Amosando publicacións ordenadas por relevancia para a consulta aduana vella. Ordenar por data Amosar todas as mensaxes
Amosando publicacións ordenadas por relevancia para a consulta aduana vella. Ordenar por data Amosar todas as mensaxes

20160413

A ADUANA VELLA DE RIBADEO. Artigo de Francisco José Campos Dorado

En Ribadeo hai varias casas blasonadas, esto é, con escudos de armas nalgunha das súas paredes cos blasóns da linaxe que pertenceron ó señor que as mandou construir. Unha delas é a chamada Aduana Vella sita no muelle de Porcillán. Este vetusto edificio, con dous amplos balcóns en voladizo sobre a fachada que resaltan o seu señorío, foi a casa de D. Carlos Miguel Acevedo Pardo e Taboada, Capitán de Granadeiros do Rexemento de Infantería de Milicias de Oviedo. D. Carlos era fillo de Dª María Josefa Pardo de Cela Ulloa e Taboada e de D. Gregorio Antonio de Acevedo Pardo Villamil e Montenegro, veciño de Castropol. Dª María Josefa foi veciña de San Miguel de Reinante, filla de D. Juan Pardo de Cela e Taboada de Aguiar, neta de D. Pedro Pardo de Aguiar e bisneta de D. Alvaro de Taboada e de Dª Violante de Andrade, que foron os que construiron en San Miguel de Reinante a Casa Torre de Pumarín entre os anos 1559 e 1561, donde se conservan magníficamente dous escudos de armas da súa linaxe, sobre a fachada deteriorada de tan insigne pazo.
A casa da Aduana Vella, na fachada do patio interior do servicio privado entrando pola rúa de Amando Pérez, ten un escudo de armas español de 1726, adornado con casco ou celada de cabaleiro fidalgo, mirando a destra, adornado cun penacho de cinco plumas e viseira baixada e protexida por cinco grilletas (barras verticais que forman unha rexilla). Polo exterior está rodeado de lambrequines sinxelos a modo de burletes que rematan na parte baixa cun sostén con figura de cara de anxo ou de tenante de pelo longo.
Está cuartelado en cruz ou dividido en catro cuarteis. No 1º cuartel: catro lises laterais e unha espada con cruceta e guarda, centrada en pao (vertical) coa punta mirando para enriba tocando unha quinta lis, e no medio da folla da espada, asemella ter unha pequena flor. Son as armas dos Miguel ou dos Miguez: en campo de azur (cor azul) unha espada de prata punta arriba, cargada dunha rosa do mesmo metal e acompañada de cinco lises de ouro en orla. (Blasóns de 1757 do Rei de Armas D. Sebastián del Castillo). O apelido Miguel usóuse como equivalente a Miguez, patronímico, ou apelido dun fillo provinte do nome do pai.
A Aduana vella, na primavera de 2005

O 2º cuartel mostra unha árbore cun can atado. Son as armas dos Acevedo que se representan en campo de ouro un acivro de sinople (cor verde), cun lebrel branco amarrado.
O 3º cuartel está cortado ou dividido en dous por unha liña horizontal. Na parte alta ten unha águia bicéfala, posiblemente as armas dos Zigarán, que constan no lema da bordura do escudo, e na parte baixa dúas aves con longos pescozos enroscados, que é un moble ou figura sin recoñecer nos blasóns e linaxes de Galiza, nin nas figuras da heráldica española consultadas.
O 4º cuartel mostra cinco corvos pousados, postos dous enriba, un central e dous en baixo. Aínda que falta un sexto corvo, son armas dos Cuervo, dos Miguel Vigil de Asturias e dos Arango que derivan da linaxe dos Cuervo que tiveron o señorío no valle de Arango do concello asturiano de Pravia: en campo de prata, seis corvos de sable (cor negro) postos de dous en dous.
Esta casa blasonada da Aduana Vella vai cumprir 300 anos de historia, a contar a partires da data do propio escudo, e é outra das casas semiabandonadas do Ribadeo Antigo. Os seus muros gárdan caladiñamente os anos de esplendor de D.Carlos, pero tamén os seus muros saben da amargura e da ruína material a que o levaban os inacabables e longuísimos preitos das partixas da herdanza de sua nai, litigados entre 1743 e 1759 contra dos seus irmás: D.Gaspar e Dª Cathalina de Acevedo Pardo e Taboada, veciños por aquel entonces de Castropol.
O edificio é coñecido como a Aduana Vella, pois foi adicado a Aduana a partires do ano 1800 cando se construe un embarcadoiro e a rampa en Porcillán o final da rúa Ares -Ares ou das Angustias, hoxe Antonio Otero-. Os ámplios baixos da casa servían de almacéns e alfolís, esto é, de pósito ou celeiro e de almacén de sal. Polos anos 1920 e nos anos trinta da República estivo adicada a Escola de Nenos e Nenas, ata o comenzo da Guerra Civil, onde impartían clase D. José Novo e Dª Concepción López González, que foron apartados do ensino durante a contienda. Logo, a Escola Pública pasou a primeiros dos anos corenta para detrás da actual Casa do Concello, cando o alcalde de Ribadeo D. José María Castelao, comprou a Casa de Raimundo Ibañez que daquela acababa de ser a sede do antigo Banco de Casas. A Aduana Vella é un emblema dos trescentos últimos anos da Historia de Ribadeo, e é unha pena que non teña ningunha utilidade na actualidade. Menos mal que a alguén se lle ocorreu “maquillala” repintándolle as fachadas e amañándolle as fiestras para que “aparente” bonita e non caia nun montón. Triste destino para algo tan belo, pero é o que hai, e non é o único.
Nota a posteriori: O 3º cuartel cortado, son armas dos ZURBANO. Toponímico vasco, procedente do concello de Arrazua de Vitoria, provincia de Álava: “escudo cortado: 1º en campo de prata, un aguia bicéfala de sable; 2º en campo de azur, dous cisnes parados e afrontados de prata, cos colos entrelazados”.

20160208

Ribadeo en venda

Van dez anos dende a publicación de 'Ribadeo falls', sobre o que daquela chamei as 'casas caíntes de Ribadeo' (tamén daquela no xa extinto 'publicado en Ribadeo'). Moito teñen cambiado algunhas cousas no noso pobo. Moi poucas daquelas 'casas caíntes' seguen hoxe en estado de ruína, aínda que non estaban todas as que eran, e dende aquela incorporouse algunha máis ó club. De calquera xeito, agora os derroteiros van por outros camiños.
Imaxe de 'Ribadeo falls'

Hai unhas semanas aparecía na Voz, da man de José Alonso, unha nova lembranza de que en Ribadeo hai edificios interesantes en venda. Interesantes no sentido de interesantes para a poboación, non no de ofrecer ou non unhas boas condicións para que podan parecer baratos.
En concreto, daba nota de tres edificios que xa levan tempo no mercado. Este post é só para lembrar o patrimonio común (aínda que sexan porpiedade privada, forman parte do pobo), e ampliar algunha cousa.
O primeiro é a chamada 'aduana vella'. En venda hai anos, tense ofrecido como lugar para hotel. Construido como pazo no 1726, ten dado moitas reviravoltas, sendo usada como casa de Pedro Miranda Villamil (comerciante da época do Marqués de Sargadelos), aduana, fábrica de salazón e convento (na ocupación do edificio do Convento de Santa Clara na invasión napoleónica). Dise que ten un túnel que conectaba co mar na zona da Cova da Vella. Ten 340 m2 de planta, tres plantas, edificación xunta doutros 60 m2 e conexión entre ambos dous edificios e un patio. Foi obrigada á restauración hai pouco tempo. Era ofertada por dous millóns de euros.

Escudo e balconada.

Fachada leste.

Vista da ría e das Figueiras.

Cara ó norte: entrada da ría.

A fachada sur do conxunto.
A Aduana, sendo remozada, captada por Google earth

Vista dende Porcillán, no Google earth
 O edificio non só é vistoso, senón que tamén ten vistas...
Cadro de José R. Saavedra co edificio da aduana á esquerda.

Outro, a casa indiana da Axudantía de Marina. Segundo puxen no seu día, a casa que durante moitos anos ten sido a sé da Axudantía de Marina tamén é de indianos. Está situada entre a Casa de Torres e a capela de San Roque, rematando cara ó centro do pobo o grupo de catro casas de indianos (as outras son a Casa de Rodríguez Blas e a Casa de Andés)
A casa, tal como se ve hoxe mesmo no Google Earth
A casa, como a referín no 2007
A casa, hoxe

Está localizada en San Roque 12. Foi mandada construír por Francisco López García no 1886. Ten cerrazón da finca con murete e verxa. Fachada principal con columnas de fundición, balcón con rexas metálicas e miradoiros tamén metálicos. Tres plantas e baixocuberta, de planta 265 m2 (Medidas polo SIXPAC), fan un total de preto de 1 100 m2, distribuídas hoxe en tres vivendas despois de ser concebidas como unha soa: De igual xeito que a aduana, ten sido usada para diversos menesteres: vivenda, axudantía ou lugar de ensino. Na actualidade ten 12 habitacións e cinco cuartos de baño. Ten un xardín abondoso.
As tres plantas teñen un aspecto moi diferente xa na fachada principal: na entrada, dúas columnas de fundición manteñen o balcón superior, con miradoiros metálicos a ambos lados. Esta casa foi incluída no paseo do 'Ribadeo Indiano', como testemuña diante dela un pé para un código QR hoxe inexistente.
Prezo: 800 000 €
O terceiro, unha das casas do cantón, o nº 27 de Pza. de España:
A casa, hoxe mesmo.
No cantón da pza. de España, a disposición (Google earth)
Tres plantas, baixo comercial (ocupada por Ven de viños ata o momento) e máis. Ronda os cen anos co seu señorío: balcóns sobre a praza, participando na arcada do cantón, a altura dos seus teitos mantén a liña coa da Torre dos Moreno, e os ventanais non deslocen do conxunto. 430 m2, nove habitacións e tres baños, terraza e un pouco de terreo. Precio: 485 000 euros.
Outra, en Rodríguez Murias, 11, 750 000 €, 963 m², 24 hab segundo o anuncio. A planta baixa, duns 160 m², acompáñase de 3 plantas duns 220 m², (si, máis grandes que a baixa, segundo o anuncio). O local comercial, anteriormente unha entidade bancaria, de aproximadamente 100 m², está "totalmente acondicionado, con posibilidad de ampliar superficie hacia planta baja del edificio. Cuenta con acceso a terraza desde planta baja y jardín en la primera planta."
E máis: en Amando Pérez 26, 250 m², 250 000 €, "Totalmente rehabilitado (...) Espacios muy luminosos y tranquilos (...) Ventanas con cierre puente térmico." 
... etc.

20081212

Urbanismo? ... para que?



Vexo no El Pais un artigo de Xerardo Estévez sobre urbanismo, reincidindo sobre a articulación de Galicia como territorio a conta dun congreso de urbanismo. E lembro cousas como que a cirunvalación de Mirasol non esteña contemplada no plan aprobado abondo despois de que comezaran os movementos para cerar o porto. Tamén, dúas fotos ou tres que tomei o outo día sobre o estado de conservación de edificios, na liña de 'Ribadeo falls': a aduana vella, que sege co 'se vende' mentres 'se cae', unha casa perto dela que foi nova hai pouco polo derrumbe que sufriu sobre a rúa da muralla. Por certo, as fotos están sacadas prácticamente baixo un balcón da Torre vella que leva derruido case dende o de 'Ribadeo falls' (e que foi reseñado alí)

20200721

ESCUDOS DE ARMAS DA CASA TORRE DE PUMARÍN. Pancho Campos Dorado

ESCUDOS DE ARMAS DA CASA TORRE DE PUMARÍN
Pancho Campos Dorado

A Casa Torre de Pumarín ou Pazo de Pumarín, coñecida tamén desde fai dous séculos como a Casa de Moreda, está en San Miguel de Reinante. Na fachada principal ten unha grande portada de cantería cuxo vano da porta está rematado por un arco de medio punto peraltado formado por dovelas en cuña e en ambos cantóns altos existen dous escudos de armas, magnificamente cicelados en baixo relevo. O conxunto está remarcado por un sinxelo bateaugas cadrangular cuxos extremos entrábanse noutras molduras verticais que, ademais de darlle un empaque señorial e harmonía artística, serven para protexer a portada e os escudos de armas da escorrentía da auga de choiva (foto 1).


Foto 1

Foto 2: lintel orixinal e debuxado por riba

Na foto 1, podemos ver a situación na fachada principal dos escudos de armas e do lintel (foto 2) sobre a fiestra alta cunha laude ou inscrición de construción que reza: “ESTA CASA (LA) HIZO ALVARO TABOADA I VIOLANTE DE ANDRADE SU MUJER. COMENZOSE EN EL AÑO DE 1559 I ACABOSE EN EL DE 1561”.
Esta laude evidencia de forma expresa a notable antigüidade desta casa solar de mediados do século XVI, que da pena vela derruírse pouco a pouco, e que desde o noso punto de vista farémoslle o estudio heráldico, pois presenta dous escudos de armas de grandes liñaxes do Reino de Galicia que están moi ignorados na historia da antiga provincia de Mondoñedo e na actual de Lugo, polo que é preciso proclamalos, fundamentalmente para que vindeiros estudos sexan máis completos na Xenealoxía da Galiza de tan antigas familias asentadas en San Miguel de Reinante. 
A importancia dos estudos xenealóxicos dunha familia é debida a que a súa xenealoxía pode dar datos históricos sobre a propia poboación. Mostra tan eminente deste aserto é a Biblia, que presenta unha completa cronoloxía baseada na ciencia xenealóxica, pois a familia e o seu liñaxe sempre foron motivo de preocupación no pobo hebreo, pois o Mesías anunciado por Patriarcas e Profetas ía nacer dunha persoa do pobo, e todas as familias querían ter ao día a súa historia xenealóxica (Tratado de Genealogía Heráldica y Derecho Nobiliario, Instituto Luís de Salazar y Castro; Curso de Licencia, 1961, páx.12).

ESCUDO ESQUERDO (segundo se mira cara á fachada)

Foto 3

Debuxado por riba

En Heráldica a súa forma trátase como un escudo español carlista ou escudo de forma de casulla (Heráldica Española, El Diseño Heráldico, Luis F. Messia de la Cerda y Pita, 1990, páx.29). O apelativo “carlista” refírese a Carlos I de España e V de Alemaña (1500-1558). Está rodeado dun marco cadrado formado en ambos lados dun adorno a modo de delgadas columnas salomónicas soportadas por pedestais de catro corpos. Pola parte alta cérranse as esquinas con cantoneiras e cun cordón horizontal retorcido. A parte baixa, carece de cerre, polo que os pedestais das columnas son a liña base de construción.
O espazo intermedio está recheo cun adorno exterior ao campo do escudo e consta de figuras con formas de gran riqueza, propias do sentido cultural e artístico do Renacemento. As figuras conforman unha grilanda que cerra enriba como unha coroa de loureiro á que se van engadindo simetricamente a ámbolos dous lados, floróns, cálices e figuras propias do Paraíso Terreal. Así, a media altura, aparece a mazá e a serpe, seguido dun ramo de flores que remata a parte alta da casula. Nas esquinas altas dous anxeliños coas ás abertas parecen estar vixiando ou ollando o que “por alí abaixo acontece”. As esquinas baixas están rematadas por dous floróns de rododendro.
O campo do escudo está cuarteado en cruz.
Primeiro cuartel: tres táboas dentro dun escusón en punta, rematado cunha “T” ou Cruz Tao e en orla oito caldeiras, as dúas superiores máis grandes. Fai referencia ás Armas dos TABOADA. Si tivera esmaltes serían: en campo de goles tres táboas de ouro en pau, bordura de prata con oito caldeiras de sable.
Este brasón parece ser dun descendente de D. LOPO PERES DE TABOADA (en campo de goles, tres táboas de ouro en pau) e da súa muller D.ª MAYOR MENDEZ (cinco caldeiras de sable en aspa) cuxos escudos acolados se atopan na sepultura do ano 1422, no mosteiro de Pallares no municipio de Guntín, Lugo. Neste caso hai dúas caldeiras altas demais e ó facelas de maior tamaño cas restantes, quizais sexa un detalle que fai referencia a un emparentamento desta Casa de TABOADA coas Armas dos RIBADENEIRA.
O escusón ten similitude na forma, co escudo do século XVI de D.ª Leonor de Aragón na súa sepultura da Capela dos Reis de Toledo (Heráldica Española, El diseño heráldico, Luis F. Messia de la Cerda y Pita, 1990, páx.37). As armas dos TABOADA na Casa da Torre de Arcos en Chantada ten catro barras en pau, rodeadas de seis caldeiras e na Casa Torre de Mera, en San Lorenzo de Vilamaior de Negral en Guntín, no escudo xaquelado e partido dos ULLOA E TABOADA, ten oito caldeiras iguais en tamaño.
Segundo cuartel: unha aguia mirando a destra, co voo baixado ou de ás caídas mostrando o peito. Son armas dos AGUIAR.
Terceiro cuartel: unha banda engulida de dous dragantes. Son armas dos ANDRADE sen lema. Si tivera esmaltes serían: en sinople, unha banda de ouro engulida en dúas cabezas de dragóns do mesmo metal véndoselles a lingua. Para estar totalmente correcto debería levar unha bordura de prata co lema: Ave Maria Gratia Plena. O lema, neste caso, quizais non fora gravado polo escaso espazo que hai no cuartel.
Cuarto cuartel: dúas serpes anudadas pola cola facendo unha “S”; tamén puideran interpretarse como dúas serpes cargadas pola cola con dúas lousas. Non podemos interpretar o brasón con exactitude, pero o máis probable e que sexan Armas dos LOSADA, quizais da liñaxe familiar de D.ª TERESA DE LOSADA casada con D. RUI VAZQUEZ DE QUIROGA, comendador de Benquerencia e mestre da Orde de Alcántara (Blasones y Linajes de Galicia, D. José S. Crespo del Pozo, Volumen III, páx.223).
Respecto deste cuarto cuartel, atopamos un matrimonio celebrado o día 3 de xuño de 1700 na Igrexa parroquial de San Miguel de Reinante que parece confirmarnos, nalgunha medida, que este cuarto brasón é de LOSADA polos apelidos da noiva:
D. DOMINGO DEL BUSTO Y VILLAMIL e D.ª MARÍA DE SIERRA Y OSORIO, pais do noivo D. DIEGO DEL BUSTO Y VILLAAMILL que se casa con D.ª MARIA PARDO DE ULLOA Y LOSADA (ela é filla do Capitán D. Juan Pardo de Cela y Taboada e de D.ª Antonia Ulloa Losada y Valledor. Testigos D. Gaspar de Lamas, cura de S. Julian de Cabarcos, Bernardo Rodríguez de San Pedro de Benquerencia e D. García Valledor, de Presno, Asturias (Libro Matrimonios Nº1 (1670-1738) Folio 175-V, San Miguel de Reinante)


ESCUDO DEREITO (segundo se mira cara á fachada)

Foto 4

Debuxado por riba

A súa forma trátase en heráldica como: escudo español carlista ou de forma de casulla, igual que o antedito escudo esquerdo.
O adorno exterior ao campo do escudo, moi erosionado, asemella o do escudo esquerdo, pero con motivos ornamentais distintos. Aquí vemos que a coroa está feita de follaxe, froitas e cálices de flores distintas, e as figuras das serpes e das mazás, foron substituídas por “panelas” (follas de álamo), iguales cas da parte alta. En cambio, as esquinas altas rematan con anxeliños de ás abertas, como no escudo anterior, e as esquinas baixas en outro tipo de floróns moi deteriorados pola erosión da intemperie.
O campo do escudo está dividido en catro pola que parece ser unha cruz ortodoxa, con tres vigas ou traveseiros horizontais, que asemella a das Armas dos PARDO.
Primeiro cuartel: desdebuxadas pero recoñecibles, aparecen medias rodas e rodas de pedra das Armas dos CAMBA. Este apelido, segundo unha antiguísima tradición proben de Lucio Cambelo (ou Cambero) Romano, pretor ou virrei de Gallaecia, proxenitor de moitos señoríos dos CAMBA e dos TABOADA (Fortalezas de Lugo y su Provincia, D. Manuel Vázquez Seijas, Tomo I, páx.6) (Nota: os Taboada entroncan moitas veces cos Camba. Son parentes de D. Gonzalo Taboada y Ulloa, cuxas armas dos Taboada aparecen no 2º cuartel e as dos Camba no 3º cuartel do seu sepulcro na igrexa de Sta. María de Noceda -Lalín // na Casa de Caldaloba o escudo está dividido en doce cuarteis coas armas dos: Camba, Ribadeneira, Aguiar, Andrade, Taboada, Montenegro, Ron, Valcarce, Luaces, Zúñiga/Bermúdez, Bolaño, Rois e Yebra)
Segundo cuartel: moi desdebuxado e difícil de interpretar. Parece un cuartel tronchado e encaixado ou encravado, formado por un axadrezado baixo, de armas dos TRABA; dos ULLOA ou das armas dos ALVAREZ SALGADO, e na parte alta figuras indescifrables polo desgaste. A xenealoxía deste cuartel tronchado puidera referirse á de D.ª MAYOR FERNÁNDEZ DE TRABA TRASTÁMARA, terceira filla da condesa D.ª SANCHA FERNÁNDEZ e do rei D. FERNANDO de León, quen casa con D. LOPE SÁNCHEZ DE ULLOA (Blasones y Linajes de Galicia, D. José Santiago Crespo del Pozo, Primeira Edición do Mosteiro de Poio, Volume V, páx.165).
Terceiro cuartel: axadrezado en escusón das armas dos ULLOA, e postas en orla dúas serpes afrontadas coas colas entrelazadas das armas dos PRADA.
Cuarto cuartel: moi desdebuxado o que pode darse a outras interpretacións. Parece un cabaleiro montado a cabalo mirando a destra, con lanza en banda empuñada polo lado destro do cabaleiro. Parecen ser armas dos GUNTÍN, GUNDIN ou GONDIN cuxa casa solar provén de Gundín, do Concello de Monterroso, fundada no ano 1555 por Gómez de Gundín. En 1589 levanta o Pazo de Laxe nese concello, D. Francisco Salgado Guntín. Na xenealoxía atópanse emparentados con ilustres familias galegas como os Ulloa, Salgado, Gil Taboada, Montenegro, etc. (Blasones y Linajes de Galicia, J.S. Crespo Pozo, Volume III, páx.105)
A Xenealoxía de D. ÁLVARO DE TABOADA (Y AGUIAR) + D.ª VIOLANTE DE ANDRADE (irmá de don FERNÁN SANJURJO MONTENEGRO, veciños do Padornelo, parroquia de Santiago de Sancobad, inmediato a Vilalba) por non alongar máis este artigo, pode verse completa e con notas, no libro Escudos de Armas do Concello de Ribadeo, capítulo 1: “Escudo de Armas da Aduana Vella de Ribadeo”, páx. 46 - versión preliminar no blog, aquí-).
Por qué esta Casa dos Pardo de Taboada pasou a ser chamada a Casa de Moreda? Pois ben, Dª VIOLANTE déixalle a herdanza ao seu neto D. JUAN JOSÉ ACEVEDO PARDO TABOADA e vai ser última posuidora do pazo Dª MARÍA JOSEFA PARDO DE CELA ULLOA Y TABOADA, por cuxos beneficios preitearán os seus fillos, no ano 1738, D. CARLOS MIGUEL, dono da casa da Aduana Vella de Ribadeo e D. GASPAR JUAN ACEVEDO PARDO Y TABOADA, casado en Castropol con D.ª ISABEL ABELLO Y CASTRILLÓN. D. Gaspar morre entre 1753 e 1764, e queda como apoderada do seu fillo D. Juan José que é o dono e señor do Pacio de Pumarín.
A comezos do século XIX (1801) D. Juan José Acevedo Pardo Taboada que vive na casa principal de Brul, parroquia de San Salvador de Tol no Concello de Castropol, arréndalle en foro perpetuo a propiedade a D. DOMINGO PÉREZ DE MOREDA casado con Dª Francisca Rodríguez, cuxa familia vai a ser quen redima o foro, de aí que hoxe se coñeza o Pazo de Pumarín como a Casa de Moreda. Don Domingo Pérez de Moreda era un fidalgo descendente, segundo preito de fidalguía do ano 1662, de don Juan Pérez de Moreda, capitán, ou de seu irmán don José de Moreda (falta concretar este dato), e que ese ano do ditame do preito eran veciños de Sanlúcar de Barrameda (Cádiz) e no que se especifica que eran naturais de San Cosme de Barreiros (Lugo) (Real Chancillería de Valladolid, Código de referencia: ES.47186.ARCHV//SALA DE HIJOSDALGO,CAJA 1421,14).
Desde aquí darlle as grazas a don Faustino Recalde de San Miguel de Reinante quen fixo unha encomiable labor documental da xenealoxía tanto dos Pardo Taboada como dos Pérez de Moreda, que tan ben nos atinxe nesta descrición.

20100715

Descoberto o pastel do ascensor


Onte foi descoberta a placa e inaugurado o ascensor. Cal? O da Atalaia, claro. 21 m de desnivel. Non máis pasaxeiros polo momento, pois está pechado á espera de pequenos detalles. O acto foi aproveitado: non foi o importante ó descubrimento da placa, senón os comentarios e peticións arredor dela, lembranza de inversións prometidas e lembranza tamén de que o concello non ten cartos para poñer unha persoa que o coide. Aí vai o titular de La Voz: Ribadeo inaugura un ascensor panorámico de 1,4 millóns sen poder pagar a quien o atenda.
O pulo? Máis que comunicar o porto, dar vida a unha zona que estaba a esmorecer. As incógnitas son moitas, comezando por cánto tempo estará en funcionamento. As curiosidades tamén, e aí está a zona barrada á beira do ascensor, protexida non para evitar máis derrumbes, snón para evitar que a xente se poda situar baixo deles.
No plano, a zona con centro no ascensor, tal como viña contemplada no último que se sabe públicamente do PXOM, entre a aduana vella (arriba) e o auditorio de Cabanela (abaixo). O-11 é á capela da Atalaia.
Algúns relacionados:
Pagus - ascensor na atalaia de Ribadeo
Sobre a Atalaia
De Suso Peña á Atalaia
Xa non é nova
Será noticia
Cogomelos
O ascensor da Atalaia, onte
Guirilandia

20120508

Ribadeo, onte: tres fotos desiguais

Onte leveime unha sorpresa. Facía tempo que non subía pola aduana vella e atopeime isto:

Como se ve, un graffitti métese mesmo nos vidros das fiestras. Hai máis noutro lateral. Subín pensando que é o que algunha xente entende por arte, o lugar do arte, ...
Na fin de semana houbo unha aproximación luar á Terra que foi a maior do ano e mesmo maior que a correspondente doutros anos próximos. Iso fixo que a influenza luar se deixara sentir máis, e onte había mareas que, captadas case no máis alto, sobre as seis da tarde, deron lugar as dúas fotos que poño a continuación, tomadas igual que a anterior por Goyi Gómez:
17:57

Os bloque vénse cubertos ata unha marca difícil de observar outro día, pois ademáis a presión estaba máis ben baixa. Cando comezou a baixar a marea, fíxoo de natural con moita velocidade, e levantouse vento do sur ...
18:07

En Mirasol dixeron na última obra que aplanaban o peirao, e así foi. De calquera xeito, vése na foto que a horizontalidade deixa que desexar.

20240403

O chío de abril: Contraluz

    Un novo mes, un novo número de Chío cheo de páxinas interesantes. Deixo abaixo a miña contribución.

    A contribución:

    Berrando máis que chiando

    Abril indica primavera precedida da vivificante choiva, aínda que non sexa o maio dito florido. Mais o cambio de tempo a nivel global permite mesmo falar de flores en marzo como se fora maio, ou xullo, que tamén hai. De feito, neste xullo de 2024 haberá aló a cifra redonda de 88 anos, murcháronse moitas flores. Non foi por un fenómeno climático, senón político e guerreiro.

    E como novo florecemento daquelas que se murcharon, aínda que só poida ser a nivel de recoñecemento e non vital, deixo aquí testemuña. Testemuña dunha iniciativa que se fixo realidade en Ribadeo hai un par de veráns: a colocación ó longo do pobo das chamadas ‘pedras da memoria’, versión ibérica das “Stolpersteine” en lembranza da xente represaliada a diferentes niveis, ata a morte, co motivo do a si mesmo chamado ‘glorioso alzamiento nacional’. As Stolpersteine naceron para lembrar ás vítimas nazis. Estas outras ibéricas, de cor diferente, foron feitas para lembrar unha dor semellante. Unha vez pasado o acto de celebración da súa colocación, quedan as ‘pedras’ no seu lugar. Un lugar relacionado con cada un dos e das (que tamén houbo mulleres, claro) que sufriron a represalia. Así, á porta da súa casa, ou do seu lugar de traballo... ou, nalgún caso, por falta de datos, por variación do trazado urbano ou outros motivos, nun punto común. Por exemplo, na ribadense praza de España teñen a súa pedra adicada boa parte dos represaliados do pobo.

    O caso é que, en base a esas pedras, hoxe pódese visitar Ribadeo facendo un recorrido do pobo a través delas. Mesmo teño artellada unha rota que aquí presento para facer o recorrido. Como hai diferentes xeitos de facela, deixo unha ligazón que se pode tomar como indicación para ter una idea ser serguida dun xeito dixitalizado en Wikiloc: Ruta das pedras da memoria de Ribadeo. (https://es.wikiloc.com/rutas-a-pie/ruta-das-pedras-da-memoria-de-ribadeo-162891199).

    Entendo que é mellor identificala como circular, comezala e rematala no centro dun parque, a pesar de que lle poña un comezo e un final como algo máis práctico. Así, o lugar de comezo é o mesmo que o de remate: o centro da Praza de España, a poucos metros da Casa do Concello, a parte do parque central de Ribadeo que dá ó representantivo edificio da Torre dos Moreno/Cantón de Ribadeo. Alí hai 24 pedras agrupadas, xunto cunha lembranza, no chan. Postos a camiñar dende a pza. de España, e antes de meterse polas rúas, a primeira pedra observámolanos soportais camiño de de Amando Pérez.

    Baixando por esa rúa, entramos en Enxeñeiro Schulz, onde case no centro xeométrico hai catro placas máis. Seguimos baixando e pasamos a Antonio Otero. Ó pouco de comezar o descenso por ela, atopamos unha placa no soportal que dá acceso á entrada da biblioteca (nº 17 da rúa), logo outra diante do nº 23 e máis abaixo, outra no 31. En Guimarán, nun pequeno altiño entre os actuais restaurantes Solana e Marinero, na separación entre as dúas casas ás que se entra por alí, aparece outra. Seguindo cara á ría, no mesmo Porcillán, practicamente diante da virxe alí posta, ó pé do muro branco está á vista unha máis. Comezamos a subir bordeando a aduana vella por Amando Pérez, e subindo á esquerda, dous portais antes de chegar ó cruce con Bispo Veres, temos outra máis. Collemos subindo por Bispo Veres, pasamos á rúa Trinidade, Méndez San Julián, baixamos polas escaleiras e atravesamos os soportais de Cabanela (case intransitables hoxe por hoxe). Antes de baixar ás ruínas alí existentes, xiramos á dereita e subimos pola Baixada a Cabanela, onde na primeira casa da subida atopamos outra pedra. Seguimos cara arriba ata a Ruanova, atravesamos o aparcamento, chegando á Pza. de Pancho Maseda á beira da casa do concello, e logo de novo Pza. de España.

    Atravesámola cara á esquerda e collemos cara a Clemente Martínez Pasarón, onde, na porta do hospital Asilo atopamos a antepenúltima do recorrido urbano. Volvendo ó parque, atravesámolo por unha das avenidas principais e enfilamos a peonil Vilafranca do Bierzo ata chegar ó cruce das catro rúas. Nel, xusto na esquina entre Reinante e Rodríguez Murias atopamos a penúltima, e un pouco máis adiante, diante do primeiro espazo sen construír desta última, vemos a que fai o número 39. A 40 das colocadas está en Rinlo (R. Esperanza, 27, https://www.openstreetmap.org/search?query=R%C3%BAa%20da%20Esperanza%2C%2027%2C%20Rinlo#map=19/43.55595/-7.10580) e necesita un desprazamento extra, co que para rematar a ruta, podemos volver sobre os nosos pasos ata a praza de España e dar alí remate, diante das 24 pedras alí situadas, á lembranza en forma de paseo.

    Así queda este chío do mes de abril, máis berro que chío polos feitos lembrados.


 

20110131

Aproveita! Visita o porto (Novas vistas de Ribadeo)







Despois do aviso das fotos de antonte, un aviso diferente: estes días está accesible o espolón sur da actual rade de Porcillán, co que se pode ter unha visión de Ribadeo algo novedosa. As fotos, para dar unha idea.
As tres primeiras, de Mirasol: Unha, do Côte d'Or II, un trimarán que xa leva algún tempo no porto, na entradilla que fai o peirao cara á ría (ten grupo en facebook). Ó fondo, as Figueiras. -- Actualización en 20110210: o trimarán está precintado por problemas de cartos.
Outra, dende o comezo do que se podería chamar 'Avenida Mirasol', tomada dende o último recheo cara ó sur.
A terceira, dun lugar que sempre me chamou a atención, un paso entre dous almacéns que sempre asocio a un calexón entrañable en Santiago...
As outras, en Porcillán: unha vista do ascensor tomada a unha certa distancia, dende o espolón, con vist á Atalaia, Aduana vella, ...
Unha avenida que comeza polo mar e con tinúa en Terra, na costa de Porcillán.
E unha vista parcial dos amarres do porto e a baira, para ver o calado despois dos arranxos feitso para adecentar a saída do desaugüe que alí había.

20081011

Progresos






    Hoxe a prensa trae progresos da humanidade: o premio Nobel para Martti Ahtisaari, ó tempo que Videla ingresa no cárcere. Por suposto, tamén atentados ó longo do mundo, que deixaron de ser novidade hai moito tempo, en particular por Afghanistán-Paquistán-Iraq, e a nova emerxente dende hai meses, as últimas desgrazas económicas motivadas dende a crise financieira, destacando entre estas a nivel España a maior caída das que se ten noticia da bolsa de Madrid nun día.    Respecto á última, a ver, se a bolsa está insegura e o goberno garante ata 50 000€ nos bancos para beneficiar que non se queden sen liquidez, pois parece lóxico que as inversións da xente con aforros 'medios' que se podan mover o fagan con esa dirección, distribuídas nominalmente para que a protección abranga o máis aló posible.
    En Ribadeo tamén progresos: repítese a 'nova' de que vivenda restaurará dúas casas para poñer pisos de alquiler a disposición de xente nova, mentras Patrimonio vai intervir para mellorar a restauración da fonte dos catro canos e tamén 'fará suxerencicas' na correspondente á balconada da Aduana vella. Haberá que sacar fotos de ambas.
    E tamén progresos noutros eidos: un que sae na prensa, a reclamación dun camioneiro por un accidente contra a Deputación. Se por andar mal polas estradas poñen multas, por facer mal as estradas o lóxico é que tamén se esixa responsabilidades á administración, aínda que sexan polo momento casos atípicos tanto pola falta de concienciación como pola inclinación xudicial cara ás institucións fronte ós individuos.
    E un novo blog ribadense en galego. Remacho o de en galego porque ata o momento a Atalaia tiña un blog moi activo en castelán, que se vai ver así complementado.
    As fotos, tentando tamén recoller progresos ... máis ou menos. Unha, do comezo das obras de 'humanización' da Avenida de Calvo Sotelo (enténdese entre a peonil Rodríguez Murias e a costa de Conchita, polo momento, de xeito provisional, sen nome 'oficial' que eu saiba). Outras dúas corresponden a unha obra con frente a Ramón González, pero que se pode ver moito mellor dende o calexón que da a Doutor Moreda (no mesmo caso que o de Conchita), e a vista dende o fondo dese calexón cara ó mercado de abastos doado por D. Ramón González Fernández en 1925, como se pode ver na outra foto, da súa fachada leste, terminando pola fachada norte, onde se pode ver, despexadas as árbores de follas polas últimas cortas da semana, á esquera a rúa Doutor Moreda e á dereita a José Vicente Pérez Martínez (Avenida de Galicia/Avenida de Asturias).

20090716

Albiscando Ribadeo ...



Como por un furado na parede, enfocando só unha cousa cada vez, inconexa coa outra que, non obstante, está xusto á beira. Ás veces, iso é o que parece o ler a prensa. Ou mesmo iste blog. Aínda que tente de presentar unha perspectiva global, ou mellor, de dispor as cousas para que cada quen se faga isa perspectiva.
Hoxe por exemplo. Vexo os titulares de hoxe e algún de onte, e mesmo algunha nota que non vexo na prensa...
J.C. Andina xa é Xefe Territorial de Cultura. Pero non deixa de ser portavoz do PP en Ribadeo. Si deixa de ser profesor. Mentras, aclara de novo que non se presentará ás eleccións. No PP de Ribadeo séguese sen sucesor. Acaparación de postos por ansia de poder? Se é certo que non se presenta ás leccións próximas, non o parece...
'Ramón Villares pon a Ibáñez como modelo frente á crise', di o titula de La Voz. Lendo o artigo (ou asistindo ás xornadas sobre o Marqués), máis ben o que sucede é que Ibáñez tiña valores, un rango de valores que agora 'non están de moda' e cuxa ausencia contribuiu a precipitar a crise. Pero... chorar por valores non é practicalos, nin dar exemplo con eles. A exposición era explicativa, non práctica...
Saíron á prensa preguntas do apartado de rogos e preguntas do pleno. Entre elas, unha sobre as ras que apareceron no estanque (que non fonte aínda) do chamado Parque de Indianos. Parece que molestan. Non sei se lles aplicaron o sonómetro e fixeron a correspondente denuncia, pero dado que o alcalde tomou nota e dixo que ía poñerse á tarefa, ó mellor é cousa de que fale tamén eu con Duarte para ver se o alcalde di o mesmo cos ruídos da zona onde vivo. O que se perde un por non estar todo o pleno!
Váise sancionar con 2 000€ ós propietarios da Aduana Vella, a que se alza sobre Porcillán, e dunha casa na praza de Abaixo. Di o alcalde que podía poñer ata 6 000€, pero prefiriu poñer multas máis baixas. En calquera caso, coido que non teñen a mesma importancia as obras nun caso e noutro, e a contía é igual. Cobraránse as multas? Esperemos que si. E sobre todo, que sirvan para os efectos correspondentes, sen ter que aplicalas mes a mes, con máis difícil cobro.
O alcalde di que se está a avanzar moito na recuperación do casco vello. E é certo. Como tamén, que queda moito por facer, e que non todo o que se está a facer é de recibo. Dous casos ben distintos: a beira da Capela do Carme na Atalaia ou o ascensor (casos que xa saíron no blog e seguirán a saír), e a renovación da r/ Calvo Sotelo, sen entregar, pero usada. Con sinal de dirección prohibida, pero con aparcamentos accesibles a traverso desa sinal, con valla á entrada pero valla tamén separada do seu sitio boa parte do tempo, ...
E ista tarde, proliferación de actos a elixir. 1.Pregón das festas do Carme (ver). 2.Ás 18, na Casa do Mar, charla para a constitución dun grupo de vixiancia de medusas. 3.Paseo - denuncia para a recuperación do patrimonio ribadense.
As fotos, encuadres do estado actual das Grobas, onde non foi enterrado o xa feito, senón valado, onde non foi retirada a terra e pedras sacadas, senón estradas, e onde a vexetación medra a un ritmo importante e tenta ameazar o xa feito, mentras se espera un inform edefinitivo.
E... felicidades ás Carmes!

20080213

Unha ponte nosa

    Mentres comezan as primeiras escaramuzas electorais, a conta das banderolas do BNG que xa están postas (coido que nas eleccións pasadas tamén foron os primeiros en colgar anuncios dos seus candidatos), a vida segue, e o avance das obras da ponte dos Santos, tamén. O caso é que díxose (onde estará esa documentación de prensa?) que a ponte levaría un sitio para que os peóns puideran pasar. Tal como eu vexo que está a quedar, nin peóns, nin bicis nin tractores (falouse tamén do tema a conta dos socios dos irmandiños en Asturias). Sigo sen saber onde ver os planos 'últimos' do que se está a facer (xa teño mirado algo o tema), e coido que se non se fai algo, pronto será tarde para reclamar un paso que a ponte dos Santos facilitou no seu día: a comunicación de circulación lenta sobre a ría entre As Figueiras e Ribadeo, entre San Román e San Miguel.
    Apareceu na Voz a lista de inmobles afectados polos envíos de avisos do concello: Cine Colón, Aduana Vella; inmoble fronte ó Millo; tres na rúa Trinidad (vello colexio, igrexa, casa veciña); outros en Amando Pérez; e na confluencia de San Francisco e Amando Pérez (e non o pon, pero ao menos debe ir algún local da Torre dos Moreno...). Coido que todas elas se poden ver en 'Ribadeo Falls', obra que xa ten os dous anos. Por certo, que no seu momento xa foron enviadas cartas para o amaño dos inmobles, pero logo non se fixo nada, a pesares de que se daba un prazo de dous anos. O que descoñezo é se agora se volta a dar o mesmo prazo ou se lles di que xa rematou...

20091202

De urbanismo

Parece que a actualidade vai por parcelas, segundo (e seguindo) modas, quizáis disparada por algunha nova particular.
Este fin de semana saltou á palestra a orde de derribo de 50 viventas na Guarda, e pode que ese sexa o motivo de que a actualidade ribadense hoxe esteña dominada polo urbanismo, despois dun pequeno acicate local onte: a comunicación do concello do mantemento por parte do alcalde dunha xuntanza en Santiago sobre ... urbanismo, claro. O terreo xa estaba aboado: aínda foi titular onte que o PSOE considera que se está a retrasar o PXOM, e estes días anda rondando o tema do estado da torre dos Moreno.
Onte saltou nunha radio a nova de que o xulgado obriga ó concello a derribar o exceso de altura do edificio da r/Irmáns Moreno Ulloa antes de catro meses. O alcalde di que non recibiu nada ó respecto, e lembra que ninguén quixo efectuar a obra. A este paso, será unha brigada dunha institución pública (presumiblemente, a Deputación) quen se encargue do tema. Unha cuestión que sobrepasa os dez anos de antigüidade, pois a primeira orde de eliminación de alturas dictouna José Carlos Rodriguez Andina no 1998, segundo a prensa.
Sobre mantemento dunha edificación vetusta, moito máis vetusta neste caso, vai outro tema: a aduana vella terá un pequeno remedo para evitar a súa total caída, despois do desplome de parte do teito, ó dar permiso Patrimonio para a actuación. De novo, ó igual que no caso da torre dos Moreno, non se sabe ata que punto servirá para deter o deterioro do edificio, pero alomenos eliminará o perigo inmediato. de calquera xeito, a actuación realízase despois dunha primeira multa de 2 000 € ós propietarios dun edificio emblemático e en venta, que ó paso actual tendían a quedar sen ter que vender.

Etamén de autorizacións vai outra, a dada por un xulgado a Gervasio Cao para construír no edificio sinalado pola curz na foto do Sigpac, á beira da Capela da Orde Terceira e fronte do mercado. Xa levaba anos querendo construír aí e estaba anunciado por un cartel na súa fronte. Agora poderá, sempre que a Xunta non recurra. Se alguén mira a nova na prensa, que se fixe nos motivos de razoamento.

20100305

Ventás abertas


Comeza 'un amaño' da aduana vella. 'Un amaño', que só significará que non se vai vir todo abaixo, pero si que se poidera vir abaixo parte do interior, a pesares dos 200 000 € de orzamento destinados. O caso é que se comeza.
Onte mantivemos un primeiro contacto dende O Tesón coas Xuventudes do PP, con representación asemade do grupo no concello. En hora e media da abondo para tratar temas, pero quedaron alomenos outros tantos no tinteiro, e iso que foi unha xuntanza na que polo momento non se chegou á reciprocidade, no sentido de que básicamente falamos nós e polo tanto non nos enteramos dende O Tesón que se pensa dende XXPP. Sen día, pero voltará a haber máis contactos, que continúan o xa relacionado aquí co axente prospector para a elaboración do plan local de mobilidade. Ou sexa, abrindo fiestras co horizonte ó fondo, como na imaxe do faro d ailla Pancha dende o "templete" que se fixo alí.

20080226

Deixando por un momento a campaña






Onte vin parte da confrontacion televisiva entre os dous príncipes dos partidos maioritarios. Coido que Zapatero levoulle a ventaxa lixeiramente a Rajoy, se ben non andiveron finos ningún dos dous en moitos momentos, con meteduras de pata como a de Zapatero co canon ou as repeticións de Rajoy co terrorismo (que secundou en parte Zapatero). E entérome de que tamén vai haber mítin en Ribadeo de UPD; será o domingo ás 7 no cine teatro.
Pero hai que deixarse de atender a grandes cousas e mirar tamén ás pequenas: por elas se comeza. E aí están as cousas de Ribadeo, esperando ou solucionadas. As fotos dan mostra dalgunha delas:
O mirador á beira da aduana vella está refeito (non teño idea de cándo se fixo, e aínda non tiven tempo de ver como quedou, máis que o equivalente á foto)
As dúas fotos do porto cara ó fondo da ría de Ribadeo presentan outra vista do que xa expuxen o outro día, sobre a nave do porto. É un tema que coido que se se esquece, vai adiante. A única esperanza é que non se esqueza; nise sentido, tamén houbo algunha nota na Comarca desta semana, que escanearei e poñerei no blog.
Pero non é o único no porto. Que se está a facer nunha parte do porto onde se dixo que non ía haber nada? Pois non sei,pero un novo garito pequeno, como se pode ver na outra foto máis, tomada dende o paseo marítimo. Diso non se deu nova, que eu saiba,pero pode ser algo así como os rochos das fincas 'de labranza': comeza por un baúl para gardar aperos e remata como unha casa... de construcción ilegal, pero que unha volta feita, a ver quen a tira.
E por último nas fotos de hoxe, a obra de 'circunvalación' do peirao de Mirasol. Parada. Por? Non sei, pero leva xa algún tempo que mo parecía. Poderá ser polas eleccións? Por esta, sendo a nivel estatal, dubídoo. E non creo que o estado ou portos pretenda incumprir coas normas impostas polo EEUU... aínda que agora que din que a capacidade de Mirasol rebasarase este mesmo ano e que hai que facer máis obras, ó mellor pretenden botar máis para aló.