5000 números de La Comarca

Onte foi o número 5000, saíu á rúa o especial e celebrouse a festa, con intervencións diversas no cine-Teatro e pinchos despois. O cine, case cheo. A novidade, o novo formato a cor. Máis? As espectativas que xera o que a empresa editorial se preocupe pola imaxe do produto, máis que as verbas que se podan dicir e que, nun momento así, son máis ou menos encamiñadas á loa. E, tamén polo momento, dicir que a comarca seguirá en papel.

Invitación para a ocasión

 O Tesón e a comarca, conectando burbullas 

A modo de introdución, a estas letras quizais se lle poderían poñer de título algo así como ‘O Tesón como punto de apoio e A Comarca como nexo para a sociedade’. Pero é demasiado longo e abstracto. A idea de conectar burbullas, persoas, asociacións, institucións, empresas, é mais manexable, gráfica e realista, correspondendo co que se lle pide e fai a comarca e o que intenta a nosa asociación. 
Unha nota máis antes de continuar, para entender o título e algunha outra cousa: La Comarca del Eo foi, e e esperamos que será moito tempo, para nós, e diriamos que para unha parte importante da xente que a coñece e escribe, le e fala dela, a comarca, algo que e común, de andar pola casa, non un sinxelo nome propio por moito que lle corresponda. Ese é o sentido da minúscula: non un rebaixe, senón unha integración natural na comunidade. 
5000 números quere dicir que o número 1 da comarca viu a luz un dia aló por 1919. Cando a comarca naceu, non existía O Tesón. Si existía, dende tempo atrás, o banco de area de aparición cíclica na ría, pero non a asociación que leva o seu nome, que esperaría a ter vida en 2003, cun nacemento que remataría sendo referido pola comarca, a mesma publicación que daría cumprida conta das andanzas da asociación ó longo da ducia longa de anos de historia. Unha historia que é densa, pero maniféstase moi curta en relación ó semanario. 
Dende o nacemento de O Tesón, a comarca foi un medio que puxo en contacto a asociación e o pobo, o que era natural nunha canle na que se recolleu o pulso do pobo, a súa visión, queixas, opinións… a mais de novas, creatividade literaria e tamén liortas. E se ben moitas veces o conxunto puido resultar escorado cara unha ou outra beira en competencia, tamén a propia sociedade ribadense quedou escorada en moitas ocasións na súa opinión conxunta, fora compartida ou non por nós, cando tocou a época. 
O Tesón tivo presencia no semanario de diversos xeitos. Por medio de comunicados e artigos propios (un exemplo, o 18 de xuño de 2005, co artigo ‘O Tesón e o PXOM’), ou de participantes na asociación, nova de actividades, entrevistas a membros, referencias alleas… presencia mantida con temáticas diversas, dende a petición aínda inconclusa de participación cidadá á impulsión das manifestacións de temas xa resoltos da residencia de maiores ou contra a macronave en Mirasol, ou a recollida de sinaturas polo xulgado. Das alegacións ó PXOM ás diversas xuntanzas da Mesa de Asociacións de Veciños do concello. Da loita polo Hospital da Mariña, o seu funcionamento e a súa independencia, á esixencia de transparencia institucional. Da publicación das Cartas da ría de Ribadeo á feita sobre os Castros de Ribadeo ou a visión retrospectiva sobre o Ribadeo que queremos en ‘Ribadeo no tempo, a través da imaxes’. Do impulso para recuperar As Grobas ós ciclos de charlas e cineforum sobre temas relacionados con Ribadeo e os ribadenses… 
A comarca non só ten axudado a transmitir información entre esas burbullas que ás veces son as asociacións e esas outras que moitas outras son as persoas: tamén axudou a organizar a información. E ten contribuído a configurar a historia. Por exemplo, o que foi ata o de agora O Tesón e como foi visto. Tamén e certo, nun sentido próximo ó anterior, que o interior da comarca ten marcado para nós puntos na folla de ruta, no noso particular contemplar o futuro para que o futuro saia adiante e non represente un retroceso. 
Os tempos cambian, hai unha tendencia a outro tipo de transmisión de ideas, de aviso de actividades, de análise de resultados. Pero o crisol que marca na súa historia a Comarca tamén é xa historia, e segue a ocupar un lugar destacado no presente de Ribadeo. 
E queda o futuro. Un futuro no que evidentemente haberá cambios de diversos tipos, algúns que poden ser previsibles hoxe, outros que nos sorprenderían sen que necesariamente no seu momento sexan sorprendentes. En calquera caso, dun ou outro xeito, esperamos seguir a colaborar nese futuro que pensamos mellor para Ribadeo e no que tanto a comarca como O Tesón terán o seu oco. 
Ribadeo, a finais de 2015
Algunha nota: O artigo saiu con algunha pequena variación en relación ó enviado, xerada pola confusión La Comarca/a comarca que se especificou. Ademais, orixinalmente aparecía 1920 en troques de 1919. A data precisa é o 5 de outubro de 1919, pero debido a que houbo algunhas semanas que non se publicou (non sei as datas, posiblemente tras o golpe de estado do 1936. Tampouco aparece o parágrafo final, pero iso coido é anecdótico. Acompaña ó artigo unha imaxe da Liñeira dende Ribadeo, na que en primeiro plano xurde o tesón das Figueiras.

A ría de Ribadeo en baixa

Sabendo que hoxe (sábado 22 de agosto de 2009) era unha das mareas máis vivas do ano, fun aproveitar para coñecer un pouco mellor a ría.
Segundo se pode ver na toma de pantalla do wxtide, un programa de predicción de mareas, en realidade a baixa desta mañá de sábado (0,24m) era un pouco menos viva que a da noite pasada (0,14m), ó revés das altas, na que a maior era ista tarde. O malo foi que a vella cámara quedou sen pilas cando pode dicirse que estaba comezando a labor, o que fixo que me quedara sen moitas tomas que quería facer.

As fotos están ordeadas segundo están tomadas: dende o centro camiño dos bloques polo Parador. A primeira é unha toma do sixpac con números para comentar ó non poder obter tódalas fotos que quixera, números que seguen noutra de abondo máis adiante (en ambos casos, é convinte ampliar a imaxe para poder velos).
O 1, marca un profundo oco por baixo das escaleiras dos bloques, oco que continúa cara ó 5 e máis aló, e manifesta como se está a afundir toda isa zona, escapando a area por baixo das escaleiras (entre outras zonas) como ocorre en 2, o que da lugar a un tumultuosos rego que corre por 3 ata atoparse en 4 con outro con maior fluxo aínda e que vai serpenteando polo muro de rochas ata a praia de bloques, sen apartarse moito en ningún lugar, pois o mesmo que se ve saír auga polos escalóns finais das escaleiras, é de supoñer que saia noutros lugares das rochas.
Hoxe podíase observar na zona 6 rochas (supoño que restos da construcción do peirao) aproximadas ó muro do peirao, e ben diferenciadas da area que cobre a zona contigua, que se diferencia ben da zona de algas na foto e apréciase asemade a diferencia coa zona de lama máis cara á beira.

O 7, é a zona de beira onde se pasa de non ter case inclinación a unha inclinación da area debida ós desprendementos que van parar á canle dragada á beira do peirao. Ista zona case segue unha curva con centro o pico sur de Mirasol.
A primeira das fotos é unha vista sobre o peirao, onde se aprecia o tesón de Mirasol en boa parte da súa extensión, na que puiden comprobar que, sen mollar en absoluto o corpo, chegábase a ver perfectamente a parede norte das naves, a mesma que se ve na foto.
A segunda, dende o mesmo lugar, amosa case toda a extensión do tesón de Castropol, que é o que menos sobresae dos da zona. Parece que o tesón 'empuxa' as embarcacións cara ó peirao castreño.
A terceira amosa a area na enseada la Lieira e a parte sur do tesón das Figueiras, zona onde se pode ver os cultivos mariños e a unión en marea baixa entre o tesón e a area da Lieira.

Na seguinte, a cuarta, vese o límite entre as dúas fotos anteriores.








A quinta enfoca a zona da Lieira, vendo a zona norte do tesón de castropol e a alineación de cultivos.

A sexta amosa Castropol dende o Paruqe do mineral, achegando a imaxe e confrontando a escasa amplitude da pasaxe entre tesón e peirao.








A sétima enfoca o fondo a ría nunha posición semellante á última, que será comentada logo.

A número oito achega a escea co detalle da 'península' que ten o tesón na zona suroeste, fronte á Vilavella. Asemade pode verse o entronque da canle oeste da ría coa canle principal, así como dirtinguir o manexo de recolectores no tesón.

Nove: a unión entre os tesóns da Vilavella e de Mirasol, en dúas fotos (unha delas con numeración), onde se pode ver a anchura da canle principal nese punto, e a lingua de area que une ambos bancos (nº 8), que cando xa comezara a subir a marea aínda pasaba dos setenta e cinco metros, e que permite o paso entre ambas zonas a pé nas horas de mareas baixas normais.
O nº 9 sinala unha zona de irregularidades na superficie do tesón, con area pouco consistente e charcos encerrados no seu interior. Contrasta coa dureza doutros lugares deste tesón.
O nº 10 indica unha zona do tesón de Mirasol que está comezando a ser colonizada por vexeración, que forma pequenos montículos.
Iste tesón ten uha consistencia abondo máis homoxénea que o ada Vilavella, e a súa altura máxima (aproximadamente no punto nº 11) é de 1,4 ou 1,5m sobre a marea mínima, isto é, comeza asomar cando a marea está uns 50-60cm por baixo da media.

Nestes tesóns a zona de baixada pronunciada está ó oeste, notándose especialmente na zona do pto. nº 11, a máis achegada ó peirao e a que máis sofre de derrumbes nos dragados.
Na foto dez obsérvase máis en detalle a zona de unión dos tesóns.

A penúltima, a once, amosa a mesma zona, pero agora enforntada á zona de lama dos bloques, onde se ve o debuxo das canles de desaugue que liberan a auga non só da lama do fondo, senón a que se acumula na area baixo a explanada de herba, o que o mal estado da beira norte de dita explanada.

Na seguinte e última, a décimosegunda, vése unha toma entre os bloques e o fondo da ría, tomada dende o parque do mineral. Apŕeciase que o tesón da Vilavella cambia de estrutura a medida que se mete más cara ó sur, pasando a estar con vexetación. Asemade, vése a liña que forma a costa con esta marea, aliñada co espolón da praia artificial, e formando un entrante que chega a conectar polo fondo por unha estreita canle co brazo principal de ría que vai cara á Veiga.

E, o próximo ano? Verase...

Dúas vistas dunha viaxe

A pasada fin de semana, a AVV O Tesón realizou a súa viaxe social. Con dúas inclinacións moi diferentes, embaixo van un artigo e unha nota de prensa sobre esta viaxe.
Pablo Mosquera Mata escribiu o seguinte artigo, publicado en diferentes medios:

"O Tesón en Sargadelos

La sociedad civil necesita del sustrato cultural para saber de dónde viene y refrendar sus derechos fundamentales y sociales como espacio del ejercicio real de la ciudadanía, máxime si alumbran tentaciones perversas para imponer conductas indecentes como algo natural. Hay muchas frases de rabiosa actualidad. Me quedo con la que pronunció el Cardenal Bergoglio, Jesuita Argentino, hoy Papa Francisco: "A la gente la empobrecen para que luego vote por quienes los hundieron en la pobreza". Ya sé que hoy la pobreza es hambre, pero no por ello es menos grave la pobreza del conocimiento para decidir como seres humanos dignos y libres.

No Museo do Mar

Viene a cuento del magnífico encuentro que mantuvimos en Islas San Cyprianus con dirigentes de la Asociación Cultural -como nosotros Britonienses- O Tesón. Desde a Praza dos Campos, antiguo puerto de las Reales Fábricas de Sargadelos, visita al Museo Provincial del Mar, dónde la sombra del Maestro nos guió para repasar los antecedentes históricos de un pequeño lugar de la costa más al norte en la Península Ibérica que, por su cualificación en el mundo antiguo, Edad Media, Renacimiento, Ilustración y Edad Contemporánea, se ganó figurar en toda la ingente documentación que conforman: Cartas de Navegación, Derroteros, Isolarios, Descripción de insignes viajeros, historiografía o fuentes del derecho positivo en pleitos con la Iglesia o entre Comunidades.

O Tesón nos honró con su presencia e interés por el patrimonio histórico de nuestro Concello de Cervo, cuyo corazón latente es Sargadelos, tanto la aventura de Ibáñez, como el sueño de Seoane e Isaac. Fuimos sorprendidos con el conocimiento de Manuel Miranda, Presidente de Mariña Patrimonio, que desde La Atalaya con Os Farillóns como testigos, nos ilustró sobre la importancia del Castro y sus relaciones por mar, con otros pueblos que fueron forjando nuestra cultura.

A mis amigos de Ribadeo, les preocupa y les ocupa el conocimiento, defensa y divulgación de nuestra identidad como viejo pueblo. Les gusta vivir como gallegos y en gallego. Tienen un sueño que compartimos. Hacer de la cultura una inversión productiva, frente a la zafiedad y el egoísmo. La cultura nos identifica y nos da herramientas para ejercer la libertad.

Como sucedió en Sargadelos, habrá que pelear por el espacio de la Ilustración."

E, a nota de prensa de O Tesón sobre o conxunto da viaxe:

"Nota de prensa

20151012

O pasado sábado 10 de outubro tivo lugar a viaxe veciñal da AVV O Tesón. Este 2005, aproveitando a hospitalidade de Mariña Patrimonio da man de Manuel Miranda, e dos Aventados, por Pablo Mosquera, o paseo de desfrute e coñecemento dos nosos veciños foi por terras mariñáns, dende Burela a San Cibrao, rematando en Sargadelos.
A unión da rasa cantábrica coas terras de granito que constitúen o manto da maioría de Galicia foi visitado en terreos do porto de Burela como inicio da viaxe, guiados por Manuel Miranda.
Foi despois a quenda do castro de Burela, xunto coas formacións que aínda o distinguen, tras moitos séculos de ser abandoado, dando testemuña un pasado que é de todos.
Chegando a S. Cibrao, a visita ó Museo do Mar deu lugar a unha profunda ilustración histórica de Pablo Mosquera. Algo que, se ben tratou de San Cibrao, a súa historia e a captura das baleas, ben poidera ser levado a outras partes de Galicia, ou sinxelamente, á súa historia. Despois, a visita á Atalaia, a máis de ollar os Farallóns e os restos dun castro maltratado ata que foi defendido, propiciou que algún dos participantes fora incluído na gravación da lectura do Quijote na que están inmersos Os Aventados.
O descanso que supuxo a hora de comer tamén acompañou o desfrute propio e da compañia con información e discusión sobre presente, funcionamento e futuro das sociedades que estabamos presentes, Aventados, Mariña Patrimonio e O Tesón.
Para finalizar, fumos titorados nunha visita ó entorno de Sargadelos e as súas instalacións, despedíndonos así nun centro de cultura e industria que forma parte da historia de Galicia.
Un ano máis, quen foi, volveu con un día desfrutado e aproveitado en coñecer a nosa terra e trabar relacións con xente que a sinte con coñecemento dela.
Vídeos gravados lendo o Quijote:
https://www.youtube.com/watch?v=XWIan0A4nvw
https://www.youtube.com/watch?v=QHTrLwpJ0-4"

Rectificación sobre afirmacións verquidas nos medios en relación a O Tesón e a Plataforma veciñal

Corto e pego a nota de prensa aparecida no blog de O Tesón e publicada en total ou resumida en diferentes medios.

Nota de prensa

20140914

A raíz de reiteradas notas nos medios nos que se a da nova da constitución dunha plataforma cidadá, dende O Tesón queremos axustar o seguinte:

1.Ás xuntanzas mantidas teñen asistido membros de O Tesón e da súa directiva.

2.En tódolos casos fixéronno a título particular.

3.O anterior foi mesmo expresado públicamente nunha xuntanza por unha persoa encargada de facelo, aclarando que despois de ser tratada en directiva a invitación, O Tesón ve con simpatía un movemento que se entende que ten como base a participación cidadá, pero non pode verse involucrado como parte.

4.Dentro de O Tesón hai xente con diversas posturas e simpatías políticas, polo que sería unha incongruencia asociar o nome do Tesón co dunha única entidade que ten as miras postas na política dunha institución como o concello.

Somos conscientes, como sabemos se dixo tamén na xuntanza da plataforma, que unha entidade que se está a formar pasará por diversos avatares. Entre eles, o sufrir deformacións da información existente sobre ela, e nese sentido, dende O Tesón estamos dispostos a asumir outra vez máis o risco de que as nosas propias accións podan ser malinterpretadas: o único xeito que hai de evitalo sería non actuar. E iso, nunha asociación nada para actuar a favor de Ribadeo, iría contra os nosos principios.

O centro da ría de Ribadeo

Dicir cal é o centro dunha ría non é doado. Non só porque pode haber diferentes criterios de definilo, que levan a puntos tamén diferentes, senón porque a marea fai que o centro se poda considerar variable, viaxeiro dentro dunha zona. Así, o 'centro' convírtese tanto nunha especie de elección persoal como nunha referencia. No meu caso, atoparíase máis ou menos centrado na imaxe, non lonxe de onde está marcada a cruz: xustifícoo en que a ría ten maís profundidade cara ó norte, máis lonxitude cara ó sur e un pouco ó oeste, e un gran brazo, a Lieira, cara ó leste, que compensaría esa pequena derivación oeste do fondo da ría. Ademáis, cadra entre os tres núcleos de poboación enfrontados dos catro que baña. Día 14 de agosto, a eso das dúas da tarde, hora legal: marea baixa grande, pero non especial, acompañada de presión alta, pero brisa compoñente sur, é dicir, compensando na práctica a influenza unha da outra. A cruz sinala na foto do sigpac un lugar onde comprobei que se podía estar de pé, sen mollarse. Está na liña entre a punta norte de Mirasol (a 300 m) e a de Castropol (a 450 m), fronte ás Figueiras xusto ó oeste de Gondán (1 km). Xa a foto indica abondo ben que aí hai un banco de area, pero que momento en que se tomou estaría mergullado. Pois ben, o 'centro', o corazón da ría, non sería ría, senón tesón. Entre algo antes das dúas e case as tres puiden comprobar varias cousas. Obsérvanse no fondo, perto da rada que forma o espolón dos Bloques co peirao de Mirasol, pero fora dela, colonias de algas ben asentadas, mentras a rada queda o ár, quitado un pequeno triángulo que limita ca punta do peirao. Nunca me costou tan pouco esforzo pasar a Castropol nadando. Na realidade, máis camiñando polos tesóns que flotando na auga. De feito, puiden medir que a lingua de area descoberta entre o tesón de Mirasol e o da Vilavella acadou máis de 50 m de ancho pola parte máis estreita. E que se podía pasar camiñando entre este último e as primeiras escaleiras dos bloques: do tesón na súa parte noroeste sae unha lingua de area que vai cara á punta do peirao, e que fronte ás escaleiras está xa prácticamente no chan da rada. Craro é que é preferible nadar un pouco ata a punta do espolón a enlamarse ó andar sobre o fondo . Sinxelamente, ese era onte o estado da ría. Entradas anteriores sobre o tema: Un recuncho da ría. A ría de Ribadeo, dende outro punto de vista. Asemade, facía moito tempo que non o lograba con tanta calma de barcos, fuxidos ó non poder calibrar os baixos que se podían atopar. -- Unha versión posterior:

A ría de Ribadeo, como un todo ou en relación a partes, leva sido tema conversas e novas. Polo nome e a polémica arredor del, pero de xeito primario pola propia ría, as súas características, conservación, etc. E visto o visto, coido que continuará así.

Dicir cal é o centro dunha ría non é doado. Non só porque pode haber diferentes criterios de definilo, que levan a puntos tamén diferentes, senón porque a marea fai que o centro se poda considerar variable, viaxeiro dentro dunha zona. Así, o 'centro' convírtese tanto nunha especie de elección persoal como nunha referencia. No meu caso, atoparíase máis ou menos centrado entre Ribadeo e Castropol, un pouco cara ás Figueiras: xustifícoo en que a ría ten maís profundidade cara ó norte, máis lonxitude cara ó sur e un pouco ó oeste, e un gran brazo, a Lieira, cara ó leste, que compensaría esa pequena derivación oeste do fondo da ría. Ademáis, cadra entre os tres núcleos de poboación enfrontados dos catro que baña. Día 14 de agosto, a eso das dúas da tarde, hora legal: marea baixa grande, pero non especial, acompañada de presión alta, pero brisa compoñente sur, é dicir, compensando na práctica a influenza unha da outra. Busco un lugar aproximado ó centro (de volta á casa, comprobo no ordenador: está na liña entre a punta norte do peirao ribadense de Mirasol -300 m- e a de Castropol -450 m-, fronte ás Figueiras xusto ó oeste dos asteleiros Gondán -1 km-. E comprobo que se podía estar de pé, sen mollarse. Nas fotos aéreas indícase abondo ben que aí hai un banco de area, pero tómanse con ese punto mergullado. Pois ben, o 'centro', o corazón da ría, non sería ría, senón tesón. Entre algo antes das dúas e case as tres puiden comprobar varias cousas:

- A ría, como é sabido e como corresponde a calquera outra, tende a colmatarse, é dicir, a encher o seu fondo con aportes tanto terrestres como marinos, facendo que o calado diminúa e parezan bancos de area e humedais. O proceso, que tantas veces se nomea para facer os dragados periódicos e case contínuos, segue a avanzar e maniféstase en pequenas cousas, como na colonización por algas do baixío do fondo da enseada dos bloques. Obsérvanse xa no fondo, perto da rada que forma o espolón dos Bloques co peirao de Mirasol, pero fora dela, colonias de algas ben asentadas, mentras a rada queda o ár, quitado un pequeno triángulo que limita ca punta do peirao.

- Entre o pasado ano e iste, púidose observar que a colonización algal achegouse abondo máis á beira do peirao de Mirasol, aumentando no resto a potencia da lama que o ocupa. No tesón de Mirasol ocorre algo parello, pois se o pasado ano as colonias de algas eran minúsculas, este xa medraron e forman montículos más acusados, aínda que continúen a ser pequenas colonias. E nos fondos entre o tesón de Mirasol e da Vila vella, tamén se apreza o fondo con limo máis que con area que constituía ata agora o chan formado e a masa que quedaba debaixo. É dicir, na zona estanse dando dous fenómenos complementarios: o aumento de algas e de lama nos lugares libres destas. A lama deposítase nos fondos ó ter a auga pouco movemento relativo e ser incapaz de arrastras xa abondas partículas microscópicas, indicando un réxime de circulación de auga menor, como corresponde neste caso ó peche en marea baixa do paso da auga entre os tesóns da Vila vella e de Mirasol. O que á vez, manifesta a evidencia da continuación da colmatación da ría, a pesares dos dragados. As algas colonizan un 'chan fértil', subministrado pola lama: non hai algas en abundancia en fondos de area, que non é fértil. Mágoa que, ademáis de a lama non ter un aspecto limpo en xeral, na zona dos bloques de unha impresión peor ó verse de cando en vez algún resto no fondo; algo que por outra parte, está facendo da praia dos bloques (abondo concorrida dende a construcción das casas que a dominan) un solario máis que un lugar de baño

- Este ano tamén viuse un velero francés, que coido que non é o primeiro ano que recala fronte as primeiras escaleiras dos bloques, na continuación do canal do porto, tumbado totalmente ó desviarse un pouco da posición idónea e quedar en marea baixa sen auga. A escea non se repetiu, pois inmediatamente despois abandoou o lugar.

• Son curiosos os remuiños e correntes na zona, en particular as diferencias baixada/subida na punta E do peirao de Mirasol e na punta do espolón dos Bloques. Asemade, é curioso que, comezando a subir a marea, perto da cara norleste do tesón de Mirasol, exista unha corrente en sentido contrario.

• Nunca costou tan pouco esforzo pasar a Castropol nadando. Na realidade, máis camiñando polos tesóns que flotando na auga. De feito, puiden medir que a lingua de area descoberta entre o tesón de Mirasol e o da Vilavella acadou máis de 50 m de ancho pola parte máis estreita. E que se podía pasar camiñando entre este último e as primeiras escaleiras dos bloques: do tesón na súa parte noroeste sae unha lingua de area que vai cara á punta do peirao, e que fronte ás escaleiras está xa prácticamente no chan da rada. Craro é que é preferible nadar un pouco ata a punta do espolón a enlamarse ó andar sobre o fondo. Tamén, facía moito tempo que non o lograba con tanta calma de barcos, fuxidos ó non poder calibrar os baixos que se podían atopar.

Centrando noutro aspecto o tema, o pasado ano, unha vez reamtado o verán, amosaba fotos que indican que a ría non está tan a salvo da contaminación como poidera parecer, referidas á parte asturiana. Dende aquela, que eu saiba, non se produxeron melloras nese sentido, nin noutros aspecto relativos á conservación do esteiro. E iso, a pesares de que aprece que xa vai funcionando o mecanismo da Reserva de la Biosfera Oscos-Eo-Terras de Burón, que con nome tan complexo pode que se debera a el o retardo na súa posta en marcha. Reserva que algún carto vai dando para os concellos que a engloban, entre os que están os que molla a ría. No medio deste tempo si que apareceu a primeira parte dun estudo sobre as rías galegas que incluía a de Ribadeo (na parte galega, e pregúntome como se pode dividir un estudo ambiental dunha ría en conxunto), que, deixándoa ben parada en relación a outras, non a deixaba inmune.

Tampouco se fai un estudo serio, que eu saiba, sobre a dinámica na ría (está colgado o estudo de hidrodinámica da ría de Ribadeo de Silvia Piedracoba -1 e 2-), que estuda a fondo unha parte fundamental da ría, pero non saca conclusións prácticas, necesita un adiamento, evita zonas puntuais pero claves de fenómenos costeiros e ignora a zona máis interna, de pouca importancia en principio pero directora do que sucede máis cara á saída), que é necesario para coñecer actuacións en profundidade (aínda que se despois non se lles fai caso, como ocorreu coa praia dos Bloques e as recomendacións de Isidoro Asensio...).

En fin, mentras, a visita do presidente de Portos hai poucos días serviu para avivar o enfrontamento Xunta - Ministerio de Fomento (se se quere, PP-PSOE), ou por outra banda, Ribadeo-Castropol, ou mesmo deixar a evidencia dos desencontros internos e desplantes en Ribadeo, dentro do concello. Desta, o tema foi o novo dragado da ría (90 000 m³, din), coa obriga de botar a area moito máis lonxe que ata o momento (deceas de millas marinas para a area sacada na parte galega da ría, cando en marzo de 2004, referín en Ribadeando, o libro, que daquela a area do dragado da canle das Figueiras se botaba a uns 700 m da punta da Cruz). Moito cabería falar do tema da colmatación, que xurde de cando en vez nos papeis e sempre asociado a temas económicos 'urxentes', con grandes verbas, esquecendo o longamente pedido plan integral para a ría. Por poñer un exemplo, fálase agora de 90 000 metros cúbicos. Se se ten en conta que o frente externo do peirao de Mirasol ten 500 m, e a anchura da canle asignada é de 120 m, sae que o dragado poderá afectar á profundidade no seu entorno nuns 1,5 m de media. Sen afectar nese caso á canle de desprazamento para a saída da ría... que se estreitou e está a colmatar máis rápido polas mesmas obras realizadas por portos, dende o recheo dos oitenta ata o espigón con saída xusto fronte ó embarcadoiro de Porcillán, ambos con pedras vistas á ría en troques, como mal menor, de superficie lisa, para deixar circular mellor a auga.

Nota de prensa e borrador de acta da asemblea de O Tesón de sábado 20160312

A AVV O Tesón está de cambios. Quedou claro en anteriores comunicados, nos que se foi contando a historia próxima inmediata, e tamén dilucidadno a historia próxima por vir da asociación veciñal.
Hoxe, unha nota de prensa e o borrador da acta saíron á luz no seu blog. Preséntoas nesa orde:

Logotipo de O Tesón

Nota de Prensa

Conforme ó previsto, a AVV O Tesón realizou varias asembleas onte, sábado.

A primeira asemblea, ordinaria, desenvolveuse coa expoisción das contas e actividades do pasado ano, incluíndo a resposta que o concello deu ó escrito de 28 de decembro pedindo información sobre a illa Pancha, as actividades culturales como o ciclo de primavera ou a viaxe social a Burela e San Cibrao.

Suspendeuse logo a asemblea para pasar á convocada asemblea extraordinaria para renovación da directiva. Non houbo unha proposta para unha nova directiva, co que se suspendeu definitivamente a asemblea ordinaria e pasou a asemblea extraordinaria de suspensión de actividades.

Como quedou dito en diversas circunstancias, tentouse preservar a posibilidade de que no futuro alguén poda reavivar O Tesón, mais quedou xa previsto un desmantelamento ordenado, que unha comisión formada por Pancho Campos, Rocío Botana, José Ángel Salvatierra e Antonio Gregorio levará a cabo antes de fin de ano de non haber novidades. Entre as funcións desta comisión están o reparto dos bens da sociedade e a atención ás posibles propostas para que a sociedade poda seguir a funcionar no futuro, no que sería xa unha segunda época. Tamén está prevista a publicación da historia resumida de O Tesón,

Tanto dende a directiva saínte como dende a comisión formada temos claro que a asociación é de todos, de toda a sociedade, non só dos asociados, e a todos incumbe a participación, incluída a xestión dos bens comúns, mesmo inmateriais, como é o caso. Por iso, aínda nestes momentos que desexaríamos non estar pasando, poñemos a O Tesón ó servicio da sociedade, de Ribadeo.

- - -

Borrador de acta

Asemblea Xeral ordinaria e sucesivas da Asociación de Veciños O Tesón

Salón de actos da Casa do Mar, 20160312, 20:00, con asistencia de 6 socios e unha persoa invitada.

Estando previsto segundo convocatoria varias asembleas sucesivas, a tenor do desenvolvemento da asemblea ordinaria, deu en primeiro lugar comezo a asemblea extraordinaria

1.Lectura e aprobación se procede, da acta anterior

Explícase que a acta anterior corresponde á asamblea de 11 de outubro de 2014, por non terse celebrado a asemblea convocada para 10 de outubro de 2015 por falta de asistentes. Dáse lectura á acta correspondente e é aprobada por unanimidade.

2.Presentación, e aprobación se procede, de contas e memoria de actividades

Foi presentado o desenvolvemento de actividades culturales, como as xornadas de primavera, sociais como a viaxe a Burela e San Cibrao, e xerais, mesmo a última, coa resposta do concello ó escrito sobre a illa Pancha e o informe emitido polo concello ó Ministerio de Fomento, recibido esta mesma semana.

Despois foron lidas as contas correspondentes ó ano pasado e a 2014, que en resume quedaron:

Saldo a 31/12/13: 6585,79

Entradas 2014: 1220

Saídas 2014: 2116,48

Saldo a 31/12/14: 5689,31

Entradas 2015: 1240

Saídas 2015: 415,33

Saldo a 31/12/2015: 6521,98 €

En relación ás contas, coméntase que non se pasou ó cobro os recibos pola situación na que se atopa a asociación. Asemade, que hai pequenos pagos por realizar, correspondentes ó envío das cartas desta asemblea.

A memoria e as contas son aprobados por unanimidade.

Conforme ó previsto, suspéndese temporalmente a asemblea.

-

Asemblea Extraordinaria de lección de nova directiva

Punto único: 1.Presentación de candidaturas e elección se procede de nova candidaturas

Exponse a situación e o motivo de que Elvira Posada estea na sala, como parte dun intento externo por axudar á asociación, tentando por todos os medios posibles a continuidade. Despois de diversas deliberacións entre os presentes, e ó non haber posibilidade de nova directiva nesta asemblea, pásase a Asemblea extraordinaria prevista na convocatoria, suspendendo de xeito definitivo a asemblea ordinaria.

-

Asemblea extraordinaria de supensión de actividades

Punto único: 1.Organización da suspensión de actividades

Pásase revista ó punto 37 dos estatutos, especificando que a proposta non é disolver a asociación de xeito inmediato, polo que non é aplicable, senón a suspensión de actividades, para o que debera tomarse como referencia. A pretensión é apurar ó máximo a posibilidade de recoller o testigo da asociación, polo que si se propón crear unha comisión. Asemade, pásase revista ás cousas que se estima se deben facer, como a distribución dos activos da asociación. A proposta é que, unha vez pagados os pequenos restos que quedan sen aboar, se retire unha cantidade para facer unha publicación cunha historia sucinta desta primeira época da asociación, e doar o resto. En canto ás diversas publicacións, repartilos, preferentemente ós autores. A máis, a asociación dispón dun armario metálico, que, de non ser reclamado por ninguén, quedaría no mesmo lugar que agora, en casa de Rocío Botana, onde está acubillando diverso material.

Trátase do fondo legal da situación, entendendo por este motivo que a comisión designada debe ter un límite temporal, en contra da proposta inicial.

A comisión queda formada polo actual presidente Pancho Campos, a tesoureira Rocío Botana, o secretario Antonio Gregorio e José Ángel Salvatierra, socio de número, coas misións propostas de facilitar a publicación da historia da asociación e distribución de activos, rematando a disolución en caso de que non haxa unha proposta para a súa reactivación antes de fin de ano, ou promovendo a súa reactivación mediante asamblea en caso contrario.

Ás 21:00 dáse por concluída a Asemblea.

ESCUDOS DO PAZO DO XULGADO. Francisco José Campos Dorado

Estes tres escudos están situados na Praza da Constitución de 1812, hoxe Praza de Abaixo, sobre a fachada do antigo Pazo do ex-Xulgado de Primeira Instancia e Instrución de Ribadeo, case facendo esquina coa rúa Amando Pérez.

 O escudo central é o escudo tal do Xulgado, que como xa dixemos do escudo de armas do Concello de Ribadeo, ten forma elíptica ou ovalada, como o das dignidades eclesiásticas, aínda que a partir do século XVIII algúns países suramericanos adoptaron para o seu escudo nacional esta forma ¿por qué?. Esta forma ovalada e bastante utilizada en medallas e condecoracións persoais de carácter militar e civil.
 O escudo está timbrado cunha “coroa mural de vila” ou coroa de torres, á vista cinco, propia desde a antigüidade da deusa Cibeles. Carece de adorno exterior ao campo e está gravado en pedra de cantería de grao medio, mantendo moi bo grado de conservación. Cibeles é a deusa da Madre Terra que personifica a terra fértil, deusa das cavernas, montañas, murallas e fortalezas da natureza, de aí que se represente cunha coroa en forma de muralla, e a súa imaxe porta unhas chaves que dan acceso as riquezas da terra. Cibeles asóciase coa fertilidade, coa curación de enfermidades e coa protección do seu pobo durante a guerra.
O escudo está cuartelado en catro, cuxo primeiro e cuarto cuartel son castelos e segundo e terceiro son leóns rampantes, figuras que representan os reinos de Castela-León. No escusón sobre o todo do abismo, ou peza que ocupa o centro ou corazón do campo, está o Escudo de Ribadeo: en campo de azur unha chave de ouro posta en barra, coas gardas cara abaixo e a destra, surmontada por unha estrela de prata de cinco puntas a sinistra en xefe, e en punta augas de azur e prata.

 Nos escudos elípticos da fachada do Xulgado, un a cada lado do principal, hai unhas “estrañas estrelas” (fotos dereita) que son, di Francisco Lanza no Ribadeo Antiguo, páxina 7: “porque el escultor incurriendo en una confusión frecuente en Heráldica, labró en lugar de aquella (estrela), un hermoso rodete de espuela, que también podía ser un símbolo...” Efectivamente, a estrela de cinco puntas en xefe que significa o Norte, a Estrela Polar, do escudo de Ribadeo, foi substituída por un rodete de espola, que xeralmente póñano nos seus brasóns os cabaleiros, ou incluso espolas enteiras (como as armas dos Puga) cando gañaban un combate e recollían do campo de batalla, como trofeo, as espolas dos seus inimigos da cabalería mortos, e que servían como “recordo escrito”, igual que ocorría con bandeiras, pendóns, etc, para quedar lembranza da fazaña.

 Non solo hai este erro na composición dos escudos laterais, senón que, para que os escudos luciran “máis estéticos e simétricos”, un fixérono de dereitas e outro de esquerdas. Ou sexa, fixeron do escudo de armas de Ribadeo o que lles veu en gana, así, unha chave está en banda cara a sinistra (primeiro da dereita), e outra está en barra e mira a destra (último da dereita). Como din agora os rapaces, na linguaxe da rúa ¡están petaos! pero nada que ver coa normativa heráldica que lles corresponde.
Xa vimos anteriormente que hai versións do escudo de Ribadeo para tódolos gustos, pero a que máis se cinguía a forma heráldica normalizada, das armas de Ribadeo, era ó que estaba pintado nas carrozas dos Reis Magos: un escudo español, cuadrilongo redondeado en punta, timbrado coa coroa condal: un círculo de ouro, fornecido de pedrería, sobre o que descansan dezaoito perlas grosas, visibles nove, e en campo de azur unha chave de ouro posta en barra, superada por unha estrela de prata de cinco puntas no centro en xefe, en punta augas de azur e prata en tres reas niveladas.
 Pero ás carrozas dos Reis Magos de Ribadeo, tamén chegou a globalización, e nestes últimos anos se lles desvirtuou o escudo ó timbralo coa coroa real, debido a ridícula moda do “café para todos”. Menos mal que os camelos seguen bebendo auga e non alcohol ou gasolina. ¿Por qué será que o natural nunca cambia? Di Xesús Taboada na súa Etnografía Galega (Galaxia, 1972), recordando a Sahagún: “para coñecer a alma dun pobo é preciso pescudar as súas crenzas, relixión e linguaxe”, e eu engadiría: “e a súa Historia real”.
 Recordemos, entón, algo da historia do antigo Xulgado de Primeira Instancia e Instrución de Ribadeo. O último Xuíz foi D. Antonio Gutiérrez Población, a quen se lle impuxo a Cruz de Segunda Clase de San Raimundo de Peñafort o 2-Xuño-1963, por man do Xuíz Comarcal de Ribadeo, D. José Manuel Muiña Fernández, en nome do Ministro de Xustiza. No homenaxe pronunciou un moi afectuoso discurso o secretario do noso Xulgado D. Emilio Calvo Juárez (La Comarca 9-Xuño-1963).
O Xulgado pasou a ser de Paz en 1965, pois queda vacante o Partido Xudicial de Ribadeo “por falta de xuíces ou aspirantes a servilo” (B.O.E. 26-Novembro-1965), e quedaron Ribadeo e Viveiro, incorporados o Xulgado de Mondoñedo. Unha vez restaurado o Xulgado de Viveiro, e continuar exercitando a súa función o de Mondoñedo, hoxe ámbolos dous contan con dous xulgados cada un, e a Ribadeo polo “arte de Birlibirloque” non se lle devolveu o seu. A expresión infantil non se cingue a Dereito pero expresa perfectamente o arte de facer desaparecer as cousas sen saber moi ben o como e o por qué, aínda que xa había antecedentes polémicos en 1872 (El Eco de Galicia, 17-Agosto-1872, ano I, Nº8) de que “o escribano de Mondoñedo” xa quería deixar sen Xulgado a Ribadeo.
 Hoxe Ribadeo desapareceu da escena xudicial, incluso cando a día de hoxe o Poder Xudicial, está pedindo que se abran máis xulgados en Galicia, posto que non hai dabondo, pero simplemente pola desidia, esquecemento, e desinterese administrativo de tódolos rexedores dos partidos políticos do noso pobo, que non loitaron nin loitan nada, pero nada en absoluto, pola volta do noso Xulgado de Primeira Instancia e Instrución, estamos sen el, e desto podemos dar fe os membros da antiga directiva de “O Tesón” que xa o 31-Decembro-2010 reunimos 1376 firmas dos veciños, e se mandaron o Sr. Ministro de Xustiza, D. Francisco Caamaño, xunto coa firma dos representantes dos partidos políticos daquela Corporación Municipal: BNG, PP, PSOE e UPRI. Na directiva de “O Tesón” esperamos todo o ano 2011 pola contestación deste Ministro, e nunca nos contestou. Foi ano de eleccións.
 Logo, dende “O Tesón”, continuamos coa loita de conseguir o Xulgado para Ribadeo, e fomos ao propio Ministerio de Xustiza de Madrid, onde expuxemos por escrito do 24-Febreiro-2012, a nosa reiterada petición. Contestounos rápido e moi amablemente o 6-Marzo-2012 a Sra.Dª Cristina Coto del Valle, Directora do Gabinete do Ministro Sr. Ruiz Gallardón, que trasladou a cuestión presentada a Secretaría do Estado.
A Sra. Dª Isabel Tarazona Lafarga, Subdirectora Xeral de Organización e Coordinación Territorial da Administración de Xustiza, a quen lle agradecemos profundamente a súa pronta contestación, por carta de 23-Marzo-2012, dicindo que: “o Goberno tiña como obxectivo prioritario acometer a reforma xeral da demarcación e da planta xudicial... pois a actual estrutura organizativa e territorial non é a máis adecuada a realidade actual, tratando agora de dotala de outra máis flexible, inspirada en criterios de racionalidade e eficiencia”.
 Contestamos en 11 de Abril de 2012, aportando documentación antiga para acreditar o dereito histórico de Ribadeo, que desde 1832-34 xa estaba implantado como Partido Xudicial no Reino de España. Axuntouse documentación de Expurgos Ordinarios e Extraordinarios que se levaron a cabo nos Xulgados de Primeira Instancia Municipais e Comarcais desde 29-Maio-1911 ata 1932, polo que só restaban cartafoles desde 1933 ata 1965 do Xulgado de Ribadeo, no Arquivo do Xulgado de Mondoñedo, en perfecto orden cronolóxico. (Nota: os Expurgos consistiron en levar todo canto legajo de papel había nos arquivos dos xulgados, entre certas datas, para reciclar o papel para publicacións do Ministerio de Xustiza. O 2-Xullo-1963 cargábanse en Lugo 3808 kg destes papeis. Non é de estrañar, por tanto, que en Galiza, ou en Ribadeo, esteamos tan escasos de documentación histórica. Fana desaparecer). Nós desde “O Tesón”, para acreditar a antigüidade do noso Xulgado, mandamos fotocopia do Folio 59 do Libro I, da Lista de Barcos e Embarcacións da Axudantía ou Capitanía Marítima de Ribadeo, correspondente a Fragata Casas, onde consta que en 1861 e 1869, se fixeron dilixencias e tramitacións xurídicas para o armador deste barco, desde o Xulgado de Primeira Instancia e Instrución de Ribadeo.
 Dª Isabel Tarazona Lafarga, contestounos o acuse de recibo a 8-Maio-2012, e dicíanos o respecto que “1) A implantación do Xulgado implicaría a creación, mediante lei, dun novo Partido Xudicial. 2) O Goberno pretende unha reforma xeral da organización da xustiza a fin de que sexa máis racional e eficiente. Para levar a cabo dita reforma o Consello de Ministros nomeou unha Comisión Institucional constituída por membros destacados dos distintos colectivos que colaboran coa administración de xustiza. 3) O tema proposto ha de ser estudado e valorado de acordo os criterios da mencionada Comisión”.
  Desde “O Tesón” contestamos o 23-Maio-2012 a Dª Isabel Tarazona dándolle as máis expresivas grazas polas súas dilixencias, e demos copia do tramitado a tódolos partidos políticos da Corporación Municipal e quedamos a espera da resolución da antedita Comisión. Para rematar, non debemos esquecer que o Partido Xudicial e moi importante para Ribadeo pois determina a sede e a demarcación dos xulgados, así como tamén, antigamente foron, os que determinaban aos Deputados Provinciais e moitas outras entidades e asociacións, distritos electorais ou demarcacións de contribucións e servizos. A día de hoxe a Asociación de Veciños “O Tesón” está desaparecida, e polo que parece para este asunto do Xulgado de Primeira Instancia e Instrución de Ribadeo, a Corporación Municipal tamén está desaparecida. Como se sole dicir: “¡veciños, éche o que hai!”, pero se non se pelexa polos dereitos que temos, ninguén nos los vai traer a casa.

Nota de prensa de O Tesón: denuncia ó 'La Nueva España'

AVV O Tesón
Nota de Prensa
Denuncia contra 'La Nueva España'

Tras decisión da directiva da asociación de veciños O Tesón, no día de onte, xoves 13 de maio, o Presidente da mesma ten presentado denuncia contra o diario 'La Nueva España'. O motivo da denuncia é, despois de longos anos de ter usado dito diario de xeito constante o topónimo de 'ría del Eo' en troques do legal 'ría de Ribadeo', a acusación de dito diario de que diversas instancias galegas queren impor o topónimo legal de xeito insidioso. Así por exemplo no artigo “Galicia quiere los cañones del Eo”, do día 5 do presente mes, entre outras cousas relativas ó nome da ría e ó patrimonio, aparece o texto “para las dos orillas de la ría del Eo, cuya denominación los nacionalistas gallegos querían cambiar por el de ría de Ribadeo”.
Po iso, ante o que consideramos un ataque que ven sendo reiterado de diversos xeitos contra os intereses de Ribadeo, e ante a falta doutras respostas, decidimos intervir para tentar que cesen ditos ataques coa presentación da denuncia mencionada e en defensa do nome e patrimonio ribadenses.
Ribadeo, 14 de maio de 2010.

P.S.: Acompáñase a continuación a parte principal do texto da denuncia:
“(...) presentamos denuncia contra do diario ovetense La Nueva España, que de forma reiterada e ensidiosa nomea a Ría de Ribadeo co nome erróneo de Ría do Eo.
Os veciños consideramos que esto atenta de forma clara contra o noso patrimonio histórico de Ribadeo, e esto ocorre desde fai máis de 20 anos, a partires de abrirse o tráfico a Ponte dos Santos en 1987, e agora incluso de forma máis teimuda, se cabe, a partires da resolución do Ministerio de Fomento de 13 de marzo de 2008, na que a Comisión Especializada de Nombres Geográficos, decide e sostén, literalmente, “con contundencia” que o único nome que debe otorgarse á ría e o nome de Ría de Ribadeo, pois: “es la que está generalizada en toda la cartografía hidrográfica, topografía, atlas y publicaciones geográficas de caracter científico, a nivel mundial, no hay ninguna razón para que se cambie esa denominación por la Ría del Eo que, como queda demostrado, es un topónimo creado recientemente y erróneo...”
Pero agora vemos que este xornal, xa non só se conforma coa difamación da nosa topónimia histórica senón que con un cinismo inusual, no artigo de mércores 5 de Mayo de 2010, menciona que os restos que hai no fondo do “estuario” son de pertenza “asturiana” e retrata a raqueros do pecio histórico de “El Galgo de Andalucía” como se de héroes e patriotas se tratara. Con este artigo cremos que se falta o máis absoluto rigor histórico, para crear polémica coa soa finalidad do afan de lucro evidente por parte do Consello de Redacción do xornal, posto que se obvia a historia de esta fragata española de 24 canóns de avancarga,que desde 27 de setembro de 1719 está afundida a causa do ataque pirata de tres fragatas inglesas, “Weymouth”; “Galley” e outra máis da que non se sabe o nome, que entraron a roubar o porto e a Vila de Ribadeo, e cuxo Concello tivo que pagar rescate para librarse do ultraxe a que foi sometido.
Con este tipo de actuacións fora de toda ética e código deontolóxico periodístico que debe existir en toda Redacción de un periódico público, creemos que se atenta de forma clara contra do respeto fraternal entre xentes que se rixen pola mesma Constitución Española, que ampara os dereitos e rixe as libertades do noso pais.
Os artigos sobre patrimonio que se vulneran da Constitución Española de 1978, cremos que son os seguintes: (...)
E os artigos de competencias das comunidades Autónomas: (...)
Desde a Asocación de Veciños “O Tesón”, esiximoslle a esa redacción unha rectificación pública e o uso do topónimo Ría de Ribadeo sempre no sucesivo”
Fará O Tesón como O Quixote, defendendo causas perdidas nun mundo que non funciona así? Reaccionarán as autoridades?
No blog de O Tesón.

Escavación das Grobas. Conferencia de Emilio Ramil

O Venres foi a conferencia das Xornadas de Historia Local sobre a escavación das Grobas. Como dixo cousas que non saíron antes no blog (tamén outras que si o fixeron), queda aquí un pequeno resume desestruturado dalgunha das cousas ditas:
As terras do Castro están en man común, o que é unha facilidade para a escavación, ó non ter que estar solicitando permisosos de cada un dos propietarios. As catas e o que se leva feito ata o momento débense ó impulso do concello, á posesión de terras por parte da Xunta e á financiación de Costas (Medio Ambiente do estado). O proxecto das catas foi realizado por Gonzalo Meijide, arqueólogo da Delegación Provincial, quen fixo o catálogo de Cultura no seu momento. anteriormente (2006), realizárase unha planimetría.
As catas fixéronse en croa e foxo, co fin de realizar unha adscrición cultural, cronolóxica, e de avaliación.
O periodo que abrangue o castro vai dende o castrexo da idade do ferro, sobre o século -III (III AC) ó galaico-romano, sobre o III (III DC).
As murallas, parapetos ou cercas do castro desapareceron, sendo polo contrario destacados os foxos en V pola escavación, ó estar recheos con material de máis tamaño, presuntamente provinte do derrube dos anteriores. Está sen finalizar de explorar a cata por perigo de derrumbes. A ter en conta que hai uns 10 m de desnivel entre fondo de foxo e muralla. A súa potencia defensiva implica que se fixeron nun periodo moi inestable, polo tanto, antes do periodo galaico-romano.
as casa amosan uns muros duns 46cm de ancho, con pavimento exterior de pedra e interior pisado de barro de arxila, e angulación perpendicular nas esquinas que denota o periodo construtivo galaico-romano.
Nas catas obtivéronse 350 fragmentos de cerámica, entre castrexa e fina romana, así como un fragmento de ánfora que denotaría o comercio cos romanos.
Algúns post anteriores e outras ligazóns sobre o Castro:
Presentación sobre un paseo ás Grobas
O castro das Grobas en Ribadeando
O castro das Grobas en Ribadeando 2
O castro das Grobas en Ribadeando 3
O castro das Grobas en Ribadeando 4
O castro das Grobas en Ribadeando 5
O castro das Grobas en Ribadeando 6
O castro das Grobas en Ribadeando 7
O castro das Grobas en Ribadeando 8
O castro das Grobas en Ribadeando 9
O castro, en Vida sociopolítica de Ribadeo
O castro, no blog de O Tesón
O castro, no blog de O Tesón 2
O castro, no blog de O Tesón 3
Outros con cita do castro das Grobas 1
Unha presentación sobre o castro
Outros con cita do castro das Grobas 2
Outros con cita do castro das Grobas 3
O castro, integrado nun paseo
Castros erosionados polo mar
Castros de Galicia
Os castros celtas
Castro en perigo
Outros con cita do castro das Grobas 4
No blogue dun concellal ribadense
Noutro blogue ribadense
Unha cita en Chuza!
Na axenda 21 de Ribadeo
O castro das Grobas en Ribadeando 10
O castro das Grobas en Ribadeando 11
O castro das Grobas en Ribadeando 12
O castro das Grobas en Ribadeando 13
O castro das Grobas en Ribadeando 14
O castro das Grobas en Ribadeando 15
O castro das Grobas en Ribadeando 16
O castro das Grobas en Ribadeando 17
O castro das Grobas en Ribadeando 18
Un novo impulso no castro das Grobas
Visita ó Castro de Viladonga
As Grobas cumpriu

A charla de onte, a viaxe de pasado mañá e ... quizáis o xulgado dalgún día

Deixo adxunto unha nota de prensa de O Tesón:
AVV O Tesón
Nota de prensa
Ribadeo, 20101031

Cunha entrada de 30 asistentes finalizou onte día 30 de outubro o primeiro ciclo de conferencias que a AVV O Tesón mantivo durante todo o mes na Casa das Letras de Ribadeo. Os temas, que levaban por título xenérico 'Ribadeo e ...' foron o mar, o medio ambiente, o pintor Dionisio Fierros e o tempo (no sentido de temperie), e a súa acollida anima á asociación a anunciar xa un segundo ciclo para os venres do próximo mes de marzo, con contidos que serán anunciados máis adiante.

En canto á conferencia “Ribadeo e ... o tempo”, nela Luciano Zubillaga expuso en tres partes ben diferenciadas unha introducción ó tempo en Ribadeo. Na primeira, prólogo do conxunto, espuxo a dependencia que existe entre a nosa vida e o tempo e a importancia do método, esquematizando as partes posteriores.

Pasou logo a distinguir tempo de clima. É dicir, algo función non só do lugar, senón do momento (e que polo tanto pode ser igual en dous lugares momentáneamente aínda que non o sexa en xeral), distinguido dunha característica que define a un lugar ou conxunto de lugares. Posteriormente fixo un repaso dos aparellos meteorolóxicos que se usan na Pedro Murias, desde os sinxelos termómetros diferenciados pola súa colocación, ós máis raros heliógrafo ou anemocinemógrafo, para medir as horas de Sol o primeiro e para gardar o rexistro da velocidade e dirección do vento o segundo. Espuxo bases de análise do clima que non deixan de ser curiosidades para o cidadán, como o descenso da temperatura media a medida que se avanza en altura (do orde de 0,6ºC cada 100m, o que leva a temperaturas de -40 ou -50ºC a gran altura), ata a pregunta/resposta “clima agradable? - lugar adecuado”, que nos levou á situación do noso planeta arredor do Sol, ó seu xiro ou á influenza da atmosfera.

Na parte final, introducida por o xeito en que se realizan as medicións, mantidas por formalidade, veracidade e método no traballo, pasou revista ó detalle das observacións tanto no antigo complexo de Benquerencia como na Pedro Murias. Comezou co parte diario da estación manual, vendo como se cobre e o seu tratamento, por folla de cálculo e o seu envío a MeteoGalicia e AEMET para contrastar os datos das dúas estacións automáticas que funcionan na granxa. Seguiu logo cos datos mensuais e anuais e a análise de medicións recollidas na última década, da que resulta o 2004 o ano máis seco e o 2008 o máis húmido cunha precipitación prácticamente dobre, e a detalles máis concretos, como a análise da choiva no verán de 2010, calificable como seco para Ribadeo. Como final, centrouse nas medias meteorolóxicas, e destacou que na década a temperatura media fóra de 13,8ºC, cunha variación entre 17,4 e 10,2 para as medias das temperaturas máximas diarias e as mínimas diarias (é dicir, unha diferencia media máxima entre día e noite de 7,2ºC), así como que a media anual de choiva estableceuse en 932,7 mm.

Posteriormente houbo un turno de preguntas no que saíron diversos outros temas colaterais, como a conservación de datos meteorolóxicos dos primeiros tempos da Pedro Murias.

No acto, asemade, a AVV O Tesón deu dous avisos. O primeiro, o comezo da recollida de sinaturas pro recuperación do xulgado en Ribadeo, que se fixo ó finalizar a conferencia e que será extendida nos próximos días a diversos establecementos ribadenses, buscando a cohesión de pobo e partidos políticos, aglutinados en unha mesma dirección e evitando facer do xulgado un tema de loita política: é algo no que Ribadeo debe estar unido.

O segundo, o aviso doutra actividade da asociación, unha viaxe a Meira o próximo día 20, no que está previsto visitar a colexiata, o pedregal de Irimia e Fonmiñá, entre outros lugares. O custe (comida a parte) é de 10 € para socios e familiares próximos e 12 para a xente en xeral, apuntándose nos teléfonos 663749442 – 629806592 – 696200678 ou direitamente a un membro da directiva da asociación.

Entregáronse as sinaturas para que o Xulgado de Primeira Instancia retorne a Ribadeo

... de onde nunca se debeu deixar marchar...






















A nota de prensa de O Tesón:

AVV O Tesón
Nota de prensa
20110101

Onte, 31 de decembro, ás 12 da mañá, tivo lugar a sinatura conxunta por parte de representantes de tódolos grupos políticos representados no Concello de Ribadeo do escrito de acompañamenteo ás 1376 sinaturas recollidas para axilizar a volta do Xulgado de Primeira Instancia e Instrucción a Ribadeo. A sinatura foi levada a cabo por Pancho Campos, Presidente de O Tesón, e polos concelleiros electos Fernando Suárez, Begoña Sanjurjo, Balbino Pérez e Paco Rivas, simbolizando así o apoio de tódolos partidos.
A Asociación de veciños O Tesón, como promotora da iniciativa, a máis de asinar o mesmo escrito e presentar as sinaturas para o seu envío a Francisco Caamaño, Ministro de Xustiza, presentou diante de tódolos presentes no rexistro do concello unha petición para tratar en pleno o tema, en dúas formas diferentes: A renovación da petición do Xulgado e o apoio e recoñecemento ás sinaturas recollidas.

Así pois, comeza o 2011 cun novo pulo a favor da recuperación de cousas perdidas por Ribadeo, sabendo que non é doado, pero entre todos o podemos conseguir. A unión á que se pode chegar, representada nas fotos arredor das sinaturas conseguidas, da unha esperanza neste comezo de ano de que se poda conseguir un futuro mellor para Ribadeo e os ribadenses.

Documentos adxuntos:
Carta enviada ó Ministro de Xustiza, Francisco Caamaño
Escrito ó pleno para renovar a petición de xulgado e apoio ás sinaturas
Portada libro de sinaturas
3 fotos de xente presente no acto: políticos de tódolos partidos e 3 representantes da AVV O Tesón (do centro á beira da foto, Arturo Linares, Pancho Campos e Antonio Gregorio)

Escrito a Francisco Caamaño:
Quienes abajo firman, representantes de los partidos políticos presentes en la corporación municipal de Ribadeo y de la AVV O Tesón, promotora de la iniciativa y con dirección postal Aptdo. 92, 27780 Ribadeo,
Presentan ante vd. las firmas recogidas por la asociación vecinal con el propósito de agilizar la petición correspondiente para que Ribadeo recupere el juzgado de 1ª Instancia e Instrucción (en nº de ).
En todas y cada una de las páginas de firmas se puede leer:
“Non dispoñendo Ribadeo de Xulgado de 1ª Instancia e Instrución dende 1965, e téndose incrementado relativa e absolutamente a importancia da vila ribadense neste período, estimando ademais que concorren as circunstancias características que se avalían para atribuír un xulgado deste tipo, e mesmo en mellor posición que outros xulgados concedidos recentemente, as persoas abaixo asinantes esixen a apertura da tramitación correspondente para que se recobre en Ribadeo o Xulgado de 1ª Instancia e Instrución.”
[“No disponiendo Ribadeo de Juzgado de 1ª Instancia e Instrucción desde 1965, y teniéndose incrementado relativa y absolutamente la importancia de la villa ribadense en este período, estimando además que concurren las circunstancias características que se evalúan para atribuír un juzgado de este tipo, y mismo en mejor posición que otros juzgados concedidos recientemente, las personas abajo firmantes exigen la apertura de la tramitación correspondiente para que se recobre en Ribadeo el Juzgado de 1ª Instancia e Instrucción”]
Documentación que presentamos ante vd. con el fin propuesto.
En Ribadeo, a 31 de diciembre de 2010

Kgome

Ilustro hoxe o blog coa foto tomada en Foz este verán que da mostra dunha protesta: a dun comercio que lle fixeron pagar máis de 25000 das antigas pesetas en dereitos de autor por ter música ambiental. Veume á cabeza debido á nota que lle pasou á prensa a asociación que presentou unha demanda contra min no xulgado, na que se falaba entre outras cousas, de que a G.C. levantara preto de 80 casos relacionados cos pub, entre os que se atopaban relativos á propiedade intelectual. A nota de prensa enviada pola asociación, remitida a toda a prensa local, di o seguinte:
--
A Asociación de Gardas Civís de Galicia, colectivo maioritario na provincia de Lugo, cunha afiliación que supera xa o 50% dos de axentes das escalas máis básicas na provincia, iniciou accións xudiciais contra un dirixente da asociación “O Tesón” de Ribadeo. A orixe dos feitos tivo lugar no mes de setembro, cando un dirixente da asociación “O Tesón” manifestou que, segundo recolleron os medios de comunicación, certos establecementos da Vila de Ribadeo abrían as súas portas para convidar os axentes da Garda Civil da Mariña, e máis concretamente os destinados en Ribadeo. Deste xeito, certos establecementos eludirían supostamente as denuncias dos gardas civís por non respectar o horario de peche dos mesmos. É dicir, a cambio dunhas consumicións de balde, os gardas civís non denunciarían as anomalías detectadas nestes establecementos onde supostamente os convidarían os donos dos mesmos. Os axentes de Ribadeo, os mais afectados polas supostas declaracións deste dirixente de “O Tesón”, publicadas nos medios de comunicación, impuxeron este ano máis de 800 denuncias, sen contar as vinculadas o tráfico de automóbiles. Delas, preto do 10% son por feitos relacionados con irregularidades neste tipo de establecementos, entre as que se encontrarían “non respectar os horarios de peche”, “contra a propiedade intelectual”, etc. Queda logo acreditada a súa labor policial na inspección deste tipo de establecementos e as correspondentes denuncias formuladas a este respecto. Este tipo de declaracións non poden tolerarse dende este colectivo de gardas civís. Por iso, esta organización xa iniciou, contra este dirixente, accións xudiciais que tiveron “entrada” no Xulgado de Mondoñedo. Esta asociación de gardas civís de Galicia non considera que as declaracións que orixinan esta denuncia sexan compartidas necesariamente pola asociación “O Tesón” no seu conxunto. Por ese motivo as accións xudiciais empréndense só contra o presunto responsable das declaracións e non contra ese colectivo, no seu conxunto. Nestes intres, cando o bo nome dos profesionais da Garda Civil, entre os que estarían os axentes de Ribadeo, está a poñerse, de maneira constante, en tela de xuízo, esta asociación non dubidará en iniciar cantas accións legais estime convenientes en defensa destes traballadores da seguridade pública. Inda recoñecendo que esta labor de defensa corresponderíalle as instancias gobernamentais, como responsables dos traballadores das Forzas de Seguridade do Estado, algo que non están a facer. Os axentes de Ribadeo víronse seriamente afectados psicoloxicamente pola denuncia de “O Tesón”. Incluso algún deles a tratamento médico-psiquiátrico. Acusados inxustamente. Os axentes seguen a estar esquecidos. Sometidos o severo réxime militar da Garda Civil, último vestixio da era preconstitucional, que os oprime de maneira constante. Por iso, como agora, teñen que calar. Abandonados por seus propios dirixentes, cando son asoballados, como neste caso, dirixentes que logo non dubidan en dicir que loitarán na defensa dos gardas civís, algo que inda seguen a esperar.
--
Coido que eu non dixen nin causei moitas das cousas que se me atribúen. Teño claro en cambio, o afán de protagonismo dunha sociedade escindida vai pouco relativamente de outra maior e que actúa en conxunto como tal, non en nome de supostos gardas afectados ou moito menos do propio Instituto armado. Nembargantes, ante a presencia do xuíz, coido que debo calar e non seguir falando do tema, e eso vou facer. Gracias por aguantarme esta pequena digresión persoal. Como agasallo, un vello artigo:

Procesións e fauna

Cando se fala de fauna en relación a algunha actividade humana, considérase ás persoas nun sentido despectivo. Non é o caso que pretendo, senón máis ben clasificar a masa que intervén nas celebracións da Semana Santa.

Como toda clasificación, depende dos criterios que se usen para establecela. Non é o mesmo usar o criterio de poder de decisión sobre a organización das actividades que o de adicación a elas ou que o de interiorización das mesmas, por poñer tres casos.

Usando o primeiro criterio antes dito, o poder de decisión sobre a organización de actividades, establecería unha xerarquía no mesmo pobo (xerarquía de tipo social), que se vería reducida ó párroco e a asociación “Amigos de la Semana Santa” nun nivel e o resto do pobo noutro. Evidentemente, calquera pode pasar ideas dun ó outro grupo, pero estamos a falar do nivel de decisión. Habería que incorporar ó grupo que poderiamos chamar de cabeza, en funcións adxacentes pero determinantes, por un lado, a xerarquía eclesiástica, e por outro, a xerarquía política. Quedaría así a “masa” desgaxada como nivel baixo dunha estructura decisoria xerárquica. Sen entrar en detalles do funcionamento interno de cada unha desas estructuras na cabeza decisoria nin a relación entre elas ou a base do poder interno dos membros dentro de cada unha delas. Por exemplo, parece evidente que se unha persoa se incorpora a “Amigos de la Semana Santa”, supónse que é para colaborar e traballar, e en base a dita colaboración así terá unha capacidade de decisión. Nembargantes, a proporcionalidade entre ambas características non será exacta por influencia doutros factores como capacidade de xeración de ideas, coñecemento do funcionamento social, trato cos demáis dentro da sociedade, etc., como ocorre en calquer outro grupo.

Referente a adicación, esta vai dende a indiferencia total, pasando pola aversión ata chegar a unha adicación de tempo importante. A orde na que están postas as diferentes adicacións pode ser variada, naturalmente, pero de non ser máis minucioso incluíndo outras categorías ou subcategorías, deixaría sempre no medio das tres expostas a da aversión; ó fin e o cabo é un xeito de adicación, que poderiamos chamar anti-adicación, pero tal que a persoa que se identifica neste grupo implica que ten un tempo adicado ó enfrontamento, e polo tanto, adícalle un tempo ás actividades da Semana Santa. Sen facer máis comentario sobre o grupo de indiferentes, creo que habería que dar aquí un agradecemento ás persoas que lle adican unha porción importante do seu tempo ás actividades da Semana. Son as que a organizan e por tanto fan posible un cambio de ritmo vital no ciclo diario de cada un, incluído o grupo de xente indiferente, e por suposto, o da que mostra aversión. Para algúns, a ruptura da rutina diaria pode supor un contratempo, para outros, unha liberación, pero a quen máis, a quen menos, permítelle o retorno posterior ó día a día cun sentemento de novidade do vello e polo tanto vitalmente influínte.

O criterio de interiorización implica unha clasificación que vai dende a xente que o cre (non confundir con xente crente no sentido relixioso xeral) a aquela outra que o figura. Neste caso, o termo medio sería a indiferencia, entre o extremo das persoas que sinten os feitos que rememoran as procesións como unha parte dos propios sentimentos a nivel interno e o outro que serían as persoas que acoden ás actividades da semana por razóns como o vistas, o que significa un utilitarismo das procesión en aras doutras causas como presentarse como máis católico ou non perder un ápice de posición social.

¿De que serve tanta clasificación? Sería demasiado presuntuoso o pretender que a próxima vez que nos enfrontáramos á Semana Santa nos preguntáramos onde estamos encadrados e sobre todo por que. Nembargantes, antóxaseme que todos, pasando polo organizador xefe ou o pasota cantante en calquera chiringuito á hora da procesión, todos, sairíamos gañando con que unha parte significativa da xente cavilara o tema en serio.

Foi publicado en A Mariña / El Progreso o 3 de xuño de 2003, e aparece en este enderezo