha folla chea de nomes, que remata con un 'e millerios de autores, artistas, intérpretes, produtores e demáis traballadores da cultura.' A propaganda non é a favor da cultura, senón apoiando ós que tres días antes (só 3 días para organizar a tanta xente, da que aparecen só 'uns cantos' nomes?) votaro a favor do canon. é dicir. Algo así como agora xa temos os cartos porque somos bós e nolos merecemos. Coa nota de que os cartos son nosos que irán parar ós seus petos sen que teñan que facer nada para conseguilos máis que estár rexistrados nunha sociedade de autores (que obviamente foi quen pagou a propaganda) a conta de ter rexistrado algo cultural e telo sabido vender. Que a nós non nos interese para nada porque é hip-hop e nos gusta a música clásica, ou viceversa, ou non nos gusta ningunha ninguha das dúas, ou sinxelamente queremos o usb para levar traballo a casa non significa nada: tanto o autor do hip-hop correspondente como o que o ú nico que fixo foi poñer o silencio ese que non nos gusta na partitura de Mozart cobrarán.
Hai, dentro das entidades que según se di na folla citada 'apoian a cultura', unha que me chamou a atención: "Amiguetes entertainment, S.L.". Chamouma porque parece unha especie de paradigma do tema: o canon irá a unha serie de amiguetes que entreñen porque non hai outra cousa, non teñen competencia, ó tempo que por ser eso, amiguetes, non deixan entrar non negocio a outros que poideran desbancalos (sexan autores, discográficas, editoriais, ...).

A nosa cultura pode crear riqueza e traballo: o valor económica da nosa cultura

Hai xa case un mes, o 7 de xullo, a mesa redonda 'O libro como ferramenta: asociacionismo e cultura' deu lugar a unha segunda entrada sobre o tema no blog. Un tema que propiciou ser retomado na feira do libro sobre o mar e a súa cultura de S. Cibrao, tamén nunha mesa redonda, co título 'A nosa cultura pode crear riqueza e traballo: o valor económica da nosa cultura', na que participaron Farruco Graña, Geluca Campo e Carlos Nuevo Cal, moderados por Alfonso Otero Regal.

Era previsible que o tema saíra de xeito semellante á mantida en Ribadeo por Neves Paz como coordinadora, a representante da A.C. Francisco Lanza, Dores García Abel, do Seminario de Estudos Terra de Viveiro, Carlos Nuevo Cal, de Os Aventados, Pablo Mosquera Mata, e de O Tesón, Antonio Gregorio Montes, mais houbo matices abondo como para reproducir as intervencións, cousa que fago  ligando ó podcast ribadeando, entrada A nosa cultura pode crear riqueza e traballo: o valor económica da nosa cultura.

Cen mil pesetas diarias (600€)

Unha nova sobre a débeda de Vilalba fai que me interrogue de novo sobre a de Ribadeo. Estimando dun xeito coido que conservador, e á falla dos datos que debera facer públicos o concello e non fai, aló polo outono estabamos de acordo varias persoas en que o monto da débeda do concello ribadense debe andar por uns 5 millóns de euros (máis de 800 millóns de pesetas) e de aí para arriba. Se botamos contas a un interese normal dun 4,5%, saen só de intereses ó ano 225000 euros, é dicir, 37500000 pts. Contando que en Ribadeo somos algo menos de 10000 habitantes, tocamos a máis de 600 euros ó día (100000 pts), ou máis de 2 euros ó mes por habitante, bebé ou adulto, empregado ou non, muller ou home... Se fixera as contas como as fixeron segundo a nova de Vilalba de onte, sairía máis do doble, pero considéroo esaxerado e cruzo os dedos como fan os cativos para que se cumpran os seus desexos. Claro que a débeda, a parte de pagarlle os intereses, hai que amortizala. Mentras, que se perde de facer en Ribadeo por ter que pagar eses 37 millóns de pesetas anuais? (esperando que non sexa o dobre...) -- Un artigo meu publicado o 17/05/1999... O prezo da cultura ... e outras cousas. Actuación da banda de Valladares en Ribadeo. Está considerada entre as mellores de Galicia, e o son certamente correspondeu a esa consideración. Espectadores, botando polo alto, e incluíndo ós que entraron ou saíron perante a actuación, 100. O concerto é gratuíto para o público asistente. O custe estimado da un prezo por persoa dunhas 4.000 pesetas (24 euros). ¿Cobran moito? Se se fan os cálculos, cada músico debeu desprazarse dende Vigo a Ribadeo (250km) nunha viaxe de tres horas longas máis outras tantas de volta. Prepararse para o concerto, tocar e recoller. Antes de voltar á casa deben cear... e todo esto, sen contar os ensaios e a preparación anterior ou a amortización de instrumentos, claro. E viñeron poucos músicos menos que persoas entraron na igrexa a velos. Pódese interpretar que non cobran moito. Seguindo con música, por exemplo, actuación do coro de nenas cantoras de Kiev. Entrada gratuíta. ¿Cánto cobraron? En xira, en pleno curso... voces educadas de 45 rapazas con algunha persoa maior acompañante para organizar e coidar delas. Terían que cobrar demasiado por cada actuación se o prezo correspondera co que se percibe como realidade. Un libro. Caro para edición de peto: 1500 pesetas. Lectura para oito horas, e pensamento para abondo máis. ¿Caro en realidade? Claro que hai moitos que non teñen calidade, pero van todos nun mesmo paquete, e os que se quedan na revenda dos descontos nos supermercados ou en postos na rúa non son malos por definición, nin de temática estraña, senón pouco vendidos, simplemente. Unha exposición sobre pintura, para aprender a mirala. Necesita un salón, unha persoa atendéndoa perante moitos días... asemade, tamén é gratuíta para o público. Resultado: espléndida e vacía boa parte do tempo. ¿Resulta rentable a cultura? Estamos inmersos nunha cultura, pero temos que facer unha elección por ela: boa parte da culturización na nosa sociedade necesita de unha contribución pola nosa banda, e parte do feito de querela. ¿O prezo? A cultura non debera ter prezo, pero, xa que ten custe, será cara ou barata segundo o uso que se faga. E hai diferencias grandes, dende o abuso sobre feitos culturais á falta de uso. Nestas, atopámonos cun novo día das letras galegas. "Competindo co castelán", podería ser a frase incluída no cartel un ano tras outro. En Galicia cáptanse moitas emisións de radio, poucas en galego. Moitos diarios, menos na lingua na que estou a escribir. Moitos libros, pero a pesar de estar pasando as letras galegas na actualidade por un momento bo en canto a que as creacións dos nosos escritores son recoñecidas, de novo, poucos en galego. Estamos ante unha sustitución cultural na lingua. ¿Por que? As causas históricas son coñecidas. Na actualidade, é a práctica: se a porcentaxe de xente que "elixe" unha determinada cultura é baixo, dita cultura remata aceptando, no intercambio con outras, máis novidades alleas que as que produce no seu interior, a parte de ser cada vez menos usada e, entrando en consideracións puramente económicas ó vello estilo, máis "cara". A nivel mundial, esa tendencia de influencias entre culturas da lugar á uniformización. No noso pobo, danse dun xeito abrumador, o que quere dicir uniformización, pero pola súa cantidade, podemos dicir que se da baixo patróns alleos, tomando o aire dunha sustitución. No caso da lingua, perda de palabras e estructuras lingüísticas en favor de outras estrañas, ou de novo a mera sustitución no seu uso. ¿Debemos prescindir entón, por exemplo, de Cervantes? Difícil será facelo cando hoxe por hoxe unha porcentaxe alta de xente en Galicia ten o castelán por lingua propia. ¿Debemos impoñer o galego? Debo de estar soñando. Nestas mesmas páxinas, mirando a unha e outra beira calquera pode desenganarse desa posibilidade. Pero non preguntei se podiamos, senón se deberíamos. E moito me temo que a pregunta non ten unha resposta, senón moitas, segundo os presupostos e condicións que tomemos, que varía de lugar a lugar, de persoa a persoa, de intransixencia a intransixencia pasando pola convivencia dun ou outro xeito. Un dos custes a pagar polo mantemento dunha lingua ou polo bilingüismo non é económico, é social. Situacións nas que persoas actuais teñen que enfrontarse / asimilar situacións históricas contra as que non poden facer nada xa. Situacións nas que se confunde o favorecer unha lingua con entorpecer outra. Un día como o das letras galegas debe facer reflexionar sobre os fins da cultura, o custe do seu desenvolvemento e a situación social que hai que, dalgún xeito, solucionar. Tamén, debe propiciar o que cada un de nós interiorice que a cultura é cousa de todos, elección particular, e que depende do uso, do traballo, do desenvolvemento de todos nós para poder vivir. É dicir, dar resposta a unha pregunta: ¿Qué fas ti pola túa cultura?

Comezou a feira do libro.

Os temas acumúlanse en Ribadeo. E máis no verán.
Hoxe, mañá e pasado. A máis da IX edición da concentración motera, claro. Comezou, mais non se inaugurou. Deixo indicacións varias collidas de páxinas relacionadas. Quizáis se poidera falar moito máis do tema, mai non é este o momento.
Actividades:

PROGRAMACIÓN FEIRA DO LIBRO DE RIBADEO 2016

Venres 1

• 12:00h. Apertura da Feira
• 12:30h. Inauguración da exposición Galicia imaxinada nas revistas da emigración na OMIC

• 17:30 a 19:30h. Pingando poemas. Obradoiro de acción artística*
• 18:00h. Presentación de Lendo lendas, digo versos e Galicia encantada con Antonio Reigosa
• 18:45h. Conversa con Pedro Feijóo arredor de Perigosa, morena e románica
• 19:30h. Faladoiro con Ledicia Costas: Escarlatina, a cociñeira defunta e Esmeraldina, a pequena defunta
• 19:30h. Sesión de sinatura de oso, mamá si? con María Lado
• 20:00h. Inagururación da Feira do Libro
  • Intervencións: Farruco Graña, Concelleiro de Cultura
  • Pregón inaugural a cargo de Antonio Reigosa
• 20:30h. Presentación de Eliseo Pulpeiro. As letras galegas entre dúas ribeiras (Ribadeo e Río da Prata) con Pablo Vivín e Ramón Villares (CCG)
• 21:15h. Sempre en Ibiza. Aldaolado
• 22:00h. Sorteo

Sábado 2

• 12:00 a 14:00h. Pingando poemas. Obradoiro de acción artística*

• 13:00h. Vermú literario con Francisco Castro arredor da súa novela Amor é unha palabra coma outra calquera

• 18:00h. Eduardo Baamonde e os Cadernos de viaxe. Pequena demostración artística
• 19:00h. Unha mirada á nosa historia a través dos arquivos do arcebispado de Mondoñedo con Cidre Fernández
• 19:30h. Sinatura de Tempos de norte con Mónica Justo e Roberto Martínez
• 20:00h. Presentación Ribadeo F.C. Una mirada al s. XX, de Víctor Manuel Pérez Quintana, Caridá. Asociación Deportiva de Veteranos do Ribadeo
• 21:00h. Exhibición no Quiosco da música. Danza na rúa
• 21:45h. Sorteo
• 22:30h. Teatro nos bares con Ollomao (Amodiño)
• 23:00h. Teatro nos bares con Ollomao (Cantón)

Domingo 3

• Ciclobiblioteca con Anxo Moure**
• 12:00h. Visita ao Mercado dos domingos con Merchi Rodal
• 12:30h. Presentación de Novas lambetadas dunha larpeira feliz de Merchi Rodal
• 13:15h. Conversa interxeracional con María Canosa. Dos Druídas ao disParo

• 18:30h. Presentación de Peixes e mariscos. As receitas de Benigno Campos
• 19:15h. Vicente Araguas presenta Manuel María: un home de mil pezas
• 20:15h. Presentación de As Catedrais: portas do misterio de Xosé Otero Canto. Concellaría de Cultura de Ribadeo
• 21:00h. Clausura. Actuación de Moitas máis que dúas piano ensamble
• 21:45h. Sorteo
  * Para nenas e nenos a partir de 6 anos. Prazas limitadas. Inscrición desde media hora antes. Se chove, os obradoiros faranse na sala de exposicións do parque. Para este obradoiro, os pequenos e pequenas deberán levar indumentaria que poda ser manchada ** A ciclobiblioteca estará rodando durante o horario de apertura da Feira polas rúas ribadenses con visitas ao parque do contador Anxo Moure. A carón das casetas haberá un photocall en que poderemos tirar fotos con lemas de animación á lectura. Biblioteca: servizo de consulta infantil Por cada compra superior a 10€, darase un boleto para o sorteo dun lote de libros e dunha cesta de verduras e froitas do mercado de Ribadeo Os boletos estarán vinculados ao sorteo do día que se fixo a compra e que terá lugar nas inmediacións da Feira. Como é tradición, as compras na Feira do Libro terán un 10% de desconto.
  O tríptico:

Collido de https://www.facebook.com/FeiradoLibrodeRibadeo/

A nota de prensa do concello:
"

PHOTOCALL, SORTEOS DE AGASALLOS, PRESENTACIÓNS...

III Feira do Libro

29/06/2016

A III Feira do Libro de Ribadeo inaugurarase este venres, 1 de xullo, ás oito da tarde, co pregón que ofrecerá o escritor Antonio Reigosa. As casetas xa estarán abertas ao público desde as doce do mediodía e a feira prolongarase ata o domingo, 3 de xullo. A cita acollerá moitas actividades para nenos e nenas e adultos.

O concelleiro de Cultura, Farruco Graña, dixo: "coido que este ano damos un pequeno salto de carácter cualitativo nas actividades que se desenvolven nesta III Feira do Libro. Persoas da talla de Francisco Castro, de Pedro Feijoó, de Antonio Reigosa, de Ledicia Costas, xente a nivel local como Cidre Fernández, de Mondoñedo, Pablo Vivín, de Ribadeo, Xosé Otero Canto, que é un chairego que polos veráns está afincado na Mariña e ten posto a súa mirada e os seus versos na praia das Catedrais, xente como Caridad, que ten escrito sobre o fútbol do Ribadeo FC".
O edil nacionalista subliñou que "combinamos o local co universal e poñendo sempre en valor a solidariedade e enriquecemento cultural a través da actividade que desenvolvemos desde toda a nosa sociedade".
O responsable de Cultura ribadense engade que "é un pracer presentar esta Feira do Libro porque ademais con ela inauguramos o terceiro trimestre de actividade cultura en Ribadeo. Un trimestre moi intenso que xa presentaremos para a semana que ven".
Farruco Graña anunciou que "vai haber moitas actividades para os cativos, potenciación dos valores creativos a nivel local e presentaremos algunha novidade referida a novos concursos literarios, porque consideramos que tras varios anos nos que os nosos rapaces e rapazas, nen@s, participan no certame literario de Nadal e as Letras Galegas que organiza a Biblioteca Municipal El Viejo Pancho, e que despois participan na fase provincial deste mesmo concurso, unha vez que rematan a ESO hai que darlles saída para que poidan seguir desenvolvendo o seu afán creativo a través da prosa, o verso e o debuxo".
O concelleiro de Cultura quere "convidar aos libreir@s de Ribadeo e da comarca da Mariña, e dalgunhas outras comarcas a que tamén se achegan ata Ribadeo para mostrarnos os seus libros".
Farruco Graña detallou que "teremos charlas informais para falar cos escritores e escritoras sobre as súas inquedanzas literarias, a súa capacidade creativa e as súas fontes de inspiración. Charlas que pasan por un vermú literario, charlas interxeracionais a través da habilidade como a que ofrecerá a escritora de María Canosa, que tanto escribe para nenos como para adolescentes ou adultos, charlas infantís con Ledicia Costas, que é Premio Nacional de Literatura, charlas con Francisco Castro e coa xente de aquí que presenta os seus libros como Pablo Vivín, Xosé Otero Canto ou o noso veciño Caridad".
Pola súa banda, o técnico municipal de Cultura, David Díaz, declarou que "creemos que é unha Feira do Libro que se vai caracterizar polo dinamismo cun programa amplo, no que non só vai entrar en xogo a literatura senón tamén outras disciplinas que consideramos fundamentais da cultura e coa que conversan diariamente".
David Díaz engadiu que "non imos ter unicamente presentacións de libros senón que vai haber obradoiros para os máis pequenos, como un que realizará Mau Marela de creación artística. Vai haber tamén concertos poético-musicais como o que vai dar a famosa parella de Lucía Aldao e María Lado, que se titula Sempre en Ibiza".
O técnico de Cultura comentou que "tamén imos ter unha ciclobiblioteca, que vai recorrer o domingo as rúas de Ribadeo con pequenas estadías no parque de San Francisco para facer de contacontos con Anxo Moure. Teremos tamén pequenas demostracións de pintura como a que realizará Eduardo Baamonde o sábado, ás seis, despois de contarnos a súa traxectoria dos seus cadernos de viaxe. Hai infinidade de actividades para todas as idades".
A carón das casetas haberá un photocall no que se poderá tirar fotos con lemas de animación á lectura. Por cada compra superior a 10 euros darase un boleto para o sorteo dun lote de libros e dunha cesta de verduras e froitas do Mercado de Ribadeo. Eses boletos estarán vinculados ao sorteo do día que se fixo a compra e que terá lugar nas inmediacións da feira. A clausura da Feira do Libro será o domingo, 3 de xullo, ás nove da noite. Contará coa actuación de Moitas máis que dúas piano ensamble.
"