O centro da ría de Ribadeo

Dicir cal é o centro dunha ría non é doado. Non só porque pode haber diferentes criterios de definilo, que levan a puntos tamén diferentes, senón porque a marea fai que o centro se poda considerar variable, viaxeiro dentro dunha zona. Así, o 'centro' convírtese tanto nunha especie de elección persoal como nunha referencia. No meu caso, atoparíase máis ou menos centrado na imaxe, non lonxe de onde está marcada a cruz: xustifícoo en que a ría ten maís profundidade cara ó norte, máis lonxitude cara ó sur e un pouco ó oeste, e un gran brazo, a Lieira, cara ó leste, que compensaría esa pequena derivación oeste do fondo da ría. Ademáis, cadra entre os tres núcleos de poboación enfrontados dos catro que baña. Día 14 de agosto, a eso das dúas da tarde, hora legal: marea baixa grande, pero non especial, acompañada de presión alta, pero brisa compoñente sur, é dicir, compensando na práctica a influenza unha da outra. A cruz sinala na foto do sigpac un lugar onde comprobei que se podía estar de pé, sen mollarse. Está na liña entre a punta norte de Mirasol (a 300 m) e a de Castropol (a 450 m), fronte ás Figueiras xusto ó oeste de Gondán (1 km). Xa a foto indica abondo ben que aí hai un banco de area, pero que momento en que se tomou estaría mergullado. Pois ben, o 'centro', o corazón da ría, non sería ría, senón tesón. Entre algo antes das dúas e case as tres puiden comprobar varias cousas. Obsérvanse no fondo, perto da rada que forma o espolón dos Bloques co peirao de Mirasol, pero fora dela, colonias de algas ben asentadas, mentras a rada queda o ár, quitado un pequeno triángulo que limita ca punta do peirao. Nunca me costou tan pouco esforzo pasar a Castropol nadando. Na realidade, máis camiñando polos tesóns que flotando na auga. De feito, puiden medir que a lingua de area descoberta entre o tesón de Mirasol e o da Vilavella acadou máis de 50 m de ancho pola parte máis estreita. E que se podía pasar camiñando entre este último e as primeiras escaleiras dos bloques: do tesón na súa parte noroeste sae unha lingua de area que vai cara á punta do peirao, e que fronte ás escaleiras está xa prácticamente no chan da rada. Craro é que é preferible nadar un pouco ata a punta do espolón a enlamarse ó andar sobre o fondo . Sinxelamente, ese era onte o estado da ría. Entradas anteriores sobre o tema: Un recuncho da ría. A ría de Ribadeo, dende outro punto de vista. Asemade, facía moito tempo que non o lograba con tanta calma de barcos, fuxidos ó non poder calibrar os baixos que se podían atopar. -- Unha versión posterior:

A ría de Ribadeo, como un todo ou en relación a partes, leva sido tema conversas e novas. Polo nome e a polémica arredor del, pero de xeito primario pola propia ría, as súas características, conservación, etc. E visto o visto, coido que continuará así.

Dicir cal é o centro dunha ría non é doado. Non só porque pode haber diferentes criterios de definilo, que levan a puntos tamén diferentes, senón porque a marea fai que o centro se poda considerar variable, viaxeiro dentro dunha zona. Así, o 'centro' convírtese tanto nunha especie de elección persoal como nunha referencia. No meu caso, atoparíase máis ou menos centrado entre Ribadeo e Castropol, un pouco cara ás Figueiras: xustifícoo en que a ría ten maís profundidade cara ó norte, máis lonxitude cara ó sur e un pouco ó oeste, e un gran brazo, a Lieira, cara ó leste, que compensaría esa pequena derivación oeste do fondo da ría. Ademáis, cadra entre os tres núcleos de poboación enfrontados dos catro que baña. Día 14 de agosto, a eso das dúas da tarde, hora legal: marea baixa grande, pero non especial, acompañada de presión alta, pero brisa compoñente sur, é dicir, compensando na práctica a influenza unha da outra. Busco un lugar aproximado ó centro (de volta á casa, comprobo no ordenador: está na liña entre a punta norte do peirao ribadense de Mirasol -300 m- e a de Castropol -450 m-, fronte ás Figueiras xusto ó oeste dos asteleiros Gondán -1 km-. E comprobo que se podía estar de pé, sen mollarse. Nas fotos aéreas indícase abondo ben que aí hai un banco de area, pero tómanse con ese punto mergullado. Pois ben, o 'centro', o corazón da ría, non sería ría, senón tesón. Entre algo antes das dúas e case as tres puiden comprobar varias cousas:

- A ría, como é sabido e como corresponde a calquera outra, tende a colmatarse, é dicir, a encher o seu fondo con aportes tanto terrestres como marinos, facendo que o calado diminúa e parezan bancos de area e humedais. O proceso, que tantas veces se nomea para facer os dragados periódicos e case contínuos, segue a avanzar e maniféstase en pequenas cousas, como na colonización por algas do baixío do fondo da enseada dos bloques. Obsérvanse xa no fondo, perto da rada que forma o espolón dos Bloques co peirao de Mirasol, pero fora dela, colonias de algas ben asentadas, mentras a rada queda o ár, quitado un pequeno triángulo que limita ca punta do peirao.

- Entre o pasado ano e iste, púidose observar que a colonización algal achegouse abondo máis á beira do peirao de Mirasol, aumentando no resto a potencia da lama que o ocupa. No tesón de Mirasol ocorre algo parello, pois se o pasado ano as colonias de algas eran minúsculas, este xa medraron e forman montículos más acusados, aínda que continúen a ser pequenas colonias. E nos fondos entre o tesón de Mirasol e da Vila vella, tamén se apreza o fondo con limo máis que con area que constituía ata agora o chan formado e a masa que quedaba debaixo. É dicir, na zona estanse dando dous fenómenos complementarios: o aumento de algas e de lama nos lugares libres destas. A lama deposítase nos fondos ó ter a auga pouco movemento relativo e ser incapaz de arrastras xa abondas partículas microscópicas, indicando un réxime de circulación de auga menor, como corresponde neste caso ó peche en marea baixa do paso da auga entre os tesóns da Vila vella e de Mirasol. O que á vez, manifesta a evidencia da continuación da colmatación da ría, a pesares dos dragados. As algas colonizan un 'chan fértil', subministrado pola lama: non hai algas en abundancia en fondos de area, que non é fértil. Mágoa que, ademáis de a lama non ter un aspecto limpo en xeral, na zona dos bloques de unha impresión peor ó verse de cando en vez algún resto no fondo; algo que por outra parte, está facendo da praia dos bloques (abondo concorrida dende a construcción das casas que a dominan) un solario máis que un lugar de baño

- Este ano tamén viuse un velero francés, que coido que non é o primeiro ano que recala fronte as primeiras escaleiras dos bloques, na continuación do canal do porto, tumbado totalmente ó desviarse un pouco da posición idónea e quedar en marea baixa sen auga. A escea non se repetiu, pois inmediatamente despois abandoou o lugar.

• Son curiosos os remuiños e correntes na zona, en particular as diferencias baixada/subida na punta E do peirao de Mirasol e na punta do espolón dos Bloques. Asemade, é curioso que, comezando a subir a marea, perto da cara norleste do tesón de Mirasol, exista unha corrente en sentido contrario.

• Nunca costou tan pouco esforzo pasar a Castropol nadando. Na realidade, máis camiñando polos tesóns que flotando na auga. De feito, puiden medir que a lingua de area descoberta entre o tesón de Mirasol e o da Vilavella acadou máis de 50 m de ancho pola parte máis estreita. E que se podía pasar camiñando entre este último e as primeiras escaleiras dos bloques: do tesón na súa parte noroeste sae unha lingua de area que vai cara á punta do peirao, e que fronte ás escaleiras está xa prácticamente no chan da rada. Craro é que é preferible nadar un pouco ata a punta do espolón a enlamarse ó andar sobre o fondo. Tamén, facía moito tempo que non o lograba con tanta calma de barcos, fuxidos ó non poder calibrar os baixos que se podían atopar.

Centrando noutro aspecto o tema, o pasado ano, unha vez reamtado o verán, amosaba fotos que indican que a ría non está tan a salvo da contaminación como poidera parecer, referidas á parte asturiana. Dende aquela, que eu saiba, non se produxeron melloras nese sentido, nin noutros aspecto relativos á conservación do esteiro. E iso, a pesares de que aprece que xa vai funcionando o mecanismo da Reserva de la Biosfera Oscos-Eo-Terras de Burón, que con nome tan complexo pode que se debera a el o retardo na súa posta en marcha. Reserva que algún carto vai dando para os concellos que a engloban, entre os que están os que molla a ría. No medio deste tempo si que apareceu a primeira parte dun estudo sobre as rías galegas que incluía a de Ribadeo (na parte galega, e pregúntome como se pode dividir un estudo ambiental dunha ría en conxunto), que, deixándoa ben parada en relación a outras, non a deixaba inmune.

Tampouco se fai un estudo serio, que eu saiba, sobre a dinámica na ría (está colgado o estudo de hidrodinámica da ría de Ribadeo de Silvia Piedracoba -1 e 2-), que estuda a fondo unha parte fundamental da ría, pero non saca conclusións prácticas, necesita un adiamento, evita zonas puntuais pero claves de fenómenos costeiros e ignora a zona máis interna, de pouca importancia en principio pero directora do que sucede máis cara á saída), que é necesario para coñecer actuacións en profundidade (aínda que se despois non se lles fai caso, como ocorreu coa praia dos Bloques e as recomendacións de Isidoro Asensio...).

En fin, mentras, a visita do presidente de Portos hai poucos días serviu para avivar o enfrontamento Xunta - Ministerio de Fomento (se se quere, PP-PSOE), ou por outra banda, Ribadeo-Castropol, ou mesmo deixar a evidencia dos desencontros internos e desplantes en Ribadeo, dentro do concello. Desta, o tema foi o novo dragado da ría (90 000 m³, din), coa obriga de botar a area moito máis lonxe que ata o momento (deceas de millas marinas para a area sacada na parte galega da ría, cando en marzo de 2004, referín en Ribadeando, o libro, que daquela a area do dragado da canle das Figueiras se botaba a uns 700 m da punta da Cruz). Moito cabería falar do tema da colmatación, que xurde de cando en vez nos papeis e sempre asociado a temas económicos 'urxentes', con grandes verbas, esquecendo o longamente pedido plan integral para a ría. Por poñer un exemplo, fálase agora de 90 000 metros cúbicos. Se se ten en conta que o frente externo do peirao de Mirasol ten 500 m, e a anchura da canle asignada é de 120 m, sae que o dragado poderá afectar á profundidade no seu entorno nuns 1,5 m de media. Sen afectar nese caso á canle de desprazamento para a saída da ría... que se estreitou e está a colmatar máis rápido polas mesmas obras realizadas por portos, dende o recheo dos oitenta ata o espigón con saída xusto fronte ó embarcadoiro de Porcillán, ambos con pedras vistas á ría en troques, como mal menor, de superficie lisa, para deixar circular mellor a auga.

A ría de Ribadeo en alta

Despois de 'A ría de Ribadeo en baixa', coido que, aínda que en principio poda ser menos interesantes, debo de publicar as fotos correspondentes á marea alta, que tampouco neste caso era a máis alta do ano, pero case.
Neste caso, están desordeadas.
A que aparece arriba vese unha característica do peirao que vai tentar ser corrixida en breve mediante unhas obras: o peirao non é liso, ten desniveis; para iso, para comparar rectas, deixei a foto tan baixa.
A segunda foto amosa o desprendemento dos bancos limitadores da explanada dos bloques.
A terceira, unha visión 'próxima do oco á beira e por baixo das escaleiras primeiras dos bloques.
A cuarta, unha visión xeral da zona dos desprendementos.










A seguinte, a quinta, unha vista da beira cara ó sur de bloques.
A sexta, o espolón case coberto na súa totalidade, rodeada de barquiños.









Na seguinte, o mesmo lugar, visto dende a cima, na estrada.


Unha máis, co detalle do sobrepasamento da auga xusto no entronque bloques-peirao.

Unha máis para tomar un pequeno detalle, de exceso de velocidade na ría, no que no importa a alta ou baixa.
Unha máis para amosar a xente nos bloques, aínda nun día sen sol, pero... con marea alta non hai area descoberta na maioría das praias de Ribadeo, a parte dos habituais.













A Vilavella non se ve, só outra vista máis do espolón dos bloques.










O fondo da ría, dende o parque do mineral.









Varias vistas de Castropol, cunha fina liña que limita o alto do seu peirao e a auga.














Unha vista da Lieira cunha regata en marcha en zona onde en baixa está descoberto.








... E xa case ría de Abres, pero navegable para pequenos veleiros de vela latina...

Un recuncho da ría

A ría de Ribadeo, como un todo ou en relación a partes, leva sido tema en moitos post no blog. Polo nome e a polémica arredor del, pero de xeito primario pola propia ría, as súas características, conservación, etc. E visto o visto, coido que continuará así.
O pasado ano, unha vez pasado o verán, amosaba fotos que indican que a ría non está tan a salvo da contaminación como poidera parecer. Dende aquela, que eu saiba, non se produxeron melloras nese sentido, nin noutros aspecto relativos á conservación do esteiro. E iso, a pesares de que aprece que xa vai funcionando o mecanismo da Reserva de la Biosfera Oscos-Eo-Terras de Burón, que con nome tan complexo pode que se debera a el o retardo na súa posta en marcha. Reserva que algún carto vai dando para os concellos que a engloban, entre os que están os que abrangue a ría. No medio si que apareceu a primeira parte dun estudo sobre as rías que incluía a de Ribadeo (na parte galega, e pregúntome como se pode dividir un estudo ambiental dunha ría en conxunto), que, deixándoa ben parada en relación a outras, non a deixaba inmune.
A ría, como é sabido e como corresponde a calquera outra, tende a colmatarse, é dicir, a encher o seu fondo con aportes tanto terrestres como marinos, facendo que o calado diminúa e parezan bancos de area e humedais. O proceso, que tantas veces se nomea para facer os dragados periódicos e case contínuos, segue a avanzar e maniféstase en pequenas cousas, como na colonización por algas de baixío do fondo da enseada dos bloques. Entre o pasado ano e iste, púidose observar que a colonización algal achegouse abondo máis á beira do peirao de Mirasol, aumentando no resto a potencia da lama que o ocupa. No tesón de Mirasol ocorre algo parello, pois se o pasado ano as colonias de algas eran minúsculas, este xa medraron aínda que continúen a ser pequenas. E nos fondos entre o tesón de Mirasol e da Vila vella, tamén se apreza o fondo con limo máis que con area que constituía ata agora o chan formado e a masa que quedaba debaixo. É dicir, na zona estanse dando dous fenómenos complementarios: o aumento de algas e de lama nos lugares libres destas. A lama deposítase nos fondos ó ter a auga pouco movemento relativo e ser incapaz de arrastras xa abondas partículas microscópicas, indicando un réxime de circulación de auga menor, como corresponde neste caso ó peche en marea baixa da circulación de auga entre os tesóns da Vila vella e de Mirasol. o que á vez, manifesta a evidencia da continuación da colmatación da ría, a pesares dos dragados. As algas colonizan un 'chan fértil', subministrado pola lama: non hai algas en abundancia en fondos de area, que non é fértil. Mágoa que, ademáis de a lama non ter un aspecto limpo en xeral, na zona dos bloques de unha impresión peor ó verse de cando en vez algún resto no fondo; algo que por outra parte, está facendo da praia dos bloques (abondo concorrida dende a construcción das casas que a dominan) un solario máis que un lugar de baño
Este ano tamén viuse un velero francés, que coido que non é o primeiro ano que recala fronte as primeiras escaleiras dos bloques, na continuación do canal do porto, tumbado totalmente ó desviarse un pouco da posición idónea e quedar en marea baixa sen auga. A escea non se repetiu, pois inmediatamente despois abandoou o lugar.
Dos remuiños e correntes na zona, en particular nas diferencias baixada/subida na punta E do peirao de Mirasol e na punta do espolón dos Bloques falaremos algún outro día con máis datos.

Os bloques, invadidos

Á praia dos bloques parece que lle botaran o mal de ollo. Non só se se ve invadida polo limo (algo do que xa avisara no seu momento Isidoro Asensio) e as algas que o colonizan, ou invadida e dificultado o movemento no seu espazo por lanchas, motos ou espectáculos, a máis do defecto de creación (deixarían agora costas e Medio Ambiente facer o recheo?) cando as escaleiras e as rochas que conforman a suxección de area se ven invadidas. A cousa comezou sen consecuencias hai algún tempo cos mexillóns, lapas e caracois. Pero este ano as larvas de mexillón, se non se varren, en pouco tempo será moi dificultoso o sacalas, tanto como baixar polas escaleiras cara á auga. E peor, pola perigosidade, as ostras que se afianzan xa de xeito duradeiro no tramo baixo das escaleiras. Moluscos que hai días a prensa traía a nova de que produciran algún corte nas praias de Barreiros, e dos que non trascendeu que tamén nos bloques produciran cortes que levaron a puntos de aproximación in situ e logo no hospital.
Claro que hai que ir un pouco máis aló e preguntarse por que agora si hai ostras nos bloques e antes non as había.

Unha mostra do que había ata o de agora

Larvas de mexillón nas escaleiras

Ostras nos chanzos inferiores dos bloques.

--
Nota posterior no mesmo día:
Sobre o mesmo tema da invasión de ostras 'Cassostrea gigas' (diferente da ostra común, a orixinaria da ría), imprescindible botarlle unha ollada a http://ria-de-ribadeo.blogspot.com.es/2017/01/invasion-de-ostra-rizada-na-ria-de.html
E este artigo citado no post anterior: http://www.smdu.org.uy/93/dosSantos_Fiori_245-252_CSMU93.pdf

A ría de Ribadeo en baixa

Sabendo que hoxe (sábado 22 de agosto de 2009) era unha das mareas máis vivas do ano, fun aproveitar para coñecer un pouco mellor a ría.
Segundo se pode ver na toma de pantalla do wxtide, un programa de predicción de mareas, en realidade a baixa desta mañá de sábado (0,24m) era un pouco menos viva que a da noite pasada (0,14m), ó revés das altas, na que a maior era ista tarde. O malo foi que a vella cámara quedou sen pilas cando pode dicirse que estaba comezando a labor, o que fixo que me quedara sen moitas tomas que quería facer.

As fotos están ordeadas segundo están tomadas: dende o centro camiño dos bloques polo Parador. A primeira é unha toma do sixpac con números para comentar ó non poder obter tódalas fotos que quixera, números que seguen noutra de abondo máis adiante (en ambos casos, é convinte ampliar a imaxe para poder velos).
O 1, marca un profundo oco por baixo das escaleiras dos bloques, oco que continúa cara ó 5 e máis aló, e manifesta como se está a afundir toda isa zona, escapando a area por baixo das escaleiras (entre outras zonas) como ocorre en 2, o que da lugar a un tumultuosos rego que corre por 3 ata atoparse en 4 con outro con maior fluxo aínda e que vai serpenteando polo muro de rochas ata a praia de bloques, sen apartarse moito en ningún lugar, pois o mesmo que se ve saír auga polos escalóns finais das escaleiras, é de supoñer que saia noutros lugares das rochas.
Hoxe podíase observar na zona 6 rochas (supoño que restos da construcción do peirao) aproximadas ó muro do peirao, e ben diferenciadas da area que cobre a zona contigua, que se diferencia ben da zona de algas na foto e apréciase asemade a diferencia coa zona de lama máis cara á beira.

O 7, é a zona de beira onde se pasa de non ter case inclinación a unha inclinación da area debida ós desprendementos que van parar á canle dragada á beira do peirao. Ista zona case segue unha curva con centro o pico sur de Mirasol.
A primeira das fotos é unha vista sobre o peirao, onde se aprecia o tesón de Mirasol en boa parte da súa extensión, na que puiden comprobar que, sen mollar en absoluto o corpo, chegábase a ver perfectamente a parede norte das naves, a mesma que se ve na foto.
A segunda, dende o mesmo lugar, amosa case toda a extensión do tesón de Castropol, que é o que menos sobresae dos da zona. Parece que o tesón 'empuxa' as embarcacións cara ó peirao castreño.
A terceira amosa a area na enseada la Lieira e a parte sur do tesón das Figueiras, zona onde se pode ver os cultivos mariños e a unión en marea baixa entre o tesón e a area da Lieira.

Na seguinte, a cuarta, vese o límite entre as dúas fotos anteriores.








A quinta enfoca a zona da Lieira, vendo a zona norte do tesón de castropol e a alineación de cultivos.

A sexta amosa Castropol dende o Paruqe do mineral, achegando a imaxe e confrontando a escasa amplitude da pasaxe entre tesón e peirao.








A sétima enfoca o fondo a ría nunha posición semellante á última, que será comentada logo.

A número oito achega a escea co detalle da 'península' que ten o tesón na zona suroeste, fronte á Vilavella. Asemade pode verse o entronque da canle oeste da ría coa canle principal, así como dirtinguir o manexo de recolectores no tesón.

Nove: a unión entre os tesóns da Vilavella e de Mirasol, en dúas fotos (unha delas con numeración), onde se pode ver a anchura da canle principal nese punto, e a lingua de area que une ambos bancos (nº 8), que cando xa comezara a subir a marea aínda pasaba dos setenta e cinco metros, e que permite o paso entre ambas zonas a pé nas horas de mareas baixas normais.
O nº 9 sinala unha zona de irregularidades na superficie do tesón, con area pouco consistente e charcos encerrados no seu interior. Contrasta coa dureza doutros lugares deste tesón.
O nº 10 indica unha zona do tesón de Mirasol que está comezando a ser colonizada por vexeración, que forma pequenos montículos.
Iste tesón ten uha consistencia abondo máis homoxénea que o ada Vilavella, e a súa altura máxima (aproximadamente no punto nº 11) é de 1,4 ou 1,5m sobre a marea mínima, isto é, comeza asomar cando a marea está uns 50-60cm por baixo da media.

Nestes tesóns a zona de baixada pronunciada está ó oeste, notándose especialmente na zona do pto. nº 11, a máis achegada ó peirao e a que máis sofre de derrumbes nos dragados.
Na foto dez obsérvase máis en detalle a zona de unión dos tesóns.

A penúltima, a once, amosa a mesma zona, pero agora enforntada á zona de lama dos bloques, onde se ve o debuxo das canles de desaugue que liberan a auga non só da lama do fondo, senón a que se acumula na area baixo a explanada de herba, o que o mal estado da beira norte de dita explanada.

Na seguinte e última, a décimosegunda, vése unha toma entre os bloques e o fondo da ría, tomada dende o parque do mineral. Apŕeciase que o tesón da Vilavella cambia de estrutura a medida que se mete más cara ó sur, pasando a estar con vexetación. Asemade, vése a liña que forma a costa con esta marea, aliñada co espolón da praia artificial, e formando un entrante que chega a conectar polo fondo por unha estreita canle co brazo principal de ría que vai cara á Veiga.

E, o próximo ano? Verase...

31 fotos da ría e algún comentario

Coido que a ría de Ribadeo debe ser tamén beneficiaria (estou seguro de que si o é) de toda a propaganda que está xerando o traballo de 'Por Nuestro Faro'. A notar unha diferencia: sen un peso, o tirón é grande, mentras que Faros de España tirou de chequeira para promoción dun establecemento, non dunha zona ou unha illa.
Voltando ó tema, hoxe facía un día que algúns cualificarían de avesío. bo para aprezar outras facetas da ría, e máis en marea baixa. As fotos a continuación foron tomadas comezando a subir a marea (a marea non comeza a subir ó tempo en tódolos lugares da ría, senón que comeza pola boca e vai progresando cara ó interior, ó mesmo que ó baixar) dende o miradoiro de aves (km 376 da N-642) ata a curva sobre a praia dos bloques.

 Dende o observatorio de aves, cara Asturias. Marea ben baixa.

 Cara á embocadura da ría.

 Banco labrado na pedra en As Aceas.

 A enseada das Aceas, coa remodelación e canle do muíño de auga doce en primeiro plano.

 a canle para levar auga do rego.

 Os edificios dos dous muíños, branco, do rego, e en pedra, de mareas. Entre eles, a barreira para embalsar a auga á dereita da imaxe.

 Aspecto da enseada das Aceas. No centro dereita, a árbore usada moitas veces por Suso Peña. Cara a esquerda estaría o vello recheo.

 Charca en marea baixa no encoro de As Aceas.

 Vida á saída da auga do encoro: cangrexos entre as pedras.

 O foxo que deixa a auga na procura da ría.

 E a vida, tamén dentro da barreira: mexilóns.

 Vista xeral da parte interna da enseada.

 Acehgándonos a Ribadeo, Castropol e As Figueiras ó fondo, e a corta de eucaliptus para replantación de autóctonas, presente.

 Unha ría? Si, lonxe da beira... Vista cara ó interior da ría.

 En pouco tempo, isto non estará así: a replantación está en marcha.

 Ribadeo e as Figueiras, sen árbores no medio polo momento.

 O tesón da Vilavella.

 Un detalle cara a Ribadeo.

 Outra vista do tesón da Vilavella entre peiraos.

 A beira, limpa de vexetación.

 Tesón, enseada da Vilavella, Bloques coa escollera dos '90, Mirasol...

 Mirando un pouco ara arriba, tamén no Costal están amañando a terra.

 O fondo da enseada da Vilavella, co paseo de hai poucos anos.

 Enseada, paseo, Costal...

 Madeira a carón da auga (en chea!)

 Detalle: o embarcadoiro para as embarcacións que se agochan na antiga fábrica de alxinatos, saíndo do recheo efectuado hai décadas.

 Cara á saída da enseada.

 Saída da enseada da Vilavella cara á beira asturiana.

 Bloques e tesón da Vilavella.

Dende os Bloques á Veiga. Xa é patente que comezou a subir a marea.