Carnaval, te quiero. Covadonga Suárez, Por Nuestro Faro

do libro '25 anos de entroido ribadense'

Es carnaval y me encanta. Hoy no hablaré de lo importante, a quién le importa.

 No me apetece enfadarme, con qué objetivo, los resultados de la indignación en nuestro siglo son inexistentes y corresponden a coordenadas invisibles e incomunicables, de ahí que el hastío vertebre toda forma de vida. No estamos en dictadura ni en democracia, hoy las cosas no tienen nombre, ni lo tiene esta época global y local donde la ley sólo sirve de tirachinas. ¿Qué se puede hacer en esos sueños sudorosos en que uno se despierta manoteando en la oscuridad y cuando quiere darse cuenta ya no recuerda lo que estaba soñando ni contra qué luchaba? Es más sencillo cualquier otra cosa, beber cualquier otra copa. ¿No hay? Pues ponme lo que tengas. Tenemos carnaval. Pues venga ahí. Ponme caipiriña. Estoy hasta el gorro de ser antisocial y quejarme de gobiernos con mayoría absoluta, hay que estar chiflado, y más aún tal día como hoy, donde basta con meterse en un yacuzzi con una botella de champán para ser rey y reina. Suicida es el que critica al que es aplaudido en los palcos, en los estrenos, en el saque de honor, en el photocall, en las manifestaciones, y en los planes de ordenación y regulación de la opinión pública. No es de recibo quejarse, es asocial por definición, y hoy, encima, es carnaval, una licencia poética, festiva, anímica, es ser o no ser y ser sin rumbo cierto, y sin rostro y con el ropero invertido, siempre triunfal. Pues sí, no hablaba de vosotros, sino de ellos : hoy es la fiesta de muchos profesionales. Felicidades.

Hoy me apetece unirme a la masa serpeante y turutear hasta echar humo. No unirme a los que están de santo sino a los que están hasta el cogote. Los primeros siempre están de celebración, y yo acabo de caer de la burra. Cierto. Felicidades. Hoy casi propondría sacarnos el sombrero y lanzarlo al aire todos a un tiempo. Tenemos mucho que celebrar, se me ocurre salir con una motosierra a talar árboles yo misma, de la emoción que suscita en mí que se aplique una ley contra incendios 11 años después. Ya lo dicen las noticias, y hasta las televisiones, es maravilloso. También lo dice una amiga mía: “Esto es Hollywood”, sí, un Gran Hermano paternalista en diferido, retocado, y con cortes publicitarios. Celebrémoslo. Que veinte años no es nada, ¿no lo decía Gardel? Pues 11 aún menos. Tampoco es nada 10 años de concesión en la Isla Pancha, no seamos malpensados, quizás nos tengan preparada una sorpresa también en el año número 11 y una fiesta a continuación. Igual en 2026 alguien se pone a leer informes o leyes, o hemerotecas, o yo qué sé. Confiemos. Venga, qué nos cuesta. Ir contracorriente es ser antisocial, y lo contrario es antifaz.

Me encanta el carnaval. No sé si le estáis pillando el punto, pero nos merecemos salir y berrear. En otro tiempo poner en tela de juicio, mirar en perspectiva, situarse en el ángulo era lo correcto. Hoy lo que une e integra es el aplauso alienador que se desplaza verticalmente. Por eso, los que están de santo no deberían celebrar nada. Nosotros sí, sin embargo, porque la calle, inexorablemente, siempre fue del pueblo.

Ribadeo, ó 77%

Hai un par de días, aparecía no blog a entrada 'de seguridade, incumprimentos e boas intencións'. Hoxe, no xornal, pode verse unha información relacionada que apoia todo o alí dito. En concreto, dicía que soaban as promesas feitas 'dende arriba' a algo repetido, e que o aumento da vixiancia nouturna en Ribadeo levaba esperando máis dunha década. Pois o que se pode ler hoxe no xornal é que a plantilla da Garda Civil en Ribadeo está ó 77 % (24 axentes de 31 postos de plantilla), tendo un posto sen cubrir na Policía Local dende hai un mandato.
Os datos, dados por un representante da Asociación Unificada de Guardias Civiles (AUGC) diferencianse dos datos proporcionados á prensa polo xefe da Garda Civil na Mariña hai uns meses. Se ben naquel casol caso os números porporcionados atinxían a toda a Mariña, viña a dicir que as carencias só chegaban ó 10 % se non se contaba ós mandos, mentres que neste caso, o representante a nivel provincial da Asociación manexa ó 15 % de carencia na provincia. Como vimos ó comezo, en Ribadeo é dun 23 %.
A situación de perigosidade na Mariña en xeral é boa, a pesar dos roubos. Niso coincide todo o mundo. En que as forzas policiais (G.C., non me gusta chamalas 'de orde pública'; traeme connotacións de emprego da forza contra a xente) acoden alí onde se lles chama, sempre, tamén coinciden mando e asociado. Pero, neste último caso, axusta 'y eso es así pese a ser los que menos cobramos'.

SUBESTACION ELECTRICA. Evaristo Lombardero Rico

   Polo que din as obras da subestación eléctrica de Ribadeo xa están rematadas, e séguese repetindo o mantra de que houbo un retraso por culpa do contencioso administrativo prantexado polos veciños de Piñeira. Convén crarexar, máis unha vez, e sabendo que non chegará, que esa información non se axusta a secuencia dos feitos.
   Sen entrar agora nas fases anteriores, os datos concretos dos últimos anos son os seguintes:
- O día 3 de xaneiro de 2013 o concello de Ribadeo concedeu a licencia de obras.
- A mediados de febreiro comezaron os movementos de terras, desmontes e algunha obra.
- A mediados de abril a empresa paralizou as actividades sen dar nengún tipo de explicación
- Só a mediados de decembro do mesmo ano se formalizou o contencioso pola Comunidade de Montes de Piñeira.
- Ainda tardou seis meses a empresa en anunciar que estaban as obras paralizadas por mor do contencioso, pero non fai falla ser un lince para entender que os tempos non casan. Non é o caso do Sr. Alcalde de Ribadeo que tamén se apuntou á mensaxe da eléctrica.
   Non nos preguntes porque foi este retraso nen os anteriores, eso sábeno eles se o saben. O único que podemos contar é que primeiro iba ser unha subestación de 400 000 voltios e despois de 132 000, naturalmente sen explicacións. Tamén se sabe que o proxecto foi moificado polo menos duas veces dende o anuncio inicial en xullo de 2008, cando se asinou o convenio entre SEPES, EON, a Consellería de Industria e o concello de Ribadeo, como tamén é sabido que polo medio andiveron EON, ENEL, BEGASA e VIESGO. De algunha cousa hai documentación e por ahí están es hemerotecas. Dos intríngulis nin se sabe, nin saberá pero quede claro que, no tocante aos retrasos os veciños non tiveron a mais mínima intervención. ¡Ainda quen cas eléctricas!
--
Electricidade de calidade, sobre a subestación eléctrica.
+ da subestación (a modo de historia).

Electricidade de calidade

Polo comunicado de onte da alcaldía, enterámonos de que a subestación eléctrica nova, que ó parecer será estreada o martes do antroido en Piñeira, será a panacea que paliará todas as lagoas de mantemento de liñas, rematando cos cortes de luz. Amén, descansen en paz.
Coido que a estación suporá unha mellora, pero que o mantemento das liñas elñectricas para a distribución está abandoado, e que esa foi (é) a causa da mala distribución . Que se empregara para presionar cando a liña e a subestación estaba cuestinada e había unha oposición mesmo xudicial, esa é outra cuestión de aproveitamento de recursos informativos dun xeito fraudulento por parte da empresa para outra causa que non tiña que ver (déranlle ou non a razón á empresa na causa xudicial)
O troceamento do subministro eléctrico en produción, distribución e comercialización, que se fixo efectivo en España hai xa anos, formalizou unha producción e comercialización altamente rendibles e totamente privadas, e unha distribución de alto custe de mantemento en monopolio público tutelado polas privadas e desatendido. Dese xeito, todos sabemos que para protestar pola abusiva factura da luz temos que ir a un sitio -sen moita esperanza no fundamental, blindado legalmente-, pero a calidade depende de outro... que non ten contacto directo connosco.
Ademáis, unha parte considerable do custe (por iso se di ás veces que a electricidade en España non é 'tan cara' a pesar de estar no pelotónde cabeza europeo) vai a á cota fixa de enganche, desalentando os aforros de consumo.
E, sobre aforros de consumo, en todo o mundo occidental hai un equilibrio entre a instalación de producción eléctrica e o seu consumo. Foi cando se viu que pola ganancia de eficiencia o consumo non ía tirar moito para arriba cando a tarifa de enganche subiu, como seguro de ingresos, aínda que non haxa consumo.
E así andamos. Con ou sen a nova e cuestionada subestación eléctrica de Ribadeo.

Subestación eléctrica. Imaxe de https://gl.wikipedia.org/wiki/Ficheiro:Subestaci%C3%B3n_electrica_1.jpg . Foto realizada por Angel Aroca Escámez. Lic.CC by-sa 3.0.

Comunicado sobre o retardo  do proceso da subestación, por Evaristo Lombardero.
+ da subestación (a modo de historia).

De seguridade, incumprimentos e boas intencións

Ninguén desbota que os mandos de seguridade teñan boa intención para evitar roubos ou calquera outra fechoría. Mais á hora da práctica, as cousas suceden cun patrón: unha xunta, un acordo de máis e mellor colaboración entre forzas, un reforzo de medios cara ó futuro... e ata a próxima alarma, na que se voltará a facer máis ou menos o mesmo.
Coido que Ribadeo non é unha zona insegura en relación con outras, e que, a pesar do que poda soar, os casos de roubos agrupados nalgunhas datas pódense cualificar de illados, como di o representante gubernativo na provincia. Mais tamén de repetidos. E, mentres, tamén son repetidas as promesas.
Desta volta, sóame a promesa de aumentar a vixiancia nouturna. Hai xa abondos mandatos municipais, aló polo 2003, o alcalde daquela prometeu vixiancia nouturna municipal todas as noites. Daquela o tema era outro, pero a efectividade das promesas coido que era parella: rematou o mandato sen tempo para o cumprimento e sen ampliación de prazo nin renovación de promesa. E ata o de agora (polo medio, houbo algunha comunicación de aumento de vixiancia, si...)
Desta volta noto sin embargo a falta dun acompañamento: a petición de máis cámaras de vixiancia. Pode que porque os afectados sexan pequenos negocios, non se lanzara de novo a petición periódica de aumento de control gravado, que resulta en xeral en maior control dos veciños inocentes, pero non en maior prevención de actuacións de culpables.
E, por certo, a vida é un factor de risco. É evidente que quen non está vivo, non pode morrer. Ven isto a conto de que a seguridade perfecta non existe, que sempre hai algo de inseguridade como inherente ó desenvolver diario. E que diminuír esa inseguridade só por medios de poder organizado, a máis de disparar o custe de mantemento do poder, leva consigo o aumento da inseguridade e indefensión fronte ó mesmo poder.
Si, hai que tomar medidas efectivas para manter a seguridade. Pero enfocar o remedio só sobre as forzas de seguridade, sen implicar máis ós veciños supón non só afastalos unha vez máis, senón tamén deixar de lado algo fundamental: a colaboración cidadá e a implicación das persoas na sociedade na que viven.

Imaxe de wikimedia Commons. Lic CC rec. compartir igual xenérico 2.0. Realizada por Lansbricae.

Gradiente social da saúde

Por un amigo chego a esa idea: a existencia dun grado diferenciado nos coidados e na saúde en función do variables socioeconómicas. Algo que todos, implícitamente, sabemos, mais que por ter asumido que é normal, non poñemos de manifesto como cousa que nos atinxe e nos perxudica.
O escrito que ligo, redactado co motivo do día mundial contra o cancro (4 de febreiro) cortiño, é unha das cousas que máis me chama a atención: a posta de relevo deste feito. Aínda que non ten desperdicio noutros aspectos. En baixo deixo un parágrafo:

Ribadeo e a auga

Agora mesmo, está a chover. Auga. Mais non é desa da que quería falar hoxe.

Nótase algo na foto? Gústame a auga da billa... normalmente. As queixas pola auga en Ribadeo non son cousa nova. Veñen de lonxe. E non só polas averías e liortas sobre a necesaria modernización da rede de abastecemento, senón pola calidade da auga. Aspecto terroso cando chove, sabor forte, pel alisada despois do lavado con ela... son algunhas das situacións que xeran queixas periódicas e que son sistemáticamente ignoradas por autoridades e empresa ou contraditas pola empresa xestora.  Naturalmente, hai casos aparte, como a contaminación polo CAVI. Pero, en días como os desta finde, non é o CAVI, senón outra cousa.
Vin a auga, e logo, lin sobre a recuperación da xestión de auga en sitios tan significativos como Berlín ou Valladolid, e outros non tan sonados ou importantes como Manacor ou Ermua, nun artigo en eldiario.es, "La ola europea contra la privatización del agua ". Un máis que fala de recuperación de poder da xente sobre o que toma e como se xestiona, e dos beneficios que trae, máis aló do que fala de aforro en cartos, que tamén, ó evitar a partida de 'beneficios' na contabilidade empresarial. E non, non é unha panacea: unha empresa pública, un ente non privado, pode estar tan mal xestionado como calquera empresa mal xestionada, e producir tanta corrupción. E para que non ocorra, a solución pasa polo mesmo que para poder recuperar a xestión da auga que bebemos: por nós, a nosa concienciación e actividade.

Río Uso, en Ribadeo?

    Onte, o ABC, titulaba unha nova 'La subasta para vender el barco de Ciudad de Vascos no recibe ofertas'. Non era a primeira vez que nomeaba o tal barco: hai xa varios meses daba nota da súa existencia (varado, dicía, cunha foto atracado) no peirao de Ribadeo á espera dunha subasta.
    A historia non deixa de ser ilustrativa de como pasan algunhas cousas relativas ós bens públicos (tamén pasan cos privados, pero iso depende de cada quen): a Deputación de Toledo encarga un barco a Gondán (río Uso, 14,75 m de eslora, 4,8 m de manga, segundo a web de Gondán) para navegar polo encoro de Azután (cruz no centro da imaxe):

    A cidade de Vascos son unhas importantes ruínas á beira deste pantano, situado na provincia de Toledo, preto xa de Extremadura, a cabalo entre os ríos Texo e o seu afluente Uso, que da nome ó barco, e cara á que se pretendía levar xente a través do pantano.

    Naturalmente, o feito de ser un lugar protexido medioambientalmente, e a moitos quilómetros de Lisboa, a saída ó mar das augas do Texo, fixo que as características do barco vaian do silencio a paneis solares, pasando por un tamaño adecuado (60 persoas máis dous tripulantes) e un perfil adaptado á navegación fluvial.
    O caso é que o goberno provincial cambiou, e as miras tamén. Considerouse un proxecto megalómano (para entendérmonos, como o da Cidade da Cultura santiaguesa) e tras a entrega, quedo esperando na ría de Ribadeo. Hoxe leva tempo varado en Porcillán, a primeira subasta organizada pola Deputación toledana quedou deserta, a segunda vai cunha rebaixa do 15% e xa se verá...
    Mentres, pode observarse desde o paseo marítimo Rodríguez Castelao de Ribadeo co asteleiro que o fixo ó fondo, a máis de 500 km do destino que esperaba... e que segue a esperar.