Amosando publicacións ordenadas por relevancia para a consulta Filantrópico-Dramática. Ordenar por data Amosar todas as mensaxes
Amosando publicacións ordenadas por relevancia para a consulta Filantrópico-Dramática. Ordenar por data Amosar todas as mensaxes

20130122

Dicionario de Madoz e Ribadeo / Rivadeo (II)

    Como curiosidade a partir da entrada anterior sobre o dicionario, deixo abaixo a 'interpretación' que fixen das páxinas sobre Ribadeo e o seu partido xudicial que aparecen no Madoz. Aínda que quen lea máis embaixo verá que non fai falla, advirto que a interpretación cómese cousas que non descifrei, pode haber cambiado algunha palabra ou mesmo data (a confusión do 4 co 1 nas cifras ás veces é indistinguible, por exemplo), e algunha verba pode estar modernizada, deixando algunha abreviatura como v. ('villa'). Aínda así, e con carácter anecdótico, vai:
"
-->
RIVADEO
Datos de la localidad:
v. en la provincia de Lugo (13 3/4 leguas), diócesis de Mondoñedo(5 1/2), audiencia territorial yo. g. de la Coruña (ib), partido judicial y ayuntamiento de que es cap., asi como de distr. marítimo de la provincia de Vivero (10), en el departamento de Ferrol (47), puerto con aduana de segunda clase, estafeta de correos dependiente de la de Lugo y adm. de loterías subalterna de Mondoñedo.
Situación e clima. Colocada a los 43º34'36" de lat., 3º3' long. O. del meridiano de Madrid; en el centro de una faja de 10 leguas de costa, tal vez la mas productiva de Cantabria, y a la marg. izquierda del Eo, disfrutando, aun desde la mayor parte de las casas de un extenso horizonte marítimo E. á O. de la costa: su clima Sudo, pues aunque se experimenten algunas afecciones reumáticas por su exposición á los vientos acres y húmedos N. NE. son comunes las edades de 70 años y se ven personas longevas.
Interior De La Población Y sus Afueras. Componen el todo de la v. unas 600 CASAS particulares sin contar los edificios de que haremos mención : hay 2 plazas casi contiguas y sobre 20 calles y callejuelas, mal empadradas en lo general, muy estrechas y oscuras ; la población y casas se han aumentado desde fines del siglo último en que se demolió el ant. muro que contenia los límites de la v. en una cañadita muy pendiente é incómoda estendida de 80. á NE. basta el embarcadero de Porcillan; pero es tan irregular la nueva población ???? fea la ant. no obstante la estensa área que ocupan. La plaza de la v. ó del Consistorio es pequeña, desnivelada é irregular; pero la llamada de Arriba es mayor y susceptible de mejoras: abierta en todo el frente del mediodia se une con el campo y alameda de San Francisco; es el punto mas agradable y concurrido y donde se encuentran los edificios de San Francisco, Sta. Clara, Iglesia Nueva, gran casa De los Sres. Ibañez. los ant. torreones ó fortaleza y porción de casas modernas de 2 y 3 pisos. La casa consistorial es bastante decente, y la cárcel se ha colocar en el edificio llamado la fábrica, porque la hubo de lienzos y cintas de hilo, erigida bajo los auspicios del gobierno dé Carlos III, pero cesaron los trabajos en 1783 por muerte de su director. Hay una sociedad de fomento establecida en 1842 que ro4ca una escuela elemental completa cuyo maestro disfruta 240 reales mensuales y 100 el ayudante-. la misma sociedad sostiene otra escuela en que se enseña matemáticas y pilotage : ademas existen varias escuelas para niños y para niñas y todas medianamente concurridas. Una sociedad filantrópico-dramática constituída en 1835 tiene un teatro, en que por aficionados se hacen funciones que instruyen al así que sirven de recreo, y finalmente hay otra sociedad fílarmónica de jóvenes aficionados á la música, que bajo las órdenes de un director dan algunas funciones: fue oreada en 1841 y se pagan 20 reales de entrada y una peseta mensual. La iglesia colegiala-parr. (Sta. Maria del Campo) se encuentra en la que fue de los frailes franciscos, por hallarse suspendida la obra de la nueva iglesia desde fines del siglo anterior: tiene un canónigo presidente y 4 racioneros, que se proveen por la Real Cámara exceptuándose de estos el cura párroco que acumula una de dichas prevendas y cuyo patronato es real y ordinario. El conv. que fue de San Francisco, lo fundó Fr. Juan Pedro Compatir, compañero del patriarca, que murió en 1222: los compradores del edificio han hecho en él y su cercado de huerta, una casa de habitación y un horno para cocer pan: la iglesia que, como se ha dicho sirve de parr., fue reedificada á principios de este siglo; pero aun esta sin bóveda y solo algunas capillas se encuentran en buen estado : su planta es en forma de cruz y tiene 13 retablos en la mayor parte ant. El conv. de monjas de Sta. Clara, cuya fundación se ignora, es sin duda menos ant. que el de San Francisco, mayor y mejor conservado: sirvió de hospital en la guerra de la Independencia y al efecto fueron trasladadas las monjas á una casa particular: la iglesia es pequeña, oscura y de mala arquitectura. Hay 7 ermitas la de San Roque, de la Trinidad, Ntra. Sra- de la Misericordia, Ntra. Sra. de Chinquinquira, la de la Orden Tercera, contigua al exconvenlo de San Francisco y la del hospital de San Sebastian -. todas tienen rentas ó medios para sostenerse menos la del hospital, cuyos bienoe fueron vendidos por el Gobierno en 1806. El cementerio fue construido en 1831 , al S. de la v.; tiene una capilla, es muy capaz y disfruta de buena ventilación. El agua potable es poca, pesada y desagradable: solo existe 'una fuente pública de arqueta con 2 caños; muchos vecindad se proveen de manantiales estramuros y de pozos. Para la limpieza y otros usos hay un arroyo que por varios encañados recorre casi toda la población El puerto sil. en la ria ó brazo de mar , que se anticipa á recibir las aguas del río, es el mas conocido y frecuentado desde el Ferrol á Santander ; pueden fondear en él los buques á tiro de pistola, de la orilla en 20 pies á baja mar entre la v. y el cast, de San Damián, situado en term, de Villaselan al N. NE. para defender la entrada; cuyo cast. aunque pequeño se hallaba construido bajo todas las reglas del arte y montaba 42 piezas de grueso calibre; pero fue destruido y aun volado su sólido almacén en 2 de febrero de 1809 : en el puerto hay diversos varaderos y ensenada para la limpieza y construcción, sin embargo le son perjudiciales los bancos movibles que forman las avenidas del Eo.
El ????, conñna por N. con la feligresia de Sta Maria de Villaselan y entrada del puerto al E con la de Figueras, provincia de Oviedo, interpuesta la ria que forma también el limite S.; y por O. con San Juan de Obe y Villaselan.
El Terreno es llano con declive hacia los arrabales y embarcaderos de Porcillan, Cabanela y Figueirua, y costanero todo lo que baña la ria desde estos puntos hasta la ensenada ó varadero de Villavieja : en lo general es pedregoso, arenisco-barroso con capa de sílice, alúmina-caliza, arcillosa y de secano : se cultivan sobre 80 fan. de primera, segunda y tercera clase la mayor parte dedicada á hortalizas.
Ríos Y Arroyos. Situación la v., como se ha indicado, en el vértice del ángulo que forma la costa con el puerto y ria del Eo, solo corre por el centro el arroyo de que hicimos mención , el cual baja á la ría ; esta se forma de las aguas de mar que «nlran por una abertura de 4/í milla y en la estension de 2 leguas á recibir las del Eo , siendo navegable hasta el puente de Santiso sirve de límite por esta parte con la provincia de Oviedo, con la cual se comunica por medio de barcas.
Caminos : el que se dirige á Lugo de Mondoñedo con dirección de Este á Oeste es carretero, como el de la Marica que facilita la comunicación con Vivero y otros pueblos; pero ambos se hallan en mal estado.
Correos : hay, repetimos, una estafeta ó cartería que depende de la adm. de Lugo y está dotada con el 45 por 40 y en ella se recibe el correo tres veces por semana.
Producciones: hortaliza, patatas, trigo y maiz, cuvas cosechas no son suficientes para el abasto ; pero las suplen los pueblos inmediatos en los dias de mercado, los géneros ultramarinos telas v otros efectos.
La i.XD. está reducida á la que ejercen varios artesanos de los oficios de primera necesidad: una fáb. de fécula de patatas, en la que se consumen en la temporada de trabajo que son 6 meses mas 7,000 fan. de 450 libras españolas y precio de 7 á 8 reales y producen sobre 4,300 qq. de fécula que trasportan por el mar á Barcelona : hay 2 molinos harineros y varias tiendas; finalmente la marinería con 42 buques mayores y menores navegan los mares del Norte, América, Lebante y Cabotage, al paso que 8 lanchas se ocupan en el pasage y en la pesca que con abundancia les ofrece aquella costa.
Comercio. Celebra mercado muy concurrido el miércoles de cada semana y se vende toda clase de granos y al. de consumo, asi como cerdos de cria, zapatos, ferretería, lino, lienzos, muebles, madera, leña y otros efectos, de cuya importancia podran dar una idea los estados que insertamos á continuación , sacados de lus dalos oficiales de la aduana.
Pobl. : 559 vecindad, 2.938 aira. : con las demás felig, que forman el ayuntamiento
Historia. Es población muy ant., tanto que los encarecedores de los orígenes de todas aquellas de algún nombre ó importancia han creído tener motivo para decir que es fundacion de Augusto Cesar. Se dice haberla repoblado Alfonso el Católico y que su iglesia fue catedral hasta que fue trasladada su dignidad episcopal por el rey Ordoño año 918 a Mondoñedo. Perteneció su señorío á Mosen Perde Villanes y después al condestable Rui López de Avalos á quien fue confiscada en 1420. En 1444 Diego Valera fue por embajador al rey de Francia con in loato de alcanzar diese libertad al conde de Armeñaque, al cual poco antes prendió el Delfín, y D. Merlin hijo de D. Alonso conde de Gijon. Achacábanle que tenia tratos con los ingleses. Diéronle libertad á condición, de que si en algún tiempo faltase á la libertad debida, fuese despojado de los pueblos de Rivadeo y de Cangas que poseía en las Asturias, por merced de los reyes de Castilla, ó por habellos heredado Mariana;. Esta fecha debe estar equivocada , pues el rey D. Juan II erigió antes el condado de Rivadeo concediendo su título á D. Rodrigo de Víllandrando, Este rey, en 9 de enero de 1444, recompensó los servicios que tenia recibidos de D. Rodrigo Villandrando, conde de Rivadeo, quien acudió á su defensa con mucha gente de armas desde el estranjero donde se hallaba, levantó muchas tropas en sus estados, dejó sus tierras y cast, y corrió los mayores peligros, especialmente el dia de la Epifanía, que, estando para entrar el rey en Toledo, se vio muy comprometido y debió su seguridad al esfuerzo de dicho conde, Por ello le concedió que con memoria de este hecho, él y sus sucesores, recibiesen las ropas y vestiduras dque los reyes vistiesen en el mencionado dia de la Epifanía de cada año, y tuviese la preeminencia de sentarse á la mesa y comer con los reyes en dicho día D. Pedro de Villandrando hijo de D. Rodrigo, sucedió en este estado y en dichas mercedes, y las traspasó y renunció en D. Diego Gómez Sarmiento de Villandrando su sobrino. Después pasaron al estado de Rivadeo y estas notables preeminencias que le eran anejas, en la ilustre casa de los duques de Hijar (V. Hijar.) A pesar de la importancia de esta v. no merece especial mención en la historia, sino es por los escesos que en principios del año 1809 cometieron alli las fuerzas ausiliares de Worster, como si fuesen enemigos; haber sido colocada en ella la tüb. de armas de Oviedo el año. 1840 ; haberse dejado por el mismo tiempo un tribunal de guerra permanente, compuesto de varios generales en ella y haber residido una temporada la. junta superior de la rev. en la misma v.
Hace por armas el escudo de los Villandrandos que es cuartelado, y en el primer cuartel alto á la der. tiene una luna escacada de oro y negro sobre campo blanco; en el izquierda tres fajas azules campo de oro; y en los otros dos lo mismo en orden contrapuesto; orlándolo todo 8 cast, dorados sobre azul. - —
Datos de la localidad:
partido judicial fa entrada en la provincia de Lugo, diócesis do Mondoñedo, con 4 feligresia pertenecientes á la de Oviedo, audiencia territorial y ciudad g. de la Coruña: comprende los a ayunt. de Cabarcos, Rivadeo, Trabada, Villameá y Viilaodrid, que cuentan unas 4,500 casas en una v. y 472 I. ó aid., distribuidas en las 33 feligresia siguientes :
Situación y Clima. Se encuentra al estremo NE de la provincia, dentro del ángulo que forma la costa Cantábrica y márgenes izquierda del Eo, disfrutando de buena ventilación y clima templado y sano, pues aunque algo húmedo y propenso á fiebres y reuma, sus naturales son robustos y cuentan muchos años de vida.
Términos Y Confines. El término jurísd. de este part, confina por el E. con la ría que lo separa de la provincia de Oviedo; al S. con los part, do Fonsagrada y Mondoñedo, continuando este último por la parte O., é interpuesto el r. Masma hasta la embocadura de la ría de Foz, desde la cual príncipia la costa por el N., donde se encuentra la punta de San Miguel, la ensenada y arenal entre las puntas de Promontorio y Corbera, puerto de Rínlo, punta de Piñeira v embocadura de la ria basta llegar al puerto de Rivadeo : la entrada de la ría será de 1/2 milla de ancho, y las aguas del mar suben 7 leguas ria adentro, si bien es navegable hasta el puente de Santiago de Abres. La superficie es una figura irregular parecida á un triangulo isósceles ó pirámide, que suponiendo la costil su base de 3 1/2 leguas, se eleva 6 hasta su vértice á cúspide.
El Terreno es bastante fértil, aunque en su mayor parte quebrado y montañoso : al O. y de N. á S. se estiendo la sierra de la Cadeira, y al N. no muy dist. de la costa 1 1/4 leguas se halla el monte Mondigo.
Ríos
Arroyos. El Eo entra en este part, por el térm de San Salvador de Villarmide y corre al N. hasta encontrar el arroyo Cairo, desde cuyo punto y con la misma direccion separa dos lita, dé Lugo y Oriedo hasta desembocar en el Océano Cantábrico ó ría de Rivadeo : en su curso recoge varios arroyos y riach., siendo el único notable el r. Trabada: las aguas vertientes al O. van también al Océano, mezcladas con las del r. Masma, que como se ha dicho, desemboca en la ría de Foz.
Los Caminos son vecinales y malos; hay no obstante 2 de rueda que desde la capital se dirigen uno á Mondoñedo y Lugo, y el otro llamado de la Marina va dejando la costa á la der. hasta llegar é Foz : están proyectadas 2 carreteras que partirán de Mondoñedo á Rivadeo y á La-Vega: si como es de esperar se realiza este proyecto , serán incalculables los beneficios que reportará a todo el partido
Correos. Se reciben en la estafeta ó cartería que existe en la cap., y es subalterna de la adm. de Lugo; llegan 3 veces por semana y salen otras tantas: los ayuntamiento y feligresia no tienen en lo general un método ó medio fijo de recibir su correspondencia.
Las Prod, mas comunes son cereales, legumbres, patatas, pocas semillas, bastante hortaliza y frutas, poco lino, algun vino, maderas y combustible : cria ganado de todas clases, prefiriendo el vacuno: hay caza y abundante pesca.
Industria y Comercio. La agricultura, molinos harineros, telares caseros, varios oficios de los de primera necesidad y una fáb. de fécula de patata ; la pesca y la marinería dan ocupación á estos naturales, y su comercio se halla reducido al que se hace en la v. de Rivadeo (V.). y á las Ferias v Mercados que se celebran y son : en la cap. tolos los miércoles; el primer domingo de mes en Sta Maria de Trabada; segundo domingo en el lugar de la Puente en San Pedro de Arante; tercero en San Julián de Cabarcos ; cuarto en San Justo de Cabarcos v en el l. de Vilela de San Pedro de Cúbelas ; primer día de mes en San Miguel de Reinante; primer sábado de mes en San Juan de Obe y sitio lamado Balín; tercer sábado en Sta Eulalia de la Dehesa; !•'• de abril en San Juan de Villamartin ; 30 de mayo en el nonte y ermita de San Fernando de la feligresia de Sta. María Magdalena de Balboa; y finalmente, todos los dominagos sin autorización en San Vicente de Villameá. En estos mercados se benefician ganados, granos y demas frutos, asi como carnes frescas y saladas, mantecas, quesos , pescado rosco y salpreso, utensilios de labor y cocina, telas, zapatos y otros efectos.
Estadística Criminal. Los acusados en este partido judicial en el año de 1843 fueron 23, de los que resultaron absueltos de la instancia 4 , libremente 9, penados presentes 40, contumaces 3: de los procesados 3 contaban de 40 á 20 años, 44 de 20 á 40 y 3 de 40 en adelante; los 23 eran hombres; solteros 14 , casados 9 ; sabían leer y escribir 8, no sabia 4; ejercían artes mecánicas 20 ; de 3 acusados se ignoraba la edad , el estado y el ejercicio, y de 11 la instrucción.
En el mismo periodo se cometieron 5 delitos de homicidio y de heridas con un arma de fuego do uso ilícito , 4 instrumentos contundentes y un instrumento ó medio no espresado.
"

20231119

La polifonía religiosa

    Artigo de Víctor Moro publicado con motivo da S. Santa.

V.M., ao ser nomeado fillo predilecto.


La polifonía religiosa era la manifestación de más categoría cultural apoyada en las condiciones musicales de los ribadenses. Ya hay antecedentes de coros religiosos en el siglo XIX cantando el MISERERE de Cosme J. De Benito, que en los años veinte del siglo pasado interpretaba un coro masculino de extracción popular dirigido por Etelvino Méndez. Continuó en los años treinta bajo el mando del tío José de la Torre (Bruno), que se autodefinía como “tenor por encima de los tenores”. Este testigo coral pasó de generación en generación y hoy se mantiene vigoroso confirmando la vocación polifónica de Ribadeo en su más auténtica y permanente manifestación popular. El coro MISERERE ha tomado carta de naturaleza entre nosotros. Sin olvidar los antecedentes de D. Baldomero Latorre, Etelvino Méndez y Ramón Fuertes hasta D. Justo Iribarren, el florecimiento musical en todas sus facetas se debe a Carlos Álvarez Fernández Cid, (Carlitos Cid), que ya en 1934 con 16 años era organista de la Iglesia y dirigía el coro parroquial. Heredero de la veta musical de los Sotelo ribadenses aquí recibe sus primeras lecciones de solfeo ya través del tiempo promueve coros, dirige la Banda de Música, crea la Rondalla, la Agrupación Musical Ribadense y la Coral Polifónica.
El PLORANS de Pacheco, un motete cantado en Mondoñedo en Viernes Santo, lo sumó a las celebraciones ribadenses y lo dirigió por primera vez en 1939 a cuatro voces mixtas y acompañamiento de una pequeña banda de instrumentos de viento. La prensa local recoge en 1941 una reseña sobre la interpretación del PLORANS aquel Viernes Santo “bajo la experta varita del inteligente músico Carlos Álvarez Fdez. Cid”.
La polifonía religiosa en novenas, oficios y procesiones tiene larga tradición. En 1945 Carlos Cid le da un nuevo impulso (coro y orquesta) para interpretar por primera vez la misa solemne de Pablo Hernández a tres voces mixtas. En esta Semana Santa se ofreció un repertorio musical durante los siete días que culminó con el estreno de la misa de Hernández el domingo de Pascua, amén del MISERERE, PLORANS y motetes varios.
En 1954 recoge “La Comarca” una reseña del concierto ofrecido en la parroquial por un “nutridísimo y afinado coro de señoras y señoritas de la localidad, dirigido por D. Carlos Álvarez Fdez. Cid” Vaticina esperanzado el cronista que con este coro “Ribadeo ha vuelto por sus fueros” La Sociedad filantrópico-Dramática se suma a la creación de una masa coral que se denominará “Coral Polifónica de Ribadeo” integrada por sesenta voces mixtas con particular atención ala polifonía de nuestro “Siglo de Oro”. Nuestro pueblo dice la Filantrópica, “posee solera artística y una gloriosa tradición en lo que a música vocal se refiere” En las fiestas patronales de 1953 se estrenó la misa HOC EST CORPUS MEUM de Perosi para órgano y polifonía. La misa de 1955 ya fue cantada por la recién creada coral, bajo la dirección de Carlos Cid.
La Semana Santa de 1956 resultó musicalmente brillante por su afinación y amplio repertorio que ofreció Jueves, Viernes y Sábado Santos. Cantaron varias obras de polifonía religiosa, (Bach, Haendel, Victoria) y concluyeron con la misa solemne del domingo de PASCUA. En las Semanas Santas siguientes se cantaron en la iglesia parroquial las obras citadas, sin olvidar el siempre presente MISERERE y en 1961 el “ALELUYA” de EL MESíAS de Haendel al final de la misa del domingo de Pascua que no sólo sensibilizaba a coro y orquesta sino también al público que acudía masivamente a la parroquial. Se interpretaba parcialmente la complicada misa de César Frank, completada con la Primera Pontifical de Perosi. Destacaba el hermoso y difícil PANIS ANGELICUS, de Frank.
Afortunadamente hoy cuenta Ribadeo con los mimbres necesarios para tejer un renacimiento musical brillante. La Banda Municipal que tantos avatares sufrió desde su creación está consolidada. La Escuela de Música prepara una cantera prometedora y la Coral Polifónica sigue siendo una brillante realidad. Contamos con los medios musicales y corales para recobrar el esplendor polifónico de la Semana Santa.
Además de mejorar los pasos procesionales y restaurar las imágenes, lo que es posible con la ayuda de todos, Ribadeo debe regresar a sus brillantes actuaciones corales, propias de un pueblo sensible y culto. Estos atributos siguen vivos. Es cosa nuestra hacer realidad, también cantando, aquello de que “los ribadenses de antaño vuelven por su antigua gloria”.

20101228

Asamblea Amadores da Música 2010 (II)

Despois da 1ª parte, a non renovación da directiva, anunciada para a asamblea extraordinaria, e a conexión que fixen entre esa non renovación e o conflito a conta da actuación en Muxía, pola Virxe da Barca, fíxome preguntar por máis detalles sobre o tema, a partir de onde interviu máis da metade dos presentes, dende anteriores diretivos a músicos, pasando por xente que coido que era a primeira vez que interviña. En calquera caso, renunciando a recoller as intervencións unha por unha (saiuse de alí despois das 11 da noite, e a grande maioría do tempo foi de intervención múltiple, tranquila, construtiva e ó tempo sen que quedaran cousas no tinteiro), cabe dicir que tras a pregunta por máis detalles, Cecilia interviu para explicar que en Muxía estaba previsto un pasarúas, acompañamento da virxe ó pobo e retorno, pero non concerto; que lles fora ofertado un concerto sábado pero para que os músicos poideran ter un fin de semana, elixiran actuar o domingo, que xa tiñan todo previsto, ... Quizáis non sexa quen de recoller todos os matices que saíron nunha reunión onde prácticamente a totalidade da xente eramos vellos coñecidos de asambleas anteriores, e sen dar cousas por sobreentendidas, en realidade todos máis ou menos dispoñíamos de moitas vivencias conxuntas. A cousa é que as intervencións multiplicáronse, con opinións / feitos ditos por unha ou outra parte como:
Os músicos terán que recibir ordes, non selles pode consultar todo.
E o director quen ten que decidir. O de Muxía non se consultou, impúxose.
O director deu o seu visto bó
Eu negueime pola condición do que se ía facer en Muxía
En Vilamartín tampouco houbo un respecto á banda: actuamos á beira do bar coa xente tomando os viños
Habería que poñer as cousas claras
...
É dicir, a xente falou en moitos sentidos, cunha certa unidade de acción a pesares das diferentes opinións e propostas. Ó final da serie tentei facer un resume, cerrando o ciclo. A continuación dixo unha verbas o director, máis que nada enfocando o novo ano, pero tamén falando sobre o anterior e a falta de compromiso dos músicos e o compromiso da banda cos socios. Apostillei sobre que o fundamental dunha banda son os musicos, non os socios da sociedade que a mantén, e houbo asemade unha serie de intervencións, por exemplo pedindo a recuperación do festival de música de cine, a procura de ampliación de plantilla (habida conta que este ano non se quixo incorporar ninguén, despois de que o director fixera a proposta a oito rapaces e rapazas), a posibilidade de rescatar antigos músicos (a lembrar que a parte da cantidade de xente que pasou pola formación, a banda chegou a ter 103 músicos), a petición de máis ensaios á semana (máis ben de cara ó verán, pola dificultade de facelo dun xeito sistemático no inverno), a posición de que son os pais dos pequenos que veñen ó ensaio os que se sacrifican, a petición de semiprofesionalizar a banda motivando ós músicos con cartos, a constatación de que a banda vai amenos, de novo que non se comunica abondo cos músicos, que a diretiva está a botar balóns fora (é dicir, tentando botar a culpa ós demáis ou sinxelamente, esquivando a propia culpa), a observación de que o problema no ensaio non son os menores, outra en resposta apuntando que hai xente que traballa e ten polo tanto condicionantes, mesmo avisando que non se conte con eles por non poder ensaiar, que sempre pasou querer ter unha recompensa económica, a petición de criterios para premiar, coñecidos e recoñecidos polos músicos, ou a petición de que, como a banda está nunha encrucillada, se faga un plan xeral, un proxecto artístico a longo prazo.
Rematou esta primeira xuntanza lembrando Teresa algo que se esquecera, o ter retomado contacto coa Soc. Filantrópico Dramática para colaboración.
En rogos e preguntas solicito que se colguen na web os estatutos pois a xente non os coñece, non está á man en ningures, e pasouse á segunda asamblea, esta extraordinaria, para renovación da diretiva.
A asamblea constituiuse básicamente arredor da pregunta inicial: Hai algunha candidatura?
Como era de esperar, non había ningunha.
Si houbo diversas intervencións, e quedou a directiva en funcións, de xeito que haberá outra asamblea posteriormente (poden apuntarse uns tres meses, ata a proximidade de S. Santa). A concelleira de cultura falou para agradecer e apoiar á directiva, pero tamén ós músicos, pais e á sociedade a súa labor, e outras intervencións foron dirixidas a tentar alongar o período que se autoda a directiva en funcións (Marcos falou 'ata setembro, para ir co curso'), a explicar que a diretiva considera que se necesita unha renovación (Teresa), que a renovación si, pero non debera ser total para que quedara un poso de xestión, ...
É dicir, temos uns meses de Directiva en funcións.

20081028

As asambleas de Amadores da Música (25/10/2008)


Asamblea xeral ordinaria de Amadores da música, 20:30, 25 outubro 2008
Nota previa: a ter en conta que esto non é unha acta oficial. Non se recollen todas as intervencións, senón máis ou menos unha síntese.
Asistencia, unhas 50 persoas.
1.Leitura e aprobación da acta anterior. Fíxose e deuse por aprobada
2.Estado de contas.
Salvo erro ou omisión, estes foron os números (ás veces, redondeados por mor de copiar á lectura):
Ingresos: cuotas 10 961; lotería 6 650, instrumentos 1 125 (recollida sobre préstamos), subvencións 14 700 (caixa Galicia 6 000, concello 4 507,59, Federación 300, xuventude 2 600, Sociedade filantrópico dramática, 1 200).
Gastos: 1 335,63 cuotas e varios (incluídos 458 de devolucións); 6 000 lotería; 3 265 financiamento instrumentos; 1 852 reparacións; 3 112 seguro federación, páxina web, tinta, sobres, donativo a Manuel María...; traxes 1 121; viaxes 4 363 (dietas 475 e ceas 2 075 incluídos); limpeza colexio 145, pirotecnia 475; internet, teléfono, correos 1 058; comisións 430. Total gastos 21 607,91€, cun superávit de 11 918€.
Fíxose un desglose para a peli e o campamento:
Gravación de música para a película: 2 150€ que foron aboados 600 por adiantado e o resto a posteriori.
Campamento musical: gastos 24 636,94; ingresos 16 357 + 1 500. Desfase: 5 761,64€, que se espera cubrir coas subvencións en trámite.
O resultado xeral do ano deixa en caixa (Caixa Galicia e B.Sabadell) 11 717€. Hai pendentes de recibir 1 500€ do concello, 3 000 da federación, 1 800 da deputación polo campamento 2007, 1 682 de política lingüística, 406 de Mapfre (por un tema de devolucións por cobro duplicado), e 661 de recibos, máis outros 72,12, o que faría un superavit total rondando os 20 000€.
Pregunto sobre o desglose de gastos do campamento e contéstaseme:
Gráficas, 1 629; pancarta 452, persoal 8 900; seguridade social, 2 770,03; Mapfre 403,94; asesoría 668,51, comida (diversas partidas) 455+317,16+1 817,23+1 427+1 370+357,88+519,74+975; deterxente 652; Altruán (paseo en piragua) 440; 976 limpeza; 472 billarda, balóns, etc.
3.Informe de actividades.
Foi longo, pois Amadores soporta actividades variadas. Collo puntos soltos:
Comeza Daniel, actual presidente. A banda ten dependencia de músicos de fóra, reforzos, tendo que suspender algunha actuación (ou non collela) por falta de xente. Queda pendente a visita a Mirandela por falta de músicos.
O concerto das letras déuse no IES Gamallo Fierros por estar ocupado con actuación de teatro do concello esa data.
Ó festival viñeron a banda de Mieres e a de Sober.
Fóise a Matamá, San Tirso (en correspondencia polo apoio ó campamento), en San Roque só se tocaron dúas pezas polo mal tempo, pola Federación de bandas fóise a Baamonde, tendo que voltar porque había músicos que tiñan que actuar con Tirri Tarra.
Os de 'Os mortos van ás présas' parece ser que quedaron encantados da actuación da banda.
Pregunto por sobre cánta xente había de fóra no campamento (para ver en perspectiva o déficit), contestándoseme que sobre a metade. Pola web, indicando que se sinalaron perto de 500€ de gastos e non se veu movemento, contestando que quizáis non fora adecuada a persoa que está levando o tema.
Deixo unha queixa para que conste en acta por facer unha viaxe (a de Matamá) de 5 da tarde a 5 da mañá, e dúas á Coruña saíndo ó mencer e voltando á noite, cando ademáis tiñan pago o hotel e o grupo de clarintes tivo que afinar 'dirixidos' por M. Luz, a concelleira de Cultura, voltandoo último día sen asistira a unha recepción que ó parecer había prevista. Daniel di que cree que só voltaron ás 3 e non ás 5 (negado por outros asistentes) e que nonhabía recepción ó final na gravación da película, entre outras cousas. A raíz dos comentarios do presidente a estes últimos temas, interviu Luis da portuguesa preguntándolle a Daniel se unha frase que dixera quería dicir que o deixaba ou non.
Óscar (frauta) pregunta sobre as axudas para locomoción, en base a que se deron ós apoios e non se están a dar para vir ós ensaios. De aí pásase a que non se da nada ós músicos, apuntando que non se fai porque non se quere facer. A contestación xustifica en parte porque non é o mesmo unha necesidade de apoio que unha axuda corrente, e non hai saídas por contrata, todas son por convenio.
Intervén a continuación Lourenço, director da banda.
Enfatiza o compromiso dos músicos coa banda, apuntando que é necesario por exemplo para ter sempre dispoñible unha variedade de obras. Necesidade da comunicación entre grupos (pais, directiva, músicos, ...) esperemos que mellore. Necesítase cambios para evitar actividades con interese pero sen sentido; evitar tocar 15 minutos e para iso ter 10 horas de autobús.
Sobre o campamento, é necesario cambiar a forma e retomar o proxecto inicial, porque está a fallar en moitos aspectos: este ano tivo moitos fallos.
É a primeira banda en España que grava a banda sonora dunha película, e menos banda de afeizoados. A peli será presentada (mañá – 26/10/2008) en Valladolid.
Hai que fomentar a canteira. En Sta. Cecilia sairán 21-23 novos músicos. Houbo falta de traballo, pero a banda deixou boa imaxe musical por onde foi pasando.
Os cambios incluirán o apoio do persoal da EMM á nova directiva, ver mellor as condicións dos contratos, considera que se debe de dar algo de gratificación para dar algo a cambio do traballo e o compromiso; algo, pero non preguntando (houbo varios sistemas de pago que nn deron resultado, como especificou Daniel).
Novos proxectos: plantilla estable, cursillos, I festival de bandas infantís (devolución de viaxes da banda), intercambio con Esproarte, invitacións mesmo de Inglaterra para intercambio...
4.Rogos e preguntas
Un asistente di que hai que fomentar a música galega, que 'a Hernán Naval non lle gustaba' (e puxo unha serie de exemplos de obras, que coincidiu que todos foron tocados estando eu na banda baixo a dirección de Hernán). A resposta, que comezou Lourenço preguntando por onde se procuraban as partituras, derivou nunhas cantas intervencións, comezando por Luis da portuguesa, que especificou que si lle gustaba, e que escollían os rapaces a música, continuando por min coa precisión de que as obras tocáranse, por Marcos Rodríguez indicando que se lle dera o 2º CD da banda, etc, incluída Aurora Rodil dicindo que é o director quen ten que decidir o que se toca.
Pasouse logo á asamblea extraordinaria para elección de nova directiva, un tanto caótica, no que despois de dicir Daniel que non había candidaturas, Salvador apuntou que había unha, que remataría saíndo, insistindo Farruco Graña en que se votara e alegando M. Luz que ela, polo seu posto, abstíñase, quedando como única abstención. Polo medio, saiu se Ismael Porto era ou non socio, resultando que tiña pagada a cuota pero non aparecía na lista de socios, o que se deixou correr por Daniel. Saíu tamén a relocer o art. 8º dos estatutos. Asemade, e ante o barullo, ó preguntar (ó ter finalizada a asamblea) á cabeza de lista supoñendo que era a presidenta, confirmouno, pero parece ser que houbo unha xuntanza posterior e que non é así

20161101

CASA BRASONADA DA RÚA TRINIDAD. Francisco José Campos Dorado


Empezando a baixar a rúa da Trinidad, no antigo Colexio das Monxas do Sagrado Corazón de Xesús das Fillas da Caridade, atopamos un moi elegante escudo de armas cuadrilongo e por abaixo lixeiramente en punta (foto 1). Corresponde a un clásico escudo español, timbrado cun casco de fidalgo antigo mirando a destra, en cuxa rella se lle contan catro grilletas, e o yelmo está rematado cun burulete en forma de crista ao que se cosen plumas formando un penacho alargado. O artista en realidade mesturou as formas dun casco medieval e un casco romano, e saíulle o que saíu. Guapo, guapo, iso si. Está labrado en pedra de cantería de grao medio, e consérvase en moi boas condicións. Pena, de non sacarlle de vez en cando as “herbiñas” que vai criando.
Como soportes, e simétricos a ambos lados, en xefe, hai uns cabos enroscados ou volteados, xeralmente chamados “xiras”, que continúan, cara á punta, cunhas grilandas vexetais, onde o ornamento ábrese en abanico nun sostén grilado con forma de labor de encaixe rematada con bodoques, compoñendo un conxunto de forma moi harmónica, bela e sinxela. Esta abeirado da choiva vertical por un arco de medio punto formado por dovelas moldeadas de cantería que configuran un estreito tellado. Non ten data de construción pero, polas formas do abeiro, debe ser contemporáneo do escudo de armas da Rúa Bispo Veres da Casa de Vior ou do escudo do Pazo do Xulgado que tampouco están datados pero que apuntan a ser da centena do século XVIII
O campo está cuarteado en cruz ou en catro cuarteis.
No primeiro cuartel, vese unha árbore cun can atado o seu tronco. Son armas dos Acevedo: en campo de ouro un acivro de sinople (cor verde) cun lebrel branco atado o tronco. // Tamén poden ser armas dos Quiroga, apelido da provincia de Lugo con diversidade de esmaltes no campo, mentres uns o describen de gules (cor vermello) outros o fan de azur (cor azul) e outros de ouro, e un lobo de sable (cor negro) atado o tronco, en vez dun lebrel de prata (arquivo de Dª Petra Arias de la Maza) (Blasóns e Liñaxes de Galicia, de frei José Santiago Crespo del Pozo)
No segundo cuartel, dous lobos pasantes enmarcados cunha bordura con oito aspas. Son armas dos Osorio: en campo de ouro, dous lobos pasantes desollados e postos en pau (andando sen pel e un sobre o outro) con bordura de gules con oito aspas de ouro // Tamén puideran ser armas dos Prieto: en campo de prata, dous lobos de sable (cor negro) pasantes e postos en pau, con bordura de gules con oito aspas de ouro.
Terceiro cuartel, un castelo sobre ondas do mar e rematado cunha cruz. Parecen armas dos Villamil, aínda que puideran ser dos Portela ou dos Suárez de Deza.
Cuarto cuartel, tres barras saíntes. Son armas dos Barreira, Barrera ou de la Barrera.
Facemos esta diversificación de apelidos e distincións en cada un dos cuarteis, debido a que non sabemos os esmaltes do escudo, polo que a interpretación xusta só pode levarse a cabo polos apelidos da familia do fidalgo ou pola súa árbore xenealóxica.
Recordemos un pouco da historia do edificio, para poder chegar a interpretar algunha das peculiaridades do escudo. O edificio foi propiedade do matrimonio Rego Rodríguez e Agrelo Barrera de Cedofeita. Alí estivo a sede do Circulo de Recreo, constituído en 1851, e coñecido sempre como o Casino. En 1911 compartía directiva común coa Sociedad Filantrópico -Dramática, en cuxo ano era Presidente da xunta D. Pedro Osorio López. Ese mesmo ano de 1911 desaparece o Casino e o local pasa a ser oficina de Telégrafos... en 1935 o reorganizado Circulo de Recreo tiña como Presidente a D. Manuel de la Barrera Rodríguez... (Sociedade-Ribadense (1900-1936) José Mª Lombardero Rico, 1999, pax.91-92).
En 1917, escolleuse esta fermosa e ampla casa da Rúa Trinidad para facer un colexio para nenas, onde aínda naquel momento, estaban as oficinas de Telégrafos e Teléfonos, as cales trasladáronse para outro edificio próximo da Praza da Constitución ou Praza de Abaixo, e onde a central de Teléfonos estivo ata a década de 1970.
Ó edificio do colexio engadíuselle a capela, en cuxa fronte se labrou outro dos tantos tipos do escudo de armas de Ribadeo que hai distribuídos por todo o pobo (foto 2). Este escudo de Ribadeo ten uns soportes que asemellan ondas dun mar encrespado que, al menos o noso parecer, forman belas molduras para ser talladas nunha métopa de madeira.
Por outra banda, podemos ler nas crónicas dos semanarios da época que a xéneses do Colexio das Monxas para nenas, foi iniciativa do cura párroco D. Ricardo Mª Amor Méndez aló polo ano 1917, que tivo o apoio do Sr. Bispo da diocese, D. Juan José Solís, que o patrocinou con medios económicos. O Colexio foi deseñado para impartir instrución elemental completa na educación da muller: “para que saiban desempeñar ben e concienciudamente a difícil misión a que están chamadas a exercer na vida. Ademais abriranse clases de corte, debuxo, pintura, música, francés e mecanografía, procurando así, que o Colexio responda a tódalas necesidades e a importancia do progresivo desenrolo desta vila... as alumnas admitiranse gratuítas e de pago, e estas serán internas, medio pensionistas ou externas; as primeiras só poderán ser externas” (Las Riberas del Eo, 23 de Xuño de 1917).
“Un insigne fillo de Ribadeo abriu a lista de subscrición de donativos para as obras, con mil pesetas da época, e a caritativa dama Dª Elisa Rodríguez Malvares, doou a horta da calle Ibañez próxima o Colexio” que serviría de patio de recreo (ibidem, 23 xuño 1917)
“O Colexio foi inaugurado o día 1 de Abril de 1918... pola maña houbo misa coa asistencia do Bispo D. Juan José Solís, da Corporación Municipal e Autoridades Civís, Militares e Comisións da vila... cantou o coro de señoritas dirixidas pola profesora de piano do novo Colexio, Sor Adoración López Fernández... As catro da tarde, celebrouse unha velada na que tomaron parte as señoritas: María Parga, Gloria Martínez, Elvira Reinante, María Martínez, Carmen Fernández, María Rodríguez (2), Pilar Veiga, Justa Suárez, María G. Villamil, Bernarda Reimunde, Eudosia López, Rosita Rodríguez, Bértila Pérez, Elisa González, Mercedes G. Villamil, Leonor Reynante, Isabel López, Concha G. Villamil e Jesusa Nistal, que foron aplaudidísimas moi xustamente, pois todas bordaron materialmente os seus papeis... despois pronunciou un corto discurso o Párroco Sr. Amor e rematou o Sr. Bispo, eloxiando ao Párroco e á Visitadora Xeral das Fillas da Caridade... o Concello obsequiou o Sr. Solís cunha serenata para darlle así, proba do seu agradecemento pola súa protección...” (Ribadense, 4 de Abril de 1918).
Polo que relatan estas crónicas periodísticas da época da realización do colexio, non se di nin se desprende que dito matrimonio, Rego Rodríguez e Agrelo Barrera de Cedofeita, ou os seus descendentes continuaran sendo os donos do edificio que foi adquirido polo bispado. Sen embargo os presidentes, que mencionamos do Círculo de Recreo, si teñen apelidos das familias de dito escudo, e algunhas das nenas da citada velada de inauguración tamén teñen apelidos das liñaxes do escudo ¿teñen algo que ver uns e outros? Seguramente, si.

20190330

Hoxe foi o acto de nomeamento de Suso Peña como fillo predilecto de Ribadeo. Vídeo

Ás 12 da mañá, só anunciado de xeito público onte por Ribadeando e hoxe nunha nota curta por El Progreso, tivo lugar o pleno de nomeamento de Suso Peña como fillo predilecto de Ribadeo. O acordo tomouse no pleno do pasado día 13 de marzo, de xeito unánime, tal como aparece no vídeo.
A cerimonia tivo unha carga emotiva, máis que polo que se dixo polo sentemento conxunto dos alí presentes.
O título:
A convocatoria do pleno:
O vídeo do acto:

Entidades que pediron o nomeamento (por orde alfabética):
Acisa
Amarante-Setem
Asociación Cultural Ronqueta
Asociación Cultural Francisco Lanza
Asociación Cultural Tá en Artes
Asociación Filantrópico-Dramática
Asociación de Veciños A Atalaia
Asociación de Veciños O Tesón
CIFP Porta da Auga
Colectivo 8 de marzo
Colectivo Por Nuestro Faro
Colexio Sagrado Corazón de Xesús
Coral Polifónica de Ribadeo+
IES de Ribadeo Dionisio Gamallo
SSM A Concordia

20180312

Revisando a fin de semana en Ribadeo: Catedrais e Rueiro

   Vexo que este fin de semana en Ribadeo deu lugar a dúa novas pequenas pero que me chamaron a atención e diversos motivos e por iso paso a comentar.
    A primeira, un artigo  (1/3 de páxina) na Comarca, 'comentarios al plan de protección de As Catedrais', do 'Grupo Municipal del PP de Ribadeo'. En castelán. Di que no plan 'se observan cosas muy raras', xa no primeiro parágrafo. Entendo que se refire ó 'Plan especial de As catedrais' que teño comentado varias veces de xeito parcial, por partes, e sen rematar, de forma abondo máis extensa que a que aparece na Comarca e... en tempo. E é que, publicada a aprobación inicial no DOG de 16 de novembro de 2017, daba un prazo de dous meses para formular alegacións. Prazo que rematou hai case dous meses, polo tanto. E que aparece no segundo parágrafo como unha contradición en contra do plan...
    A segunda, que por fin está a dispoisición o libro ('folletos turísticos') 'Roteiro pola historia de Ribadeo', que ven a ser o prometido hai meses coas novas placas de Sargadelos das que levo exposto fotografías e falado tamén varias veces nestes últimos tempos no blog (Máis placas de Sargadelos informativas, Letreiros para coñecer Ribadeo, Placas de Sargadelos ilustrando o rueiro de Ribadeo, Nota do concello: Arte e historia. Rúas e Sargadelos). Pois iso, por fin saíu á rúa e pódese adquirir por 1,5 € na oficina de turismo, segundo a nota do concello. A nota chamou a miña atención por varias cousas. Unha, que segue sen ser público o custe das placas, ó que xa me teño referido. Outra, que non se fala nada do retraso sobre o tempo de publicación falado. Outra, o aproveitamento da petición / anuncio tras ser recollida, de museo de Ribadeo como pobo, obviando/esquecendo as rutas xa establecidas de indianos, de comerciantes... Indicación non obstante que estimo moi válida nun pobo como Ribadeo. Aparece ademáis, en nota de prensa, a figura de Carlos Longarela, arquitecto do ARI e autor da parte gráfica, dato para min descoñecido ata o de agora, aínda tras ser coñecido que o autor dos textos é Eduardo Gutiérrez, cronista oficial e exalcalde (entrada na Galipedia).
    Deixo a foto, tamaño orixinal na web do concello, e a continuación a longa nota de prensa:

A PRIMEIRA TIRADA É DE 1.200 EXEMPLARES
Roteiro pola historia de Ribadeo
10/03/2018
No salón de plenos do Concello presentáronse esta mañá os folletos turísticos denominados Roteiro pola historia de Ribadeo, e nos que se recollen os debuxos e textos das máis de 30 placas de Sargadelos colocadas en rúas, prazas e lugares de Ribadeo. Están editados en catro idiomas: inglés, francés, español e galego e estarán á venda na Oficina de Turismo ao prezo de 1,50 euros. No acto participaron o cronista oficial de Ribadeo, Eduardo Gutiérrez, o arquitecto municipal Carlos Longarela, o concelleiro de Cultura, Farruco Graña, e o alcalde, Fernando Suárez.
O rexedor dixo que "isto é algo moi importante para reafirmarnos como un pobo que leva aquí moitos séculos, que ten moita historia e que moitas veces o tempo vai pasando e as xeracións que van vindo non saben nada do que outras deixaron atrás. Para iso quixemos abusar da experiencia, da historiografía e da sabedoría do cronista oficial, Eduardo Gutiérrez, para pedirlle que o seu coñecemento fose botando luz enriba de pasaxes históricos en diferentes rúas e espazos da vila. Para iso tamén nos apoiamos en Carlos Longarela, arquitecto que nos ratos libres, porque no ámbito do día a día tempo pouco tempo, pero fóra de horas foi facendo os debuxos, moitas veces con orientación do propio cronista oficial. E todo iso metémolo nunha máquina moi potente e moi bonita, que é Sargadelos, onde lle deron o deseño final, e o resultado das placas está aí para ver desde hai un par de meses, penso que con moi boa acollida".
Suárez Barcia sinalou que "aparte diso, que é o que máis perpetuamente vai quedar nos espazos públicos, quixemos tamén difundir esta mensaxe en varias linguas, porque sabemos que Ribadeo cada día é máis turístico, cada vez ven máis xente de fóra que se interesa e gústalle isto que está vendo polas rúas e queremos que teña a oportunidade indo á oficina de turismo e mercando un libriño no que figuran todas estas placas cos debuxos, cos textos e nalgúns casos cunha explicación máis grande. Quixémolo facer en francés, en inglés, en castelán e en galego".
O alcalde explicou que "fixemos unha primeira edición de 300 folletos en cada idioma e estamos convencidos de que dentro de pouco teremos que facer novas edicións. Desde mañá mesmo están a disposición de calquera que se achegue á oficina de turismo de Ribadeo ao prezo de 1,50 euros, polo que realmente non lle gañamos nada, pero o que pretendemos é difundir a historia local".
O cronista oficial, Eduardo Gutiérrez indicou que "na publicación que se presenta hoxe, cun pequeno engadido sobre a que recollen as placas, destácanse trinta e tres lugares vencellados á historia de Ribadeo en diferentes épocas: a medieval, onde se pode seguir o itinerario da muralla reparando na indicación das portas e dos restos que quedan; tamén se sinala a ubicación da Colexiata, onde antes estivo a igrexa parroquial. Sublíñanse igualmente edificios vencellados á aboenza liberal da vila, á súa tradición comercial, cunha clase acomodada e culta, que ergueu a Escola de Náutica, o Teatro e o Círculo de Recreo, as casas armadoras e de banca, que naceron do porto entendido como lugar estratexicamente situado, como fondeadeiro e abeiro, porque non acadou unhas instalacións portuarias que merecesen tal nome. Con todo, da súa importancia dá proba o Forte de San Damián, do século XVIII. E xa no XIX o cargadoiro de mineral de ferro, ao tempo que abrollaban obras e dotacións da man dos indianos enriquecidos en América: a Praza de Abastos, o Cemiterio, a torre dos irmáns Moreno, etc. Tamén se lembran singularidades como os lavadoiros, tal o sonado Pipelo, que durou perto de catrocentos anos".
Na súa intervención Gutiérrez manifestou que "mais dese pouso ilustrado e liberal do século XIX destacan a Sociedade Filantrópico-Dramática de 1835, que ergueu o Teatro, a Sociedade de Fomento que promoveu a Escola de Nautica e o sucesivo Colexio de San Luis. Aparte disto cómpre destacar o escintilante Círculo de Recreo, fundado en 1851. Xa noutra ocasión sinalamos como clarificadora a anécdota que recolle un cronista local, segundo a cal cando en 1858 a raíña Isabel II visitou Lugo, as autoridades provinciais solicitaron en depósito do Círculo os mobles para decorar as estancias onde se aloxaría a raíña, que era nada menos que o Pazo Episcopal".
O cronista oficial rematou salientando: "a boa acollida que tivo a instalación das placas que conforman o roteiro pola historia de Ribadeo, son unha incitación e un estímulo a prol dun Museo, que trasladamos á Alcaldía para o seu estudo e consideración, coa petición de que acolla a idea co mesmo interese e dedicación que puxo na confección das placas. O concepto de Museo ao uso cambiou efectivamente e hai cidades que inclúen nel rutas deste tipo, aparte de varias sedes. Certo que aquí comezamos co último, que xulgamos unha boa medida para avaliar a opinión pública, cuxa colaboración se requeriría tanto no acopio de materiais, como noutros aspectos, co obxecto de facer o proxecto viable. Estimado señor Alcalde: isto é unha celada, que rogamos disimule acolléndonos á existencia delas na muralla, con outros fins, pero igualmente solapados. Aínda que, ben mirado, isto ten pouco de trapela, no sentido literal de encerro. É apenas unha suxestión. E, desde logo, cordial".
E o concelleiro de Cultura, Farruco Graña, dixo que "ter a ocasión de ter nas nosas mans estas breves reseñas históricas é sempre unha boa nova porque dan pulo á nosa actividade cotián. Non se trata de mirar para atrás con ton fachendoso, senón de facelo para sentírmonos orgullosos do que fomos e do que podemos seguir sendo, pero para trazar ben o camiño é indispensable coñecer de onde vimos. Trátase de poñer en valor, pero non só pensando na xente que vén de fóra, que está moi ben que veña, senón en nós mesmos; todos os cidadáns e as cidadás de Ribadeo é bo que saiban da súa historia, os que acabamos recalando nestas terras é bo que establezamos ese vínculo co que foi Ribadeo para facelo noso e proxectar cara o futuro todas as nosas ideas e os nosos proxectos. E nese sentido é fundamental que de cando en vez nos paremos e poñamos negro sobre branco, neste caso habería que dicir ton azul, que é o propio de Sargadelos, sobre branco, eses fitos históricos dunha vila centenaria como é Ribadeo".

20051218

Hernán (Hernán Naval), escritos e prensa (IV)

Ver as notas para a orde deste documento, partido en trozos...
26/11/94
EL PROGRESO
LOS MÚSICOS RIBADENSES HONRAN HOY A SU PATRONA CON UN CONCIERTO
RIBADEO ALFONSO RODIL
RESEÑA PRENSA
Non

16/12/94
LA VOZ DE GALICIA
LA ORQUESTA SINFÓNICA DE GALICIA ACTÚA ESTA NOCHE EN LA IGLESIA RIBADENSE
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

17/12/94
LA VOZ DE GALICIA
LA BANDA DE RIBADEO ANTICIPA EN VILAFRAMIL PARTE DE SU CONCIERTO DE NAVIDAD
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

17/12/94
LA COMARCA DEL EO
A BANDA ACTUARÁ MAÑÁ EN VILAFRAMIL

NOTA INFORMATIVA
Non

18/12/94
LA VOZ DE GALICIA
UNAS 250 PERSONAS ASISTIERON AL CONCIERTO DE LA ORQUESTA SINFÓNICA DE GALICIA EN RIBADEO
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

21/12/94
LA VOZ DE GALICIA
NAVIDAD CULTURAL EN RIBADEO
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Sí

24/12/94
LA VOZ DE GALICIA
EN RIBADEO, COMO EN VIENA
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Sí

24/12/94
LA COMARCA DEL EO
LA ORQUESTA SINFÓNICA DE GALICIA OBTUVO UN NUEVO ÉXITO EN RIBADEO
DIONISIO FRANCO
RESEÑA PRENSA
Sí

24/12/94
LA COMARCA DEL EO
MAÑÁ CONCERTO DE NADAL DA BANDA MUNICIPAL DE RIBADEO

NOTA INFORMATIVA
Non

19/01/95
LA VOZ DE GALICIA
AMADORES ORGANIZA EXCURSIÓN A FITUR
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

21/01/95
LA COMARCA DEL EO
A BANDA MUNICIPAL A MADRID

NOTA INFORMATIVA
Non

27/01/95
LA VOZ DE GALICIA
LA BANDA DIFUNDE SU PROGRAMACIÓN ESTABLE ESTE AÑO
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

31/01/95
LA VOZ DE GALICIA
LA BANDA SE PRESENTÓ EN MADRID
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Sí

04/02/95
LA COMARCA DEL EO
AVANCE PROGRAMACIÓN

NOTA INFORMATIVA
Non

04/02/95
LA COMARCA DEL EO
A BANDA DE MÚSICA SATISFEITA DA SÚA ACTUACIÓN EN MADRID

NOTA INFORMATIVA
Sí

11/02/95
LA COMARCA DEL EO
CON A MÚSICA A OUTRA PARTE
ANTONIO D. AMOR
ARTIGO
Sí
ANTONIO RESULTOU UN CO-TEÓRICO XUNTO CON HERNÁN DA SITUACIÓN MUSICAL NO PAÍS
16/02/95
LA VOZ DE GALICIA
NOMBRES PROPIOS HERNÁN NAVAL
VIVEIRO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Sí

18/02/95
LA COMARCA DEL EO
SURREALISMO E REVOLUCIÓN
HERNÁN NAVAL
ARTIGO
Non

19/02/95
LA VOZ DE GALICIA
HOY NO ES FÁCIL QUE UN JOVEN SEA MÚSICO
VIVEIRO R. CASTIÑEIRAS
ENTREVISTA HERNÁN NAVAL
Sí

11/03/95
LA COMARCA DEL EO
O MITO DA TABERNA
ANTONIO D. AMOR
ARTIGO
Non

18/03/95
LA COMARCA DEL EO
TANGO
HERNÁN NAVAL
ARTIGO
Non

22/03/95
EL PROGRESO
LA BANDA MUNICIPAL DE RIBADEO ACTUARÁ EL SÁBADO EN PONTEAREAS
RIBADEO PABLO VILLAPOL
RESEÑA PRENSA
Non

25/03/95
LA COMARCA DEL EO
A BANDA E A CORAL PREPARAN UN CONCERTO PARA SEMANA SANTA

NOTA INFORMATIVA
Non

09/04/95
LA VOZ DE GALICIA
CONCIERTO DE LA BANDA Y LA CORAL DE RIBADEO

NOTA INFORMATIVA
Non

15/04/95
LA COMARCA DEL EO
MAGISTRAL CONCIERTO DE LA POLIFÓNICA Y BANDA MUNICIPAL DE RIBADEO
DIONISIO FRANCO
RESEÑA PRENSA
Sí

15/04/95
LA COMARCA DEL EO
UN GRAN CONCIERTO
FERNANDO DUARTE DIAZ
CARTAS O DIRECTOR
Non

20/04/95
LA VOZ DE GALICIA
LA BANDA ACTÚA ESTE FIN DE SEMANA EN BARCELONA
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

29/04/95
LA COMARCA DEL EO
ÉXITO DA BANDA EN BARCELONA

NOTA INFORMATIVA
Sí

13/05/95
LA COMARCA DEL EO
CONCERTO DA BANDA O DÍA DAS LETRAS GALEGAS

NOTA INFORMATIVA
Non

22/05/95
EL PROGRESO
SEIS PERSONAS ATIENDEN DESDE AYER LA PISCINA CLIMATIZADA DE RIBADEO
RIBADEO F.VILLAPOL / A. RODIL
RESEÑA SOBRE PISCINA (FOTO BANDA)
Sí
A BANDA ACTUOU NA INAUGURACIÓN DA PISCINA MUNICIPAL E FIGURA NA FOTO QUE ACOMPAÑA A NOTA DE PRENSA. ESE MESMO DÍA ACTUOU NO FORTE DE S.DAMIAN
27/05/95
LA COMARCA DEL EO
RIBADEO CONMEMORÓ EL "DIA DAS LETRAS GALEGAS"
DIONISIO FRANCO
RESEÑA PRENSA
Non

02/06/95
LA COMARCA DEL EO
PUBLICAN LAS PONENCIAS DEL CONGRESO RIBADENSE DE BANDAS POPULARES
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non
OS ARTIGOS ESTARÁN A DISPOSICIÓN NA WEB
01/07/95
LA COMARCA DEL EO
A BANDA DE MÚSICA DE RIBADEO ACTUARÁ EN MURCIA

NOTA INFORMATIVA
Sí

05/07/95
LA VOZ DE GALICIA
ORGANIZAN UN VIAJE A MURCIA COINCIDIENDO CON LA ACTUACIÓN DE LA BANDA RIBADENSE
RIBADEO Y.G. REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

08/07/95
LA COMARCA DEL EO
VIAXE A MURCIA ACOMPAÑANDO Á BANDA MUNICIPAL DE RIBADEO

NOTA INFORMATIVA
Non

14/07/95
LA VOZ DE GALICIA
LA BANDA DE MÚSICA DE RIBADEO PARTE HACIA MURCIA PARA PARTICIPAR EN UN FESTIVAL
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

15/07/95
LA COMARCA DEL EO
A BANDA MUNICIPAL ACTÚA HOXE EN BENIAJÁN (MURCIA)

NOTA INFORMATIVA
Non

28/07/95
LA VOZ DE GALICIA
LA BANDA LOCAL DE MÚSICA DE RIBADEO ACTUARÁ TODOS LOS JUEVES DE AGOSTO EN EL PARQUE
VIVEIRO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

03/08/95
LA VOZ DE GALICIA
JUEVES MUSICALES EN RIBADEO
RIBADEO M.X.CUADRADO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Sí
COLABORACIÓN MANTIDA DURANTE ANOS CON A S. FILANTRÓPICO-DRAMÁTICA
05/08/95
LA COMARCA DEL EO
ANODINA CONMEMORACION DEL DIA DE GALICIA EN RIBADEO
DIONISIO FRANCO
RESEÑA PRENSA
Non
SEN COMENTARIOS...
05/08/95
LA COMARCA DEL EO
NOCTURNO
ANTONIO D. AMOR
ARTIGO
Sí

12/08/95
LA COMARCA DEL EO
SEGUEN OS CONCERTOS DA BANDA MUNICIPAL

NOTA INFORMATIVA
Non

15/08/95
LA VOZ DE GALICIA
COCIÑA ANUNCIA CAMBIOS EN EL TRÁFICO PARA HOY Y PARA LA FIESTA DE SAN ROQUE
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

20/08/95
LA VOZ DE GALICIA
LA BANDA DE RIBADEO TOCARÁ POR PRIMERA VEZ COMO AGRUPACIÓN SINFÓNICA
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non
O ANUNCIO DUN SOÑO XA VELLO PARA HERNÁN
24/08/95
EL PROGRESO
EL BNG ACUSA A VALIN DE NO PROGRAMAR BIEN LOS ACTOS CULTURALES
RIBADEO DELEGACIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

26/08/95
LA COMARCA DEL EO
QUE SE SAIBA
HERNÁN NAVAL
ARTIGO
Non
A POLÉMICA MÁIS PATENTE CO EQUIPO DE GOVERNO MUNICIPAL
26/08/95
LA COMARCA DEL EO
CAMBIO DE HORARIO DE CONCIERTO/ASAMBLEA DE AMADORES DA MÚSICA

NOTA INFORMATIVA
Non

02/09/95
LA COMARCA DEL EO
RIBADEO CELEBRARÁ O SEU I FESTIVAL DE BANDAS DE MÚSICA

NOTA INFORMATIVA
Sí
O FESTIVAL QUE MÁIS APOIO XEROU SOCIALMENTE
06/09/95
LA VOZ DE GALICIA
PRESENTAN EL FESTIVAL DE BANDAS EN RIBADEO

NOTA INFORMATIVA
Non

07/09/95
LA VOZ DE GALICIA
RIBADEO ACOGERÁ EL SÁBADO SU PRIMER FESTIVAL DE BANDAS
RIBADEO M.X.CUADRADO
RESEÑA PRENSA
Non

09/09/95
LA VOZ DE GALICIA
LA VILLA RIBADENSE ACOGE HOY SU PRIMER FESTIVAL DE BANDAS DE MÚSICA
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

15/09/95
LA VOZ DE GALICIA
LA ESCUELA DE MÚSICA DE RIBADEO PREPARA EL INICIO DE UN NUEVO CURSO DOCENTE
RIBADEO M.X.CUADRADO
RESEÑA PRENSA
Sí

16/09/95
LA COMARCA DEL EO
ÉXITO DEL I FESTIVAL DE BANDAS DE MÚSICA
DIONISIO FRANCO
RESEÑA PRENSA
Sí

26/09/95
EL PROGRESO
LA BANDA DE MÚSICA DE RIBADEO ACTUARÁ EN PORTUGAL
RIBADEO ALFONSO RODIL
RESEÑA PRENSA
Non

03/10/95
LA VOZ DE GALICIA
LA ESCUELA DE MÚSICA DE RIBADEO CONTARÁ CON MÁS DE 150 ALUMNOS
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Sí
"...pero dada la demanda de aprendizaje de determinados instrumentos, como la guitarra, es previsible que el próximo curso se incremente la oferta..." ATA DESPOIS DA MORTE DE HERNÁN NAVAL(2001)A ESCOLA NON OFERTOU GUITARRA AINDA QUE O DIRECTOR A PEDIU
12/10/95
LA VOZ DE GALICIA
LA ESCUELA DE MÚSICA RIBADENSE ORGANIZA CURSOS PARA NIÑOS DE CUATRO A SEIS AÑOS DE EDAD
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

14/10/95
LA COMARCA DEL EO
LA ESCUELA MUNICIPAL DE MÚSICA DE RIBADEO TENDRÁ MÁS DE 150 ALUMNOS
DIONISIO FRANCO
RESEÑA PRENSA
Non

14/10/95
LA VOZ DE GALICIA
EL LUNES COMENZARÁ UN NUEVO CURSO EN LA ESCUELA DE MÚSICA RIBADENSE
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

27/10/95
LA VOZ DE GALICIA
TEATRO, MÚSICA Y CINE EN LA NUEVA PROGRAMACIÓN CULTURAL RIBADENSE
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non
O NOVO EQUIPO DE GOVERNO ACABABA DE ENTRAR E O PRIMEIRO QUE FIXO FOI PISARLLE O TRADICIONAL CONCERTO DE FIN DE ANO A CARGO DA BANDA CONTRATANDO UNHA ORQUESTRA DE FORA PARA DALO NAS MESMAS DATAS E PRESCINDINDO DA BANDA PARA A SÚA PROGRAMACIÓN CULTURAL
28/10/95
LA COMARCA DEL EO
INICIADO EL CURSO EN LA ESCUELA MUNICIPAL DE MÚSICA

NOTA INFORMATIVA
Sí

01/11/95
LA VOZ DE GALICIA
AMADORES DA MÚSICA ORGANIZA UNA EXCURSIÓN A PORTUGAL PARA ACOMPAÑAR A LA BANDA
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

04/11/95
LA COMARCA DEL EO
A BANDA MUNICIPAL ACTUARÁ EN PORTUGAL

NOTA INFORMATIVA
Non

22/11/95
LA VOZ DE GALICIA
ANDINA PLANTEÓ A AMADORES DA MÚSICA FIRMAR UN NUEVO CONVENIO DE COLABORACIÓN
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

23/11/95
LA VOZ DE GALICIA
LA BANDA RIBADENSE VIAJA A PORTUGAL PARA PARTICIPAR EN UN FESTIVAL INTERNACIONAL
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non

25/11/95
LA COMARCA DEL EO
OS MAIS DE SESENTA COMPOÑENTES DA BANDA PARTIRON ONTE PARA PORTUGAL

NOTA INFORMATIVA
Sí

03/12/95
EL PROGRESO
LA BANDA RIBADENSE TOCARÁ EN NAVIDAD AL MARGEN DEL CONCELLO
RIBADEO ALFONSO RODIL
RESEÑA PRENSA
Non
AMADORES DECIDIU CAMBIAR O LEMA DO CONCERTO POLO DE "COMO AQUÍ NEN EN VIENA" E AFRONTOU MEDIANTE PATROCINADORES TODOS OS GASTOS DERIVADOS DO CONCERTO SEN PATROCINIO INSTITUCIONAL NINGÚN; OS MÚSICOS DA BANDA COMA SEMPRE NON COBRARON UN PESO E FOI UN ÉXITO
09/12/95
EL PROGRESO
AMADORES DA MÚSICA ESTÁ PREPARANDO UN CONCIERTO DE FIN DE AÑO
RIBADEO ALFONSO RODIL
RESEÑA PRENSA
Non

09/12/95
LA COMARCA DEL EO
CONCERTO EN LISBOA
EDUARDO GUTIÉRREZ
ARTIGO
Sí

12/12/95
LA VOZ DE GALICIA
HERNÁN NAVAL ACUSA A VALÍN DE ENTORPECER LA LABOR DE LA BANDA
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non
O FEITO DE QUE A BANDA ESTIVESE DIRIXIDA POR HERNÁN NAVAL FIXO QUE DENDE O CONCELLO XAMAIS SE APRECIASE O TRABALLO DESTA AGRUPACIÓN
12/12/95
EL PROGRESO
EL DIRECTOR DE LA BANDA DE RIBADEO SE ENFRENTA AL CONCEJAL DE CULTURA
RIBADEO DELEGACIÓN
RESEÑA PRENSA
Non
...conflicto patóloxico con esta agrupación cultural...dixo públicamente o primeiro día de campaña eleitoral que cando gañaran eu seria enviado a Siberia...o último día devolveume a tranquilidade.. Non imos facer desaparecer a banda nen o seu director...
16/12/95
LA COMARCA DEL EO
O BOLERO DE STRAUSS
HERNÁN NAVAL
ARTIGO
Non
O ESTILO DE HERNÁN NON ERA QUEDAR CALADO MENTRAS PISOTEABAN O SEU TRABALLO E ASI O FIXO NESTE ARTIGO EXPLICA CON MOITO DETALLE TODA A SITUACIÓN E O SEU TÍTULO DESTILA IRONÍA XOGANDO CON A ACEPCIÓN DE BOLERO COMA PEZA MUSICAL E TAMÉN COMA O QUE DI "BOLAS"
16/12/95
LA COMARCA DEL EO
O DIA 30 CONCERTO DE FIN DE ANO DA BANDA DE MÚSICA

NOTA INFORMATIVA
Non

23/12/95
LA COMARCA DEL EO
COMO AQUÍ, NEN EN VIENA

RESEÑA PRENSA
Non
ESTE ANO DE POLÉMICA DECIDIUSE CAMBIAR O LEMA DO CONCERTO INSTITUCIONALIZADO ANOS ANTES DA BANDA RIBADENSE E HABITUAL NO PROGRAMA ESTÁBEL DE CONCERTOS DA BANDA
24/12/95
LA VOZ DE GALICIA
LA STRAUSS FESTIVAL ORKESTER ACTÚA ESTA TARDE EN RIBADEO
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non
O FINAL RESULTOU QUE A ORQUESTRA NON ERA DE VIENA COMO DICIA VALÍN SENON DE BULGARIA E O CONCERTO FOI BASTANTE MALO
27/12/95
LA VOZ DE GALICIA
MANUEL VALÍN CALIFICA DE ÉXITO IMPRESIONANTE LA ACTUACIÓN DE LA STRAUSS FESTIVAL ORKESTER
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non
CO QUE LLES COSTOU NON ÍA RECOÑECER QUE FORA UN FIASCO
28/12/95
EL PROGRESO
LA BANDA DE RIBADEO OFRECERÁ UN CONCIERTO EN LA CATEDRAL

NOTA INFORMATIVA
Non

30/12/95
LA VOZ DE GALICIA
AMADORES DA MÚSICA DEFIENDE A LA BANDA FRENTE A LAS CRÍTICAS DE VALÍN
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non
NESTA ETAPA DE AMADORES SEMPRE SE DEFENDEU A INTEGRIDADE DA BANDA E OS SEUS MÚSICOS QUE BASTANTE FACÍAN CON IR A ENSAIAR E TOCAR DE XEITO TOTALMENTE ALTRUISTA E RENUNCIANDO O SEU TEMPO DE OCIO
30/12/95
LA VOZ DE GALICIA
AMADORES DA MÚSICA DEFIENDE A LA BANDA FRENTE A LAS CRÍTICAS DE VALÍN
RIBADEO REDACCIÓN
RESEÑA PRENSA
Non