A auga de Ribadeo, unha historia

Hoxe, 26 de febreiro de 2019, repetiuse a historia. De novo a auga da billa en Ribadeo chega ás casas en malas condicións. Embaixo deixo a nota de prensa do concello.
Mentres, non estaría mal repasar a historia repetida dende o inicio do CAVI. No blog hai abondas referencias; entre elas, as que aparecen nesta entrada.
Tamén, deixo unha foto dunha Comarca de 1960 (31 de xullo), de cando se pensaba que o servizo de traída de augas estaría listo para o verán seguinte (verán de 1961):

Nota de prensa do concello de hoxe:
"

VIAQUA BALEIRO OS DEPÓSITOS

Novos vertidos ao río Grande

26/02/2019

Nas últimas horas producíase un novo vertido de lixiviados ao río Grande, unha das captacións de auga das que se abastece a poboación ribadense. Ese vertido ocasionou un forte cheiro na auga da traída. O alcalde, Fernando Suárez, ven de enviar requerimentos unha vez máis e advertencias de denuncia á Confederación Hidrográfica do Cantábrico, a Augas de Galicia, a Dirección Xeral de Calidade Ambiental, á Dirección Xeral de Saúde Pública, ao Seprona, ao Concello de Barreiros e á Cooperativa Os Irmandiños. Para Suárez Barcia é intolerable que estes vertidos se produzan cada pouco tempo.

O rexedor ribadense dixo que "desde o Concello de Ribadeo estamos vendo que nestas últimas horas volveuse producir algún tipo de vertido de lixiviados ao río Grande, que é unha das dúas captacións que ten Ribadeo para abastecemento de auga á poboación. Neste caso todo parece indicar que no veciño concello de Barreiros, ao igual que outras veces, hai varios anos que vimos soportando esta desgraza. Consultada información á empresa concesionaria Viaqua sobre esta circunstancia, sobre todo porque hai moita xente que está preguntando alarmada e preocupada polo olor e polo mal sabor da auga, a concesionaria indícanos que a calidade da auga cumpre a día de hoxe cos parámetros que se establecen no real decreto 140/2003, pero cousa diferente é que o olor e o sabor non sexa adecuado, e evidentemente non o é. De aí que, como sempre, aplicando os protocolos cando nos acontecen estas circunstancias acabamos de enviar de maneira urxente requerimentos e advertencias de denuncia á Confederación Hidrográfica do Cantábrico, a Augas de Galicia, ao Seprona da Garda Civil, ao Servizo de Calidade e Avaliación Ambiental da Xunta de Galicia, ao Concello de Barreiros, que é onde detectamos que está a orixe dos vertidos, á Cooperativa Os Irmandiños, que é onde nos parece que está a orixe dos vertidos, e á Consellería de Sanidade".
Fernando Suárez engadiu: "debo dicir, o que nestas circunstancias outras veces pasa, que os Concellos somos os responsables da calidade e da auga que vai pola tubaxe, pero en ningún caso podemos ser responsables, porque nin temos competencias nin está no noso territorio, cando se botan vertidos aos ríos que son utilizados pola poboación para beber. Para iso hai outras administracións a nivel autonómico e estatal que deben velar para que isto non ocorra, e é  o que, outra vez máis e xa van non sei cantas, lles acabamos de pedir. Isto non pode ser, non pode estar unha poboación de 10.000 habitantes sempre cun fío pensando que nalgún momento temos que cortar o subministro de auga porque a calidade, aínda que cumpra os parámetros legais, non é boa. É inxusto que en Ribadeo teñamos que sufrir esta situación".
O alcalde de Ribadeo explicou que "a empresa concesionaria, para resolver esta incidencia, o que fixo foi baleirar os depósitos, estaos recargando de novo e espérase que nas vindeiras horas volva a normalidade. Espero que sexa dunha vez por todas, pero non quita que dentro duns días por calquera outra circunstancia volvamos ter incidencias deste tipo, e isto, insisto outra vez máis, é intolerable".
Este é o contido do informe que desde Viaqua lle fixeron chegar esta mañá ao alcalde de Ribadeo vía correo electrónico: "Tras realizar los ensayos de control de calidad habituales (como cada día) en el agua del abastecimiento de Ribadeo, no se detecta ninguna incidencia en estos, es decir el agua cumple los criterios de calidad establecidos en el R.D. 140/2003 y ninguno de los parámetros que analizamos “in situ” presentan desviaciones o incumplimientos.
A pesar de esto el agua presenta una alteración en el olor que es advertida por la población, trasladada como queja a nuestros servicios de atención comercial y desde Viaqua somos conscientes de ello. Esta alteración en el parámetro “olor” es consecuencia de una reacción del cloro (agente desinfectante utilizado en el tratamiento de potabilización) con la materia orgánica presente en el agua del embalse de Lexoso.

El cloro cuando reacciona con el agua forma dos tipos de reacciones que son:


• Cloro libre residual (es el que garantiza la desinfección)



• Cloro combinado  (combinación de cloro con materia organica presente en el agua)


El cloro por tanto que tiene el agua almacenada en el depósito y en la red de distribución es la suma de Cloro libre residual + cloro combinado. EL cloro libre residual (se aprecia mínimamente a través del olfato) y el Cloro combinado (se aprecia intensamente a través del olfato)
Habitualmente en el servicio de abastecimiento sobre el total de cloro existente, el porcentaje de cloro libre es de un 90 % y de cloro combinado 10 %, de este modo la percepción del olor a desinfectante es minima.
En el día de hoy en el servicio de abastecimiento se han invertido los porcentajes de concentración de cloro, representando el cloro libre un 25-30% y el cloro combinado un 65-70 %, es por ello que como el cloro combinado es altamente percibido a través del olor, los vecinos están percibiendo esta alteración en las características organolépticas del agua. A pesar de esta alteración en la cloración los parámetros están dentro de los límites establecidos en el R.D. 140/2003.
Como medida correctora y para mejorar las características organolépticas del agua (olor), desde primera hora de la mañana hemos cortado la entrada de agua a la ETAP de Santa Cruz procedente del embalse de Lexoso, hemos vaciado el depósito de Santa Cruz, estamos realizando vaciado de la red de distribución en 5 puntos de manera controlada, midiendo en cloro para garantizar la desinfección del agua en puntos representativos (deposito, avenida de Galicia, parque municipal, calvo Sotelo, oficina, cementerio, etc…)
La mejora de la calidad del agua será apreciada en las próximas horas y el servicio recuperará la normalidad. De igual modo se ha procedido a abastecer Ribadeo desde el depósito de Loureiro con agua procedente de la ETAP de Vilarbetote.
Así mismo, se ha denunciado un presunto vertido al embalse de Lexoso cuyo origen presuntamente proviene de la cooperativa os Irmandiños. Esta denuncia se ha cursado con el Seprona y con el área de vertidos de Augas de Galicia. Este último nos ha informado que recientemente esta cuenca deja de ser del ámbito de su demarcación y corresponde a la Confederación hidrográfica del Cantábrico. Hemos procedido por tanto a cursar denuncia a la citada confederación, solicitando que Agentes responsables del Área de Medio Ambiente inspeccionen la zona y conozcan las presuntas malas prácticas de la cooperativa de Os Irmandiños como de las explotaciones ganaderas de la cuenca que son susceptibles de provocar vertidos de purines y lixiviados a afluentes de la cuenca del embalse de Lexoso y ponen en riesgo el agua del abastecimiento del servicio municipal de Ribadeo”.

"

Mapas de Ribadeo

Hoxe por hoxe pódense atopar múltiples mapas de Ribadeo. Dende os de openstreetmap, pasando por Google maps ós mapas do concello, por non falar dos englobados noutras institucións como o sixpac da Xunta (ou o sigpac a nivel estatal) a Confederación Hidrográfica do Cantábrico (que inclúe medio concello, ó sur do Mondigo e chegando xusto ata o sur da illa Pancha, pero ten o mapa de todo), diversos visores da Xunta, como o básico da Información Xeográfica de Galicia, ou o Plan de Ordenación do Litoral, entre outros.
Ó que ía. O caso é que algúns deles, están mal. Aquí deixo algún, con pequenas (ou grandes) diferenzas entre eles:
O primeiro, da obra 'Ribadeo, terra, mar e xente, un homenaxe dos seus pícaros, publicado no 1983 no colexio Público Comarcal de Ribadeo:

O segundo, un 'mapa das parroquias' que se pode ver na páxina do concello e que estivo diante da oficina de turismo por anos, e que se diría copiado na división do dos pícaros:

O terceiro, dun mapa militar de hai case sesenta anos:

O cuarto, un dos planos do PXOM (o D4), un instrumento que coido que sería bo consultar por curiosidade a máis de por interese de propiedade:

 ... os dous primeiros, os que teñen división parroquial, non casan co nomenclator da Xunta. Un caso: Reme de Arriba, incluído en Covelas no nomenclátor da Xunta.

O tirón de Ribadeo

Onte pasoume una amigo unha imaxe: as Catedrais como reclamo turístico. Ben, si, ten aparecido moitas veces. Si, mesmo como se usa neste caso.
E, como se usa neste caso? Pois como reclamo para Asturias... Se ata ten aparecido en La Nueva España en ese sentido!
Conste que penso que a imaxe das Catedrais non ten por que ser usada só como reclamo de Ribadeo, ou de Galicia, senón que a pode usar calquera. Pero sen mentir, ben. É dicir, non poden usar a foto das Catedrais como imaxe reclamo para anunciar unha viaxe a Asturias. Si se pode para dicir que bonito planeta temos e como nolo estamos a cargar.
E, mentres, que fai o goberno municipal? Pois ó mellor non se enterou, mais noutros casos semellantes, que eu saiba, nada (ao menos, non coñezo que o teña feito, non lle ten dado difusión, e ó non facelo nestes casos e si noutras cousas...) E iso que é un dos bens de Ribadeo con máis valor simbólico, como marca. O meu amigo, en cambio, xa fixo unha reclamación privada para que non usaran mal a imaxe...
Por certo, estiven pensando en poñer a imaxe do cartel co enderezo e todo, pero coido que sería facerlles propaganda aínda por riba: xa sabedes, iso que se está a usar tanto en política: que se fale de min, aínda que sexa mal... Mellor unha foto dun lugar bonito que é de todos e polo tanto, ninguén debe usar mal.

Fronte ó eixo atlántico, menor velocidade en Ribadeo

Hoxe na prensa poden verse as últimas novas fronte ó corredor atlántico: se Galicia sae mal parada, a Mariña sinxelamente non sae. Por contra, hai poucos días pasaba unha nova na que un xornal a nivel estatal recoñecía o desastre de Feve, e hai pouco aínda que nas estradas 'convencionais' entraron estes valores de impedimento de velocidade:

Cal é o motivo da rebaixa de velocidade? Que a menor velocidade, menos accidentes... E, se te quedas na casa, seguro que non tes accidentes por viaxar! Pero o caso é que isto das menores velocidades perxudica mais... a quen? á xente das zonas menos poboadas. E... non sería máis efecivo en canto a accidentes un mellor coidado das estradas ou unha racionalización da sinalización que evitara as incongruencias e a hipersinalización que non da asimilado quen conduce?

Indefensión aprendida, debilidade asumida

De cara ás próximas (varias) eleccións, coido sería interesante poñer no foco un concepto que non se estila moito en polítca e menos en época preelectoral. Algo que, non obstante, aplícase de xeito case sistemático neste ámbito. Trátase do que en psicoloxía se coñece como 'indefensión aprendida'. En breve, refírese a que se se amañan as regras dun xogo, sexa o xogo que sexa, e se fai dun xeito opaco co resultado de que sexa máis difícil xogar e chegar a resultados para unhas persoas que para outras, entón a xente afectada pola discriminación negativa verase como peor xogadora, e en consecuencia, desincentivarase e terá peores resultados e unha imaxe máis negativa de si en relación o xogo.
Agora ben, a política tal como está concebida no sistema de representación, é un xogo...
En política, de longo tempo por estes lares, ven sucedendo algo polo estilo. Vista a política como xestión do poder sobre o conxunto social e as súas actividades, se as persoas non teñen poder por outros medios, poder 'de feito', 'poder fáctico', ven sistemáticamente como o valor da súa participación política tende a anularse. Como resultado, diminúe a súa participación primaria e en consecuencia, a súa representación, incidindo máis aínda no seu sentemento de perda de poder político nunha espiral decrecente da que non se pode saír dentro do sistema.
Se a participación se mantén en parte, é por un interese secundario, debido non á expresión do que é, sinte ou lle parece á persoa, senón debido a propaganda dos diversos partidos, nunha especie de chamamento que indica 'comigo serás forte', abandoa o teu e vente. Pero isto significa que a participación xa é mediatizada, para o uso puntual dos partidos e non das persoas, que se se benefician en algo é de xeito secundario.
Mesmo esa posibilidade de cambio que se podería albiscar cada x anos nos procesos electorais está así mediatizada de diversos xeitos, dende o filtro polo que pasan os candidatos para chegar a selo, á convivencia do poder político cos poderes fácticos, pois haxa ou non connivencia de principio, pode aplicarse aquelo de que dous que durmen no mesmo colchón vólvense da mesma opinión...
Mentres, para saír desta espiral só queda cambiar as regras do xogo, ou sexa, cambiar o xogo.
--
Nota: esta entrada é unha versión de https://tentandoeducar.wordpress.com/2019/02/20/indefension-aprendida-debilidade-asumida-fora-da-educacion/

Paseando sobre a ría de Ribadeo

Fin de semana. Temperie agradable. Nun entorno como o de Ribadeo, un paseo preto do pobo está á man. Mágoa dun espectáculo como o da foto, tomada nos bloques, cunha luminaria destrozada e un cubo de lixo destrozado e estrado o seu contido. Febre do sábado noite? O carallo! febre de imbecilidade animal.

 Lémbrame a imaxe anterior a outra, esta tomada no Comado, nun lugar que podería albergar a un dos famosos bancos 'máis bonito do mundo'. De feito, puxeron un para admirar a vista. E a imaxe amosa como está na actualidade. E iso que subir ata alí require como mínimo, tempo de vehículo se vas motorizado.

Volvamos a Ribadeo. Un paseo pode levar a un a ver as exportacións que saen polo porto, como os montóns de madeira (de pino a maioría, neste caso) que se apilan en Mirasol. Miles de toneladas dispostas a ser cargadas.

Un paseo mañaneiro permite ver como se levanta o Sol polo fondo da Liñeira.

Pero aínda que non sexa tan cedo, dende o parque do mineral pode aprezarse o fondo da ría, a salvo cun límite do campo con cordas que leva sufrido xa agresións e pola traxectoria, seguirá a sufrilas.

 E, voltando ó sitio de inicio, como conxugará quen fai os destrozos o lixo estrado coas novas duchas (que xa facían falta...)

En fin, Ribadeo ten recunchos para un paseo. E para moitos.

Un partido informando ('informando', así se titula)

Vou tirar un papel á papelera e fíxome: un aviso de que un acto de presentación dun candidato non se vai celebrar por cambios de última hora na axenda dun alto cargo do partido.  Pero o candidato éo ás municipais. Os carteis xa estaban impresos e colocados, e a nota foi algo rápido, para saír do paso, o que significará un novo aviso para cando a axenda do alto cargo teña un oco...
A modo de separación de poderes, houbo un tempo que crin que tamén había separación de funcións entre as administracións dos diversos niveis, coa coordinación pertinente, claro, pero tamén coa separación entre o que é administración e o que é partido. Hai tempo que abandoei a idea, ó ver un manga-por-hombro entre administración e partido tanto como a vertebración, partido mediante, de diversas administracións con ausencia de coordinación con outras vertebradas por partidos diferentes. E o cidadán pinta pouco, só comparsa, se non está nun partido metido. As asociacións cidadáns teñen que ganarse día a día un minúsculo oco para facer algo parello á súa función nun sistema en equilibrio. Porque meterse no sistema como cooptadas polos partidos non é ser asociación, senón sucursal.
Sigo soñando, son un soñador, tal vez iluso: tal vez mañá esa coordinación exista, vertebrada a partir dos cidadáns, cara arriba dunha a outra administración, de abaixo arriba, e os partidos sexan agrupacións de cidadáns con ideas semellantes para vender as súas ideas e non maquinarias de guerra social mediatizada de arriba abaixo.
Si, sei que o sistema propicia a súa reprodución e que a cousa está difícil. Mais os cidadáns temos un sistema de relacións cunha plasticidade que pode permitilo. Traballo nos ha costar. Pero é a supervivencia o que está en xogo, e o sistema actual, cos seus fallos, non a asegura.
--
Tamén en Galicia Dixital.

Es maior de idade? 8 cm menos!

Ao ritmo actual, se es maior de idade, isto é, ao menos tes 18 anos, o mar subiu dende o teu nacemento ao menos 8 cm, 4,8 mm/ano.
Se vives en Ribadeo, iso significaría que verías o tesón na ría cousa de media hora menos cada día. Significaría, se non fóra por un detalle: a subida do nivel do mar tamén fai que entre relativamente máis auga na ría e se colmate máis, aumentando a necesidade de dragado, aínda que o maior nivel de auga parecería implicar maior calado.
E na praia? Pois cada unha funcionará de xeito diferente, mais, de conservar a area, significaría cousa de 1 m menos de praia en cada momento. Pero, a elevación do nivel do mar implica nas praias sobre todo maior erosión, logo aínda menos praia...
E nas catedrais, ese monumento natural icónico que leva anos potenciando a economía ribadense? Pois mais nivel do mar implica maior erosión, e polo tanto, menor duración: caerán antes, con todo o que iso significa.
Cada unha das afirmacións anteriores é matizable: son afirmacións vagas e xerais. Pero iso non significa que por termo medio, sexan 'verdades coma puños'.
Ah! e o cambio climático está acelerando. Iso significa que ne próximos anos os seus efectos acentuaránse. E non só no nivel do mar... estás preparada ou es outra persoa inxenua máis (entre outras posibilidades que non significan que podas solucionalo dex eito individual)?

Xoias das Maldivas, foto da ESA na que se recollen as illas Maldivas, un dos lugares máis afectados pola suba do nivel do mar (a súa elevación máixima é equivalente á do tesón en marea baixa)